Khai thác các ấn phẩm thông tin trong tuyên truyền quảng bá du lịch qua việc sử dụng các ấn phẩm thông tin tuyên truyền cho sự kiện đại lễ 1000 năm thăng long hà nội

Để có được những đánh giá chính xác nhất về hiệu quả khai thác các ấn phẩm thông tin trong tuyên truyền, quảng bá du lịch, khóa luận tập trung nghiên cứu về các ấn phẩm sử dụng tuyên tru

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI

KHOA VĂN HOÁ DU LỊCH

****   ****

Đề tài:

KHAI THÁC CÁC ẤN PHẨM THÔNG TIN TRONG TUYÊN TRUYỀN QUẢNG BÁ DU LỊCH ( QUA NGHIÊN CỨU VIỆC SỬ DỤNG CÁC ẤN PHẨM THÔNG TIN TUYÊN TRUYỀN CHO SỰ KIỆN ĐẠI LỄ 1000 NĂM THĂNG

LONG – HÀ NỘI ) KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

Giảng viên hướng dẫn :Ths Bùi Thanh Thủy Sinh viên thực hiện : Phạm Thị Hà

Niên khóa : 2007 - 2011

Hà Nội, tháng 5 năm 2011

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này, em đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ của các thầy cô giáo và các cô chú cán bộ làm việc trong ngành Du lịch

Người đầu tiên em muốn gửi lời cám ơn chân thành và sâu sắc nhất là cô giáo – thạc sĩ Bùi Thanh Thủy Bằng sự tận tụy, hết lòng vì học trò và tinh thần đầy trách nhiệm, cô đã giúp đỡ em ngay từ những ngày đầu hình thành ý tưởng cho đến khi hoàn thành khóa luận Nếu không có cô, khóa luận tốt nghiệp của em sẽ không được như ngày hôm nay

Qua đây em cũng xin gửi lời cảm ơn tới các thầy cô giáo trong khoa Văn hóa Du lịch đã tạo điều kiện thuận lợi nhất cho em thực hiện đề tài

Và một lời cảm ơn chân thành, em xin gửi đến các cô giáo công tác tại thư viện Đại học Văn hóa Hà Nội, các cô chú cán bộ thuộc Tổng Cục du lịch Việt Nam, các anh chị nhân viên Trung tâm thông tin xúc tiến du lịch, anh Nguyễn Hữu Cường – công ty cổ phần du lịch Việt Nam – Hà Nội, chị Trần Thanh Huyền, chị Nguyễn Thi Huệ lớp Văn hóa du lịch 10C trường Đại học Văn hóa Hà Nội… đã giúp đỡ em rất nhiều trong việc tìm kiếm và phân loại tài liệu tham khảo

Em xin chân thành cám ơn!

Hà Nội, tháng 5 năm 2011

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 5

1 Tính cấp thiết của đề tài 5

2 Mục đích nghiên cứu 7

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 7

4 Tình hình nghiên cứu 7

5 Phương pháp nghiên cứu 8

6 Bố cục khóa luận 8

Chương 1 ẤN PHẨM THÔNG TIN DU LỊCH – NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG 9

1.1 Quảng cáo và tuyên truyền quảng cáo trong du lịch 9

1.2 Các loại ấn phẩm thông tin du lịch 13

1.2.1 Sách hướng dẫn du lịch 14

1.2.2 Các loại tập gấp, tờ rơi, catalogue 15

1.2.3 Tặng phẩm, quà tặng 16

1.2.4 Phim quảng bá du lịch 16

1.2.5 Pano, ap phich 18

1.2.6 Bản đồ du lịch 18

1.2.7 Các loại ấn phẩm khác 18

1.3 Tác dụng của ấn phẩm thông tin trong việc tuyên truyền quảng bá du lịch 20

Chương 2 THỰC TẾ CỦA VIỆC SỬ DỤNG CÁC ẤN PHẨM THÔNG TIN TRONG TUYÊN TRUYỀN QUẢNG BÁ DU LỊCH 26

2.1 Ấn phẩm thông tin với công tác tuyên truyền quảng bá du lịch Hà Nội 26

2.1.1 Du lịch – thế mạnh của thủ đô vừa tròn 1000 năm tuổi 26

2.1.2 Các ấn phẩm thông tin phục vụ công tác xúc

tiến, quảng bá du lịch thủ đô 27

2.1.3 Hiệu ứng tích cực của các ấn phẩm thông tin trong hoạt động tuyên truyền quảng bá du lịch 35

2.2 Đánh giá thực tế chất lượng của các ấn phẩm thông tin trong hoạt động quảng bá du lịch 37

2.2.1 Các thước đo độ hiệu quả của công cụ quảng bá 37

2.2.2 Chất lượng thực tế của các ấn phẩm thông tin 39

Chương 3 CÁC GIẢI PHÁP NHẰM KHAI THÁC CÓ HIỆU QUẢ ẤN PHẨM THÔNG TIN TRONG TUYÊN TRUYỀN QUẢNG BÁ DU LỊCH 54

3.1 Nâng cao chất lượng hình thức, nội dung của các ấn phẩm thông tin 56

3.1.1 Về nội dung các ấn phẩm thông tin 56

3.1.2 Về hình thức trình bày của các ấn phẩm thông tin 67

3.2 Công tác quảng bá, phân phối các ấn phẩm thông tin 70

3.3 Công tác quản lý các ấn phẩm thông tin 73

KẾT LUẬN 77

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 80

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong thời đại ngày nay, Du lịch đã trở thành hiện tượng phổ biến và

là nhu cầu thiết yếu của con người Những khoảnh khắc ngắn hoặc dài, tạm rời khung cảnh quá quen thuộc ngày thường, cùng người thân hay bạn bè tìm kiếm ở các chân trời mới những giờ phút sảng khoái về thể chất cũng như thư thái của tâm hồn, tái tạo sức lao động, bồi bổ kiến thức luôn hấp dẫn mọi người, bất kể lứa tuổi, giới tính, dân tộc Chính điều đó đã đưa Du lịch trở thành một trong những ngành công nghiệp dịch vụ lớn nhất thế giới Nhờ những đóng góp to lớn về mặt kinh tế - xã hội, Du lịch đã trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của nhiều quốc gia Đây là một trong những hoạt động kinh

tế quan trọng, không chỉ đem lại nguồn thu nhập lớn, tạo nhiều việc làm, phát triển các ngành dịch vụ, cơ sở hạ tầng mà còn là phương tiện thúc đẩy hoà bình, giao lưu văn hoá, tạo ra những giá trị vô hình nhưng bền chặt Như vậy,

có thể nói du lịch là một trong những hoạt động quan trọng đầu tiên hướng tới xây dựng và phát triển thương hiệu đất nước

Đầu thế kỷ 20, trong đêm đen nô lệ, với lòng yêu nước, thương dân nồng nàn và sâu nặng, Bác Hồ đã ra đi tìm đường cứu nước Bôn ba khắp năm châu bốn biển, vừa hoạt động cách mạng vừa “lịch du”, Bác đã là một nhà du lịch thực thụ Bác Hồ là người đầu tiên sử dụng thuật ngữ “lịch du” và đưa thuật ngữ này vào văn bản quốc tế Bác cũng là người định nghĩa một cách rõ ràng, cụ thể về du lịch

Đó là vào năm 1919, trong bản yêu sách 8 điểm giữa hội nghị Vesay, Bác đã yêu cầu cho dân xứ Đông Dương được hoạt động du lịch

Trong bài vè tiếng Việt, Bác đặt du lịch vào yêu sách thứ 6:

“Sáu xin được phép lịch du

Bốn phương mặc sức, năm châu mặc tình.”

Năm 1961, một năm sau khi ngành Du lịch được thành lập, Bác đến thăm khách sạn Kim Liên Bác nói:

“Kim Liên là hoa sen vàng”

Du lịch như bông hoa tô đẹp cho cuộc đời, nhưng du lịch phải làm ra của cải vật chất để không chỉ là “hoa sen” mà là “hoa sen vàng”

Trong những năm qua, Du lịch Việt Nam đã có rất nhiều nỗ lực để khuếch trương hình ảnh của mình Bằng những chiến lược và công cụ quảng

bá hiệu quả, hình ảnh Việt Nam đã bắt đầu được biết tới trên thị trường du lịch thế giới và khu vực Du lịch Việt Nam được đánh giá là một trong 10 nước có triển vọng tăng trưởng du lịch cao nhất thế giới trong vòng 10 năm tới Tuy nhiên, phải thừa nhận rằng, Du lịch Việt Nam vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng du lịch to lớn của đất nước Cơ sở hạ tầng du lịch

và các cơ sở dịch vụ du lịch đã được cải thiện nhưng còn nhiều hạn chế Sản phẩm du lịch còn nghèo nàn Chất lượng sản phẩm và dịch vụ du lịch Việt Nam còn thấp Mặt khác, Du lịch Việt Nam vẫn chưa có thông điệp chung và

rõ ràng Hình ảnh về điểm đến Việt Nam chưa nổi bật và đọng lại lâu trong tâm trí của du khách Những khó khăn trong tìm kiếm thông tin đang là trở ngại lớn của Việt Nam trong quảng bá và thu hút khách du lịch quốc tế Đây cũng là tình trạng chung của các nước trong khu vực như Lào, Campuchia

“Chúng tôi chọn Việt Nam là điểm đến thay cho Thái Lan, Indonesia vì đất

nước này được biết đến nhiều qua các cuộc chiến Đáng tiếc là thông tin chủ yếu chúng tôi có được lại là từ các cuốn sách du lịch của nước ngoài Những hướng dẫn về đường đi, phương tiện đi lại, đặc điểm văn hoá và con người ở từng địa phương trong các cuốn sách của các bạn hầu hết rất mù mờ” 1

1

Ý kiến của khách du lịch Pháp

Việc tìm giải pháp phát triển cho các phương tiện quảng bá này để làm hài lòng du khách, mang lại những hiệu ứng tích cực cho đến nay vẫn là một dấu hỏi lớn với toàn bộ ngành Du lịch

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

● Đối tượng nghi ên cứu

Trong ngành Du lịch, có rất nhiều phương tiện và kênh thông tin tham gia vào lĩnh vực tuyên truyền quảng bá, giới thiệu hình ảnh về đất nước và con người Việt Nam tới bạn bè thế giới Trong phạm vi khuôn khổ của luận văn tốt nghiệp này, người viết xin tập trung vào đối tượng là các ấn phẩm thông tin tuyên truyền quảng bá cho du lịch thủ đô Hà Nội

