Hoạt động tiêu thụ sách thiếu nhi của nhà xuất bản kim đồng trong năm 2009 2010

Từ nhiều năm nay, thông qua việc kinh doanh những xuất bản phẩm phù hợp với lứa tuổi thiếu nhi, Nhà xuất bản Kim Đồng đã góp phần tích cực vào việc thực hiện chủ trương, đường lối, chính

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI KHOA XUẤT BẢN – PHÁT HÀNH

**************

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

HOẠT ĐỘNG TIÊU THỤ SÁCH THIẾU NHI CỦA NHÀ XUẤT BẢN KIM ĐỒNG NĂM 2009 -

Khóa luận tốt nghiệp Chu Thị Linh

LỜI CẢM ƠN

Em xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất tới các thầy cô giáo trong khoa Xuất bản – Phát hành trường Đại học Văn Hóa Hà Nội, các cô chú cán bộ, anh chị tại Nhà xuất bản Kim Đồng, bạn bè đã giúp đỡ và tạo điều kiện tốt nhất cho

em có thể hoàn thành được khóa luận tốt nghiệp của mình Đặc biệt, em xin chân thành cảm ơn thầy giáo – Thạc sĩ Phùng Quốc Hiếu đã hướng dẫn, tận tình chỉ bảo và giúp đỡ cho em trong quá trình nghiên cứu thực nghiệm đề tài khóa luận

Do những hạn chế trong kiến thức bản thân, kinh nghiệm thực tế còn ít cũng như khó khăn trong quá trình nghiên cứu và thu thập số liệu nên chắc chắn bài khóa luận của em không tránh khỏi những hạn chế và có những ý kiến đánh giá còn mang tính chủ quan của bản thân Vì vậy, rất mong các ý kiến đóng góp của các thầy cô giáo, các cán bộ trong nghành, các bạn cũng như những ai quan tâm đến đề tài này để em có thể hoàn thành tốt hơn nữa đề tài khóa luận của mình

Em xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU 1

1.Tính cấp thiết của đề tài 5

2 Mục đích nghiên cứu 6

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 7

4 Phương pháp nghiên cứu 7

5 Kết cấu của đề tài 7

Chương 1 HOẠT ĐỘNG TIÊU THỤ SÁCH THIẾU NHI VÀ VAI TRÒ CỦA NÓ ĐỐI VỚI NHÀ XUẤT BẢN KIM ĐỒNG 9

1.1 Nhận thức chung về hoạt động tiêu thụ sách thiếu nhi trong cơ chế thị trường 9

1.1.1 Khái niệm 9

1.1.2 Đặc trưng cơ bản của sách thiếu nhi: 11

1.1.3 Ý nghĩa của sách thiếu nhi 15

1.2 Vai trò của hoạt động tiêu thụ sách thiếu nhi 18

1.2.1 Đối với xã hội 18

1.2.2 Đối với Nhà xuất bản Kim Đồng 23

Chương 2 THỰC TRẠNG TIÊU THỤ SÁCH THIẾU NHI CỦA NHÀ XUẤT BẢN KIM ĐỒNG 2009 – 2010 26

2.1 Vài nét về Nhà xuất bản Kim Đồng 26

2.2 Môi trường hoạt động của Nhà xuất bản Kim Đồng. 2

2.2.1 Đặc điểm về kinh tế - chính trị - văn hóa – xã hội 2

2.2.2 Môi trường cạnh tranh 5

Khóa luận tốt nghiệp Chu Thị Linh

2.3 Tình hình hoạt động tiêu thụ sách thiếu nhi của Nhà xuất bản Kim

Đồng từ năm 2009 – 2010. 6

2.3.1 Hoạt động nghiên cứu nhu cầu thị trường sách thiếu nhi 6

2.3.2 Thiết kế xây dựng kênh phân phối 13

2.3.3 Tổ chức các hình thức tiêu thụ sách thiếu nhi 16

2.3.4 Biện pháp xúc tiến tiêu thụ 19

2.3.5 Kết quả hoạt động tiêu thụ sách thiếu nhi 29

2.4 Nhận xét chung về hoạt động tiêu thụ sách thiếu nhi của Nhà xuất bản Kim Đồng từ năm 2009 – 2010 3

2.4.1 Ưu điểm 3

2.4.2 Những điểm còn tồn tại 8

CHƯƠNG 3 MỘT SỐ Ý KIẾN ĐỀ XUẤT NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TIÊU THỤ SÁCH THIẾU NHI CỦA NXB KIM ĐỒNG 12

3.1 Mục tiêu, phương hướng hoạt động của Nhà xuất bản Kim Đồng 12

3.1.1 Những thuận lợi và thách thức của Nhà xuất bản Kim Đồng trong quá trình tiêu thụ sách thiếu nhi thời gian tới 12

3.1.2 Mục tiêu, phương hướng của Nhà xuất bản Kim Đồng trong những năm tới 14

3.2 Một số ý kiến đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tiêu thụ sách thiếu nhi của Nhà xuất bản Kim Đồng 15

3.2.1 Đối với Nhà xuất bản Kim Đồng 15

3.2.2 Đối với Nhà nước 21

KẾT LUẬN 25

TÀI LIỆU THAM KHẢO 26

PHỤ LỤC 27

LỜI NÓI ĐẦU

1.Tính cấp thiết của đề tài

Trẻ em là nguồn hạnh phúc của mọi gia đình và xã hội, là vốn quý của quốc gia, là chủ nhân tương lai của đất nước Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói:

“ Trẻ em như búp trên cành Biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan” Chăm sóc trẻ em không chỉ là trách nhiệm của toàn gia đình mà còn là của toàn xã hội, toàn thế giới

Trẻ em có trở thành những công dân tốt, có ích cho xã hội hay không phần lớn phụ thuộc vào sự giáo dục của gia đình và xã hội Chính vì vậy, những năm gần đây Đảng và Nhà nước ta đã thực hiện nhiều biện pháp chăm sóc và giáo dục thiếu niên, nhi đồng nhằm hình thành nhân cách cho các em, bao gồm cả đức và tài Trong điều 3 của luật bảo vệ chăm sóc và giáo dục trẻ

em của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ban hành ngày 12/ 8/ 1991

có ghi “Việc bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em là trách nhiệm của gia

đình, nhà trường, cơ quan, tổ chức cá nhân, xã hội và công dân Nhà nước khuyến khích và tạo điều kiện để các tổ chức, cá nhân ở trong và ngoài nước góp phần vào sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em” Điều đó cho

thấy chăm sóc và giáo dục thiếu niên nhi đồng không chỉ là trách nhiệm của Đảng và Nhà nước, mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội Giáo dục các em không chỉ thông qua trường lớp, gia đình, người thân mà còn thông qua các công cụ, phương tiện tuyên truyền khác trong đó có sách

Nhà xuất bản Kim Đồng là cơ quan đầu tiên được Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ chuyên xuất bản và kinh doanh sách thiếu nhi Từ nhiều năm nay, thông qua việc kinh doanh những xuất bản phẩm phù hợp với lứa tuổi thiếu nhi, Nhà xuất bản Kim Đồng đã góp phần tích cực vào việc thực hiện chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước về việc bảo vệ chăm sóc và giáo dục thiếu niên nhi đồng Đồng thời, phổ biến rộng rãi những

Khóa luận tốt nghiệp Chu Thị Linh

chủng loại sách có nội dung khác nhau trong xã hội đã dần hình thành và phát triển nhân cách, không ngừng nâng cao phẩm chất tốt đẹp của thiếu nhi Việt Nam

Tuy nhiên, bên cạnh những xuất bản phẩm có nội dung tốt theo đúng định hướng giáo dục thiếu nhi của Đảng và Nhà nước vẫn còn không ít những xuất bản phẩm có nội dung nghèo nàn, không có tác dụng định hướng, đi ngược mục đích, tiêu chí của Đảng và Nhà nước thậm chí có hại cho sự phát triển toàn diện của thiếu nhi Vấn đề đặt ra hiện nay là làm sao để có nhiều sách tốt phục vụ cho trẻ em học tập và phát triển nhân cách Đây là vấn đề đặt

ra đối với các nhà sản xuất, kinh doanh sách thiếu nhi nói chung và Nhà xuất bản Kim Đồng nói riêng Để sách thiếu nhi của Nhà xuất bản Kim Đồng thực

sự là món ăn tinh thần của các em sau mỗi giờ học căng thẳng thì đòi hỏi Nhà xuất bản Kim Đồng cần đưa ra những chiến lược kinh doanh phù hợp với xu thế phát triển mới của toàn xã hội và thỏa mãn nhu cầu sách cho các em thiếu nhi

Xuất phát từ những nhận thức sâu sắc về vấn đề này, cùng với những kiến thức cơ bản đã được trang bị trong suốt 4 năm ngồi trên ghế giảng đường

đại học và lòng say mê với những cuốn sách thiếu nhi, em đã lựa chọn đề tài

“Hoạt động tiêu thụ sách thiếu nhi của Nhà xuất bản Kim Đồng trong năm

2009 – 2010” cho bài khóa luận tốt nghiệp của mình với mong muốn củng cố

thêm những kiến thức đã được học Đồng thời đưa ra một cái nhìn cụ thể hơn

về hoạt động tiêu thụ sách thiếu nhi của Nhà xuất bản Kim Đồng, cũng như góp phần nhỏ bé của mình vào sự nghiệp phát triển của nghành nói chung và của Nhà xuất bản Kim Đồng nói riêng

