Tình hình nghiên cứu
Nghiên cứu về du lịch mạo hiểm ở Việt Nam hiện còn hạn chế, với chiến lược phát triển sản phẩm du lịch mới chưa chú trọng đến loại hình này Các dự án du lịch mạo hiểm chỉ mới xuất hiện ở một số địa điểm như SaPa, Đà Lạt, Mũi Né và chỉ có một vài doanh nghiệp chuyên môn hóa trong lĩnh vực này.
Tại trường Đại học Văn hoá, Khoa Văn hoá du lịch, sinh viên Phạm Thị Thương Hiền lớp VHDL 16B đã thực hiện đề tài nghiên cứu “Du lịch mạo hiểm ở Lâm Đồng - thực trạng và định hướng phát triển” Đề tài này tập trung vào việc phát triển du lịch mạo hiểm tại Lâm Đồng, một địa phương cụ thể, và hiện chưa có đánh giá tổng quát về tình hình phát triển cũng như khai thác loại hình du lịch này trên toàn quốc.
- Khái quát các vấn đề lý luận liên quan đến loại hình du lịch mạo hiểm
- Đánh giá tình hình khai thác, phát triển du lịch mạo hiểm trong phạm vi quốc gia
- Đưa ra đề xuất, ý kiến cho việc phát triển và khai thác hiệu quả loại hình du lịch mạo hiểm ở Việt Nam.
Bố cục đề tài
Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, nội dung đề tài được chia thành 3 chương
Chương 1: Khái quát về loại hình du lịch mạo hiểm
Chương 2: Thực trạng việc phát triển và kinh doanh loại hình du lịch mạo hiểm ở Việt Nam
Chương 3: Đề xuất nhằm khai thác hiệu quả loại hình du lịch mạo hiểm ở VN
KHÁI QUÁT VỀ LOẠI HÌNH DU LỊCH MẠO HIỂM
Các khái niệm
Du lịch được định nghĩa là hoạt động di chuyển để giải trí, nghỉ dưỡng hoặc công việc, bao gồm việc rời khỏi nơi cư trú, chi tiêu tiền, có thể ở lại qua đêm và trở về Mục đích của du lịch có thể là để thư giãn, thăm người thân, công tác, tham gia hội nghị hoặc nhận thưởng Theo Tổ chức Du lịch Thế giới, khách du lịch là những người di chuyển và lưu trú tại nơi khác ngoài nơi cư trú thường xuyên trong hơn 24 giờ và không quá một năm, với mục đích giải trí, kinh doanh hoặc các lý do khác không liên quan đến nhân viên hướng dẫn viên.
Theo Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO), du lịch bao gồm tất cả các hoạt động của những người đi du lịch với mục đích tham quan, khám phá, trải nghiệm, nghỉ ngơi và giải trí Du lịch diễn ra trong thời gian liên tục không quá một năm, bên ngoài môi trường sống định cư, nhưng không bao gồm những chuyến đi có mục đích kiếm tiền Đây cũng được coi là một hình thức nghỉ ngơi năng động trong môi trường khác biệt so với nơi cư trú.
Theo Tổ chức Liên hiệp Quốc về Du lịch (IUOTO), du lịch được định nghĩa là hành động di chuyển đến một địa điểm khác với nơi cư trú thường xuyên, không nhằm mục đích kiếm tiền Tại hội nghị LHQ về du lịch diễn ra tại Roma, Italia (21/8 – 5/9/1963), các chuyên gia đã thống nhất rằng du lịch bao gồm các mối quan hệ, hiện tượng và hoạt động kinh tế phát sinh từ các chuyến đi và lưu trú của cá nhân hoặc tập thể ở ngoài nơi ở thường xuyên hoặc ngoài lãnh thổ quốc gia, với mục đích hòa bình Nơi lưu trú không phải là nơi làm việc của họ.
Du lịch là một ngành kinh tế quan trọng, đóng góp vào tăng thu nhập quốc gia và tạo ra nhiều việc làm cho người lao động Trên toàn thế giới, bao gồm cả Việt Nam, du lịch được ưu tiên phát triển như một ngành kinh tế mũi nhọn và là công cụ quảng bá hình ảnh quốc gia Để phát triển hiệu quả ngành du lịch, cần hiểu rõ bản chất của nó.
1.1.2 Khái niệm sản phẩm du lịch
Sản phẩm du lịch bao gồm dịch vụ và hàng hóa phục vụ nhu cầu của du khách, được hình thành từ sự kết hợp giữa khai thác yếu tố tự nhiên và xã hội cùng với nguồn lực kỹ thuật và lao động Để đáp ứng hiệu quả, cần hiểu rõ thị hiếu, tâm lý và thói quen của khách hàng, từ đó đa dạng hóa sản phẩm du lịch, tạo ra lợi thế cạnh tranh giữa các vùng miền.
1.1.2.2 Các yếu tố hợp thành sản phẩm du lịch
Sản phẩm du lịch bao gồm hai yếu tố chính: yếu tố hữu hình, đại diện cho hàng hóa, và yếu tố vô hình, thể hiện qua dịch vụ Khi phân tích quá trình tiêu dùng của khách du lịch trong chuyến hành trình, chúng ta có thể phân loại các thành phần của sản phẩm du lịch thành những nhóm cơ bản.
- Dịch vụ vận chuyển, dịch vụ lưu trú, dịch vụ ăn uống
- Dịch vụ tham quan, giải trí
- Hàng hóa tiêu dùng và đồ lưu niệm
- Các dịch vụ khác phục vụ khách du lịch
* Các sản phẩm du lịch ở Việt Nam
Sản phẩm du lịch chuyên biệt Việt Nam chủ yếu thuộc 3 nhóm chính là:
- Sản phẩm du lịch văn hoá
- Sản phẩm du lịch sinh thái
- Sản phẩm du lịch biển đảo
Ngoài ra còn có các hình thức du lịch sinh thái tiện ích (hay gọi là "đi kèm")
1.1.2.3 Đặc điểm của sản phẩm du lịch
Sản phẩm du lịch có tính vô hình, không tồn tại dưới dạng vật thể và chủ yếu là dịch vụ, chiếm 80-90% giá trị Khách hàng không thể cảm nhận dịch vụ trước khi mua, mà chỉ nhận được sản phẩm khi nó được cung cấp Do đó, cần có các dấu hiệu vật chất để chứng minh chất lượng dịch vụ như con người, thông tin, địa điểm và thiết bị Tính vô hình khiến sản phẩm du lịch trở nên mong manh, không thể lưu giữ hay tiêu thụ sau khi cung cấp, từ đó làm cho việc kiểm soát chất lượng dịch vụ trở nên khó khăn.
Tính không thể lưu kho của sản phẩm du lịch khiến cho quá trình tạo ra và tiêu dùng diễn ra đồng thời, điều này tạo ra thách thức trong việc tích lũy và dự trữ dịch vụ Chẳng hạn, một phòng khách sạn hay chỗ ngồi trên máy bay không bán được không thể được lưu trữ Do đó, việc thu hút khách du lịch để tiêu thụ sản phẩm là một yếu tố quan trọng đối với các doanh nghiệp trong ngành du lịch.
Sản phẩm du lịch có tính cố định, gắn liền với các yếu tố tài nguyên du lịch, khiến chúng không thể dịch chuyển Khách du lịch phải đến địa điểm có sản phẩm để thỏa mãn nhu cầu của mình Điều này tạo ra khó khăn cho các nhà kinh doanh trong việc tiêu thụ sản phẩm du lịch Bên cạnh đó, sản phẩm du lịch còn mang tính dị chủng và không ổn định, vì chất lượng dịch vụ phụ thuộc vào người thực hiện, thời gian và địa điểm cung cấp Do đó, các nhà cung ứng cần chú ý đến đặc điểm này để nâng cao chất lượng dịch vụ.