Để có được những đánh giá chính xác nhất về hiệu quả khai thác các ấn phẩm thông tin trong tuyên truyền, quảng bá du lịch, khóa luận tập trung nghiên cứu về các ấn phẩm sử dụng tuyên truyền cho Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội của các đơn vị quản lý, các tổ chức kinh doanh du lịch trên địa bàn thủ đô

4 Tình hình nghiên cứu

Ở những nước có nền kinh tế và du lịch phát triển, ấn phẩm thông tin

du lịch ra đời khá sớm và được chăm chút, đầu tư kĩ lưỡng Cũng có rất nhiều công trình nghiên cứu, bài báo và tạp chí nhắc đến loại phương tiện quảng bá

du lịch này Tuy nhiên, ở Việt Nam, ấn phẩm thông tin mới chỉ thực sự được chú ý hơn chục năm trở lại đây Viết về đề tài này, đã từng có nhiều bài báo

đề cập nhưng chỉ mang tính giới thiệu và tiếp cận chung chung đối với các ấn

phẩm quảng bá Việt Nam chứ chưa đi sâu vào nghiên cứu và tìm hiểu chi tiết các ấn phẩm tuyên truyền quảng bá của từng địa phương (trong đó có Hà Nội), đặc biệt là dưới góc độ kinh doanh du lịch…

Vì vậy, người viết chọn đề tài “Khai thác các ấn phẩm thông tin trong

tuyên truyền quảng bá du lịch (qua nghiên cứu việc sử dụng các ấn phẩm thông tin tuyên truyền cho sự kiện Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội)” cho khóa

luận tốt nghiệp của mình với mục đích làm rõ hơn nữa về một trong số những kênh thông tin quảng bá du lịch rất có hiệu quả Đồng thời qua đó sẽ đưa ra những đánh giá, nhận xét của bản thân và đề xuất một vài giải pháp nhằm phát huy hơn nữa hiệu quả chuyển tải thông tin của các xuất bản phẩm du lịch

5 Phương pháp nghiên cứu

Khóa luận có sử dụng một số phương pháp nghiên cứu sau:

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp mô tả

- Phương pháp điều tra xã hội học

- Phương pháp sưu tầm và phân tích tài liệu

- Phương pháp đối chiếu, so sánh tài liệu và thực tiễn

- Phương pháp nghiên cứu tổng hợp…

6 Bố cục khóa luận

Ngoài phần cảm ơn, mục lục, mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, khóa luận gồm 3 chương:

Chương 1: Ấn phẩm thông tin du lịch - những vấn đề chung

Chương 2: Thực tế của việc sử dụng các ấn phẩm thông tin trong tuyên truyền quảng bá du lịch

thông tin trong tuyên truyền quảng bá du lịch

Chương 1

ẤN PHẨM THÔNG TIN DU LỊCH – NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG

1.1 Quảng cáo và tuyên truyền quảng cáo trong du lịch

Một số người cho rằng, lịch sử của quảng cáo được bắt đầu bằng câu

sau: “Thưa ngài Adam, ngài không muốn quả táo này ư?” Dù có thể hiểu

nghĩa của câu trên như thế nào thì như mọi người đều biết, đó là cố gắng thành công nhằm tác động vào một cá nhân với mục tiêu làm cho người đó thực hiện điều mà mình muốn người đó làm

Trong giai đoạn đầu của lịch sử quảng cáo, gần như tất cả các hoạt động quảng cáo được làm bằng hình thức truyền miệng Khi chữ viết được phát minh, quảng cáo được mở rộng hơn theo hoàn cảnh mới, nhưng số trường hợp

sử dụng là nhỏ và chủ yếu vẫn trong lĩnh vực truyền miệng; trước tiên vì chỉ

có giấy da dê và trước đó là loại giấy cổ làm từ cây lau, giấy được biết đến và

có thể được sử dụng, và thứ hai, vì chỉ có một số người biết đọc (tầng lớp quý tộc, linh mục) Do đó, các bản thông báo bằng văn bản này phải có những người được đào tạo đặc biệt đọc cho mọi người nghe Di tích một cái bảng đất sét của người Babilon (có niên đại khoảng 3000 năm TCN) đã để lại bằng chứng về quảng cáo dành cho người buôn bán thuốc mỡ, thợ giày, người chép bản thảo (được tìm thấy gần khu tháp Babel ở Babilon - Iran ngày nay) Người Ai Cập cổ đại thì dùng giấy cói ghi chép các thông điệp, thông báo về việc thưởng cho những nô lệ bỏ trốn nếu tự nguyện quay trở lại Tại các thành bang Hy Lạp cổ (vào khoảng thế kỷ V TCN), những người hát rong (có người đệm đàn) thường hát các bài ca ngợi các thuyền bè chở rượu vang, gia vị, kim loại mới cập bến để mời chào, báo cho mọi người đến mua

Trong thời gian khoảng 2 - 3 thế kỷ trước khi đạo Cơ đốc xuất hiện, người ta biết tới các hoạt động quảng cáo khác như viết trên bảng đen nhỏ, sơn màu đỏ lên tường, biển hiệu trên các cửa hàng…

Và ở đây, lần đầu tiên còn biết tới quảng cáo du lịch, chủ yếu cho các tour tắm nắng nổi tiếng như Ostia, Pompe, Capri

Vào cuối thế kỷ XIII, giấy đã có mặt ở châu Âu trong hình thức được biết như ngày nay Bước quan trọng thứ hai do ông Gutenberg thực hiện, người đã phát minh ra nghệ thuật in sách vào khoảng năm 1440 Khoảng năm

1480, William Caxton (người Anh) đã in một tờ hướng dẫn quy tắc cho giới tăng lữ vào ngày lễ phục sinh - đó là bản tin quảng cáo ngoài trời đầu tiên, in trên giấy, đính vào cửa một nhà thờ Năm 1500, chúng ta biết tới cuốn sách nhỏ (prospectours) - một sơ đồ về thành phố Venice nhưng có diện tích lên tới 3m2 Vào thế kỷ XVI đã xuất hiện những tờ xuất bản đầu tiên tương tự như tờ báo ngày nay, và từ thế kỷ XVII chúng ta biết chèn vào các nội dung quảng cáo có thanh toán như một cách thức loan báo

Trong thế kỷ XVIII, có ba phát minh quan trọng đối với ngành Quảng cáo được thực hiện: in 3 màu, nguyên tắc chụp ảnh và thuật in thạch bản (phương pháp in phẳng, còn gọi là in offset, khắc trên bản đá, bôi mực rồi áp vào giấy - được phát minh bởi Aloys Senefelder năm 1796) Thế kỷ XIX đã xuất hiện các cuộc cách mạng công nghiệp, nhưng với sản xuất đại chúng cũng như sự cần thiết của việc bán nhiều hàng hóa được sản xuất ra, hoạt động quảng cáo đã tăng lên nhanh chóng, chủ yếu ở Mỹ Giữa thế kỷ XIX đã xuất hiện sự khởi đầu mới của quảng cáo du lịch, bắt đầu tại các khu du lịch chữa bệnh ở Thụy Sỹ nhưng sau đó sớm được thực hiện ở các nước du lịch phát triển khác Cuối cùng, trong thế kỷ XX đã xuất hiện phim ảnh, radio và

từ những năm 50 của thế kỷ XX là thời đại truyền hình

Với tất cả những thành tựu kỹ thuật này đã hình thành một thực tế quan trọng khác: những phát minh khoa học mới nhất về tâm lý hiện đại Ngành khoa học khá trẻ này tạo ra sự thu xếp hợp lý hơn các hoạt động quảng cáo

khác nhau và cho phép đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu của những nhóm người khác nhau trong thế giới hiện đại

Cùng với sự phát triển và lớn mạnh không ngừng của quảng cáo, quảng cáo

du lịch được ra đời Quảng cáo du lịch được hiểu là việc truyền thông tin về sản phẩm hàng hóa dịch vụ du lịch (chương trình du lịch - tour) một cách thuyết phục nhằm tác động tới khách hàng với mục đích khách hàng sẽ mua sản phẩm, phục

vụ nhu cầu đi du lịch của họ Theo đó, một bản quảng cáo du lịch cần phải hội tụ những điều kiện cơ bản là lôi cuốn sự chú ý của người xem, lưu giữ được sự chú ý một lúc để kích động nhu cầu, đồng thời phải thông báo được cho người xem quảng cáo về đặc tính của các sản phẩm hàng hóa và dịch vụ (khách sạn, nhà hàng, điểm du lịch…) trong chương trình du lịch

Để đáp ứng đòi hỏi đó, các công cụ phục vụ công tác xúc tiến quảng bá

du lịch đã ra đời Hiện nay, có rất nhiều nguồn tin khác nhau nói về nguồn gốc ra đời của các công cụ quảng bá này

Thomas Cook, một công dân Ailen được phong tặng là ông tổ nghề du lịch với tư cách là người đầu tiên đứng ra tổ chức và kinh doanh du lịch Tất

cả các sách về lịch sử du lịch đều nhắc đến sự kiện ngày 5 tháng 7 năm 1841, Cook đã vận động và tổ chức cho một đoàn gồm 570 người đi xe lửa từ Leicester đến Loughborough (một quãng đường khoảng 30 km) để tham dự cuộc mít tinh của hội những người chống nghiện rượu Để mọi người đều vui

vẻ, Cook đã bỏ công thuyết phục hãng xe lửa giảm giá vé tập thể Một phần trong số tiền chênh lệch ông dùng để thuê một ban nhạc lưu động và mua thức