2 Mục đích nghiên cứu

Đề tài đi vào nghiên cứu hoạt động tiêu thụ sách thiếu nhi và hiệu quả

mà nó mang lại cho xã hội nói chung và cho Nhà xuất bản Kim Đồng nói

riêng, bên cạnh đó đề tài cũng đi sâu vào phân tích những ưu điểm để Nhà xuất bản phát huy và tìm ra những hạn chế để khắc phục

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Do điều kiện thời gian có hạn nên đề tài chỉ tập trung nghiên cứu thực trạng hoạt động tiêu thụ sách thiếu nhi của Nhà xuất bản Kim Đồng trong năm 2009 – 2010 Từ đó làm cơ sở đề xuất các giải pháp thúc đẩy việc xây dựng các chiến lược kinh doanh của Nhà xuất bản Kim Đồng trong thời gian tới

4 Phương pháp nghiên cứu

Khóa luận được thực hiện dựa trên cơ sở phương pháp khoa học duy vật biện chứng và một số phương pháp nghiên cứu sau: Phương pháp nghiên cứu tổng hợp, phương pháp so sánh, phương pháp phân tích hệ thống…

5 Kết cấu của đề tài

Chương 1: Nhận thức chung về hoạt động tiêu thụ sách thiếu nhi trong

Khóa luận tốt nghiệp Chu Thị Linh

Do những hạn chế trong kiến thức bản thân, kinh nghiệm thực tế còn ít cũng như khó khăn trong quá trình nghiên cứu và thu thập số liệu nên chắc chắn bài khóa luận của em không tránh khỏi những hạn chế và có những ý kiến đánh giá còn mang tính chủ quan của bản thân Vì vậy, rất mong các ý kiến đóng góp của các thầy cô giáo, các cán bộ trong nghành, các bạn cũng như những ai quan tâm đến đề tài này để em có thể hoàn thành tốt hơn nữa đề tài khóa luận của mình

Em xin chân thành cảm ơn!

Chương 1 HOẠT ĐỘNG TIÊU THỤ SÁCH THIẾU NHI VÀ VAI TRÒ

CỦA NÓ ĐỐI VỚI NHÀ XUẤT BẢN KIM ĐỒNG

1.1 Nhận thức chung về hoạt động tiêu thụ sách thiếu nhi trong cơ chế thị trường

1.1.1 Khái niệm

1.1.1.1 Khái niệm sách thiếu nhi

Sách báo là sản phẩm kết tinh các giá trị văn hóa của nhân loại, là sản phẩm tinh thần của thế hệ trước truyền lại cho thế hệ sau Khi tiếp xúc với tri thức và tư tưởng trong sách chính là các em đẽ tiếp xúc với tri thức và tư tưởng, trí tuệ của cha anh

Thiếu nhi đang trong quá trình phát triển về cơ thể, nhận thức và các đặc điểm tâm lý Các em còn ít kinh nghiệm sống, nhận thức còn hạn chế, vì vậy mà cần hướng dẫn các em lựa chọn những cuốn sách có nội dung thích hợp, dễ hiểu Ví dụ, đối với các em ở lứa tuổi nhi đồng, nên khuyến khích đọc truyện tranh, truyện ngắn…Với lứa tuổi thiếu niên, cần phát triển hứng thú đọc truyện vừa, truyện dài…

Sách thiếu nhi với đặc trưng phản ánh hiện thực khách quan bằng hình tượng nhân vật và ngôn ngữ biểu cảm, phù hợp với tâm lý lứa tuổi thiếu nhi

đã trở thành một phương tiện đặc biệt quan trọng, tác động tích cực tới sự phát triển các phẩm chất đạo đức (đức) cũng như năng lực (tài) – hai mặt cơ bản của nhân cách con người cho các em Tuy nhiên, sách thiếu nhi sẽ chỉ phát huy tác dụng giáo dục đầy đủ nếu các em biết lựa chọn sách có nội dung

tư tưởng tốt, giá trị nghệ thuật cao, hiểu và lĩnh hội tri thức trong sách một cách đúng đắn

Là những xuất bản phẩm, sách dành cho thiếu nhi mang đầy đủ những tính chất của một xuất bản phẩm nói chung Tuy nhiên, sách thiếu nhi cũng có những điểm khác biệt so với các loại sách khác Qua đó, ta có thể hiểu khái niệm sách thiếu nhi như sau: “ Sách thiếu nhi là những xuất bản phẩm đặc

Khóa luận tốt nghiệp Chu Thị Linh

biệt có nội dung phản ánh các tri thức khoa học tự nhiên, xã hội, nhân văn, được thể hiện bằng các hình thức phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý, với khả năng nhu cầu, thị hiếu của trẻ em thuộc các độ tuổi khác nhau.”

Như vậy, sách thiếu nhi là những tác phẩm văn chương với nhiều thể loại chứa đựng mọi tri thức của nhân loại được xuất bản kinh doanh phục vụ thiếu niên nhi đồng Sách thiếu nhi là một loại sách đặc biệt bởi tính giáo dục,

sự truyền đạt thông tin tri thức và tính chất lứa tuổi Chính vì vậy, mà sách thiếu nhi được coi là những sản phẩm xã hội đặc biệt, là các giá trị văn hoá vật chất, văn hoá tinh thần mang tính chất tiêu biểu cho xã hội trong một thời điểm xác định Sách thiếu nhi chứa đựng những giá trị vật chất và tinh thần

mà loài người đã tạo ra trong lịch sử Đồng thời, sách thiếu nhi là một sản phẩm văn hoá, là công cụ để phát triển văn hoá xã hội

1.1.1.2 Khái niệm tiêu thụ sách thiếu nhi

Với bất kỳ một doanh nghiệp nào, việc sản xuất kinh doanh đều phải thực hiện các nghiệp vụ cơ bản như: nghiệp vụ đầu vào, nghiệp vụ đầu ra, tổ chức quản lý hoạt động kinh doanh Trong đó, tiêu thụ là khâu nghiệp vụ đầu

ra đặc biệt quan trọng trong quá trình tổ chức kinh doanh một sản phẩm hàng hoá

Tiêu thụ hàng hoá nói chung:

Theo nghĩa hẹp thì tiêu thụ là sự chuyển giao quyền sở hữu hàng hoá từ tay nhà sản xuất, kinh doanh tới khách hàng là đối tác hay người tiêu dùng cuối cùng

Theo nghĩa rộng thì tiêu thụ là quá trình mà nhà kinh doanh thực hiện các hoạt động nhằm chuyển đổi giá trị của sản phẩm hàng hoá từ hàng sang tiền hay từ tiền sang hàng thông qua các quan hệ mua bán trên thị trường và bằng những biện pháp xúc tiến phù hợp với đối tượng khách hàng đó

Tiêu thụ xuất bản phẩm (XBP) là khâu cuối cùng của quá trình kinh doanh xuất bản phẩm Thực chất, tiêu thụ XBP trong cơ chế thị trường chỉ là

sự bán ra các XBP nhằm thoả mãn nhu cầu của khách hàng và nhà kinh

doanh Tuy nhiên để bán ra các XBP phải có sự vận động tích cực của các nhà tiêu thụ hướng tới người mua bằng kỹ năng, và các dịch vụ phù hợp

Như vậy, tiêu thụ XBP là quá trình đầu tư công sức, trí tuệ, tiền của để thực hiện việc trao đổi giá trị cho hàng hóa XBP nhằm chuyển giao quyền sở hữu hàng hoá, dịch vụ từ tay nhà sản xuất – kinh doanh đến doanh nghiệp và đến người sử dụng XBP, thoả mãn nhu cầu của khách hàng, mang lại lợi ích cho nhà sản xuất, kinh doanh

Sách thiếu nhi cũng là một xuất bản phẩm, chính vì vậy mà tiêu thụ sách thiếu nhi cũng tuân theo khái niệm chung về tiêu thụ xuất bản phẩm

1.1.2 Đặc trưng cơ bản của sách thiếu nhi:

1.1.2.1 Sách thiếu nhi mang tính giáo dục cao, sâu sắc và toàn diện

“Trẻ em như búp trên cành”, nếu búp trên cành còn phải sống dựa vào cành, nhờ vào nhựa cây thì trẻ em cần sự chở che của một mái ấm gia đình Hơn nữa, lứa tuổi thanh thiếu niên – nhi đồng, đặc biệt là mẫu giáo rất cần được trang bị những kiến thức về mọi mặt của xã hội, các em lại rất ham học, thích khám phá, ham hiểu biết Vì vậy, bên cạnh sự uốn nắn dạy bảo của ông

bà, cha mẹ, thầy cô, các em còn tự học hỏi thông qua bạn bè các mối quan hệ

xã hội, đặc biệt là qua sách Sách đem lại cho các em cả một thế giới tri thức mới lạ, nó giúp các em mở mang hiểu biết tích lũy và trau dồi kiến thức

Thứ nhất, sách thiếu nhi góp phần hướng mọi hành vi, cử chỉ, ngôn

ngữ của các em theo chuẩn mực chung để hình thành cấu trúc nhân cách thông qua việc xây dựng những tình huống, bài học về đạo đức, ứng xử, phương thức tư duy Nội dung giáo dục tập trung chủ yếu vào giáo dục đạo đức, giáo dục thể mĩ, giáo dục trí tuệ