Tính thời vụ trong ngành du lịch thể hiện rõ qua việc tiêu dùng sản phẩm du lịch không đều đặn, thường tập trung vào những thời điểm cụ thể trong ngày, tuần hoặc năm, như du lịch cuối tuần hay nghỉ dưỡng tại biển, núi Điều này dẫn đến hoạt động kinh doanh du lịch mang tính mùa vụ, gây khó khăn trong việc tổ chức và ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh Khắc phục tính mùa vụ luôn là vấn đề quan trọng cần được giải quyết cả về lý thuyết lẫn thực tiễn trong lĩnh vực du lịch.
1.1.3 Khái niệm loại hình du lịch
Sở thích và nhu cầu của du khách rất đa dạng, do đó cần phân loại các loại hình du lịch và chuyên môn hóa sản phẩm du lịch để đáp ứng tốt nhất sự lựa chọn của họ.
Theo Trương Sỹ Quý, du lịch có thể được định nghĩa là tập hợp các sản phẩm du lịch có đặc điểm tương đồng, có thể do cách phân phối, tổ chức giống nhau hoặc được định giá chung.
1.1.3.2 Các loại hình du lịch
Hoạt động du lịch có thể được phân loại thành nhiều nhóm khác nhau dựa trên các tiêu chí nhất định Hiện tại, hầu hết các chuyên gia du lịch tại Việt Nam phân chia các loại hình du lịch theo những tiêu chí cơ bản sau đây.
* Phân chia theo môi trường tài nguyên:
* Phân loại theo mục đích chuyến đi:
- Du lịch nghiên cứu (học tập)
- Du lịch thể thao kết hợp
* Phân loại theo lãnh thổ hoạt động
* Phân loại theo đặc điểm địa lý của điểm du lịch
* Phân loại theo phương tiện giao thông
- Du lịch bằng tàu hoả
- Du lịch bằng tàu thuỷ
* Phân loại theo loại hình lưu trú
*.Phân loại theo lứa tuổi du lịch
- Du lịch người cao tuổi
*Phân loại theo độ dài chuyến đi
*Phân loại theo hình thức tổ chức
*Phân loại theo phương thưc hợp đồng
Loại hình du lịch mạo hiểm
1.2.1 Khái niệm Định nghĩa từ mạo hiểm: theo từ điển điện tử, mạo hiểm là sự liều lĩnh làm một việc biết là nguy hiểm, có thể mang lại hậu quả rất tai hại, có thể ảnh hưởng đến tài sản thậm chí là tính mạng nhưng vẫn làm Ngoài ra, mạo hiểm còn có nghĩa là sự thử thách, sự tiềm ẩn khả năng rủi ro trong một hành động
Du lịch mạo hiểm kết hợp các hoạt động thể thao yêu cầu tổ chức chuyên nghiệp để đảm bảo an toàn cho du khách Điều này đòi hỏi sự có mặt của các đoàn thám thính địa hình chuyên nghiệp, nhóm hậu cần chu đáo và việc duy trì thông tin liên lạc hiệu quả trong mọi điều kiện địa hình.
Du lịch mạo hiểm là sự kết hợp giữa khám phá thiên nhiên và tìm hiểu văn hóa, lịch sử thông qua các hoạt động như leo núi và chèo thuyền Để phát triển du lịch mạo hiểm, cần dựa trên nền tảng của du lịch sinh thái và văn hóa Do đó, việc chuyển đổi các loại hình du lịch sinh thái và văn hóa thành du lịch mạo hiểm là một quá trình tất yếu nhằm đa dạng hóa và đổi mới sản phẩm du lịch.
Du lịch mạo hiểm là một loại hình phát triển tại những vùng có điều kiện tự nhiên thuận lợi như núi, đồi, và biển sâu, cùng với cơ sở hạ tầng phát triển Loại hình này đáp ứng nhu cầu tự thể hiện, rèn luyện và khám phá bản thân của du khách thông qua các chương trình du lịch phong phú Để đảm bảo an toàn cho du khách, du lịch mạo hiểm cần sự hỗ trợ từ trang thiết bị chuyên dụng và đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp, đòi hỏi đầu tư lớn vào cơ sở vật chất và đào tạo nguồn nhân lực Hơn nữa, du lịch mạo hiểm còn gắn liền với hoạt động bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống kinh tế cho cộng đồng địa phương.
Trong suốt thế kỷ 20, du lịch mạo hiểm đã phát triển nhanh chóng, vượt ra ngoài các khu du lịch truyền thống và những khu giải trí hoang sơ Khác với các hình thức giải trí khác, du lịch mạo hiểm mang đến cho người tham gia cơ hội trải nghiệm và thử thách bản thân Loại hình này thường yêu cầu kỹ năng cho những điều kiện ngoài trời, tạo nên sức hấp dẫn ban đầu cho các chuyến du lịch đặc biệt Tuy nhiên, điều khiến du khách bị cuốn hút chính là việc tham gia vào các hoạt động mạo hiểm, chứ không chỉ đơn thuần là tham quan các danh lam thắng cảnh.
Du lịch mạo hiểm là một hình thức du lịch khám phá những vùng đất mới lạ và hoang dã Nó mang đến cho du khách những trải nghiệm thú vị khi bước ra khỏi vùng an toàn của mình Những hoạt động trong du lịch mạo hiểm thường yêu cầu sức lực và có thể đi kèm với một mức độ rủi ro nhất định, như leo núi, đi bè vượt ghềnh, hay khám phá các khu rừng.
Du lịch mạo hiểm mang đến cảm giác mạnh mẽ và sảng khoái, giúp du khách thỏa mãn tính hiếu kỳ và tìm kiếm niềm vui mới Hình thức du lịch này không chỉ mang lại trải nghiệm thú vị mà còn rèn luyện khả năng tư duy logic, học hỏi kinh nghiệm và ứng phó hiệu quả trước những tình huống khó khăn.
Du lịch mạo hiểm là một hình thức du lịch sinh thái kết hợp với thể thao, giúp đa dạng hóa sản phẩm du lịch địa phương và thu hút khách du lịch cả trong nước lẫn quốc tế Hình thức du lịch này cũng đóng góp vào việc khai thác hiệu quả tài nguyên du lịch của từng vùng.
1.2.2 Cơ sở để phân loại du lịch mạo hiểm Để đánh giá cơ sở để xem là du lịch mạo hiểm, cần đánh giá trên ba yếu tố là sân chơi, luật chơi và người tổ chức
Địa điểm tổ chức sân chơi cần thuận lợi và phù hợp cho các hoạt động du lịch mạo hiểm, bao gồm cánh rừng, thác nước và sông hồ Các khu vực này phải được khảo sát kỹ lưỡng để đảm bảo về thời tiết và địa hình.
Luật chơi trong ngành du lịch bao gồm các nghị định và nghị quyết do Nhà nước ban hành, nhằm thiết lập các tiêu chí tối thiểu để đánh giá tiêu chuẩn an toàn của các tổ chức du lịch.
Các nhà cung cấp dịch vụ du lịch cần có cơ sở vật chất kỹ thuật đạt tiêu chuẩn và trang bị thiết bị bảo hộ an toàn cho du khách Điều này nhằm đảm bảo an toàn tính mạng cho người tham gia Họ cũng phải cung cấp đầy đủ thông tin về các chương trình du lịch, giúp du khách có thể đưa ra lựa chọn phù hợp.
1.2.3 Đặc điểm của loại hình du lịch mạo hiểm
Du lịch mạo hiểm là một hình thức khám phá đầy cảm giác mạnh, thường yêu cầu di chuyển giữa các địa điểm khác nhau Để tổ chức tour, cần khảo sát kỹ lưỡng lịch trình và lựa chọn địa điểm phù hợp, nơi mang lại thử thách cho du khách Những địa điểm này không chỉ gần gũi với thiên nhiên mà còn gắn liền với văn hóa và phong tục của địa phương, tạo nên trải nghiệm độc đáo cho người tham gia.