ăn nhẹ phục vụ khách Trong vụ “làm ăn” này ai cũng được hài lòng Khách vui vì họ không phải mất công xếp hàng mua vé lại được đi với những người cùng hội cùng thuyền, được phục vụ chu đáo, có cả bữa ăn nhẹ mà không phải trả thêm đồng nào Ông chủ Thomas Cook còn vui hơn nữa, với tài xoay sở của mình, ông có được một món tiền kha khá nhưng điều quan trọng hơn cả là

từ kinh nghiệm này ông nhìn thấy cơ hội “vàng” cho hoạt động kinh doanh du lịch Năm 1845, Thomas Cook thành lập đại lý du lịch đầu tiên trên thế giới mang tên mình và mùa hè năm đó ông tổ chức tour du lịch giải trí đầu tiên Ông đích thân đi theo đoàn - gồm 350 người - từ Leicester đến Liverpool trong khoảng thời gian một tuần lễ Tour du lịch này hoàn toàn có mục đích thương mại Trước khi đi, ông đã xác định những điểm tham quan, nơi ăn nghỉ, phát cho khách tờ chỉ dẫn, đồng thời thuê một “thổ công” xứ này chịu trách nhiệm hướng dẫn Việc làm của ông, dù ở bước sơ khởi, đã phác ra những nét cơ bản trong nghiệp vụ kinh doanh lữ hành Cứ thế, Thomas Cook bắt đầu tổ chức những tour du lịch trong phạm vi nước Anh: phục vụ sinh viên, công chức, những đôi uyên ương mới cưới đi hưởng tuần trăng mật, người già về hưu Nhờ dịch vụ của ông mà mọi người có cơ hội đặt chân đến được những nơi mà cha anh họ chỉ có thể nghĩ đến trong mơ Cook đã vận động, thương lượng với các ông chủ ngành đường sắt giảm giá vé để có được những chuyến đi trọn gói với cái giá mà người thường thường bậc trung có thể trả được Nắm bắt được nhu cầu muốn đi nghỉ hè và tham quan ở nước ngoài, năm 1855, hãng “Thomas Cook and Sons” bắt đầu tổ chức các tuyến

du lịch vươn ra ngoài phạm vi nước Anh, tỏa đi khắp châu Âu và sau đó ra ngoài lục địa Có thể nói Thomas Cook đã nhìn thấy nhu cầu và khát vọng chính đáng của con người muốn được nới rộng các “giới hạn” và những yếu

tố thúc đẩy du lịch trong xã hội để triển khai công việc kinh doanh của mình Cook cũng nhận ra rằng cái ngành công nghiệp mới mẻ này sẽ góp phần làm thay đổi cơ bản thành phần kinh tế xã hội thời bấy giờ Cook biết cách tổ chức mọi dịch vụ liên quan đến một chuyến đi: các phương tiện liên lạc, lịch trình, điểm tham quan, tỉ giá hối đoái trong đổi tiền, cơ sở lưu trú Thậm chí ông còn xuất bản cả sách hướng dẫn du lịch và lịch trình về các tuyến tham quan ngay tại cơ sở in ấn của mình Năm 1850, ông xuất bản cuốn “Excursionist”

Đó là sự kết hợp các bài viết về các chuyến đi và các yếu tố của một catologue (bản liệt kê) dành cho khách hàng của mình

Trong thời đại kinh tế thị trường cạnh tranh khốc liệt như hiện nay, quảng cáo hàng hóa thông thường đã khó, nhưng đối với dịch vụ việc đó lại càng khó hơn, đặc biệt là dịch vụ du lịch Các nhà chuyên môn thường nói:

“Thông tin và quảng cáo như một con dao hai lưỡi, nếu trung thực thì sẽ có danh và có tín, nhưng nếu không trung thực thì sẽ không thể tồn tại” Trung

thực ở đây có nghĩa tuyên truyền và quảng cáo như thế nào thì thực tế phải là như vậy, điều này vô cùng khó khăn trong lĩnh vực dịch vụ nói chung Nếu như hàng hóa, ngoài việc chụp ảnh, mô tả còn có một hình thức khác đó là mang hàng hóa đến tận nơi để trình bày hoặc biểu diễn cho khách hàng xem Nhưng đối với dịch vụ thì chỉ có thể chụp ảnh và mô tả chứ không thể mang khách sạn hoặc điểm du lịch đến cho khách xem được Mặt khác, vẫn có những khác biệt giữa thông tin quảng cáo và thực tế khi khách hàng mua hàng hóa và dịch vụ Đối với hàng hóa, khách mua phải hàng chưa đúng chất lượng thì người bán có thể đổi cho khách món hàng khác để giữ uy tín, nhưng với dịch vụ thì không thể làm thế được

Do vậy, tuyên truyền quảng bá trong du lịch cần được tiến hành một cách hết sức đặc biệt, và sử dụng các công cụ quảng bá theo một cách cũng rất đặc biệt

1.2 Các loại ấn phẩm thông tin du lịch

Theo điều 4, Luật Xuất bản, “Xuất bản phẩm là các tác phẩm, tài liệu

về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, văn học, nghệ thuật được xuất bản bằng tiếng Việt, tiếng dân tộc thiểu

số Việt Nam, tiếng nước ngoài và còn được thể hiện bằng hình ảnh, âm thanh

trên các vật liệu, phương tiện kỹ thuật khác nhau”

Ấn phẩm là xuất bản phẩm bao gồm các loại như sách, báo, tạp chí (xuất bản định kì, nhiều kì, không định kì); ấn phẩm tờ rời như bản nhạc, bản

đồ, tranh ảnh

Theo khái niệm đó, có thể hiểu ấn phẩm thông tin du lịch là các ấn phẩm phục vụ trong ngành Du lịch, với mục đích chính là thông tin, tuyên truyền quảng bá

Hiện nay, các loại ấn phẩm thông tin du lịch được sử dụng tại Việt Nam khá phong phú và đa dạng, dưới nhiều hình thức khác nhau Tại các điểm du lịch, các gian hàng trưng bày tại hội chợ triển lãm, các công ty lữ hành, vận chuyển và lưu trú, các nhà sách hay trên các chuyến bay… đều dễ dàng tìm thấy những cuốn cẩm nang, những tờ rơi, tập gấp giới thiệu về du lịch Các ấn phẩm thông tin này do cơ quan quản lý Nhà nước về du lịch, Tổng cục Du lịch, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch ấn hành

và cung cấp cho du khách, bao gồm 7 thể loại chính 2 như sau:

1.2.1 Sách hướng dẫn du lịch

Một trong những thứ không thể thiếu được khi tìm kiếm thông tin du lịch chính là những cuốn sách hướng dẫn về du lịch Đây là kho kiến thức đã được hoàn thiện với đầy đủ các mục về một vị trí địa lý, địa điểm du lịch, hoặc hành trình và những điều cần chú ý, đôi khi còn kèm thêm cả các chi tiết như số điện thoại, địa chỉ, danh mục các khách sạn, nhà hàng và giá cả… Tại một điểm bán sách hướng dẫn du lịch, du khách cho biết về những quan tâm

của mình: “Tôi nghĩ chúng ta phải tìm hiểu trước rồi thì đi mới thấy hay Khi

đến những nơi danh thắng, chúng ta thấy được tận mắt những gì đã đọc trong sách Ngoài ra, chúng ta còn có thể vừa đi vừa tự tìm kiếm Vì thế, trước khi

đi du lịch người ta phải xem sách rất nhiều Có người thì xem các thông tin về địa điểm, có người thì quan tâm đến ẩm thực bởi đi đâu thì ẩm thực cũng là

2

Theo Dương Linh – Tạp chí Du lịch Việt Nam

yếu tố quan trọng” Các loại sách hướng dẫn với đối tượng khách khác nhau

sẽ tập trung vào các khía cạnh khác nhau của du lịch, từ du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, du lịch MICE, du lịch cộng đồng

Theo một nguồn tin trên Bách khoa toàn thư Wikipedia, cuốn sách hướng dẫn du lịch đầu tiên đã ra đời tại Ý: "Giới thiệu về Ý", đánh dấu bước ngoặt cho ngành Du lịch nước này Còn tại Pháp, bộ sách hướng dẫn du lịch đầu tiên là "Guides Joane"

1.2.2 Các loại tập gấp, tờ rơi, catalogue

● Tờ rơi là tờ giấy rời để giới thiệu, quảng cáo, tuyên truyền về một sự

kiện, dịch vụ, sản phẩm nào đó

● Tờ gấp (Brochure) là một dạng ấn phẩm quảng cáo (có thể hiểu nôm

na là một quyển sách nhỏ và mỏng hay một tập sách) chứa đựng và bao gồm những thông tin giới thiệu chung về sản phẩm nào đấy, về các sự kiện, những địa điểm du lịch nổi tiếng, hình ảnh… mà nhà thiết kế muốn gửi gắm đến những người được xem là khách hàng mục tiêu của họ Tờ gấp tương tự như

tờ rơi về các yêu cầu thẩm mỹ, sáng tạo cũng như ý nghĩa sử dụng Tuy nhiên

sự khác biệt chính là ở những đường gấp tạo diện mạo khác cho sản phẩm in này Khi thiết kế, người thiết kế phải tính toán tới các yếu tố về hình ảnh và nội dung khi gấp cũng như khi duỗi sản phẩm ra Brochure được thiết kế theo nhiều dạng khác nhau, nhưng thông dụng nhất là brochure dạng Bi-fold và dạng Tri-fold (gấp đôi và gấp ba) Đặc biệt có những sản phẩm tờ gấp sẽ được người thiết kế thay đổi các cách gấp khác nhau, tạo sự độc đáo riêng biệt Về kích thước, một brochure thông thường được trình bày ở kích thước A4 (21x29,7cm) Brochure quảng cáo chuẩn thường sử dụng 4 gam màu được in trên loại giấy bóng và dày nhằm tạo ấn tượng ban đầu về chất lượng đến người xem

Ngày nay, brochure được ví như một sứ giả quan trọng và không thể thiếu trong mỗi doanh nghiệp, so với một số ấn phẩm quảng cáo khác như

flyer, handbill thì brochure vẫn mang đậm giá trị về mặt chất lượng và nghệ thuật hơn bởi cấu trúc được thiết tạo của nó (sử dụng loại giấy có chất lượng tốt hơn, được gấp xếp lại như một tập sách gọn gàng với màu sắc đa dạng và hấp dẫn) Trong du lịch, nó lại càng đóng vai trò quan trọng trong việc lôi kéo

sự chú ý của du khách, có thể sử dụng để phát trực tiếp tới du khách, hỗ trợ các đại lý trong việc giới thiệu chi tiết các chương trình khuyến mãi, sản phẩm du lịch mới, dịch vụ cụ thể của doanh nghiệp, tổ chức Hình thức quảng cáo này đặc biệt phát huy tác dụng tại các kỳ triển lãm, hội chợ du lịch hoặc

để tại các showroom, các trung tâm thông tin hoặc đại lý du lịch trong và ngoài nước

● Catalogue là sản phẩm quảng cáo tập hợp những chi tiết, thông tin

giúp hệ thống một cách đầy đủ nhằm cung cấp thông tin về doanh nghiệp và sản phẩm du lịch trực tiếp tới khách hàng, qua đó tác động trực tiếp lên quyết định đặt mua của đối tượng thông qua sự so sánh giữa các chủng loại sản phẩm của chính doanh nghiệp hoặc của các doanh nghiệp cùng bán chương trình du lịch đó