Thứ hai, sách thiếu nhi có phương pháp giáo dục hiệu quả, linh hoạt,

phù hợp với đặc điểm tâm lý từng lứa tuổi

+ Lứa tuổi mẫu giáo từ 3 – 5 tuổi: Đây là lứa tuổi bắt đầu làm quen với

môi trường xung quanh, bắt đầu học cách ứng xử Vì thế nội dung giáo dục phải thật đơn giản, dễ hiểu, dễ tiếp cận Thông qua những tranh ảnh, hình vẽ

Khóa luận tốt nghiệp Chu Thị Linh

ngộ nghĩnh, màu sắc đa dạng, bắt mắt…các em sẽ được làm quen với các con vật, loài cây, môi trường xung quanh, con người…Qua đó các em sẽ hiểu, phân biệt, so sánh một cách đơn giản nhất để hình thành những cá tính riêng Mỗi cuốn sách là một câu chuyện nhỏ, vừa giúp các em có được những nhận thức đầu tiên và hiểu biết hơn về thế giới xung quanh mình, vừa có những bài học bổ ích

+ Lứa tuổi thiếu nhi từ 6 – 12 tuổi: Ở lứa tuổi này các em được tham gia vào các mối quan hệ trong gia đình, nhà trường Sách thiếu nhi sẽ thực hiện chức năng giáo dục các em theo lời Bác Hồ dạy Thông qua việc xây dựng những gương người tốt việc tốt, các vị anh hùng, những người có cống hiến to lớn cho đất nước (Bộ truyện Trạng Việt Nam, sách Danh nhân lịch sử,

Bộ sách nghìn xưa văn hiến…), sách giáo dục truyền thống yêu nước, truyền thống cách mạng…để các em học tập và rèn luyện những phẩm chất tốt đẹp của con người trong cuộc sống như thật thà, dũng cảm, đoàn kết…

+ Lứa tuổi mới lớn từ 13 – 17 tuổi: Đây là giai đoạn chuyển biến tâm

lý sâu sắc, nhận thức mang đậm dấu ấn cá nhân, muốn thể hiện cái tôi độc lập

Vì vậy, sách thiếu nhi cung cấp đầy đủ những tri thức về khoa học, nghệ thuật

về con người và kiến thức sinh lý cho tuổi mới lớn như: “Bí mật tuổi teen”,

“Khám phá bí ẩn khi dậy thì”, “Nghệ thuật làm quà tặng”, “Nghệ thuật cắm

và bó hoa”…Qua đó cung cấp cho các em những hiểu biết xã hội cần thiết,

chuẩn bị hành trang để trở thành những công dân có ích

1.1.2.2 Sách thiếu nhi có đối tượng sử dụng đông đảo

- Đối tượng chính là các em thiếu niên, nhi đồng, các em ở độ tuổi mẫu giáo tới tuổi mới lớn sử dụng để đáp ứng nhu cầu giải trí – học tập thẩm mỹ Thông qua sách các em được tiếp cận vốn tri thức nhân loại, am hiểu các giá trị truyền thống dân tộc, học hỏi, nâng cao tầm hiểu biết và khả năng sáng tạo

- Đối tượng là các bậc phụ huynh, ông bà cha mẹ, anh chị em…của các

em thiếu nhi Đây chính là nhóm đối tượng sẽ hướng các em đến những cuốn sách mà họ cảm thấy bổ ích, phù hợp và họ quyết định có mua, sử dụng cuốn sách đó hay không tùy theo khả năng tài chính của bản thân Ngoài ra họ đọc

sách thiếu nhi để hiểu được tâm tư, tình cảm của con em mình để từ đó tìm ra phương thức giáo dục hợp lý

- Đối tượng là những thầy cô giáo, tổ chức xã hội…Thầy cô giáo là người định hướng đọc quan trọng cho các em và họ cũng trực tiếp sử dụng sách thiếu nhi như một phương thức giáo dục hiệu quả, thông qua lượng tri thức phong phú, cách trình bày hấp dẫn, tính giáo dục cao…Các tổ chức xã hội cũng có nhu cầu rất cao về sách thiếu nhi nhằm phục vụ cho hoạt động nghề nghiệp của mình như tặng quà, khuyến học, xây dựng các tủ sách, thư viện cho các em

1.1.2.3 Sách thiếu nhi có đội ngũ tác giả đông đảo

Hiện nay, đội ngũ tác giả viết sách thiếu nhi rất đông đảo, bao gồm cả tác giả chuyên và không chuyên Đội ngũ tác giả chuyên là những người đã có nhiều năm gắn bó với thiếu nhi, những tác phẩm của họ đã in sâu trong tâm trí các em cũng như bạn đọc nói chung Họ là những người làm nên sức sống

trường tồn cho nền văn học thiếu nhi Đó là Phạm Hổ (Chuyện hoa, Chuyện

quả), Võ Quảng (Quê nội, Tảng sáng), Tô Hoài (Dế mèn phiêu lưu kí, Đảo hoang)…

Đội ngũ tác giả không chuyên tham gia viết sách thiếu nhi hiện nay rất đông đảo, ngày càng tăng cao cả về số lượng lẫn chất lượng Họ đến từ khắp mọi miền Tổ quốc, ở mọi lứa tuổi, mọi trình độ, hoạt động trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội: giáo viên, công nhân, kỹ sư, bác sỹ, nhà báo…tiêu biểu

như: Lưu Minh Sơn với tác phẩm “Trần Quốc Toản” hay Nguyễn Hiền Hòa với “Người con gái sông Kinh Thầy, hay Nam Việt, Hà Quang Phương với kể

chuyện khoa học

- Đội ngũ tác giả “nhí” với lối viết hồn nhiên, trong sáng, giàu cảm xúc

như: Khánh Chi (Gửi gió về cho mẹ), Nguyễn Thị Thu Hà và Đoàn Bích Thủy

với tiếng cười hồn nhiên, tinh nghịch của tuổi học trò và rất lãng mạn trong

“Lớp trưởng thương dân”…

Khóa luận tốt nghiệp Chu Thị Linh

Tác giả với vai trò là người vẽ tranh minh họa, trình bày theo các mảng

đề tài khác nhau: Nhật Ánh, Lê Tuấn, Tiến Hưng…

Tác giả phê bình văn học, dich thuật: Minh Anh, Thục Quyên, Minh Tâm, Huy Toàn…

Tác giả là những người thực sự rất tài năng khi chuyển tải được tri thức đến cho các em thiếu niên – nhi đồng Nhà thơ Huy Cận từng nói: “Phải hiểu được cuộc sống của thiếu nhi, phải sống hai thực tế cuộc sống người lớn và thực tế cuộc sống thiếu nhi Phải am hiểu cuộc đời, am hiểu xã hội, phải rất chín sự tổng kết cuộc đời người lớn mới giúp cho sự khám phá tinh khôi mới

mẻ của lứa tuổi tươi non” Điều đó, đã nói lên tâm huyết, lòng khao khát của những người muốn cống hiến cho tuổi thơ

1.1.2.4 Sách thiếu nhi có nội dung phong phú, đa dạng

Để hình thành, nuôi dưỡng và kích thích niềm đam mê đọc sách, nội dung sách chính là yếu tố quan trọng hàng đầu Nội dung sách thiếu nhi vô cùng phong phú, đa dạng không giới hạn các lĩnh vực tri thức, mảng đề tài và khả năng sáng tạo những tri thức mới

Có thể thấy đặc điểm nổi bật này qua sách thiếu nhi của Nhà xuất bản Kim Đồng, với việc xây dựng 19 tủ sách thuộc nhiều thể loại, đề tài phong phú, đa dạng phản ánh một cách chân thực, sinh động cuộc sống xã hội qua các thời kì lịch sử, đặc biệt trong quá trình đổi mới hiện nay

Các chủ đề chính đã và đang phát hành của Nhà xuất bản Kim Đồng:

- Sách truyền thống

- Sách công cụ đoàn – đội

- Sách dành cho lứa tuổi mẫu giáo: + Tranh truyện mẫu giáo

+ Văn học thiếu niên + Sách nghệ thuật + Sách khoa học + Sách hướng nghiệp

- Cha mẹ và bé: “Dạy bé thói quen tốt”, “Dạy con toàn tài”…

- Tranh truyện hiện đại Đôremon

- Sách song ngữ: “Cây tre trăm đốt”, “Dế mèn phiêu lưu kí”…

- Sách bán theo bộ: “Truyện Disney 6 cuốn”, “Tom và Jerry 12

trang”…

- Các ấn phẩm khác

1.1.2.5 Sách thiếu nhi có hình thức hấp dẫn

Hình thức của cuốn sách có sức thu hút với người đọc và đặc biệt là các

em thiếu nhi Nếu như sách chính trị, xã hội cần phải trình bày một cách trang trọng, nghiêm túc; sách khoa học kỹ thuật phải trình bày chân thực, chính xác; sách văn học nghệ thuật có hình thức trình bày theo hình tượng, ý tưởng của tác giả, thì sách dành cho thiếu nhi phải được trình bày và minh họa ấn tượng, sinh động, đa dạng Nắm bắt được đặc điểm tâm lý của các em thiếu nhi nên trong hoạt động xuất bản và kinh doanh sách thiếu nhi hiện nay, yếu tố hình thức rất được coi trọng và đã có những cải tiến đáng kể Điển hình như sách được in nhiều màu với công nghệ in tiên tiến, giấy trắng, mịn, dai, chữ in, và hình vẽ rõ ràng sắc nét