Du lịch mạo hiểm trở nên an toàn hơn nhờ vào sự hỗ trợ của trang thiết bị hiện đại Mức độ trang bị sẽ khác nhau tùy thuộc vào từng loại hình trò chơi Đội ngũ nhân viên trong các tour cần phải có trình độ chuyên môn cao, không chỉ giỏi về nghiệp vụ mà còn am hiểu về các khu vực mà đoàn sẽ khám phá Thông thường, các hướng dẫn viên trong tour mạo hiểm đều là những huấn luyện viên có kinh nghiệm.
Tóm lại đặc điểm của du lịch mạo hiểm là một loại hình sử dụng nhiều không chỉ về tài chính mà còn về nguồn nhân lực
1.2.4 Đặc điểm của đối tượng khách tham gia du lịch mạo hiểm
Du lịch mạo hiểm thường thu hút giới trẻ từ 18-35 tuổi, những người có sức khỏe tốt và đam mê thể thao Họ tìm kiếm những trải nghiệm thử thách bản thân qua các chuyến đi, đồng thời khám phá văn hóa, con người và địa lý của các vùng miền, hòa mình vào thiên nhiên qua những tour du lịch mạo hiểm.
Sơ lược về sự phát triển loại hình du lịch mạo hiểm trên thế giới và Việt Nam
1.3.1 Sự hình thành loại hình du lịch mạo hiểm trên thế giới
Du lịch mạo hiểm đã phát triển mạnh mẽ từ vài thập kỷ trước, bắt đầu với những người tiên phong chinh phục dãy Himalaya Vào năm 1970, chuyến du lịch mạo hiểm bằng bè bơi trên sông đầu tiên được khai thác tại Ethiopia, thu hút sự quan tâm của du khách toàn cầu.
Du lịch mạo hiểm và ngành công nghiệp du lịch luôn thay đổi theo thời gian, giống như khí hậu và quyền lực chính trị Vào những năm 1980, hoạt động như bơi thuyền trên sông Nin và đi bộ dọc các dãy núi Ararat rất phổ biến Tuy nhiên, từ năm 1990, du lịch mạo hiểm đã chuyển mình mạnh mẽ khi du khách bắt đầu chú ý đến việc chinh phục dãy núi Alps ở Thụy Sỹ và các dãy núi tại Thái Lan Đến thế kỷ XXI, du lịch mạo hiểm tiếp tục phát triển mạnh mẽ.
Trung Mỹ, cộng hòa Dominica và Costa Rica, chèo thuyền Kayak và leo núi rất phổ biến tại các điểm đến này
1.3.2 Sự hình thành loại hình du lịch mạo hiểm tại Việt Nam
Du lịch mạo hiểm, một loại hình du lịch thú vị, đã được đưa vào Việt Nam vào cuối những năm 1990 bởi huấn luyện viên Didier, với các hoạt động như leo núi, vượt thác và lượn dù tại Đà Lạt Hiện nay, hai nhóm cựu huấn luyện viên, ‘Đà Lạt Holiday’ và ‘Hardy Đà Lạt’, tiếp tục duy trì các hoạt động này và đã thu hút trở lại nhiều du khách, chủ yếu là khách Tây và một số công nhân viên từ các công ty Những môn thể thao mạo hiểm được ưa chuộng hiện nay bao gồm abseiling, canyoning, rock climbing và đi bộ xuyên rừng 17 km Các công ty dã ngoại thường phối hợp với các nhóm du lịch mạo hiểm để tổ chức các chương trình huấn luyện thể lực và tinh thần đồng đội cho du khách trước khi tham gia các chuyến phiêu lưu.
Năm 2002, Việt Nam tổ chức cuộc thi du lịch mạo hiểm Raid Gauloise với sự tham gia của hơn 600 vận động viên quốc tế, bắt đầu từ Lào Cai và kết thúc tại Hạ Long trong nửa tháng Sau đó, vào cuối năm 2003, cuộc chinh phục thung lũng Mai Châu bằng xe đạp địa hình mang tên Action Asian diễn ra, cùng với sự kiện leo núi Phan-xi-păng kỷ niệm 100 năm du lịch Sa-pa Đến cuối năm 2004, Saigontourist phối hợp với Saffron Road Tours (Australia) tổ chức chuyến du lịch dã ngoại bằng mô-tô xuyên Việt đầu tiên, "Saffron Road Vietnam Tour 2004", cho 19 khách từ Úc, Mỹ và Ireland, đánh dấu bước tiến lớn cho loại hình du lịch mạo hiểm tại Việt Nam.
Sau thành công ban đầu, các doanh nghiệp lữ hành tại Việt Nam, từ những tên tuổi lớn như Hanoitourism, Saigontourist, Fiditour, Vietravel đến các doanh nghiệp nhỏ như Tre Xanh, Hồng Bàng, Lĩnh Nam, đã nhanh chóng phát triển các chương trình du lịch độc đáo Hiện tại, Saigontourist đang khai thác nhiều địa danh hấp dẫn như hang Dơi ở Phan Thiết, các vách núi ở suối Vĩnh Hảo, Côn Đảo, và vách núi hòn Phụ Tử ở Hà Tiên, cùng với các hoạt động mạo hiểm như leo núi, abseiling, canyoning và chèo xuồng.
Các doanh nghiệp du lịch đang khai thác địa hình hiểm trở của vùng núi Tây Bắc, Tây Nguyên, đường mòn Trường Sơn, Côn Đảo, và Đà Lạt để mang đến cho du khách những trải nghiệm mới lạ và thách thức Các tour lặn biển tại Nha Trang, Phú Quốc và hoạt động trekking tại Nam Cát Tiên, Ma-đa-gui, Bạch Mã đã trở thành sản phẩm chủ đạo trong chương trình tour mùa hè của Lửa Việt và Lĩnh Nam Ngoài ra, Đà Lạt Holiday và Hồng Bàng cũng đang lên kế hoạch khảo sát các vách đá ở vịnh Hạ Long để phát triển các tuyến du lịch mạo hiểm Sự cạnh tranh lành mạnh trong lĩnh vực du lịch này đã góp phần tăng nhanh lượng khách tham gia các môn leo núi và lượn dù.
Gần đây, VTV3 đã phát sóng game show "Cuộc đua kỳ thú", thu hút sự tham gia đông đảo của giới trẻ Chương trình khuyến khích các bạn trẻ vượt qua giới hạn bản thân thông qua nhiều thử thách thể thao mạo hiểm diễn ra trên khắp cả nước Sự thành công và hấp dẫn của "Cuộc đua kỳ thú" cho thấy sự quan tâm mạnh mẽ của giới trẻ đối với loại hình giải trí này, đồng thời phản ánh sự phổ biến của du lịch mạo hiểm trong xã hội hiện nay.
Điều kiện để tổ chức loại hình du lịch mạo hiểm cho doanh nghiệp du lịch
Du lịch mạo hiểm yêu cầu các doanh nghiệp du lịch đầu tư và nghiên cứu kỹ lưỡng về địa điểm trước khi xây dựng và bán tour Việc khảo sát và lựa chọn các địa điểm phù hợp là rất quan trọng để tạo ra sản phẩm du lịch an toàn Tài nguyên được chọn cần đáp ứng các tiêu chí về địa hình, khí hậu và sinh vật ở mức độ trung bình, tránh những điều kiện quá khó khăn hay nguy hiểm nhằm đảm bảo sự an toàn cho du khách.
Doanh nghiệp du lịch cần đầu tư trang thiết bị hiện đại và an toàn cho các hoạt động như leo núi, kayaking và lặn biển Việc trang bị đầy đủ thiết bị hỗ trợ sẽ đảm bảo trải nghiệm du lịch an toàn và thú vị cho du khách.
Du lịch mạo hiểm yêu cầu sự chuyên nghiệp cao trong tổ chức tour để đảm bảo an toàn cho du khách Các doanh nghiệp cần có đội ngũ thám thính địa hình chuyên nghiệp, đội hậu cần chu đáo và duy trì thông tin liên lạc hiệu quả trong mọi điều kiện Đồng thời, việc đào tạo đội ngũ hướng dẫn viên dày dạn kinh nghiệm là rất quan trọng, vì họ sẽ là những người đồng hành đáng tin cậy trong các chuyến du lịch đầy thử thách.