1.2.3 Tặng phẩm, quà tặng

Khác với đồ lưu niệm bình thường, quà tặng cho du khách thể hiện dấu

ấn và hình ảnh của điểm đến hoặc của doanh nghiệp du lịch, là món quà mà doanh nghiệp gửi đến khách hàng của mình với những lời tri ân Nó sẽ giúp

du khách nhớ đến điểm du lịch, và cũng theo chân họ về nước Đôi khi nó còn

là quà tặng mà khách sẽ tặng lại cho bạn bè, người thân Đây là loại ấn phẩm hết sức đặc biệt, vì được thể hiện trên một chất liệu đặc biệt, và hiệu ứng

quảng bá mà nó mang lại cũng vô cùng to lớn

1.2.4 Phim quảng bá du lịch

Phim quảng bá du lịch (một lĩnh vực hẹp của Quảng cáo truyền hình - theo thuật ngữ tiếng Anh là television advertisement hay television commercial - Viết tắt TVad hay TVC - hoặc thường được gọi đơn giản là

commercial hay advert) là một dạng phim hay tiết mục được dàn dựng sản xuất và phải trả phí bởi những tổ chức, doanh nghiệp trong lĩnh vực du lịch muốn quảng bá một thông điệp nào đó, thường là để quảng cáo hay khuyến mại một sản phẩm du lịch Loại ấn phẩm này cung cấp cho du khách những thông tin về điểm đến một cách chân thực nhất nhờ vào những hiệu ứng về hình ảnh và âm thanh

Quảng cáo truyền hình được phát sóng lần đầu tại Mỹ vào lúc 14 giờ 29 phút ngày 1 tháng 7 năm 1942 sau khi quảng cáo thương mại trên truyền hình được Ủy ban Thông Tin Liên Bang (FCC hay Federal Communication Commission) chấp nhận trên nguyên tắc Đó là đoạn phim mà công ty Bulova Watch đã trả 9 đôla cho New York City NBC chi nhánh của WNBT (hiện nay

là WNBC) để có 20 giây lên hình trước một trận bóng rổ giữa hai đội Brooklyn Dodgers và Philadelphia Phillies Nó chỉ có cảnh đơn giản là một chiếc đồng hồ Bulova nằm trên tấm bản đồ Mĩ, với một giọng nói đọc khẩu hiệu của công ty “America runs on Bulova time!” (Tạm dịch: “Nước Mỹ chạy bằng thời gian của Bulova”)

Nguyên thủy những phim quảng cáo này được chiếu trên truyền hình (như tên gọi theo tiếng Anh) nhưng sau này dịch vụ này đã phát triển thành phim quảng bá trên các phương tiện truyền thông khác như các trang web tư nhân, trang web thương mại hoặc trang web dịch vụ (như Youtube, Yahoo) trên hệ thống mạng, hoặc chiếu trong những rạp hát (trước hoặc sau, đôi khi giữa phim chính), trong siêu thị, hoặc những nơi công cộng Sự phong phú của phim quảng cáo ngày nay bao gồm những quảng cáo ngắn (brief advertising spot), có độ dài từ vài giây đến nhiều phút cũng như các chương trình quảng cáo cung cấp thông tin đặc biệt trong thời gian dài (infomercial) khác Hình thức cũng được sử dụng phong phú từ những hoạt hình (animation), Flash trên web, đến phim video, phim nhựa

Tuy nhiên, trong ngành Du lịch, do đặc thù sản phẩm nên những thước phim quảng bá thường được in dưới dạng đĩa DVD, CD-Rom và được phát miễn phí cho du khách, hoặc được chiếu tại những nơi có đông khách du lịch qua lại như sân bay, khách sạn, trên các kênh truyền hình lớn, các trạm thông tin gần điểm du lịch…

1.2.5 Pano, ap phich

● Áp phích (tiếng Anh : poster, bill): là tờ giấy, khung vải có chữ, hình

vẽ, ảnh chụp liên quan đến sản phẩm du lịch, đặt ở nơi có đông khách du lịch hoặc tại các điểm du lịch để giới thiệu, tuyên truyền, quảng cáo

● Pano (tiếng Pháp: panneau, tiếng Anh: panel): là tấm biển tương đối

lớn, làm bằng nhiều loại chất liệu (gỗ, vải, giấy ), có hình vẽ, viết hay trang trí để tuyên truyền, cổ động hoặc quảng cáo tới du khách

1.2.6 Bản đồ du lịch

Đây là dạng ấn phẩm giúp du khách tìm kiếm những địa chỉ, điểm du lịch, những thông tin về đường đi hay xác định vị trí của mình, được thể hiện dưới dạng kí hiệu Bản đồ du lịch là người bạn đường không thể thiếu của tất

cả các du khách, đặc biệt là khách nước ngoài trên mỗi cuộc hành trình

Theo website của Bộ Văn hóa Pháp, từ thời xa xưa, tổ tiên loài người

đã biết gửi cành lá cây thay cho những lời chúc mừng Đến thế kỷ XVIII, nhờ

có sự ra đời và phát triển của công nghệ in ấn và tiếp đến là ngành Bưu chính viễn thông, bưu thiếp chúc mừng bằng giấy được ra đời, thay thế cho cành, lá cây Để tỏ lòng tri ân khách hàng, cánh lái buôn là những người đầu tiên gửi thiếp chúc mừng năm mới đến các “thượng đế” của mình

Năm 1865, một hoạ sĩ người Đức đã vẽ một bức tranh trên một tờ giấy cứng rồi viết mấy lời hỏi thăm, định gửi cho người bạn của ông ta, nhưng tới bưu cục, người hoạ sĩ này không tìm được một chiếc phong bì nào đủ lớn để đựng bức tranh này Thấy vậy, nhân viên bưu cục đề nghị người hoạ sĩ viết tên và địa chỉ người nhận lên mặt sau của bức tranh để bưu cục gửi đi Việc này đến tai ông Tổng cục trưởng Bưu chính Đức, ông ta nhận thấy cách thông tin này đơn giản, bèn kiến nghị Chính phủ in một loại giấy cứng viết thư không dùng phong bì, nhưng Chính phủ Đức lúc đó không chấp nhận kiến nghị này, lý do là sợ không nhận được sự hưởng ứng sử dụng của dân chúng

Vì thế, nước Đức đã bỏ lỡ một cơ hội ngàn vàng trở thành nước đầu tiên trên thế giới phát minh ra hình thức bưu thiếp

Bốn năm sau, ngày 1 tháng 10 năm 1869, nước Áo phát hành bưu thiếp đầu tiên trên thế giới, được dân chúng hoan nghênh và sử dụng phổ biến Tháng 7 năm 1870, nước Đức mới phát hành bưu thiếp mà đáng lẽ 5 năm trước họ đã có cơ hội làm rồi Tiếp sau đó Anh, Pháp… lần lượt phát hành bưu thiếp Năm 1897, chính phủ nhà Thanh của Trung Quốc cũng cho phát

hành bưu thiếp Bưu thiếp dần dần có mặt khắp các nước trên toàn cầu

Trong du lịch, các bưu thiếp thường được gửi tới khách hàng như một lời chúc, lời tri ân hay cảm ơn của doanh nghiệp Tất nhiên trên đó không thể thiếu những thông tin về công ty nhằm mục đích quảng bá Đôi khi nó cũng được gửi tới khách du lịch như một lời chào mời, giới thiệu họ lựa chọn sản phẩm của mình

1.3 Tác dụng của ấn phẩm thông tin trong việc tuyên truyền quảng

bá du lịch

“Làm kinh doanh mà không quảng cáo có khác nào nháy mắt một bạn

gái trong bóng tối, chỉ có mình bạn biết bạn đang làm gì, ngoài ra chẳng còn

ai biết” 3 Đối với kinh doanh hiện đại, thông tin quảng cáo là nhịp cầu thiết lập mối quan hệ giữa doanh nghiệp với thị trường Chính quảng cáo là tiếp điểm thông tin nối giữa người bán và người mua Hoạt động quảng cáo không kết thúc ở sự chuyển tải thông tin mà nó có sức thuyết phục khiến người ta hoạt động hoặc tin tưởng Với các nhà kinh doanh lớn trên thế giới, tính hiệu quả của quảng cáo không chỉ được đánh giá bằng doanh số bán ra mà còn được chú trọng ở sự khuếch trương độ tin cậy và những ấn tượng mà nó đem tới cho khách hàng

Trong du lịch, hoạt động tuyên truyền quảng bá đóng vai trò quan trọng Mục tiêu của hoạt động này nhằm nâng cao hình ảnh của một quốc gia, một vùng, một miền, một khu vực hay nói cách khác là hình ảnh của một điểm đến xác định nào đó và nó đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút khách du lịch (xét ở tầm vĩ mô) Đồng thời, tuyên truyền quảng bá du lịch cũng đóng vai trò thiết thực trong việc nâng cao hình ảnh của các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực này và góp phần giúp doanh nghiệp bán được sản phẩm của mình (xét ở tầm vi mô)

Hiện nay, khi mà khoa học kĩ thuật và công nghệ thông tin đã chiếm lĩnh vị trí cao trong đời sống xã hội, các kênh thông tin tuyên truyền quảng bá cho Du lịch cũng theo đó dần trở nên phổ biến và khá đa dạng Đặc biệt, với

sự hỗ trợ đắc lực từ Internet, việc quảng bá giới thiệu đã trở nên đơn giản và

dễ dàng hơn Nhiều website, blog du lịch đã được xây dựng Trên đó có tất cả

3

Theo Stewart H.Britt – chuyên gia tư vấn quảng cáo Mỹ

những thông tin cần thiết cho một chuyến đi, từ thông tin về điểm đến, các tour bán sẵn, hướng dẫn thủ tục xuất nhập cảnh, visa cho tới tên và giá cả một

số cơ sở vận chuyển, lưu trú và ăn uống… Đây như một phương tiện kết nối giữa ngành Du lịch, các doanh nghiệp lữ hành với các khách hàng của mình

Một số doanh nghiệp như Saigontourist, Viettravel… còn thực hiện quảng cáo, trao đổi thông tin tour, tuyến du lịch qua việc kết nối các đường link nội bộ hoặc qua hệ thống Yahoo messenger, trang điện tử website trực tuyến Một số khác còn có hẳn một bộ phận chuyên trách xúc tiến quảng bá

và bán hàng qua mạng Đội ngũ này thường xuyên cập nhật, chỉnh sửa, đưa thông tin về sản phẩm, giá cả lên website Bởi vì, xu hướng khách du lịch trên thế giới (đặc biệt là khách du lịch trẻ tuổi) đi du lịch bằng cách tự tìm tòi thông tin và đặt chỗ qua mạng ngày càng tăng Theo một nghiên cứu thế giới, trong năm 2007 có khoảng 40% lượng khách đặt giữ chỗ khách sạn trên thế giới được tiến hành qua mạng và ít nhất có một phần ba trong số các lệnh đặt giữ chỗ qua phương tiện khác cũng xuất phát từ các tìm kiếm trên Internet Tuy nhiên, vị trí của các ấn phẩm thông tin trong công tác tuyên truyền quảng bá du lịch là không thể thay thế Để tìm kiếm thông tin trên Internet, bạn cần ít nhất là một chiếc máy tính có kết nối mạng Điều này tưởng chừng đơn giản nhưng thực tế vẫn có nhiều bất cập Khách du lịch chỉ có thể check thông tin ở những nơi nhất định, vào những thời điểm nhất định Thông tin tìm thấy trên mạng thì có vô số, và cũng rất khó để đánh giá được độ chính xác của thông tin Thêm nữa, một chiếc máy tính thực sự là vật cồng kềnh cho chuyến đi của họ Đấy là chưa kể đến những thủ tục rắc rối và phiền hà trong công tác kiểm duyệt khi đi qua các cửa khẩu, sân bay quốc tế…