Cỡ chữ được lựa chọn mang tính khoa học cao phù hợp với nhu cầu sử dụng của các em Có sách khổ hình vuông khổ 13cm, 13,5cm hoặc có sách hình tròn đường kính 10cm, 15cm Đặc biệt là bìa sách, bìa cứng có láng bóng, hình vẽ sinh động và được in nhiều màu sắc Ngoài ra, sách còn được bọc trong nilon vừa bảo quản sách vừa gây được ấn tượng độc đáo, làm tôn thêm vẻ sang trọng cho cuốn sách

1.1.3 Ý nghĩa của sách thiếu nhi

1.1.3.1 Sách thiếu nhi góp phần vào sự nghiệp giáo dục nhân cách trẻ thơ

Khóa luận tốt nghiệp Chu Thị Linh

Độc giả là các em thiếu nhi, trẻ tuổi vốn hiểu biết và tri thức còn ít nên sách có ảnh hưởng mạnh mẽ tới các em Bắt đầu từ khi các em biết nói chuyện, lắng nghe, biết đọc biết viết, các em đã được ông bà, cha mẹ hoặc người lớn kể cho nghe và trực tiếp đọc được những cuốn sách về những câu

chuyện cổ tích như: “Thạch Sanh”, “Tấm Cám”, “Nàng Bạch Tuyết và bảy

chú lùn”…Những câu chuyện ấy giúp các em hình thành nhân cách đạo đức

từ đó phân biệt được thiện – ác, tốt – xấu, đúng – sai…

Bạn đọc thiếu nhi hôm nay là công dân tương lai của đất nước Vào thời điểm sự phát triển như vũ bão của khoa học, công nghệ thông tin mạnh

mẽ như hiện nay thì sách là nguồn cung cấp kiến thức để khơi dậy cho các em một nhu cầu, một khát vọng được tìm hiểu khoa học, được sống và lao động, cống hiến cho khoa học Các loại sách phổ biến khoa học, truyện khoa học viễn tưởng sẽ trang bị cho các em phương pháp tư duy khoa học, phương pháp duy vật biện chứng để từ đó có cái nhìn khách quan hơn về chủ nghĩa siêu hình, cảm tính chủ quan, mê tín

Những cuốn sách đầy đủ về cuộc đời, sự nghiệp của các danh nhân lịch

sử, danh nhân trong và ngoài nước với những phát minh vĩ đại như: Chủ Tịch

Hồ Chí Minh đã dành chọn cả cuộc đời mình cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lập cho dân tộc Việt Nam hay anh Kim Đồng – người thiếu niên dũng cảm luôn vững vàng lý tưởng cách mạng, không ngại khó khăn hiểm nguy; Một nhà bác học lừng danh Êdixon với phát minh về điện; Một Napoleong –

vị vua nổi tiếng và nhà quân sự tài ba…

Xuất bản phẩm (bao gồm sách, báo, tranh ảnh) đó đặc biệt là sách đã phản ánh hiện thực khách quan bằng hình ảnh và ngôn ngữ biểu cảm phù hợp với lứa tuổi thiếu nhi, là một yếu tố có ảnh hưởng lớn đến việc hình thành nhân cách và chuẩn mực văn hóa cho các em

Qua đây ta thấy được những khái quát cơ bản về sách thiếu nhi Bên cạnh đó còn nhiều mảng sách và những tác phẩm có giá trị, người làm sách thiếu nhi cần phải chú trọng đầu tư khai thác để cho ra những cuốn sách mới

có giá trị và nội dung tư tưởng giáo dục sâu sắc góp phần vào việc giáo dục

và hoàn thiện nhân cách cho lứa tuổi thiếu niên và nhi đồng

1.1.3.2 Sách thiếu nhi góp phần nâng cao đời sống tinh thần và giáo dục lành mạnh cho trẻ em

- Sách thiếu nhi đã góp phần đem lại thế giới tri thức chuẩn mực đến

với trẻ em

Sách thiếu nhi luôn đưa đến cho các em những đề tài thuộc các lĩnh vực đời sống xã hội, với nội dung phong phú đa dạng đưa trẻ em tới chân trời tri thức mới Sách thiếu nhi sẽ giải đáp những thắc mắc cũng như giúp các em

hiểu thêm nhiều điều kì diệu của thế giới, con người xung quanh

- Sách thiếu nhi là công cụ học tập và là phương tiện giải trí lành mạnh

cho trẻ em

Vui chơi giải trí là một nhu cầu văn hóa của thiếu nhi Hiện nay, có rất nhiều phương tiện giải trí cho các em như: phim, sân khấu, xiếc, đồ chơi, internet, băng đĩa…Trong đó sách không chỉ là công cụ để giáo dục mà còn là công cụ giúp các em giải trí sau mỗi giờ học căng thẳng Sách có thể trở thành người bạn thân thiết để thiếu nhi chia sẻ niềm vui, nỗi buồn, thỏa mãn trí tò

mò, tưởng tượng phong phú của mình

Sách thiếu nhi có khả năng bổ sung nhiều khía cạnh của tri thức nhưng không phải theo con đường tư duy logic như sách giáo khoa mà gợi mở trí tưởng tượng trong các em, sách thiếu nhi cũng không ép buộc mà mời gọi các

em đến với tri thức Bởi vì đối với thiếu nhi cần thực hiện giáo dục theo phương châm “học mà chơi, chơi mà học”, “lúc học cần vui, lúc vui cần học” Những bài học về lẽ sống và nhân cách được truyền tải thông qua những mẩu chuyện vui góp phần làm phong phú tâm hồn và nâng cao thẩm mỹ Trẻ em yêu thích những cuốn truyện tranh mang lại những nụ cười sảng khoái nhưng

cũng mang tính giáo dục cao của Nhà xuất bản Kim Đồng như: “Đôremon”,

“Thám tử lừng danh connan”, “Tom và Jerry”…Đây là những cuốn truyện

rất gần gũi với cuộc sống trẻ em ở nhà, ở trường Ví dụ, bộ tranh truyện

“Đôremon” của tác giả Fujjkof Fujjio viết về nhân vật chú mèo máy

Khóa luận tốt nghiệp Chu Thị Linh

Đôremon thông minh cùng nhóm bạn Nôbita, Xuka, Xêko, Chaien đã trở

thành những người bạn thân thiết của các em

1.1.4 Đặc trưng của hoạt động tiêu thụ sách thiếu nhi

Sách thiếu nhi là loại hàng hóa đặc thù, chúng là sản phẩm của văn hóa, tinh thần, trí tuệ nhằm đáp ứng nhu cầu giải trí và nâng cao kiến thức cho bạn đọc nói chung và trẻ em nói riêng, do đó nó hoàn toàn khác so với nhu cầu vật chất đơn thuần khác Chính vì thế mà doanh nghiệp kinh doanh xuất bản phẩm nói chung và sách thiếu nhi nói riêng, việc tiêu thụ cũng đòi hỏi phải có

sự khác biệt so với hoạt động tiêu thụ hàng hóa thông thường khác:

- Đối tượng phục vụ chủ yếu là thiếu niên, nhi đồng nên sách có chất lượng tốt mà giá bán lại thấp, dẫn đến tiêu thụ được với số lượng lớn Đặc biệt vào mùa hè, khi các em có thời gian được vui chơi, giải trí nên số lượng sách tiêu thụ tăng đột biến Các bậc phụ huynh cũng nhân dịp này mà lựa

chọn cho con em mình những cuốn sách hay, bổ ích

- Luôn có giảm giá với bất kỳ thể loại sách, vào bất kì ngày nào trong

tuần Chính vì thế lượng khách hàng luôn đông, dẫn đến tiêu thụ được nhiều,

tăng doanh thu cho cửa hàng

- Sách thiếu nhi được tiêu thụ với mạng lưới rộng, cả trong và ngoài nước Đặc biệt sách thiếu nhi được Nhà Nước tài trợ một phần kinh phí đưa sách tiêu thụ đến các vùng sâu vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn để giúp cho các em thiếu nhi có điều kiện đọc và tiếp cận tri thức giống như các em thiếu nhi ở các vùng có điều kiện hơn

1.2 Vai trò của hoạt động tiêu thụ sách thiếu nhi

1.2.1 Đối với xã hội

Ngày nay, khi xã hội ngày càng phát triển ở trình độ cao, nhiều lĩnh vực trong đời sống xã hội đã trở thành đối tượng kinh doanh có thể đem lại lợi nhuận Trong đó, việc kinh doanh các sản phẩm văn hóa là hình thức kinh doanh mang lại hiệu quả lâu dài, bền vững đối với các cá nhân, tổ chức năng động, nhanh nhạy trong việc nắm bắt thời cơ, đảm bảo sự phát triển hài hòa,

cân đối cho xã hội Sách thiếu nhi cũng trở thành hàng hóa kinh doanh mang lại lợi nhuận lớn, bên cạnh đó cũng có một ý nghĩa xã hội vô cùng quan trọng trong nỗ lực xây dựng nền kinh tế tri thức và phát triển văn hóa đọc của người Việt Nam