Điều kiện dể tham gia du lịch mạo hiểm cho du khách
Để tham gia du lịch mạo hiểm, du khách cần có sức khỏe tốt do yêu cầu vận động nhiều và địa hình phức tạp Các chuyến đi thường kéo dài, vì vậy việc chuẩn bị thể lực trước chuyến đi là cần thiết, mặc dù không bắt buộc Ngoài sức khỏe, du khách cũng cần trang bị các kỹ năng cơ bản như y tế, đi rừng và nấu ăn để thích nghi với điều kiện khác biệt Bên cạnh đó, việc chuẩn bị dụng cụ và thiết bị bảo hộ là điều quan trọng, cùng với những thiết bị mà doanh nghiệp cung cấp, nhằm đảm bảo an toàn và trải nghiệm tốt nhất trong chuyến đi.
Các chuyến du lịch mạo hiểm thường yêu cầu du khách chi trả nhiều khoản phí hơn so với các tour du lịch thông thường, vì vậy những người tham gia thường có mức thu nhập cao.
Như vậy chúng ta đã có những cái nhìn căn bản và khái quát nhất về loại hình
Du lịch mạo hiểm là một loại hình du lịch khám phá, mang đến trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên hoang dã mà không có yếu tố “nguy hiểm” cho người tham gia Các doanh nghiệp trong nước đã đạt được những kết quả tích cực trong việc khai thác và phát triển loại hình du lịch này.
THỰC TRẠNG VIỆC PHÁT TRIỀN VÀ KINH DOANH LOẠI HÌNH DU LỊCH MẠO HIỂM Ở VIỆT NAM
Lợi thế, tiềm năng phát triển du lịch mạo hiểm ở VN
2.1.1 Tài nguyên du lịch tự nhiên
Việt Nam đang nổi lên như một điểm đến du lịch hấp dẫn với tiềm năng đa dạng, nhờ vào 3/4 địa hình là đồi núi và hệ thống sông ngòi phong phú Cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ, từ các dãy núi đá vôi đến rừng nguyên sinh nhiệt đới, cùng với hơn 3.000 km bờ biển, tạo điều kiện thuận lợi cho các loại hình du lịch mạo hiểm như trekking, hiking, lặn biển và đua thuyền Các khu vực miền núi Đông Bắc, Tây Bắc và Tây Nguyên là những điểm đến lý tưởng cho các tour du lịch mạo hiểm Những tuyến đường như từ Đà Nẵng lên Kon Tum hay từ Đà Lạt về Phan Rang mang lại cảnh quan ngoạn mục, phù hợp cho các hoạt động mô tô và xe đạp Đỉnh Phan Xi Păng, Mã Pì Lèng và Lang Biang là những địa điểm lý tưởng cho du lịch leo núi, trong khi các thác nước như Thác Đầu Đẳng tại Hồ Ba Bể mang đến trải nghiệm vượt thác hấp dẫn.
Thác Dray Sap, Dray Nu, Thác Dam Bri tại Tây Nguyên, cùng với Thác Bản Giốc ở Cao Bằng và nhiều thác nước khác ở vùng núi Đông Bắc và Tây Bắc, tạo nên những điểm đến hấp dẫn cho du lịch Việt Nam còn sở hữu bờ biển dài với hàng trăm bãi biển đẹp và các đảo nổi tiếng như Cát Bà, Cù Lao Chàm, Phú Quốc, Côn Đảo, và các đảo trong vịnh Hạ Long, Bái Tử Long, mở ra nhiều cơ hội cho các hoạt động du lịch mạo hiểm như lặn biển, đua thuyền kayak, và lướt ván Hệ thống sông hồ phong phú, bao gồm hồ Ba Bể, hồ Hòa Bình, hồ Thác Bà, hồ Núi Cốc, cùng với các con sông lớn như sông Hồng, sông Đà, sông Mã, sông Lô, sông Hương, và sông Cửu Long, cũng là tiềm năng lớn cho các tour du lịch mạo hiểm dưới nước.
2.1.1.1 Địa hình Đối với du lịch nước ta, địa hình có vai trò đặc biệt quan trọng Riêng đối với loại hình du lịch mạo hiểm, đây có thể coi là yếu tố hàng đầu tạo nên các chương trình du lịch đặc sắc riêng biệt Ở nước ta, các dạng địa hình đặc biệt chủ yếu có thể khai thác phục vụ cho loại hình du lịch mạo hiểm đó là địa hình Karst, địa hình bờ biển và địa hình đảo
Địa hình Karst, với cảnh quan đẹp và độc đáo, thu hút du khách nhờ hiện tượng phong hóa đặc trưng của các miền núi đá vôi Quá trình xói mòn chủ yếu do khí điôxít cacbon (CO2) hòa tan trong nước, tạo thành axít cacbonic, là nguyên nhân chính ăn mòn đá vôi Kết quả của phong hóa karst là các hang động với nhũ đá, măng đá và sông suối ngầm Một số sản phẩm tự nhiên nổi tiếng tại Việt Nam bao gồm Động Thiên Cung, Hang Sửng Sốt (vịnh Hạ Long), động Phong Nha (Quảng Bình), hồ Thang Hen (Cao Bằng), động Hương Tích (Hà Nội), và Tam Cốc - Bích Động.
Bờ biển Việt Nam nổi bật với nhiều bãi biển tuyệt đẹp như Trà Cổ, Đồ Sơn, Sầm Sơn, Cửa Tùng, Thuận An, Non Nước, Mỹ Khê, Văn Phong, Nha Trang, Vũng Tàu và Hà Tiên, thu hút du khách bởi cảnh sắc thiên nhiên và hoạt động giải trí phong phú.
Vịnh Hạ Long, được UNESCO công nhận là Di sản tự nhiên thế giới, nổi bật với cảnh đẹp kỳ thú khi núi non hòa quyện với biển Bờ biển Việt Nam, với nhiều hải cảng quan trọng như Cửa Ông, Hải Phòng, Đà Nẵng, Quy Nhơn, Cam Ranh, Sài Gòn và Vũng Tàu, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển du lịch Đặc biệt, nơi đây là điểm đến lý tưởng cho các hoạt động du lịch mạo hiểm như lặn biển và lướt sóng.
*Hệ thống đảo và quần đảo rộng lớn: Vùng biển nước ta có trên 4000 hòn đảo lớn nhỏ trong đó:
+ Vùng biển Đông Bắc có trên 3.000 đảo
+ Bắc Trung Bộ trên 40 đảo
+ Còn lại ở vùng biển Nam Trung Bộ, vùng biển Tây Nam và hai quần đảo Hoàng
- Căn cứ vào vị trí chiến lược và các điều kiện địa lý kinh tế, dân cư, thường người ta chia các đảo, quần đảo thành các nhóm:
Hệ thống đảo tiền tiêu đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, giúp kiểm soát vùng biển và vùng trời, đảm bảo an ninh quốc phòng Các đảo như Hoàng Sa, Trường Sa, Chàng Tây, Thổ Chu, Phú Quốc, Côn Đảo, Phú Quý, Lý Sơn, Cồn Cỏ, Cô Tô, và Bạch Long Vĩ không chỉ bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ mà còn góp phần phát triển kinh tế.
Các đảo lớn như Cô Tô, Cát Bà, Cù Lao Chàm, Lý Sơn, Phú Quý, Côn Đảo và Phú Quốc có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho phát triển kinh tế-xã hội Đồng thời, các đảo ven bờ như Cát Bà, Bạch Long Vĩ, Phú Quý, Côn Sơn, Lý Sơn và Phú Quốc cũng tạo điều kiện cho phát triển nghề cá, du lịch, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ trật tự và an ninh trên vùng biển và bờ biển của Việt Nam.