Với các ấn phẩm thông tin du lịch thì khác Cùng với Internet, đây cũng

là kênh thông tin cung cấp cho khách hàng những khái niệm, hình dung ban đầu về chuyến du lịch mà họ sẽ hoặc đã mua Từ đó mà hình thành nên những

kỳ vọng về chương trình du lịch trong ý thức, tình cảm của khách du lịch Mặt khác, việc tạo được ấn tượng về điểm đến, tạo lập được hình ảnh theo chiều hướng tích cực do hiệu quả chuyển tải thông tin sẽ kích thích ham muốn hay nhu cầu đi du lịch đến điểm du lịch được đề cập trong ấn phẩm, hoặc việc tuyên truyền hay thông tin về điểm du lịch đã được cung cấp thông tin cho những người khách du lịch tiềm năng kế tiếp khi trở về nơi cư trú của mình hoặc bằng hình thức mang những ấn phẩm thông tin du lịch nhận được từ các chủ thể của hoạt động tuyên truyền quảng bá và giới thiệu cho người khác Tuy nhiên ưu điểm của các loại ấn phẩm thông tin so với Internet là chúng được trình bày một cách khoa học, thông tin cô đọng súc tích, hình ảnh rõ nét

và bắt mắt Hơn nữa, các ấn phẩm thông tin du lịch thường nhỏ gọn, rất tiện lợi cho việc tra cứu Du khách có thể bỏ túi hay mang bên mình đi đến bất cứ đâu và có thể sử dụng vào bất kì lúc nào họ cần Riêng với các sách về du lịch, chúng ta có thể chọn nơi để phân phát tài liệu và xác định được đối tượng tiếp nhận cụ thể, tránh lãng phí

Hiện nay, trên thế giới, các trang như TravelBlog đã có hơn 80.000 thành viên và mỗi ngày có hơn 100 thành viên mới gia nhập Blog du lịch của công ty STA chỉ trong vòng 3 năm đã có đến 60.000 người tham gia viết Giám đốc tiếp thị của STA, Celia Pronto, cho biết người ta thích dùng blog không chỉ vì thuận tiện mà do blog tạo điều kiện cho bạn bè cũng như người thân cùng tham gia trò chuyện, trả lời và góp ý Nhìn chung, blog du lịch giúp các doanh nghiệp du lịch tiếp cận nhanh chóng và thường xuyên với khách hàng của mình hơn khi dùng bưu thiếp Sự bùng nổ các mạng trực tuyến đã

“đánh bại” bưu thiếp rồi chăng?

Theo bà Brennan, thành viên sáng lập Hiệp hội Bưu thiếp ở Anh, kỹ thuật điện tử dù có phát triển thần tốc cách mấy cũng không thể thay thế được

cảm giác thích thú mỗi khi nhận được bưu thiếp Bà nhấn mạnh: “Bưu thiếp

mang tính cá nhân và biểu lộ sự quan tâm hay nhớ nhung của bạn đối với một

ai đó Bạn phải bỏ thời gian chọn một tấm bưu thiếp vừa ý người nhận, rồi ngồi xuống suy nghĩ xem bạn muốn chuyển những thông điệp gì đến họ”

“Các hình ảnh trong bưu thiếp quả là món quà kỷ niệm tuyệt vời Ngoài ra đó

còn là niềm vui hiếm hoi chúng ta nhận được trong cả đống giấy tờ quảng cáo du lịch bay đến tới tấp từ lúc chúng ta đi đến khi về nhà”

Silvia, một độc giả khác của thời báo “CNN Business Traveller” bổ

sung thêm: “Email có hình ảnh quảng cáo cũng hay nhưng không ý nghĩa

bằng bưu thiếp du lịch Khi tôi nhận được bưu thiếp từ bạn bè hay người thân tặng khi họ đi du lịch về, tôi thấy vui vì cảm giác mình thật đặc biệt trong lòng người đó Họ đã bỏ thời gian tìm kiếm những hình ảnh đẹp nhất để giới thiệu cho tôi”

Một tấm bản đồ du lịch giúp họ tìm kiếm những con phố, những điểm tham quan hay những khách sạn thuận tiện hơn

Một cuốn cẩm nang hay một cuốn guidebook giới thiệu những địa danh nổi tiếng của mảnh đất sở tại Trong cuốn sách đó có một vài thông tin chi tiết

về dịch vụ vận chuyển lưu trú, giá vé và giá phòng kèm theo một vài lời tư vấn tham khảo sẽ thực sự là một cuốn sách quý với khách du lịch

Với số lượng người tiếp nhận lớn, cùng với việc duy trì được nội dung quảng cáo lâu và chi phí thấp, dễ thực hiện, đây là phương tiện được các doanh nghiệp lẫn ngành Du lịch sử dụng phổ biến Một số quốc gia trong khu vực ASEAN rất thành công trong việc tuyên truyền quảng bá hình ảnh sản phẩm du lịch bằng các ấn phẩm thông tin như: Singapore, Malaysia, Thái Lan cho thấy hiệu quả rõ rệt của hoạt động này Nắm bắt được hiệu quả của việc quảng bá du lịch bằng các ấn phẩm, Singapore, Malaysia, Thái Lan hàng năm

đã dành 15-25% tổng thu nhập của du lịch để chi phí cho công tác tuyên truyền quảng bá

Kinh nghiệm chủ yếu của ngành Du lịch Áo cũng là đẩy mạnh công tác tuyên truyền quảng bá Họ một mặt quảng cáo trên các chương trình vô tuyến phát sang các nước, giới thiệu về con người và đất nước Áo, về những điều kiện ăn, mặc, ở, đi lại và tham quan các công trình cơ sở Mặt khác họ còn in rất nhiều cuốn sách nhỏ có bài viết kèm theo tranh ảnh tạo nên sức hấp dẫn mạnh mẽ đối với các vị khách nước ngoài Những ấn phẩm này đem phân phát ở các khách sạn, phát hành ra nước ngoài; xây dựng phòng phục vụ du lịch ở các thành phố lớn trên thế giới, trực tiếp thâm nhập thị trường du khách, khai thác nguồn khách Nước Áo còn tranh thủ các hội nghị quốc tế, các hội chợ triển lãm tổ chức tại Áo, nắm bắt mọi cơ hội để tuyên truyền tiềm năng du lịch của mình

Ở các nước, với một di tích lịch sử, một công trình kiến trúc độc đáo, một danh lam thắng cảnh nổi tiếng hay một lễ hội truyền thống… thường thu hút rất đông du khách cả trong nước lẫn quốc tế Do đó, các thông tin về điểm đến thường được chuẩn bị rất sẵn, nhằm quảng bá và thu hút khách đến đó nhiều hơn, để khi hiểu rồi, mỗi du khách sẽ chính là những người tiếp thị quan trọng sau khi trở về đất nước Tại các điểm tham quan du lịch đa phần đều phát miễn phí tờ rơi in thông tin cơ bản về di tích như một hình thức quảng cáo Cũng không thể thiếu biển giới thiệu chi tiết như: bản đồ về di tích, các điểm nhấn về lịch sử của di tích bằng 2 thứ tiếng: tiếng địa phương

di tích để có kinh phí trùng tu, tôn tạo Mặt khác đó cũng là cách quảng bá hữu hiệu cho chính địa danh đó, để lượng khách không ngừng tăng lên

Riêng về báo chí, tôi được biết ở các nước phát triển có hai loại hình báo chí quảng bá du lịch Loại thứ nhất chuyên giới thiệu về du lịch, đó là báo chí chuyên sâu, giới thiệu chương trình và làm công tác tuyên truyền để thu hút khách du lịch đến với đất nước họ Qua những sản phẩm báo chí này, du khách trong nước cũng như nước ngoài có thể tìm hiểu kĩ về cơ sở vật chất của ngành Du lịch, hệ thống các khách sạn, tour, tuyến điểm du lịch, những địa chỉ du lịch mới, giá cả dịch vụ Nhưng khả năng tiếp cận đại chúng của loại hình báo chí này không lớn lắm, bởi người ta không mua một tờ báo chỉ

để đọc những tin tức về du lịch mà bao giờ cũng muốn biết các vấn đề thời sự,

xã hội khác Loại thứ hai là báo chí dành cho đối tượng bạn đọc rộng rãi Báo chí nước ngoài rất coi trọng các đối tượng khác nhau của một tờ báo Tùy theo đối tượng độc giả mà ngành Du lịch yêu cầu tờ báo ấy giới thiệu, quảng

bá nội dung gì Ví dụ, đối với những tờ báo chỉ dành cho những người ở tầng lớp thượng lưu và có mức sinh hoạt cao thì ta sẽ giới thiệu các tour du lịch đắt tiền, những chuyến du lịch dài ngày, những khách sạn năm sao với những tiện nghi đầy đủ nhất…

Chương 2

THỰC TẾ CỦA VIỆC SỬ DỤNG CÁC ẤN PHẨM THÔNG TIN

TRONG TUYÊN TRUYỀN QUẢNG BÁ DU LỊCH

2.1 Ấn phẩm thông tin với công tác tuyên truyền quảng bá du lịch

Hà Nội

2.1.1 Du lịch – thế mạnh của thủ đô vừa tròn 1000 năm tuổi

Thủ đô Hà Nội, bên cạnh chức năng là một trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật của cả nước, đã sớm định hình và trở thành một trung tâm du lịch lớn

Nằm ở trung tâm Bắc Bộ, giữa vùng đồng bằng phù sa châu thổ sông Hồng trù phú, Hà Nội là mảnh đất ngàn năm văn vật, có lịch sử và nền văn hóa lâu đời Cách đây một thiên niên kỉ, trong “Chiếu dời đô” (từ Hoa Lư – Ninh Bình về Thăng Long mà ngày nay là Hà Nội) vua Lý Thái Tổ đã khẳng

định vị trí trung tâm của Thăng Long (Hà Nội): “Xem khắp nước Việt chỗ ấy

là hơn cả; thực là chỗ hội họp của bốn phương, là nơi thượng đô của Kinh sư muôn đời” Trải qua một ngàn năm lịch sử, người dân Hà Nội cùng cả nước