1.2.1.1 Góp phần thỏa mãn nhu cầu về sách cho các em thiếu nhi

Sách là sản phẩm tinh thần, trí tuệ của nhân loại, nhu cầu thưởng thức sách luôn là nhu cầu không thể thiếu, giúp con người lấy lại cân bằng trong đời sống xã hội Sách cho thiếu nhi có khả năng đáp ứng tốt nhất cho các em mọi nhu cầu về học tập, giải trí, giáo dục và thẩm mỹ

Hiện nay, nhu cầu về sách thiếu nhi rất lớn, hầu hết các em đều mong muốn có sách đọc phù hợp với lứa tuổi và các bậc phụ huynh cũng mong muốn con em mình có được những cuốn sách hay, bổ ích và ý nghĩa Là đơn

vị đi đầu trong hoạt động phát hành sách thiếu nhi, nhà xuất bản Kim Đồng luôn cố gắng đem đến cho các em những cuốn sách chất lượng tốt nhất, mỗi năm xuất bản hàng chục nghìn đầu sách đáp ứng nhu cầu cho các em thiếu niên – nhi đồng trên cả nước Đặc biệt tổ chức mang sách đến các vùng sâu vùng xa, vùng khó khăn giúp các em có điều kiện tiếp cận với tri thức, văn minh nhân loại thông qua các chương trình tài trợ, khuyến học, công tác xã hội vì lợi ích cộng đồng

Nhu cầu về sách thiếu nhi cũng rất phong phú, đa dạng, vì vậy nội dung sách thiếu nhi phải đáp ứng được những yêu cầu cao về mọi lĩnh vực tri thức, tính chuyên sâu trong việc giúp các em quan sát, tìm hiểu về thế giới xung quanh Trên cơ sở đáp ứng tốt mọi yêu cầu, sách thiếu nhi của Nhà xuất bản Kim Đồng góp phần đào tạo, bồi dưỡng các em phát triển toàn diện và lựa chọn theo sở thích, khả năng của mỗi cá nhân

Nhu cầu của độc giả về sách thiếu nhi ngày càng nâng cao về mặt chất lượng thông qua việc đổi mới, sáng tạo nội dung, hình thức sách phù hợp với

xu hướng chung của thời đại

Khóa luận tốt nghiệp Chu Thị Linh

Phát triển văn hóa đọc trong điều kiện xây dựng nền kinh tế tri thức hiện nay đóng vai trò nòng cốt và phải có bước tạo dựng nền tảng vững vàng Sách thiếu nhi của Nhà xuất bản Kim Đồng với chất lượng cao góp phần hình thành, nuôi dưỡng và kích thích niềm đam mê đọc sách và đảm bảo tính định hướng tư tưởng rõ ràng Nhà xuất bản Kim Đồng đã đáp ứng tốt nhu cầu sách

cho thiếu nhi nổi bật nhất qua các bộ sách cho lứa tuổi mầm non (Những

người bạn thông minh, Chuột Típ, Những con vật ngộ nghĩnh, Phát triển IQ toàn năng cho bé…), sách văn học nghệ thuật (truyện cổ tích Việt Nam, truyện cổ tích thế giới, Đồng thoại nhi đồng…), truyện tranh comic… và

ngày càng đáp ứng tốt nhu cầu cao hơn nữa của độc giả

1.2.1.2 Góp phần hoàn thiện nhân cách cho các em thiếu niên, nhi đồng

Giáo dục là yếu tố được quan tâm hàng đầu và cũng là mục tiêu cao nhất mà sách thiếu nhi hướng tới Do thực hiện tốt chức năng này mà sách thiếu nhi luôn được Đảng và Nhà Nước ưu tiên phát triển, các lực lượng xã hội quan tâm và các em thiếu nhi thực sự yêu thích Giáo dục trong sách thiếu nhi phải giải quyết được các vấn đề: Giáo dục những gì? Giáo dục ở đâu và Giáo dục như thế nào?

- Trước hết, sách thiếu nhi hướng mọi hành vi, cử chỉ của các em theo những chuẩn mực chung của xã hội, uốn nắn những hành vi sai, khuyến khích những suy nghĩ, hành động tích cực Thông qua những bài học, câu chuyện, hình tượng trong sách thiếu nhi của Nhà xuất bản Kim Đồng, giúp các em có thái độ và tinh thần học tập, rèn luyện, hăng say lao động, có khả năng ứng xử đúng đắn trong các mối quan hệ với gia đình, thầy cô, bạn bè, có lý tưởng đúng đắn vươn tới tầm cao mới vì lợi ích chung của cộng đồng…

- Giáo dục tri thức thông qua hình thức hấp dẫn, ngôn từ dễ hiểu, kết

cấu nội dung một cách khoa học (bộ sách Chu du trong thế giới khoa học,

Hãy xem tôi lớn như thế nào? )

- Giáo dục truyền thống qua nội dung hấp dẫn (truyện tranh dân gian, thần thoại, các câu chuyện về những anh hùng trong lịch sử…)

- Giáo dục nhân cách thông qua những bài học bổ ích (Vì sao tớ không

nên, Những kinh nghiệm đầu tiên, Chuột Típ…)

Thông qua nội dung giáo dục, sách thiếu nhi của Nhà xuất bản Kim Đồng giúp các em được định hướng về tư tưởng, tình cảm, lối sống, đạo đức đúng mực, hình thành cấu trúc nhân cách hoàn thiện Sách thiếu nhi sẽ giúp các em lĩnh hội được các giá trị trong sách, từ đó các em học tập để có những phẩm chất tốt đẹp, hình thành và phát triển năng lực trí tuệ, thẩm mỹ và hình thành nhân cách cho thiếu nhi Việt Nam Có thể khẳng định nhân cách của thế

hệ trẻ ra sao là do chính sách đầu tư giáo dục của Đảng và Nhà Nước, điều đó hoàn toàn phụ thuộc vào sự phát triển văn hóa đọc lứa tuổi thiếu niên, nhi đồng của mỗi quốc gia

1.2.1.3 Cung cấp tri thức góp phần phát triển trí tuệ cho các em

Cùng là mặt hàng sách phục vụ cho thiếu nhi, nếu như sách giáo dục chủ yếu cung cấp những tri thức phổ thông thì những kiến thức trong sách thiếu nhi lại vô cùng phong phú và đa dạng Sách thiếu nhi bao gồm những tri thức về văn hóa - nghệ thuật – khoa học…có sự tiếp thu chọn lọc từ những tri thức tiên tiến hiện đại nước ngoài, mở rộng tầm hiểu biết cho các em

Đặc trưng của lứa tuổi thiếu nhi là tâm lý thích tìm hiểu – khám phá - phát hiện…Sách là người bạn thân thiết, tư vấn tích cực cho các em mọi vấn

đề, mọi lĩnh vực tri thức từ đơn giản đến phức tạp, từ những nhu cầu thắc mắc đến đam mê yêu thích Đặc biệt, một trong những yếu tố quan trọng giúp sách thiếu nhi tiêu thụ được tốt nhất và cạnh tranh ưu thế hơn hẳn các sản phẩm nghe nhìn, các trò chơi giải trí hiện đại đó là khả năng phát triển trí tuệ một cách tích cực Sách thiếu nhi của Nhà xuất bản Kim Đồng thực sự rất năng động, sáng tạo trong việc đổi mới nội dung, hình thức sách, tận dụng ưu thế của các phương tiện nghe nhìn, giúp các em nâng cao khả năng tiếp cận thông tin – thực hành và sự sáng tạo tri thức…các tranh truyện song ngữ kèm băng đĩa rèn luyện khả năng nghe nói, đọc viết (truyện tranh dân gian Việt Nam song ngữ, sắc màu tuổi thơ, các tác phẩm văn học kinh điển), tranh ảnh, tập tô

Khóa luận tốt nghiệp Chu Thị Linh

màu…tùy từng mức độ, sở thích của các em có điều kiện nâng cao khả năng, trí tuệ của mình

1.2.1.4 Góp phần giao lưu văn hóa với các nước trên thế giới

Hoạt động tiêu thụ sách thiếu nhi của Nhà xuất bản Kim Đồng có vai trò góp phần giao lưu văn hóa với các nước trên thế giới Thông qua đây, Nhà xuất bản Kim Đồng đã mang hình ảnh đát nước, con người Việt Nam đến với bạn bè thế giới

Sự kiện Việt Nam gia nhập WTO đòi hỏi chúng ta phải nỗ lực không ngừng đón các dòng chảy tư bản tài chính, dòng tư bản tri thức và dòng tư bản

xã hội để đem lại sự phồn thịnh và phát triển cho đất nước, và văn hóa được coi là nền tảng đảm bảo tính bền vững Giao lưu văn hóa góp phần xây dựng nền văn hóa nhân loại và văn hóa dân tộc tiên tiến với toàn bộ tinh hoa tri thức, thể hiện một tầm nhìn văn hóa mới Sách thiếu nhi là một trong những hình thức giao lưu văn hóa hiệu quả và mang tính lâu dài nhất, bởi lẽ:

- Thiếu nhi là niềm tự hào, là gương mặt của mỗi quốc gia, dân tộc, đây

là thế hệ đầu tiên được giáo dục thấm nhuần các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc Lựa chọn sách thiếu nhi trong chiến lược quảng bá văn hóa nước nhà

là sáng suốt, dễ chinh phục được tinh thần học hỏi, hợp tác của bạn bè quốc

tế

- Sách thiếu nhi trên thế giới đều là tiếng nói chung của thế hệ trẻ với lý tưởng, ước mơ về một thế giới hòa bình, hạnh phúc, không có bạo lực, chiến tranh…Đó là thông điệp giúp các em gần gũi, gắn bó và học hỏi lẫn nhau để hình thành nhân cách sống cao đẹp và có được tri thức rộng lớn, trí tuệ phát triển

- Sách thiếu nhi ở mỗi quốc gia khác nhau với những nét đặc trưng riêng, là vốn tri thức dân tộc được chắt lọc theo những chuẩn mực riêng, qua

đó các quốc gia sẽ học hỏi tiếp thu yếu tố tiến bộ, làm giàu thêm nền văn hóa nước mình

Trong nhiều năm qua, sách thiếu nhi góp phần không nhỏ vào việc phát huy giá trị văn hóa dân tộc giới thiệu với bạn bè quốc tế và tiếp thu những tri thức văn hóa chọn lọc của nhân loại Nhà xuất bản Kim Đồng đã thực hiện tốt chương trình hợp tác xuất bản sách thiếu nhi với nhiều nhà xuất bản trên thế giới và trong khu vực nhân lên tình đoàn kết, hữu nghị giữa thiếu nhi các dân tộc

1.2.2 Đối với Nhà xuất bản Kim Đồng

1.2.2.1 Góp phần hoàn thành nhiệm vụ mà Đảng và Nhà nước giao phó

Trong xu hướng hội nhập, thực hiện mục tiêu của Đảng đề ra “Mở cửa, đổi mới và hội nhập”, trách nhiệm của Nhà xuất bản Kim Đồng ngày càng lớn

vì mục tiêu phát triển thế hệ trẻ Việt Nam và về sự lớn mạnh của bản thân Nhà xuất bản và cả ngành xuất bản nói chung Nhà xuất bản Kim Đồng luôn chú trọng đặt lợi ích dân tộc, danh dự của tổ quốc lên cao nhất

Thực hiện xuất bản sách phục vụ cho các em Thiếu niên, nhi đồng trên mọi miền đất nước, góp phần hoàn thành lý tưởng và nhân cách cho các em với các mảng sách: giáo dục truyền thống, giáo dục lòng yêu nước, tinh thần dân tộc, giới thiệu các tấm gương tiêu biểu, các vị anh hùng…sách kiến thức cung cấp tri thức khoa học – nghệ thuật, sách văn học giới thiệu các tác phẩm văn học tiêu biểu mang tính tổng hợp qua các thời kì ở Việt Nam và trên thế giới…

- Hoàn thành tốt nhiệm vụ in sách cho thiếu nhi ở các trường vùng núi, vùng sâu, vùng xa theo quyết định 211TTg (ký ngày 5/4/1993) của Thủ tướng Chính phủ trong hơn 10 năm qua, mang tới cho các em khối lượng sách rất lớn

- Đưa sách Việt Nam ra nước ngoài góp phần vào quá trình giao lưu hội nhập thông qua việc tăng cường mở rộng mối quan hệ với các Nhà xuất bản của các nước có ngành công nghiệp xuất bản phát triển như: Anh, Mỹ, Nhật, Pháp, Đức, Bỉ và tham gia vào các chương trình hợp tác xuất bản sách thiếu nhi khu vực Châu Á Thái Bình Dương, tạo ấn tượng tốt trên trường quốc tế

Khóa luận tốt nghiệp Chu Thị Linh

- Nhà xuất bản thực hiện tốt công tác xã hội vì lợi ích cộng đồng, với tổng ngân sách hoạt động từ 1996 – 2005 đạt gần 7 tỷ đồng, bao gồm: quỹ Đoremon với số vốn 3 tỷ đồng, công tác phụng dưỡng bà mẹ Việt Nam anh hùng, kế hoạch xây dựng trường lớp cho các vùng khó khăn và nhiều hoạt động từ thiện khác

1.2.2.2 Mang lại hiệu quả kinh doanh cao

Trong điều kiện mới, Nhà xuất bản Kim Đồng cũng có nhiều chế độ tuyển mộ và đãi ngộ những cán bộ công nhân viên có thành tích cao, người có năng lực, trình độ, đáp ứng tốt yêu cầu của thời đại Đó cũng là điều kiện quan trọng bên cạnh lòng yêu ngành, yêu nghề giúp cán bộ công nhân viên năng động, sáng tạo đưa ra những sáng kiến mới cho Nhà xuất bản

Cán bộ công nhân viên là những người trực tiếp tham gia hoạt động xuất bản – phát hành sách thiếu nhi vì vậy Nhà xuất bản luôn có chính sách đãi ngộ thỏa đáng, khuyến khích tinh thần làm việc hăng say, cống hiến hết mình cho sự nghiệp chung, coi Nhà xuất bản là ngôi nhà thứ hai của mình Họ gắn bó với Nhà xuất bản ngay từ những ngày đầu khó khăn, cho đến nay Nhà xuất bản đã cố gắng cải thiện tốt hơn chính sách lương, tạo điều kiện tốt nhất

để họ phát huy được khả năng của mình

1.2.2.3 Góp phần phát triển và nâng cao vị thế của Nhà xuất bản Kim Đồng

Theo thống kê chưa đầy đủ hiện nay trong tổng số gần 60 nhà xuất bản đang hoạt động ở nước ta thì có tới hơn 11 nhà xuất bản tham gia sản xuất kinh doanh sách thiếu nhi Chính vì vậy, sách của Nhà xuất bản Kim Đồng luôn luôn phải cạnh tranh với các nhà xuất bản khác trong đó có một số nhà xuất bản kinh doanh khá hiệu quả và trở thành đối thủ cạnh tranh lớn của Nhà xuất bản Đó là Nhà xuất bản Trẻ, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin, bên cạnh

đó là lực lượng lớn các công ty, các doanh nghiệp phát hành sách nhà nước,

tư nhân tham gia vào liên kết xuất bản - phát hành sách thiếu nhi

Tuy nhiên, trải qua quá trình hoạt động hơn 50 năm xuất bản – phát hành sách thiếu nhi, Nhà xuất bản Kim Đồng đã từng bước vượt qua mọi khó khăn, thử thách và bước vào thời kì mới đạt được nhiều thành tựu to lớn

- Tiêu thụ trên 12000 đầu sách, 230 triệu bản, gần 23 tỉ trang in Đây là một con số đáng nể, có thể coi là hàng đầu trong giới xuất bản, tiêu thụ sách thiếu nhi và mang lại nguồn lợi nhuận lớn đảm bảo sự phát triển của Nhà xuất bản theo kịp xu thế của thời đại Cơ sở vật chất kĩ thuật ngày càng hiện đại, hệ thống các cửa hàng được đầu tư, trang bị đầy đủ, mạng lưới tiêu thụ mở rộng trên toàn quốc…Hiện nay, Nhà xuất bản đã xây dựng website trên internet và hoạt động khá hiệu quả Nhà xuất bản Kim Đồng đang nỗ lực hình thành hệ thống phân phối đều khắp cả nước, mở rộng phạm vi hoạt động trong nước và quốc tế

- Sách thiếu nhi của Nhà xuất bảng Kim Đồng đã trở thành thương hiệu lớn, biểu tượng cho trí tuệ trẻ Việt Nam Nhà xuất bản luôn giữ vững vị trí đi đầu trong lĩnh vực xuất bản sách thiếu nhi

Thông qua hoạt động tiêu thụ sách thiếu nhi, bạn bè thế giới biết đến truyền thống văn hóa, phong tục tập quán, hình ảnh đất nước con người Việt Nam, đồng thời mang tinh hoa văn hóa thế giới phổ biến cho thiếu nhi Việt Nam

Đã từ lâu, Việt Nam cũng như tất cả các nước trên thế giới đã coi sách

là một công cụ, phương tiện tuyên truyền hiệu quả nhất Hoạt động tiêu thụ sách thiếu nhi được coi như cầu nối vững chắc giữa sự nghiệp giáo dục , văn hóa tư tưởng của Đảng và Nhà nước với thiếu nhi Việt Nam Đặc biệt, với vai trò và vị thế của mình trong lĩnh vực xuất bản – phát hành sách thiếu nhi, Nhà xuất bản Kim Đồng luôn không ngừng nỗ lực vươn lên và mãi là thương hiệu độc tôn trong lòng độc giả nhí và các lực lượng xã hội quan tâm đễn sự phát triển của thế hệ trẻ Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp Chu Thị Linh

Chương 2 THỰC TRẠNG TIÊU THỤ SÁCH THIẾU NHI CỦA NHÀ XUẤT BẢN KIM ĐỒNG 2009 – 2010

2.1 Vài nét về Nhà xuất bản Kim Đồng

Tủ sách Kim Đồng ra đời ở Việt Bắc, khởi nguồn từ tinh thần chiến đấu anh dũng, sự hy sinh cao cả của người thiếu niên anh hùng Nông Văn Dền (bí danh Kim Đồng) trong kháng chiến chống Pháp Ba tổ chức đoàn thể là Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ, Hội văn nghệ Việt Nam được giao trách nhiệm thành lập tủ sách Kim Đồng Lúc đầu tủ sách Kim Đồng được đặt trong Nhà xuất bản Văn nghệ Bên cạnh ba đoàn thể trên, các cơ quan xuất bản, Báo Cứu quốc của Tổng bộ Việt Minh ở Việt Bắc, Báo cứu quốc ở chiến khu hai (Hà Nội), khu ba (đồng bằng sông Cửu Long), khu bốn (Thanh – Nghệ - Tĩnh), chiến khu năm (Nam Trung bộ) và các hội văn nghệ đều in sách cho thiếu nhi