+ Việt Nam có hai quần đảo xa bờ là Hoàng Sa và Trường Sa
*Hệ thống vũng vịnh phong phú, đa dạng, trong đó nổi bật lên là Vịnh Bắc Bộ và Vịnh Thái Lan
+ Nằm ở Tây Bắc Biển Đông, được bao bọc bởi bờ biển Việt Nam và Trung Quốc
Vịnh Bắc Bộ có diện tích khoảng 126.250 km², với chiều ngang rộng nhất khoảng 310 km và hẹp nhất khoảng 220 km Hiệp định phân định Vịnh Bắc Bộ được ký vào tháng 12/2000 giữa Việt Nam và Trung Quốc đã xác định biên giới lãnh hải của hai nước tại cửa sông Bắc Luân, cùng với giới hạn vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của cả hai bên Theo mực nước trung bình, Việt Nam chiếm 53,23% diện tích Vịnh, trong khi Trung Quốc chiếm 46,77%.
+ Là vịnh nông, nơi sâu nhất khoảng l00m
Thềm lục địa Việt Nam khá rộng, độ dốc thoải và có một lòng máng sâu trên 70m gần đảo Hải Nam của Trung Quốc
Vịnh Bắc Bộ của Việt Nam sở hữu khoảng 3.000 đảo lớn nhỏ, trong đó đảo Bạch Long Vĩ có diện tích 2,5 km², nằm cách đất liền Việt Nam 110 km và cách đảo Hải Nam của Trung Quốc 130 km Khu vực này không chỉ giàu tài nguyên hải sản với trữ lượng cá khoảng 440.000 tấn mà còn có tiềm năng lớn về dầu khí.
+ Nằm ở Tây Nam biển Đông, được bao bọc bởi bờ biển Việt Nam, Campuchia, Thái Lan, Malaixia
+ Diện tích khoảng 293.000km2, chu vi khoảng 2.300km
+ Là một vịnh nông, nơi sâu nhất khoảng 80 mét
+ Đảo Phú Quốc trong Vịnh là đảo lớn nhất của Việt Nam, diện tích 567km2
Việt Nam sở hữu nguồn lợi hải sản phong phú với trữ lượng cá ước tính khoảng 510.000 tấn, cùng với tiềm năng dầu khí lớn Quốc gia này đã tiến hành khai thác và hợp tác khai thác tài nguyên ở các vùng chồng lấn.
Hệ thống địa hình đa dạng, bao gồm đồng bằng, bờ biển, đảo và quần đảo cùng với các địa hình đặc biệt như Karst và vũng vịnh, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển du lịch mạo hiểm Khi được khai thác hợp lý và hiệu quả, các tài nguyên này sẽ mang đến sự phong phú, độc đáo và hấp dẫn cho loại hình du lịch này.
Khí hậu nhiệt đới gió mùa tại Việt Nam tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc sống con người, với sự phân hóa theo mùa, vĩ tuyến và độ cao Biên độ nhiệt trung bình năm không vượt quá 15°C, trong khi khu vực Nha Trang đến Nam Bộ chỉ dao động từ 2-30°C Lượng mưa hàng năm khá lớn, dao động từ 1500-2000 mm, ảnh hưởng đến việc tổ chức du lịch trong cả nước.
Khí hậu phân hóa theo mùa tạo ra sự đa dạng cho du lịch mạo hiểm Mỗi mùa với nhiệt độ và thời tiết khác nhau mang đến những chương trình du lịch độc đáo Mùa hè là thời điểm lý tưởng cho các hoạt động lặn biển và lướt sóng, trong khi mùa đông thích hợp cho các tour xe đạp, leo núi và trekking.
Khí hậu có thể gây ra nhiều khó khăn cho ngành du lịch, bao gồm bão ở các khu vực ven biển, gió mùa đông bắc vào mùa đông, gió bụi trong mùa khô, lũ lụt vào mùa mưa và các hiện tượng thời tiết đặc biệt khác Những yếu tố này làm cho việc phát triển các chương trình du lịch mạo hiểm trở nên khó khăn hơn và đòi hỏi phải nâng cao các biện pháp đảm bảo an toàn cho du khách tham gia.
Các loại hình du lịch mạo hiểm đang được khai thác
Lặn biển là một hoạt động du lịch mạo hiểm phổ biến tại Việt Nam, nhờ vào những bãi biển hoang sơ và làn nước trong xanh Hệ sinh thái biển phong phú đã thu hút nhiều du khách, đặc biệt là các tour lặn biển nổi bật tại Nha Trang, Phú Quốc, Hội An và Hạ Long.
Một số thông tin về các hòn đảo đã và đang khai thác du lịch mạo hiểm có hiệu quả:
Hòn Mun, nằm ở phía nam vịnh Nha Trang, nổi bật với những mỏm đá nhô cao và vách dựng hiểm trở, tạo thành những hang động độc đáo với đá đen như gỗ mun Hàng năm, nơi đây thu hút chim yến về làm tổ và nhờ vị trí gần dòng hải lưu nóng, Hòn Mun trở thành môi trường lý tưởng cho sự phát triển của san hô và nhiều loại sinh vật biển nhiệt đới Đáy biển Hòn Mun là tập hợp đa dạng sinh vật biển, là điểm đến lý tưởng cho các nhà nghiên cứu hải dương học và du khách Tại đây, du khách có thể tham gia lặn biển hoặc đi tàu đáy kính để chiêm ngưỡng vẻ đẹp của các rạn san hô và sinh vật biển phong phú.
Cát Bà, hòn đảo xinh đẹp và thơ mộng, tọa lạc ở độ cao trung bình 70 m so với mực nước biển Với vẻ đẹp nguyên sơ và hùng vĩ, Cát Bà được vinh danh là Hòn Ngọc của Vịnh Bắc Bộ.
Quần đảo Cát Bà, với hệ sinh thái phong phú bao gồm rừng mưa nhiệt đới trên đá vôi, rừng ngập mặn, các rặng san hô và thảm rong - cỏ biển, cùng hệ thống hang động độc đáo, là điểm đến lý tưởng cho việc bảo tồn đa dạng sinh học Nơi đây đáp ứng đầy đủ các tiêu chí của khu dự trữ sinh quyển thế giới theo quy định của UNESCO.
Cát Bà, với vẻ đẹp thiên nhiên và hệ sinh thái phong phú, đã trở thành điểm đến lý tưởng cho du khách trong và ngoài nước Nhận thức rõ giá trị của mình, UBND huyện đảo Cát Hải đã tích cực phát triển du lịch Cát Bà đồng thời bảo vệ môi trường và cảnh quan thiên nhiên Tour du lịch khám phá lặn biển Cát Bà hứa hẹn mang đến những trải nghiệm thú vị cho du khách.
Bà cũng không nằm ngoài mục đích này, không chỉ giới thiệu vẻ đẹp của biển Cát Bà mà còn tuyên truyền giáo dục việc giữ gìn cảnh quan môi trường, bảo vệ động vật biển và các loài san hô quý hiếm Tại Cát Bà, có hơn 10 điểm lặn biển hấp dẫn như Đảo Khỉ, hòn Ba Trái Đào, hòn Tai Kéo, hòn Vạn Bội, và hòn Long Châu, với mực nước trung bình từ 4-5m, nơi có hệ sinh thái san hô và sinh vật biển phong phú Nhiều công ty du lịch, như Công ty Diệp Tân, đã đầu tư quy mô cho tour lặn biển với thiết bị lặn nhập ngoại và đội ngũ hướng dẫn viên chuyên nghiệp được đào tạo tại Úc, đồng thời xây dựng phương án cứu hộ, cứu nạn kỹ lưỡng.
Cù Lao Chàm, thuộc xã đảo Tân Hiệp, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam, là một cụm đảo cách bờ biển Cửa Đại 15 km và được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới, bao gồm 8 đảo.