đã tạo dựng nên tại đây những di sản văn hóa to lớn, những di tích lịch sử thiêng liêng của cả dân tộc Việt Nam Trong cộng đồng người Hà Nội đã hình thành một phong cách sống lịch sự, hiếu khách, khoan dung và nhân ái, quý trọng những truyền thống tốt đẹp của cha ông

Là cửa khẩu quốc tế vào loại lớn nhất ở nước ta và là một đầu mối giao thông quan trọng có các phương tiện tỏa đi khắp mọi vùng đất nước, Hà Nội

có vị thế hết sức thuận lợi trong giao lưu quốc tế, phát triển du lịch với các vùng trong cả nước, giữa nước ta với các nước trong khu vực và trên thế giới

Là thủ đô của cả nước, hàng năm Hà Nội đón hàng triệu lượt khách đến viếng thăm Ngoài ra, Hà Nội còn có hàng trăm Đại sứ quán, đại diện các tổ chức quốc tế và các văn phòng đại diện các công ty thương mại, liên doanh

Trong những năm gần đây, Việt Nam có cơ hội tham gia rất nhiều các

sự kiện kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của khu vực và toàn cầu Đó là cơ hội vàng của toàn ngành Du lịch Việt Nam nói chung, của Du lịch Hà Nội nói riêng, khi mà mỗi sự kiện, mỗi chuyến đi bao giờ cũng đi kèm những ấn tượng và hình ảnh mang về Mỗi du khách nước ngoài đặt chân đến Hà Nội khi trở về đều có một ấn tượng riêng Hà Nội cổ kính, thanh bình; Hà Nội sôi động, đầy sức sống; Hà Nội tinh tế với nghệ thuật ẩm thực; Hà Nội rực rỡ với

đủ sắc màu và Hà Nội thật nồng nàn quyến rũ Sự kiện lớn nhất và gần đây nhất của Việt Nam cũng liên quan trực tiếp đến Hà Nội Năm 2010, thủ đô của chúng ta tròn 1000 năm tuổi (10/10/1010 – 10/10/2010) Đây là sự kiện không những mang tầm vóc quốc gia mà còn lan tỏa sâu rộng trong khu vực

và trên toàn thế giới, thu hút sự quan tâm chú ý của đông đảo đối tác và khách

du lịch khắp năm châu Bởi trên thế giới không nhiều thủ đô có lịch sử hơn

1000 năm như vậy Hà Nội là thành phố ngàn năm tuổi mang trong mình giá trị văn hóa lịch sử to lớn Nếu xét một vòng các thành phố trên thế giới, hiếm

có nơi nào có nhiều hồ nước trong trung tâm thành phố như thủ đô của ta Tên gọi “Hà Nội” như đã ẩn chứa ý nghĩa “ngôi làng của sông nước” nên thành phố này có một đặc điểm mà không thành phố nào của nước khác có được Cộng thêm với việc mở rộng địa giới lãnh thổ, sát nhập Hà Tây - mảnh đất trăm nghề - vào ngày 01/08/2008 vừa qua đã đưa Hà Nội vào danh sách một trong mười bảy thủ đô có diện tích lớn nhất trên thế giới Sự kiện Đại lễ

“1000 năm Thăng Long - Hà Nội” cũng chính thức đưa cái tên Hà Nội vào danh sách một trong 12 điểm đến hấp dẫn nhất năm 2010 4

2.1.2 Các ấn phẩm thông tin phục vụ công tác xúc tiến, quảng bá

du lịch thủ đô

Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội đã tạo đòn bẩy phát triển du lịch thủ đô Bạn bè thế giới biết đến ta cũng nhiều hơn Đặc biệt, đầu

4

Theo bình chọn của NXB du lịch uy tín ở M ỹ, Frommer

năm 2011 này, những thảm họa thiên nhiên cùng bất ổn về chính trị của một

số quốc gia vốn có thế mạnh về du lịch đã tác động không nhỏ đến thế giới, trong đó có Việt Nam Thay vì đến Ai Cập, Thái Lan, Libya, Nhật Bản…, rất nhiều du khách đã chọn Việt Nam làm điểm dừng chân mới của mình vì tính

an toàn và thân thiện

Tiếp bước những thành công đã đạt được thời gian qua, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội đang tích cực giới thiệu về hình ảnh Hà Nội, danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, lễ hội và các loại hình du lịch nhằm thu hút du khách trong và ngoài nước

Để tìm kiếm những công cụ quảng bá hữu hiệu cho du lịch, đã có nhiều cuộc điều tra, thăm dò lấy ý kiến du khách được thực hiện Kết quả thu được như sau:

bá

Qua bạn

Bè

Phương tiện thông tin đại chúng

Phương tiện khác

vào kênh thông tin mà khách du lịch tiếp cận khi mua chương trình du lịch, các cơ quan, đơn vị kinh doanh lữ hành đã xây dựng những kế hoạch để tuyên truyền hiệu quả cho sản phẩm du lịch của mình

Hiện 5 quầy thông tin du lịch tại sân bay Nội Bài, phố Bảo Khánh, Lê Thạch, tuyến phố đi bộ Hàng Ngang, Hàng Đào vẫn đang duy trì tốt hoạt động cung cấp thông tin, phát ấn phẩm giới thiệu du lịch Thủ đô cho du khách đến Hà Nội Ngoài ra, hơn 70 kiốt thông tin điện tử được đặt tại các khách sạn, các di tích và các địa điểm ở khu vực trung tâm có nhiều khách du lịch cũng đang hoạt động tốt, giúp du khách tự tra cứu dữ liệu, địa chỉ, lựa chọn sản phẩm du lịch

Tại các giao điểm trên quốc lộ chính giáp ranh các tỉnh vào thành phố

và một số khu du lịch, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội đã tiến hành đặt các biển quảng bá tấm lớn chào mừng du khách đến với thủ đô 1000 năm tuổi - Thành phố vì hòa bình Trung tâm Thông tin xúc tiến du lịch cũng đã dựng gần 20 biển chỉ dẫn tại một số khu, điểm du lịch, văn hóa lịch sử, làng nghề giúp khách du lịch thuận lợi khi tham quan

Nhiều ấn phẩm quảng bá về du lịch Thủ đô mang lại hiệu ứng tuyên truyền cao đang được tái bản Nhiều tài liệu mới về những sự kiện nóng bỏng, mang tính cập nhật cũng đang trong giai đoạn hoàn thiện, chuẩn bị được phát hành nhằm quảng bá về Hà Nội với khách du lịch trong và ngoài nước Không chỉ xuất hiện tại hội nghị, lễ hội, các chiến dịch quảng bá du lịch, ấn phẩm còn có mặt trên các chuyến bay của các hãng hàng không đi và đến Việt Nam, trong các khách sạn, nhà hàng, khu nghỉ dưỡng cao cấp trên toàn quốc, tại các

cơ quan, văn phòng đại diện, công ty du lịch lữ hành… Đặc biệt, năm 2010, khi mà tất cả du khách trong và ngoài nước đều hướng về Hà Nội – trái tim của cả nước – với sự kiện Đại lễ 1000 năm Thăng Long, đã có rất nhiều dự án tuyên truyền quảng bá du lịch bằng ấn phẩm được triển khai Cụ thể là:

● Về các loại sách hướng dẫn du lịch

Đây là một trong những loại ấn phẩm góp phần quan trọng trong việc đưa thông tin về thủ đô tới bạn bè quốc tế Trong thời khắc lịch sử Hà Nội tròn 1000 năm tuổi, loại ấn phẩm này đã góp phần không nhỏ mang hình ảnh

Hà Nội tới du khách Nội dung giới thiệu trong các cuốn guidebook rất đa dạng, ngoài giới thiệu những cảnh đẹp và thông tin du lịch, danh mục nhà hàng khách sạn, giá vé tham quan… theo kiểu truyền thống thì những ấn phẩm sách xuất bản trong dịp này còn dành nhiều trang viết về quá trình hình thành và phát triển của thủ đô 1000 năm tuổi Về hình thức trình bày, ngoài việc trình bày bìa, vẽ phụ bản và minh họa, thì chủng loại giấy in, chất liệu bìa, lựa chọn kiểu dáng chữ, mực in, cách dàn trang chữ hay tranh ảnh, kỹ thuật khâu ghim, đóng gáy vào bìa sách… cũng đã được quan tâm kĩ lưỡng Cao hơn nữa là chăm lo đến áo bìa, hộp đựng sách, giải dấu trang… Khai thác mọi khả năng kỹ thuật ấn loát từ thủ công đến hiện đại để mỗi cuốn sách được xuất bản trở thành một “tác phẩm” sang trọng, có sức hấp dẫn ngay từ dáng

vẻ bên ngoài

Nhiều dự án lớn nhỏ liên quan đến loại ấn phẩm này cũng đã được đầu

tư xây dựng với chất lượng tốt nhất

Cục Thông tin đối ngoại đã chủ trì, phối hợp với Vietnam Airline, Nhà xuất bản Thông tin & Truyền thông xuất bản các ấn phẩm đối ngoại phát miễn phí cho khách quốc tế đến Việt Nam Vụ Bưu chính tổ chức thi thiết kế mẫu tem Bưu chính Việt Nam với chủ đề “Xây dựng và phát triển”, tổ chức lễ phát hành đặc biệt bộ tem, tổ chức triển lãm tem bưu chính quốc gia gắn với nội dung tuyên truyền

Nhà xuất bản Hà Nội chào đón sự kiện kỷ niệm 1000 năm Thăng Long bằng dự án “Tủ sách Thăng Long ngàn năm văn hiến”, với ngân hàng dữ liệu

là kết quả của cuộc điều tra, sưu tầm tư liệu trong và ngoài nước về văn hiến Thăng Long - Hà Nội được khai thác, biên dịch Với 100 đầu sách về các lĩnh vực: lịch sử, kinh tế, văn hoá xã hội, văn học nghệ thuật , tủ sách có ý nghĩa

đặc biệt quan trọng trong việc tuyên truyền, giới thiệu các giá trị văn hiến Thăng Long một cách vừa khái quát vừa sâu sắc không những với nhân dân Thủ đô, nhân dân cả nước mà còn tới bạn bè quốc tế và cộng đồng người Việt Nam tại nước ngoài Những tác phẩm được biên soạn không chỉ phục vụ công tác tuyên truyền quảng bá cho Đại lễ mà còn là những tài sản vô giá để lưu truyền những giá trị văn hoá Thăng Long cho các thế hệ mai sau

Đồng hành cùng những sự kiện trọng đại của thủ đô trong năm 2010, Vietnam Travel Directory, ấn phẩm duy nhất cho ba Đại lễ và một Năm Du lịch Quốc gia đã nhận được sự quan tâm, đầu tư lớn, chuyên nghiệp nhất từ trước tới nay Vietnam Travel Directory có mặt tại Lễ hội du lịch Thăng Long