Tại Việt Bắc, trong hoàn cảnh chiến tranh gian khổ và ác liệt, cơ sở vật chất còn thiếu thốn nhưng tủ sách Kim Đồng vẫn hoạt động và sách cho thiếu nhi vẫn được xuất bản hàng tháng Cùng gắn bó với tủ sách là đội ngũ các tác giả, nhà thơ, nhà văn sáng tác cho thiếu nhi như: Nguyễn Tuân, Tô Hoài, Nguyễn Huy Tưởng…

Sau ngày giải phóng thủ đô (10/10/1954), tủ sách Kim Đồng được tiếp tục phát triển, số lượng sách được xuất bản nhiều hơn và chất lượng cũng được nâng cao hơn Tủ sách Kim Đồng nằm trong Nhà xuất bản Thanh niên

và chịu sự quản lí của Trung ương Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Trong giai đoạn mới, xuất phát từ nhu cầu về sách của thiếu nhi ngày càng cao,TW đoàn Thanh niên và Hội nhà văn nhận thấy phải có một nhà xuất bản

riêng cho thiếu nhi mới có thể đáp ứng được đòi hỏi về sách của thiếu nhi trong tình hình mới

Ngày 17/6/1957, Nhà xuất bản Kim Đồng được thành lập có trụ sở chính tại 55 Quang Trung – Hà Nội Nhiệm vụ chính của Nhà xuất bản là chuyên xuất bản sách và văn hóa phẩm phục vụ cho thiếu nhi trong cả nước, giới thiệu và quảng bá văn hóa Việt Nam ra thế giới

Trong hơn 50 năm qua, Nhà xuất bản đã xuất bản được gần 16.000 đầu sách với gần 350 triệu bản in Đồng thời hoàn thành tốt việc tổ chức bản thảo, biên soạn, biên dịch, xuất bản, phát hành các xuất bản phẩm có nội dung giáo dục truyền thống dân tộc, giáo dục về tri thức…trên các lĩnh vực văn học, nghệ thuật, khoa học kĩ thuật nhằm cung cấp cho các em thiếu nhi cũng như các bậc phụ huynh về các kiến thức trong cuộc sống, những tinh hoa của tri thức nhân loại nhằm góp phần giáo dục và hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ

Cơ cấu tổ chức của Nhà xuất bản được khái quát qua sơ đồ sau:

Khóa luận tốt nghiệp Chu Thị Linh

Sơ đồ 1: Cơ cấu tổ chức bộ máy Nhà xuất bản Kim Đồng

Ban biên tập sách miền núi

Phòng xuất bản

Phòng hành chính tài vụ

Phòng chế bản

Phòng phát hành

Chi nhánh NXB Kim Đồng miền nam

Trung tâm sách Kim Đồng miền trung

Cửa hàng

Cửa hàng

Cửa hàng

Từ khi thành lập đến nay Nhà xuất bản Kim Đồng đã trải qua 3 giai đoạn phát triển:

Trong 30 năm xuất bản sách cho thiếu nhi theo cơ chế Nhà nước bao cấp, Nhà xuất bản đã có những thuận lợi đáng kể: Kế hoạch xuất bản ổn định, vốn được nhà nước cấp, sách ra bao nhiêu được bao tiêu hết Nhưng số đầu sách không nhiều chủ yếu là các tác phẩm được coi là kinh điển của văn học

thiếu nhi như: Lá cờ thêu sáu chữ vàng, Kim Đồng, Vừ A Dính, Dế mèn phiêu

lưu kí…Chính vì vậy mà nội dung quá nhấn mạnh tính giáo dục mà có phần

xem nhẹ các chức năng khác của sách Kim Đồng Sách đúng, sách tốt thì nhiều nhưng sách hấp dẫn thu hút được trẻ em thì ít, thiếu sự năng động trong cách nghĩ cách làm, chưa bám sát thị trường và đối tượng đọc sách

mà tiêu thụ vẫn khó khăn Bình quân mỗi năm Nhà xuất bản chỉ xuất bản dăm bảy chục đầu sách, với chưa đến 30 triệu trang in là một trong những lí do chính dẫn đến việc đội ngũ tác giả sáng tác cho thiếu nhi thưa vắng dần Để

Khóa luận tốt nghiệp Chu Thị Linh

phát triển Nhà xuất bản đã sử dụng một số biện pháp hữu hiệu: Thành lập phòng phát hành, khai trương cửa hàng sách Kim Đồng nhằm tiếp cận thị trường, tìm hiểu đối tượng độc giả, trọng tâm xuất bản những cuốn sách có giá trị văn học, hay và tốt, giá rẻ, dễ tiêu thụ, mở rộng hợp tác với các tổ chức quốc tế ( UNICEF, ACCU…) nhằm tranh thủ sự giúp đõ về nguồn vốn, học hỏi kinh nghiệm làm sách

Từ những khó khăn của thời kỳ chuyển đổi, bằng nhiều biện pháp táo bạo cùng với quyết tâm cao của toàn thể cán bộ công nhân viên đã tạo đà để Nhà xuất bản vượt qua cơn khủng hoảng

Sau nhiều nỗ lực, cố gắng cùng với sự hỗ trợ từ nhiều phía, hoạt động xuất bản – phát hành sách cho thiếu nhi của Nhà xuất bản Kim Đồng đã và đang có những bước tiến vượt bậc cả về số lượng cũng như chất lượng Từ năm 1957 đến 2010, sách của Nhà xuất bản Kim Đồng liên tục là hàng Việt Nam chất lượng cao do người tiêu dùng bình chọn (Báo Sài Gòn Tiếp thị tổ chức) Đặc biệt năm 2003, 2004, 2005, sách Kim Đồng được bình chọn là một trong 100 thương hiệu ấn tượng của năm và dẫn đầu top 5 ngành hàng văn hóa phẩm, 2006 dẫn đầu ngành xuất bản(1)

2.2 Môi trường hoạt động của Nhà xuất bản Kim Đồng

2.2.1 Đặc điểm về kinh tế - chính trị - văn hóa – xã hội

Nhà xuất bản Kim Đồng có trụ sở chính tại 55 Quang Trung – Hà Nội - trái tim của Tổ quốc, là trung tâm kinh tế - chính trị - văn hóa – xã hội của đất nước Tại đây thường xuyên diễn ra các hoạt động chính trị với những sự kiện trọng đại của đất nước và là nơi giao lưu kinh tế, chính trị, văn hóa với nhiều quốc gia trên thế giới Chính vì vậy mà môi trường này có tác động không nhỏ tới hoạt động tiêu thụ sách thiếu nhi của Nhà xuất bản Kim Đồng

- Về chính trị, xã hội:

Tình hình chính trị, xã hội của Thủ đô Hà Nội luôn ổn định, quốc phòng và an ninh luôn được củng cố và giữ vững, các lực lượng vũ trang nhân dân làm tốt nhiệm vụ bảo vệ độc lập, chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ, đảm bảo

an ninh quốc gia Hiện nay, tình hình thế giới thường xuyên xảy ra những bất

ổn, một số nước vẫn xảy ra chiến tranh như: Irăc, Afghanistan, LiBi…Nhưng tại Việt Nam, tình hình chính trị rất ổn định và thủ đô Hà Nội đã được UNESCO trao danh hiệu “Thành phố vì hòa bình” vào ngày 17 tháng 6 năm

1999 Đây là môi trường kinh doanh hết sức thuận lợi cho Nhà xuất bản Kim Đồng, Đảng và Nhà nước luôn dành sự quan tâm đặc biệt cùng với những chính sách hỗ trợ nhằm tạo điều kiện cho Nhà xuất bản có thể hoàn thành tốt các mục tiêu được giao

- Về kinh tế:

Những năm qua, tình hình kinh tế tại Hà Nội luôn trên đà phát triển Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, giá trị sản lượng công nghiệp chiếm tỉ trọng cao Năm 2009, GDP đạt 6,7%, đến năm 2010, GDP tăng 11% Tổng sản phẩm nội địa tăng 10,9%, giá trị sản xuất công nghiệp tăng 14,4%, vốn đầu tư xã hội tăng 18,5% Trong đó ngành công nghiệp mở rộng tăng 11,6%, các ngành dịch vụ tăng 11,1%, ngành nông, lâm, thủy sản tăng 7,2%

Du lịch có sự tăng trưởng tốt, khách quốc tế đến Hà Nội là hơn 1,2 triệu lượt khách, tăng 20,5%; khách nội địa hơn 7,392 triệu lượt khách, tăng 10%;

doanh thu khách sạn lữ hành tăng 26,9% so với năm trước (2,1) Sự tăng

trưởng của nền kinh tế đã dẫn đến đời sống của người dân Hà Nội được nâng lên rõ rệt, là yếu tố tác động mạnh mẽ tới nhu cầu về xuất bản phẩm nói chung và sách thiếu nhi nói riêng Bởi khi điều kiện vật chất được đảm bảo thì con người có điều kiện để chăm sóc cho thế hệ trẻ về mọi mặt như: giáo dục,

y tế, vui chơi – giải trí…

Đây là cơ hội cho Nhà xuất bản Kim Đồng mở rộng quy mô và phạm vi ảnh hưởng trên thị trường Đặc biệt sau khi Việt Nam gia nhập WTO