Hòn Lao, Hòn Dài, Hòn Mồ, Hòn Khô mẹ, Hòn Khô con, Hòn Lá, Hòn Tai, và Hòn Ông là những hòn đảo với tổng dân số khoảng 3.000 người Khu vực này không chỉ có khí hậu mát mẻ quanh năm mà còn sở hữu hệ động thực vật phong phú, đặc biệt là nguồn hải sản và tài nguyên yến sào quý giá Các rặng san hô ở biển Cù Lao Chàm cũng được các nhà khoa học đánh giá cao và nằm trong danh sách bảo vệ.
Để khám phá lòng biển Cù lao Chàm, du khách có thể tham gia tour lặn biển của Rainbow Diver tại Hội An Beach Resort Sau khi được huấn luyện tại hồ, du khách sẽ được đưa ra Cù lao Chàm bằng tàu cao tốc và lặn cùng các hướng dẫn viên chuyên nghiệp Với độ sâu 12m, du khách sẽ cảm nhận được sự an toàn và thư giãn khi thả mình dưới nước Các tour lặn trọn gói bao gồm 1-3 lần lặn tại các địa điểm như Bãi Bấc, Hòn Dài, Hòn Tai, và Hòn Mồ Ngoài ra, du khách còn có cơ hội tham gia khóa học Open Water Diver trong 3-4 ngày để nhận chứng chỉ lặn quốc tế, bao gồm lý thuyết, kỹ năng và thực hành qua 4 lần lặn biển.
Hòn Thơm là một hòn đảo nhỏ nằm trong quần đảo An Thới, thuộc xã Hòn Thơm, huyện Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang
Hòn Thơm là điểm nhấn của quần đảo, với những ghềnh đá nhấp nhô ở phía Bắc và rặng dừa trải dài ở giữa Xung quanh đảo có nhiều hòn đảo đẹp, nguyên sơ, lý tưởng cho các hoạt động du lịch như câu cá, lặn ngắm san hô và tắm biển Du khách có thể tham gia vào nhiều trò chơi thú vị như lặn ngắm san hô với nhiều tầng đẹp, mò bắt ốc biển độc đáo và thưởng thức món nhum thơm ngon Ngoài ra, trekking xuyên rừng cũng là một trải nghiệm thú vị, giúp khám phá những ngách hoang sơ của đảo giữa thiên nhiên hùng vĩ.
Lặn biển tại đảo Hòn Mun, một trong 29 vịnh đẹp nhất thế giới, là hoạt động chủ yếu được khai thác trong khu bảo tồn biển quốc gia.
Nha Trang là điểm đến lý tưởng cho du lịch nghỉ dưỡng với nhiều khóa học lặn biển kéo dài từ 2-3 ngày Mỗi khóa học đều có huấn luyện viên hướng dẫn và trang bị đầy đủ thiết bị lặn hiện đại Giá tour trọn gói chỉ từ 519.000 đồng cho một lần lặn và 749.000 đồng cho hai lần lặn, mang đến trải nghiệm tuyệt vời cho du khách.
TravelPon tự hào sở hữu đội ngũ Hướng dẫn viên dày dạn kinh nghiệm, sẵn sàng hướng dẫn du khách ở mọi trình độ, từ những người chưa từng lặn cho đến những người chưa biết bơi Tất cả Hướng dẫn viên đều được đào tạo theo tiêu chuẩn quốc tế PADI và sở hữu bằng DiveMaster Chúng tôi cung cấp đầy đủ thiết bị lặn chuyên nghiệp, bao gồm bình nhôm 14 lít với áp suất 200 bar, quần áo lặn, mắt kính, chân vịt, mồm thở, đồng hồ đa chức năng và áo phao Giá tour trọn gói chỉ từ 519.000 đồng cho một lần lặn và 749.000 đồng cho hai lần lặn.
Ami Tour cung cấp dịch vụ tàu lặn với sức chứa 50 chỗ, được trang bị đầy đủ bình oxy, dụng cụ sơ cấp cứu và thiết bị phòng cháy chữa cháy Sau khi trải nghiệm lặn, du khách sẽ nhận được giấy chứng nhận lặn thám hiểm tại Vịnh Nha Trang Giá trọn gói cho mỗi khách là 365.000 đồng.
Vietravel tự hào sở hữu đội ngũ huấn luyện viên quốc tế và trang thiết bị lặn biển hiện đại, mang đến trải nghiệm du lịch lặn biển hiệu quả Công ty không chỉ phục vụ du khách quốc tế mà còn mở rộng cho du khách nội địa với mức giá ưu đãi, chỉ 470.000đ/người cho những ai chưa có bằng lặn và 328.000đ/người cho khách đã có bằng.
Là một quốc gia với phần lớn diện tích là đồi núi, trong đó có nhiều các đinh núi rất hấp dẫn như:
*Đỉnh núi Phanxiphan (Lào Cai)
Các hình thức du lịch mạo hiểm có tiềm năng phát triển trong tương lai
Ngoài những hình thức du lịch mạo hiểm phổ biến như leo núi và lặn biển, hiện nay còn xuất hiện một số hình thức mới như trekking và dù lượn Những hoạt động này vẫn chưa được khai thác mạnh mẽ và thiếu sự đầu tư lớn, thường mang tính tự phát và được tổ chức bởi các câu lạc bộ hoặc nhóm hội.
Hiện nay, nhiều địa điểm trekking thú vị đang thu hút giới trẻ và những người đam mê mạo hiểm, nhưng chưa được khai thác bởi các doanh nghiệp du lịch Hầu hết các tour trekking tại những địa điểm này đều do du khách tự tìm hiểu thông tin và tổ chức hoạt động tham quan Một số điểm trekking nổi bật có thể kể đến là:
Núi Hàm Lợn, hay còn gọi là núi Chân Chim, tọa lạc tại xã Minh Trí, huyện Sóc Sơn, Hà Nội Đây là ngọn núi cao nhất trong quần thể các dãy núi ở Sóc Sơn, được mệnh danh là “mái nhà của Hà Nội”.
Để chinh phục Hàm Lợn, bạn có hai lựa chọn: leo theo chân núi hoặc đi theo đường mòn quanh hồ Hàm Lợn Hành trình này mang đến trải nghiệm tuyệt vời với không khí trong lành buổi sáng, sương mù nhẹ phủ trên mặt hồ, cùng những khoảnh khắc thú vị khi thưởng thức bữa tối bên bếp lửa ấm cúng.
Núi Yên Tử, nằm trong dãy núi Đông Triều tại xã Thượng Yên Công, thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh, cao gần 2.000m và có quãng đường 6.000m từ chân lên đỉnh, thu hút nhiều tín đồ trekking Mặc dù không cho phép cắm trại tại đỉnh, nhưng nhiều hàng quán dọc đường giúp giảm bớt trọng lượng hành trang của bạn, tạo thuận lợi cho việc chinh phục hàng ngàn bậc thang và dốc đá.
Tam Đảo là một dãy núi dài gần 80km, trải dài qua ba tỉnh Vĩnh Phúc, Thái Nguyên và Tuyên Quang Ba đỉnh núi nổi bật, Thiên Thị, Thạch Bàn và Phù Nghĩa, đã tạo nên tên gọi Tam Đảo.
Hành trình trekking Tam Đảo mang đến trải nghiệm thú vị với những dây leo chằng chịt và rễ cây quấn quýt, tạo nên những con dốc đá dựng đứng Nơi đây còn hoang sơ và lãng mạn với hàng trăm loại hoa lạ, cùng những đàn bướm bay lượn bên khe suối Cảm giác hoang sơ giữa ánh trăng sao và cái lạnh của đêm càng làm tăng thêm sức hấp dẫn cho chuyến đi.
Núi Hồng Lĩnh, nằm tại Hà Tĩnh, còn được gọi là Ngàn Hống hay Rú Hôống, là một dãy núi gồm 99 ngọn Khu vực này nổi bật với nhiều hang động, khe suối và một số ao hồ nằm ở lưng và chân núi, tạo nên cảnh quan thiên nhiên đa dạng và hấp dẫn.