- Hà Nội tháng 10 năm 2010 với 430 đoàn khách quốc tế và trong nước cùng khoảng 2 vạn khách tham dự; là ấn phẩm du lịch chính thức dành cho Đại lễ

1000 năm Thăng Long – Hà Nội Với sự ủng hộ của Tổng cục Du lịch, cuốn sách đã trở thành cẩm nang du lịch của các hội nghị ASEAN 2010 (năm Việt Nam là chủ tịch của khối với sự tham gia của các quan chức cao cấp của 10 nước ASEAN), cũng như có mặt tại các hội chợ quảng bá du lịch tại nước ngoài Với hơn 200 trang in màu, thiết kế chuyên nghiệp, nội dung hấp dẫn và cập nhật bằng hai ngôn ngữ Anh - Việt, Vietnam Travel Directory đem đến cái nhìn cận cảnh về đất nước và con người Việt Nam; về Hà Nội, trái tim của

cả nước Thủ đô ngàn năm văn hiến đang trên đà phát triển và lớn mạnh được thể hiện qua các nội dung chính: giới thiệu chung về Việt Nam (lịch sử phát triển, bản sắc văn hóa các dân tộc Việt Nam, hiện trạng và tiềm năng phát triển của du lịch Việt Nam); Đại lễ hội kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội (lịch sử hình thành và phát triển của Thăng Long - Hà Nội, các điểm đến

về văn hóa, du lịch, kinh tế Hà Nội, các chương trình chính thức của Đại lễ kỷ niệm 1000 năm…); danh bạ điện thoại; thông tin chung về 63 tỉnh, thành trong cả nước (vị trí địa lý, diện tích, dân số, mật độ dân số, các dân tộc, lợi

thế kinh tế, du lịch, đặc sản địa phương…); tư vấn du lịch (liên vùng trọng điểm du lịch, tuyến, loại hình, dịch vụ du lịch…, travel tips)

Công ty Cổ phần Sách - Niên giám Việt Nam (VietBooks) cũng có sáng kiến xây dựng và thực hiện dự án chương trình truyền thông du lịch Việt Nam, mang tên “Việt Nam Info”, xuất bản các ấn phẩm thông tin du lịch và hàng lưu niệm phục vụ du khách

Theo đó, những ấn phẩm thông tin về du lịch như: Chào mừng quý khách đến Việt Nam; Cẩm nang thông tin 24 giờ; Bản đồ dịch vụ; Bản đồ mua sắm; sách CEO Guide; sách gấp bỏ túi Việt Nam Guide; postcard của

245 địa danh nổi tiếng bằng nhiều ngôn ngữ: Việt, Anh, Pháp, Hoa cùng những mặt hàng lưu niệm được sản xuất tại hơn 300 làng nghề truyền thống ở Việt Nam sẽ phát hành và bày bán rộng rãi trên phạm vi toàn quốc, trong hệ thống cửa hàng “Việt Nam Info” đặt tại 63 tỉnh, thành Riêng trong năm 2009,

hệ thống cửa hàng Việt Nam Info đã được thành lập tại các tỉnh thành lớn như: Hà Nội Info (đặt tại Chùa Một Cột, Bảo tàng Hồ Chí Minh, Bảo tàng dân tộc học Việt Nam, Bảo tàng lịch sử Việt Nam, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, chùa Quán Sứ, chùa Trấn Quốc, Hồ Gươm, làng cổ Bát Tràng), Ninh Bình Info (Cố đô Hoa Lư, chùa Bái Đính, khu du lịch sinh thái Tràng An, Tam Cốc, Bích Động ), Quảng Ninh Info (Vịnh Hạ Long, Yên Tử ), Hải Phòng Info, Nghệ An info đến 13 tỉnh đồng bằng sông Cửu Long Với dự án này,

du khách ngoài nước khi đến Việt Nam hay du khách trong nước muốn đi du lịch ở một địa phương nào đó có thể phần nào an tâm khi có trong tay các ấn phẩm với những thông tin khá đầy đủ về điểm đến và tiện ích cho người sử dụng Tuy dự kiến, dự án này đến năm 2012 mới hoàn tất, và hiệu quả thực tế của nó thế nào khi đó mới được kiểm chứng cụ thể, song Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vẫn đánh giá cao dự án này và cho đây là sáng kiến hữu ích, góp phần vào chương trình hành động của ngành Du lịch sau khi Việt Nam gia nhập WTO giai đoạn 2007- 2012

● Các loại tập gấp, catalogue, tranh ảnh, video clip, bản đồ du lịch

Mấy năm nay du khách nước ngoài đến nước ta ngày càng đông, cùng với những lữ khách theo ô tô, tàu hỏa đến những điểm du lịch là khá đông những lữ khách bộ hành tự do - du lịch ba lô, tự tìm đến những nơi cần đến theo định hướng của mình Với những khách du lịch ba lô, ngoài sự hiểu biết thì những chỉ dẫn kiểu bản đồ và hướng dẫn du lịch là vô cùng cần thiết Mỗi năm, ngành Du lịch phát hành khoảng vài trăm nghìn bản đồ du lịch Việt Nam, có vẻ như không thấm vào đâu so với lượng khách quốc tế 4 triệu mỗi năm, chưa nói hàng chục triệu khách nội địa Vì thế, ngành Du lịch dự tính sẽ tăng lượng xuất bản bản đồ du lịch Việt Nam, với thiết kế mặt sau là bản đồ

và các tuyến du lịch Hà Nội Chúng sẽ được chỉnh sửa, bổ sung, tập hợp về Tổng cục để đưa ra bản đồ với thông tin mới và chính xác nhất Trong dịp Đại

lễ vừa qua, “Bản đồ di tích Việt Nam” đã phát huy tác dụng và trở thành quà tặng vô giá cho du khách nhân sự kiện Thăng Long - Hà Nội một ngàn năm tuổi Đây là một hệ thống ấn phẩm đa phương tiện, phát hành dưới nhiều dạng thức như: bản đồ, tờ gấp, sách ảnh…

Số liệu thống kê của Tổng cục Du lịch về lượng khách quốc tế đến nước ta những tháng đầu năm 2011 (chia theo phương tiện đến) như sau:

Ước tính tháng 4/2011

4 tháng năm 2011

Tháng 4/2011

so với tháng trước (%)

Tháng 4/2011

so với tháng 4/2010 (%)

4 tháng

2011 so với cùng

kỳ 2010 (%)

Tổng số 460.000 1.971.472 96,7 106,3 110,5

Chia theo phương tiện đến

Đường không 390.000 1.656.778 97,3 108,8 114,6 Đường biển 3.000 15.700 66,7 75,0 98,1 Đường bộ 67.000 298.994 95,2 95,7 92,8 (Nguồn: Tổng cục Du lịch)

Theo kết quả thống kê, loại phương tiện chủ yếu mà khách du lịch quốc

tế lựa chọn để đến Việt Nam là đường Hàng không Nắm bắt được điều đó,

Bộ Thông tin & Truyền thông đã giao nhiệm vụ cho Cục Thông tin đối ngoại

có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với Hãng hàng không quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines) sản xuất phim tài liệu bằng tiếng nước ngoài bên cạnh những ấn phẩm thông tin để quảng bá hình ảnh Việt Nam trên tất cả các chuyến bay quốc tế của Vietnam Airlines Những cảnh quay, những thước phim sẽ giúp du khách trong nước và quốc tế biết đến một Việt Nam, một Hà Nội đẹp, an toàn và có sức hấp dẫn tuyệt vời

Ngoài những ấn phẩm thông tin, những thước phim, video clip do ngành Du lịch và một số cơ quan chuyên trách đảm nhận, một điểm mới đáng ghi nhận là Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội đã xây dựng kế hoạch tổ chức cuộc thi sáng tác, thiết kế ấn phẩm và phim video ngắn (video clip) về chủ đề Thăng Long - Hà Nội với đối tượng dự thi là tất cả các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước Cuộc thi nhằm lựa chọn những ý tưởng thiết kế, những mẫu mã ấn phẩm thông tin độc đáo, những đoạn phim video ngắn về mảnh đất Thăng Long - Hà Nội ngàn năm văn hiến dưới ống kính đời thường

để góp phần khơi dậy lòng tự hào, nêu cao ý thức giữ gìn và phát huy truyền thống Thành phố 1000 năm, Thành phố vì hòa bình Các tác phẩm đoạt giải cao đã được sử dụng tuyên truyền cho Đại lễ kỷ niệm và lưu trữ trong thiết bị gửi tới mai sau Điều này sẽ giúp cho ngành Du lịch có được những đoạn tư liệu sống động và chân thực nhất qua lăng kính công chúng để quảng bá cho

Du lịch Hà Nội và rộng hơn là Du lịch Việt Nam những năm tiếp sau

● Các ấn phẩm báo chí xuất bản

Bên cạnh việc đổi mới, cải tiến nội dung và chất lượng các ấn phẩm báo chí như dành nhiều chuyên mục giới thiệu về mảnh đất thủ đô (lịch sử phát triển, các tiềm năng văn hóa xã hội…), dành nhiều “đất” hơn cho những

trang viết bằng tiếng nước ngoài… thì ngay từ cuối năm 2009, ngành Du lịch

đã có chủ trương mời các nhà báo trong và ngoài nước có uy tín đến khảo sát thực tế ở các điểm du lịch để viết bài quảng bá Tháng 7 năm 2010 vừa qua,

để tuyên truyền cho Đại lễ, Trung tâm Xúc tiến du lịch Hà Nội đã đón 2 đoàn khảo sát gồm các doanh nghiệp du lịch và phóng viên từ miền Trung, miền Nam ra Hà Nội, xây dựng tour du lịch mới, lấy thủ đô làm điểm tham quan

chính của chương trình và tiến hành tuyên truyền, giới thiệu

2.1.3 Hiệu ứng tích cực của các ấn phẩm thông tin trong hoạt động tuyên truyền quảng bá du lịch

Năm 2010 được coi là năm thành công của du lịch Hà Nội Với rất nhiều hoạt động và sự kiện lớn được tổ chức như Năm Du lịch Quốc gia

2010, Đại lễ 1000 năm Thăng Long, mảnh đất Rồng bay đã thu hút một lượng lớn không chỉ khách du lịch mà còn cả các doanh nghiệp trong và ngoài nước, đánh dấu và tạo bước phát triển mới cho du lịch thủ đô thời kì “hậu Đại lễ” Công tác tuyên truyền về kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội cũng được bạn bè quốc tế đánh giá là khá thành công, đã có hơn 40 quốc gia, lãnh thổ xin được tham gia kỷ niệm, nhiều doanh nghiệp trong nước và ngoài nước xin được tài trợ Đây là nguồn động viên khích lệ lớn cho ngành Du lịch tiếp tục triển khai, xúc tiến các hoạt động quảng bá trong những năm tiếp theo