Núi Lĩnh nổi bật với hàng trăm chùa, đền và miếu, trong đó chùa Hương Tích, chùa Chân Tiên và chùa Thiên Tượng là những ngôi chùa nổi tiếng và cổ kính Chùa Chân Tiên đặc biệt gắn liền với huyền thoại về dấu chân người ngựa trên tảng đá, thể hiện thuyết tiên giáng trần.
Núi Sơn Trà, nằm cách trung tâm Đà Nẵng 10 km về hướng Đông Bắc, là một bán đảo và ngọn núi cao gần 700m, được xem như đài khí tượng thiên nhiên của người dân địa phương Du khách không chỉ có cơ hội chinh phục đỉnh núi mà còn được trải nghiệm vẻ đẹp hoang sơ và thư giãn tại Suối Tiên và suối Đá mát lạnh.
Núi Bạch Mã, tọa lạc tại Thừa Thiên – Huế, có độ cao hơn 1.500m và cách thành phố Huế 50km về phía nam Với khí hậu mát mẻ, nơi đây được ví như Sa Pa, Tam Đảo hay Đà Lạt Từ đỉnh núi, du khách có thể chiêm ngưỡng toàn cảnh hùng vĩ của đèo Hải Vân, núi Túy Vân, đầm Cầu Hai và thành phố Huế yên bình Để khám phá vẻ đẹp của núi Bạch Mã, du khách có thể đi theo các đường mòn độc đáo như đường mòn Trĩ Sao, thác Đỗ Quyên, thác Ngũ Hồ và đặc biệt là đường mòn Hải Vọng Đài, mỗi đường mòn mang đến những cảnh sắc khác nhau.
Hòn Bà, nằm cách Nha Trang khoảng 60 km về phía Tây Nam, là một khu rừng nguyên sinh với độ cao 1.578m, nơi bác sĩ Yersin từng sinh sống và làm việc vào đầu thế kỷ 20 Khi leo lên đỉnh Hòn Bà, du khách sẽ trải nghiệm những cảm xúc khác nhau ở mỗi độ cao và cảm nhận sự thanh tĩnh, nhẹ nhàng Đừng quên ghé thăm ngôi nhà gỗ của bác sĩ Alexandre Yersin, tham quan vườn thuốc quý với hai cây trà trăm năm tuổi và thưởng thức những đặc sản tươi ngon nơi đây.
Núi Bà Đen, tọa lạc tại Tây Ninh, là ngọn núi cao nhất miền Đông Nam Bộ với độ cao 986m Tên gọi của núi gắn liền với câu chuyện về một người con gái có nước da ngâm đen, biểu trưng cho sự chung thủy và tiết hạnh Nơi đây thu hút đông đảo khách du lịch nhờ vào cảnh quan hùng vĩ, hệ thống hang động phong phú và những ngôi chùa nguy nga tráng lệ.
Hành trình chinh phục núi Bà Đen kéo dài khoảng 2 giờ từ trạm dừng chân của cáp treo đến đỉnh núi Đường lên đỉnh khá vất vả với những vách đá dựng đứng, dây leo và những con đường mòn uốn lượn, tạo nên thử thách thú vị cho những ai yêu thích khám phá.
Núi Chứa Chan, hay còn gọi là núi Gia Ray, nằm tại huyện Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai, với độ cao 800m, là ngọn núi cao thứ hai ở khu vực Nam Bộ và đồng bằng Sông Cửu Long Nơi đây nổi bật với cảnh quan hùng vĩ, cây đa hai gốc và chùa Gia Lào linh thiêng Đối với những người yêu thích khám phá, Núi Chứa Chan là một điểm đến lý tưởng cho những chuyến trekking mạo hiểm, mang lại những trải nghiệm thú vị Đỉnh Chứa Chan còn để lại ấn tượng sâu sắc với vẻ đẹp của sương mù trên cỏ và mây bao quanh núi.
Thực trạng kinh doanh loại hình du lịch mạo hiểm của các công ty du lịch
Hiện nay, nhiều công ty đang khai thác du lịch mạo hiểm, chủ yếu tập trung vào hai lĩnh vực chính là lặn biển và leo núi.
Tour du lịch lặn biển được tổ chức bởi các công ty uy tín như Công ty TNHH Du lịch Intour, Công ty cổ phần Du lịch và sự kiện VIFO, Công ty TNHH Du lịch Hành Trình Mới và Công ty TNHH MTV QC Những tour này mang đến trải nghiệm lặn biển tuyệt vời, khám phá vẻ đẹp dưới đại dương và tận hưởng các dịch vụ chuyên nghiệp.
DV Du lịch Ảnh Việt, Công ty TNHH Du lịch Hoàn Mỹ
Tour du lịch leo núi tại Việt Nam được tổ chức bởi nhiều công ty uy tín như Công ty TNHH Giấc Mơ Việt, Công ty TNHH Khám Phá Việt, Tập đoàn Vietsense Travel, Công ty du lịch Hành trình Đà Lạt, và Công ty cổ phần Phát triển Thương mại và Du lịch Tầm Nhìn Việt Nam Những tour này không chỉ mang đến trải nghiệm khám phá thiên nhiên hùng vĩ mà còn giúp du khách tìm hiểu văn hóa địa phương và tăng cường sức khỏe.
Ngoài ra, Công ty Dịch vụ lữ hành Saigontourist đã từng tổ chức một chương trình xuyên Việt bằng xe Moto với một đoàn khách Úc
Nhiều công ty du lịch như Công ty TNHH MTV Du lịch Sông Hội và Công ty TNHH Du lịch Việt Vui đã khai thác các tour du lịch bằng xe đạp, mang đến cho du khách những trải nghiệm mới mẻ và thú vị.
Thị trường khách hàng của các công ty chủ yếu tập trung vào đối tượng khách quốc tế và du khách có khả năng chi trả cao, cùng với thời gian rảnh rỗi lớn Điều này cho thấy các công ty đang gặp khó khăn trong việc thu hút nguồn khách hàng do sự kén chọn của loại hình du lịch này.
Việt Nam sở hữu nhiều địa điểm tiềm năng cho các tour du lịch mạo hiểm hấp dẫn, thu hút khách du lịch Tuy nhiên, hiện tại, chúng ta mới chỉ khai thác tài nguyên du lịch chủ yếu ở khu vực đồng bằng, ven biển và một số vùng núi gần thị trấn, trong khi nhiều tài nguyên quý giá cho du lịch mạo hiểm vẫn chưa được phát triển.
Đánh giá sự phát triển và khai thác loại hình du lịch mạo hiểm ở Việt
*Những điểm mạnh, ưu thế để phát triển du lịch mạo hiểm
- Việt Nam có một nền văn hoá đa dạng và phong phú
- Điều kiện tự nhiên của Việt Nam thuận lợi cho việc tổ chức các tour du lịch mạo hiểm (như đã được nêu ở phần trên)
- Du lịch mạo hiểm đang là một loại hình ưa chuộng của giới trẻ hiện nay, và được nhiều du khách nước ngoài tham gia
- Tận dụng quang cảnh thiên nhiên sẵn có
- Việt Nam đã gia nhập vào sân chơi lớn của thế giới WTO
- Du khách trong và ngoài nước ngày càng biết đến du lịch của Việt Nam nhiều hơn
Du lịch là một trong những ngành ưu tiên hàng đầu của Việt Nam, nhận được sự quan tâm đặc biệt từ chính phủ trong bối cảnh hiện nay.
Luật du lịch đã được ban hành, đánh dấu sự phát triển quan trọng trong ngành du lịch, cùng với sự hình thành của nhiều trung tâm xúc tiến thương mại và du lịch, cũng như các hiệp hội du lịch trên toàn quốc.
- Việt Nam là điểm đến an toàn và thân thiện xếp thứ 33 trên 140 nước
Du lịch mạo hiểm ở Việt Nam đã đạt được những thành công nhất định nhờ vào những lợi thế sẵn có và sự nỗ lực của các doanh nghiệp du lịch Việc định hình và phát triển loại hình du lịch này có tiềm năng lớn, bên cạnh những loại hình đã được khai thác hiệu quả như du lịch văn hóa và tâm linh Để tạo ra sự đa dạng cho du khách, cần tìm ra những loại hình du lịch mới, đồng thời khai thác triệt để tiềm năng văn hóa và tự nhiên Đặc biệt, du lịch mạo hiểm thu hút sự quan tâm lớn từ du khách quốc tế, góp phần tăng thu ngoại tệ cho quốc gia.
Du lịch mạo hiểm đóng góp tích cực vào việc nâng cao chất lượng đời sống của người dân tại các khu vực hẻo lánh, nơi mà kinh tế còn hạn chế và mức sống thấp Sự xuất hiện của du khách không chỉ thúc đẩy trao đổi hàng hóa mà còn cải thiện dịch vụ như ẩm thực, nơi nghỉ ngơi và phương tiện di chuyển Nhờ đó, đời sống của cư dân bản địa được cải thiện rõ rệt.
Mặc dù du lịch mạo hiểm mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tồn tại những hạn chế cần được cải thiện để nâng cao trải nghiệm cho du khách.
Du lịch mạo hiểm tại Việt Nam đang gặp phải vấn đề nghiêm trọng về bảo vệ môi trường do tính tự phát và thiếu quy hoạch từ các doanh nghiệp du lịch Việc bảo vệ hệ sinh thái chủ yếu phụ thuộc vào ý thức của du khách, nhưng không phải ai cũng nhận thức được tầm quan trọng của việc kết hợp du lịch với bảo vệ môi trường Số lượng lớn du khách tham gia các tour du lịch mạo hiểm tự phát dẫn đến tình trạng xả rác bừa bãi và tàn phá rừng, gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến hệ sinh thái tự nhiên.
Mặc dù du lịch mạo hiểm ở Việt Nam đã xuất hiện từ sớm, nhưng hiện tại vẫn còn manh mún và thiếu tính chuyên nghiệp Các tour mạo hiểm chủ yếu được tổ chức theo phong trào, với nhiều doanh nghiệp nhận thấy tiềm năng nhưng chưa có chiến lược phát triển toàn diện Việc đầu tư vào nguồn nhân lực và thiết bị cần thiết cho tour mạo hiểm cũng gặp khó khăn do chi phí cao Hơn nữa, các công ty du lịch cần hợp tác chặt chẽ với cơ quan quản lý nhà nước và chính quyền địa phương để nhận được hỗ trợ Bên cạnh đó, vấn nạn ăn cắp bản quyền chương trình tour đã khiến nhiều doanh nghiệp ngần ngại trong việc mở rộng dự án khảo sát và phát triển tour mới.
Việc xin giấy phép cho hoạt động kinh doanh du lịch mạo hiểm tại Việt Nam gặp nhiều khó khăn và tốn thời gian, khi doanh nghiệp phải trải qua quy trình phức tạp từ cấp huyện đến tỉnh và Bộ Công an, thường kéo dài từ vài tháng đến cả năm Do đó, nhiều doanh nghiệp chỉ khai thác được một phần rất nhỏ tiềm năng du lịch mạo hiểm của đất nước.
Bên cạnh đó, còn nhiều các lí do khác như:
- Nguồn nhân lực hoạt động trong loại hình du lịch mạo hiểm còn yếu và hạn chế
Du lịch mạo hiểm đòi hỏi đội ngũ hướng dẫn viên không chỉ có khả năng hướng dẫn mà còn tham gia tích cực vào các hoạt động cùng du khách, với sức khỏe và trí lực tốt để xử lý tình huống nguy hiểm Đội ngũ này cần thành thạo kỹ năng đi rừng, đi biển và các kỹ năng sơ cấp cứu y tế cơ bản Việc đào tạo hướng dẫn viên cho du lịch mạo hiểm tốn nhiều công sức và chi phí hơn so với hướng dẫn viên thông thường, nhưng hiện tại, Việt Nam chưa có cơ sở đào tạo chuyên sâu cho lĩnh vực này Nguồn ngân sách hỗ trợ từ nhà nước cho du lịch mạo hiểm còn hạn chế, mặc dù tiềm năng thu hút khách du lịch và hiệu quả kinh tế rất lớn Hơn nữa, sự liên kết giữa các cơ quan chức năng trong việc phát triển loại hình du lịch này vẫn còn yếu.
Năng lực đào tạo và quản lý đội ngũ hướng dẫn viên du lịch mạo hiểm hiện còn hạn chế, với việc số lượng hướng dẫn viên có khả năng hoạt động trong lĩnh vực này chưa đáp ứng yêu cầu Đội ngũ quản lý cũng thiếu chuyên sâu, chưa có đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết để thiết kế các chương trình du lịch hấp dẫn và xử lý tình huống phát sinh một cách hiệu quả.
Sắp tới, đề án quy hoạch du lịch Việt Nam giai đoạn 2020 và tầm nhìn 2030 sẽ được phê duyệt, với trọng tâm là phát triển du lịch sinh thái và mạo hiểm Liên minh Châu Âu đã hỗ trợ 12 triệu euro cho Việt Nam nhằm thúc đẩy du lịch bền vững và nâng cao trách nhiệm với môi trường, bao gồm cả việc đào tạo nguồn nhân lực và đội ngũ hướng dẫn viên Nhiều chuyên gia trong ngành du lịch đang kỳ vọng vào sự phát triển mạnh mẽ từ những chính sách này.
Du lịch có thể giúp giảm thuế cho các sản phẩm phục vụ du lịch mạo hiểm, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp trong việc xin giấy phép và kết nối với các tổ chức quốc tế để đào tạo hướng dẫn viên, cũng như quản lý và tổ chức tour.
Du lịch mạo hiểm, mặc dù còn mới mẻ, đã mang lại hiệu quả rõ rệt cho các tỉnh tổ chức hoạt động này, không chỉ tạo nguồn thu mà còn giải quyết vấn đề việc làm và tăng thu nhập cho người dân Hoạt động du lịch này còn góp phần tăng cường giao lưu giữa các đối tượng tham gia, đồng thời quảng bá vẻ đẹp quê hương đất nước ra thế giới thông qua hình ảnh và kỷ vật từ khách du lịch quốc tế.
* Những tồn tại, khó khăn trong khai thác
Du lịch mạo hiểm tại Việt Nam, mặc dù đã đạt được một số thành công ban đầu như tour leo núi Phan-xi-phan và lặn biển tại Nha Trang, vẫn chưa được khai thác đúng mức với tiềm năng của nó Nhiều nhà quản lý du lịch quốc tế nhận định rằng Việt Nam là điểm đến hấp dẫn với địa hình lý tưởng cho các hoạt động thể thao mạo hiểm, nhưng số lượng dịch vụ du lịch mạo hiểm hiện tại vẫn còn hạn chế và phân tán Theo một chuyên gia trong ngành, các tour hiện tại chưa tương xứng với tiềm năng phát triển của du lịch mạo hiểm tại Việt Nam, do thiếu đầu tư và rủi ro trong việc mở rộng các dự án khảo sát Việt Nam sở hữu nhiều điểm du lịch hấp dẫn như Vịnh Hạ Long, đỉnh Phanxipang, và vùng rừng núi Tây Bắc, nhưng vẫn cần sự đầu tư và phát triển để khai thác hết tiềm năng du lịch mạo hiểm.
Việc cấp giấy phép cho hoạt động kinh doanh du lịch mạo hiểm tại Việt Nam gặp nhiều khó khăn và tốn thời gian, khi doanh nghiệp phải xin phép qua nhiều cấp từ huyện đến Bộ Công an, thường kéo dài từ vài tháng đến cả năm Do đó, nhiều doanh nghiệp chỉ khai thác được một phần rất nhỏ tiềm năng du lịch mạo hiểm của đất nước.