Trong năm qua, du lịch Hà Nội đã đạt được những con số ấn tượng trong việc đón khách du lịch Cụ thể, lượng khách du lịch đến Hà Nội năm

Nếu như 6 tháng đầu năm 2010, lượng khách du lịch đến Hà Nội chỉ đạt 4,53 triệu lượt, trong đó khách quốc tế là 0,58 triệu lượt thì đến cuối năm

2010, khách quốc tế đến Hà Nội đã đạt hơn 1,7 triệu lượt, tăng 52%; khách nội địa là hơn 10 triệu lượt, tăng 15%; doanh thu khách sạn lữ hành tăng 26,9% so với cùng kỳ năm 2009 Tổng doanh thu du lịch năm 2010 của Hà Nội tăng 21% so với năm 2009, với trên 30 ngàn tỷ đồng Thị phần khách đến chia theo 10 thị trường trọng điểm của du lịch Hà Nội bao gồm:

về chỉ trong 10 ngày Bộ mặt đô thị được chỉnh trang, hệ thống cơ sở hạ tầng được nâng cấp và xây mới khá nhiều phục vụ cho Đại lễ Đó là tiền đề thuận lợi cho việc phát triển du lịch những năm tiếp theo, để có thể đáp ứng được nhu cầu ngày càng nhiều và ngày càng cao của du khách trong và ngoài nước

Đạt được những kết quả ngoài mong đợi như vậy có sự đóng góp không nhỏ của các ấn phẩm thông tin du lịch Nhìn lại công tác tuyên truyền

quảng bá du lịch một năm qua của thủ đô có thể nhận thấy những bước tiến

bộ rõ rệt, đáng ghi nhận Tất cả các hoạt động xúc tiến nói chung đã được thực hiện có bài bản và chuyên nghiệp hơn Riêng về các ấn phẩm thông tin

du lịch cũng đã có sự đầu tư, đổi mới kĩ lưỡng cả về chất và lượng, nhận được nhiều phản hồi tích cực từ phía du khách

2.2 Đánh giá thực tế chất lượng của các ấn phẩm thông tin trong hoạt động quảng bá du lịch

2.2.1 Các thước đo độ hiệu quả của công cụ quảng bá 5

Quảng cáo nói chung và quảng cáo trong du lịch nói riêng, không phải

là một môn khoa học chính xác Vì vậy không có một phương pháp chính xác

để đo độ thành công của một chiến dịch quảng cáo Lấy ví dụ, không thể xác định được cụ thể có thể thu được bao nhiêu từ mỗi đồng chi cho quảng cáo Tuy nhiên vẫn có một số tiêu chí chung nhất để đánh giá mức độ hiệu quả của các công cụ tuyên truyền

Một là, ghi nhận tình hình bán hàng bằng cách theo dõi lượng khách tìm hiểu và chọn mua sản phẩm của công ty mình Cần theo dõi tình hình này trước, trong và sau chiến dịch quảng cáo Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng quảng cáo thường gây ra các hiệu ứng tích lũy hay hiệu ứng chậm, do vậy việc bán hàng do xúc tiến quảng cáo có thể không xảy ra ngay tức thì

Hai là, đối với việc quảng cáo thông qua các ấn phẩm sách báo, tạp chí nên bao gồm cả việc phát các phiếu thăm dò phản hồi của du khách Trước khi phát hành phiếu thì một việc cần làm là phải sắp xếp chúng theo hệ thống Việc phân loại một cách khoa học cho từng loại phiếu khác nhau (phiếu đánh giá chất lượng dịch vụ, phiếu thăm dò công cụ quảng bá mà khách tiếp cận khi muốn tìm hiểu thông tin…) sẽ giúp ta có khả năng xem xét, đánh giá và quyết định xem công cụ nào sẽ mang lại hiệu quả quảng cáo tốt nhất

5

Theo http://allbusiness.com

Ba là, so sánh tình hình tiêu thụ số lượng ấn phẩm Đối với các hãng lữ hành, việc khuyến khích và nhắc nhở các khách hàng về loạt quảng cáo doanh nghiệp mình đã triển khai là rất cần thiết Điều này làm khách nhớ đến sản phẩm/dịch vụ và góp phần khắc sâu thêm hình ảnh về chúng Có thể thực hiện được điều này khá đơn giản, chẳng hạn bằng cách đưa ra mức giảm giá 10% cho lần đặt tour đầu tiên (ví dụ trong một khoảng thời gian nhất định, những

du khách hoặc hãng lữ hành nước ngoài có trong tay ấn phẩm quảng cáo của doanh nghiệp mình thì sẽ được giảm 10%)

Riêng đối với các thước phim quảng bá, nếu là phát trên các kênh truyền hình thì có thể theo dõi qua tỉ suất người xem, điều này hoàn toàn có thể làm được Nếu đăng tải các clip quảng bá trên internet thì có thể theo dõi tình hình truy cập của trang web đó, theo dõi số phần trăm những người xem

và truy cập vào quảng cáo của mình Bởi trên các website bao giờ cũng có các công cụ giúp ta lấy được các thông tin ngày, thông tin tuần và thông tin tháng

về lượt người truy cập Phần lớn web bán chỗ quảng cáo trực tuyến đều theo dõi tỉ lệ nhấp chuột vào địa chỉ quảng cáo đăng tải trên trang đó

Một cách theo dõi và đo lường rất thực tế, hiệu quả mà ta không thể bỏ qua là hỏi các khách du lịch bằng các phiếu thăm dò sau khi kết thúc và thanh toán tour Ngoài việc hỏi về chất lượng dịch vụ, mức độ hài lòng của du khách… cũng cần tham khảo xem họ biết về công ty và điểm đến từ nguồn thông tin nào

Do ấn phẩm thông tin du lịch là một công cụ quan trọng trong hoạt động tuyên truyền quảng bá, nên việc đánh giá hiệu quả chuyển tải thông tin của chúng thông qua sự đánh giá của khách du lịch hoặc khách du lịch tiềm năng về các tiêu chí cụ thể như mức độ ấn tượng, mức độ dễ hiểu, mức độ hấp dẫn, mức độ hợp lý, mức độ phù hợp với các yếu tố chính cấu thành ấn phẩm như lời giới thiệu, logo, hình ảnh, chất liệu, cấu trúc, ngôn ngữ, dung lượng

thông tin, màu sắc, hình thức ấn phẩm Tuy vậy, việc xác định hiệu quả của hoạt động tuyên truyền quảng bá hình ảnh thông qua ấn phẩm thông tin phụ thuộc vào mức độ cảm nhận, trình độ nhận thức, trạng thái tâm lý và thái độ của đối tượng tiếp nhận thông tin từ hoạt động này, đó là khách du lịch…

2.2.2 Chất lượng thực tế của các ấn phẩm thông tin

2.2.2.1 Về nội dung, hình thức trình bày các ấn phẩm

● Bản đồ du lịch

“Một lần tình cờ tôi gặp một tốp 5 vị khách ngoại quốc ở đầu phố Tràng Tiền - đoạn trước Viện Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, họ dừng lại ở vườn hoa Cổ Tân rồi lôi trong ba lô ra một tấm bản đồ Hà Nội bằng tiếng Việt, đặt xuống dưới đất, họ thay nhau chỉ trỏ và cuối cùng cả 5 vị cùng lắc đầu và cho rằng tấm bản đồ Hà Nội này không có giá trị để giúp họ đến những điểm cần thiết, thế rồi họ để lại vườn hoa tấm bản đồ Tôi nhặt tấm bản

đồ sau khi họ đi xa, và thấy ái ngại về tấm bản đồ đã không được du khách tin cậy trong lữ hành của mình

Thì ra đây là một tấm bản đồ Hà Nội như chúng từng được bày bán ở các quầy sách, nó là bản đồ thật nhưng để dùng cho những ai từng thông thạo

Hà Nội để tiện tra cứu những địa điểm - phố xá bị lãng quên trong đầu, chứ để cho người xa lạ với Hà Nội dùng thì khó thật, bởi cách thể hiện trên bản đồ khá rối rắm, với một tỷ lệ như vậy mà đưa vào một cách khá nhiều các thông tin - ký hiệu làm chúng chồng chéo lên nhau; chẳng hạn khu vực các phố cổ dày đặc, vừa hẹp lại vừa ngắn, nhiều phố không đủ để ghi tên phố đầy đủ nên phải viết tắt; các điểm, tuyến du lịch trên bản đồ không được nhấn mạnh một cách cần thiết và điều này có lẽ không được đặt ra một cách rõ ràng cho những người làm bản đồ…” 6

6

Theo tác giả Dương Linh – Tạp chí Du lịch Việt Nam

Kích thước của các ấn phẩm vốn đã phải đảm bảo tiêu chí nhỏ gọn, đơn giản, dễ hiểu, thế nhưng trên một tấm bản đồ vốn đã chằng chịt những kí hiệu, các nhà sản xuất còn dành “phần đất ít ỏi” cho các doanh nghiệp (không nhất thiết phải là doanh nghiệp du lịch) đăng tin quảng cáo Đây là một trong những tồn tại từ nhiều năm qua của các loại bản đồ du lịch Còn nhớ sự kiện bản đồ du lịch Quảng Bình đầu tiên được in với khổ khá lớn (64cm x 84cm)

và trên giấy láng trắng đẹp Song tấm bản đồ này có quá nhiều sai sót Bố cục của nó được sắp xếp như một “trận đồ bát quái” Xung quanh là một hệ thống quảng cáo bao phủ Từ quảng cáo thuốc xịt muỗi Remos, rượu cần Tây Nguyên đến Công ty Đam San tận mãi Buôn Ma Thuột rồi Nhà sách Hương Giang ở Huế Một vài nhà hàng, khách sạn ở Quảng Bình xuất hiện trong một bố cục rối rắm Câu chữ và chú dẫn sai nghiêm trọng Các địa chỉ danh thắng được sắp xếp một cách tùy hứng, không theo quy luật nào, với một loạt các sai sót thể hiện sự cẩu thả

Đó lẽ ra phải là một bài học quý báu cho những người làm công tác thiết kế, in ấn bản đồ trên cả nước Tuy nhiên, thực trạng này đến nay vẫn chưa được giải quyết Thậm chí, Tổng cục Du lịch còn đăng những mẫu đăng

kí tham gia quảng cáo trên các ấn phẩm (tùy vị trí và diện tích quảng cáo mà

có mức giá khác nhau) ngay trên website chủ của mình