Khóa luận tốt nghiệp Chu Thị Linh

(11/2007) thì hoạt động xuất nhập khẩu đã phát triển mạnh, rất nhiều nhà đầu

tư trên thế giới đã chọn Việt Nam là thị trường mới đầy tiềm năng Xã hội phát triển kéo theo mọi mặt của đời sống con người cũng có những thay đổi Các ngành công nghiệp ngày càng có những bước đột phá, dẫn đến công nghệ trong ngành xuất bản cũng có những đổi mới Nhà nước đã cho nhập khẩu công nghệ in ấn hiện đại như: máy in lõm, máy offset, máy in laze, chế bản điện tử, công nghệ sản xuất giấy, bìa chất lượng cao…Đối với Nhà xuất bản Kim Đồng đó là điều kiện để nâng cao chất lượng sách: bền, in đẹp, hình thức hấp dẫn…

- Về lĩnh vực văn hóa:

Năm 2010 là năm diễn ra nhiều hoạt động lớn chào mừng Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội Đây cũng là khoảng thời gian Nhà xuất bản tập trung cho việc phát hành những cuốn sách chủ đề hay và mang ý nghĩa xã hội rất lớn Rất nhiều đầu sách đã được xuất bản, không chỉ độc giả trong nước

mà nhiều độc giả đến từ các nước trên thế giới đã được tiếp cận với những giá trị truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam

Phong trào văn hóa, văn nghệ từ Trung ương đến địa phương phát triển mạnh, thường xuyên tổ chức các sự kiện văn hóa quốc gia như Festival, các lễ hội truyền thống như lễ hội chùa Hương, lễ hội Đền Hùng…Văn hóa ngày càng thấm sâu vào các lĩnh vực, ngành nghề khác nhau trong đó tác động rất lớn đến hoạt động xuất bản – phát hành Đây cũng là điều kiện để ngành xuất bản phát triển cả bề rộng lẫn chiều sâu, nhất là trong điều kiện hội nhập hiện nay Chủ trương của Đảng bộ thành phố Hà Nội hiện nay là phải đẩy mạnh hơn nữa nhịp độ tăng trưởng kinh tế, cải thiện hơn nữa đời sống vật chất, tinh thần, môi trường sống của nhân dân, đặc biệt là chăm lo cho thế hệ trẻ - tương lai của đất nước

Hiện nay cả nước có khoảng 465.000 trường tiểu học và trung học cơ

sở, 85.600 trường mẫu giáo Nhà xuất bản Kim Đồng sẽ là đơn vị đi đầu trong

việc giáo dục truyền thống văn hóa dân tộc và bồi dưỡng tri thức văn hóa nhân loại, đảm bảo cho sự phát triển toàn diện cho thế hệ trẻ trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước

Từ những phân tích trên đây khẳng định rằng điều kiện chính trị, kinh

tế, văn hóa xã hội hiện nay đang tác động rất tích cực, tạo ra những thời cơ mới cho Nhà xuất bản Kim Đồng Nhu cầu về sách có tăng lên và đạt hiệu quả hay không phụ thuộc vào chính bản thân Nhà xuất bản.Vì vậy, Nhà xuất bản Kim Đồng cần phải chủ động nắm bắt thời cơ đó để tạo ra những đột phá, sáng tạo cho mình, thúc đẩy và nâng cao hơn nữa hiệu quả của quá trình sản xuất kinh doanh, mang lại nhiều tri thức cho độc giả nói chung và thiếu nhi nói riêng

2.2.2 Môi trường cạnh tranh

Trong thời kì hội nhập bất cứ một hoạt động kinh doanh nào cũng đều phải có sự cạnh tranh Sách thiếu nhi cũng là hàng hóa kinh doanh trên thị trường nên cũng phải tuân theo quy luật cạnh tranh Vì sách thiếu nhi không chỉ mang ý nghĩa xã hội to lớn mà nó còn mang lại hiệu quả kinh doanh cao nên đã thu hút rất nhiều đơn vị doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân tham gia Hiện nay, cả nước có gần 60 nhà xuất bản đang hoạt động ở nước ta thì có tới 11 nhà xuất bản tham gia sản xuất kinh doanh sách thiếu nhi, và đây là những đối thủ cạnh tranh của Nhà xuất bản Kim Đồng Có thể kể đến các nhà xuất bản như: Nhà xuất bản Văn hóa thông tin, Nhà xuất bản Đà Nẵng, Nhà xuất bản giáo dục, Nhà xuất bản Hà Nội, Nhà xuất bản Trẻ…hay các lực lượng tư nhân như Công ty Văn hóa sáng tạo Trí Việt, Công ty TNHH Đầu tư và phát triển Tân Việt…Chính sự tham gia của các lực lượng này mà thị trường sách thiếu nhi ngày càng trở nên sôi động hơn

Là đơn vị đi đầu trong thị trường này Nhà xuất bản Kim Đồng phải luôn có những biện pháp để cạnh tranh ưu thế hơn Đây là môi trường kinh doanh thuận lợi vì các nhà xuất bản, các cá nhân đều có quan điểm ngày càng

Khóa luận tốt nghiệp Chu Thị Linh

tiến bộ khi tham gia vào kinh tế thị trường có sự cạnh tranh, nhưng phải cạnh

tranh có văn hóa, bằng chính uy tín, bằng chính thương hiệu do mình tạo ra, chứ không phải bằng cách chớp giật bản thảo nhà xuất bản khác

Hiện nay, không chỉ có sự cạnh tranh giữa các lực lượng tham gia vào thị trường sách thiếu nhi mà còn có sự cạnh tranh gay gắt của các phương tiện giải trí, nghe nhìn hiện đại: Internet, băng đĩa…Những phương tiện này đã và đang có những tác động rất lớn đến thói quen, sở thích, học tập của các em thiếu nhi Thực tế cho thấy nhiều trẻ em không còn “mặn mà” cầm trong tay những cuốn sách dành cho tuổi thiếu nhi mà thay vào đó là xem băng đĩa, lướt web, chơi game…Các em có thể ngồi hàng giờ, thậm chí là ngày đêm để ngồi chơi game, chính điều đó đã làm cho các em xa dần với những cuốn sách bổ ích, lý thú Xã hội càng phát triển thì hàng loạt sản phẩm hiện đại cũng có mặt ngày càng nhiều, các bậc phụ huynh cũng không thể chú ý hết được và cũng không lường trước được những hệ quả mà thời đại công nghệ thông tin đem lại cho chính con em họ.Vô hình chung các hình thức, các phương tiện hiện đại đầy lôi cuốn này đã hình thành tâm lý lười đọc sách trong các em Đây là thực trạng đáng lo ngại đối với gia đình, trường học và các đơn vị xã hội quan tâm đến sự nghiệp giáo dục trẻ em hiện nay

Trọng trách của Nhà xuất bản Kim Đồng chính là làm thế nào để kết hợp ưu thế của các phương tiện đó với sách là một đòi hỏi cao trong việc đáp ứng nhu cầu của các em thiếu niên, nhi đồng nhưng nó cũng là động lực thúc đẩy hoạt động xuất bản, tiêu thụ sách thiếu nhi của Nhà xuất bản Kim Đồng ngày càng phát triển, hoàn thiện để có thể đứng vững và khẳng định được uy tín, vị thế của mình

2.3 Tình hình hoạt động tiêu thụ sách thiếu nhi của Nhà xuất bản Kim Đồng từ năm 2009 – 2010

2.3.1 Hoạt động nghiên cứu nhu cầu thị trường sách thiếu nhi

Nhu cầu của khách hàng được coi là yếu tố trung tâm của mọi hoạt động sản xuất kinh doanh Các nhà cung cấp đã phải bỏ ra rất nhiều công sức, tiền của để nghiên cứu nâng cao chất lượng sách chỉ với một mục đích là thỏa mãn tối đa nhu cầu, đòi hỏi của khách hàng

Xã hội ngày càng phát triển thì nhu cầu của con người ngày một nâng cao với những đòi hỏi phức tạp, người ta không chỉ dừng lại ở nhu cầu vật chất bình thường mà ngày càng có mong muốn nâng cao đời sống vật chất đó Rất nhiều người đã tìm đến sách như một món ăn tinh thần trong đời sống hàng ngày Sách thiếu nhi là một trong những mặt hàng đang có nhu cầu lớn hiện nay Nhu cầu đó có trong mọi thành phần từ phần lớn các em thiếu nhi ham đọc sách, các thầy cô giáo, các bậc phụ huynh, các nhà nghiên cứu…Mỗi nhóm khách hàng sử dụng sách thiếu nhi với những mục đích khác nhau Họ chính là căn cứ để Nhà xuất bản Kim Đồng tiến hành các biện pháp kinh doanh, tiêu thụ sách thiếu nhi một cách có hiệu quả

Nắm bắt được nhu cầu đó, đội ngũ biên tập viên, cán bộ phòng phát hành của Nhà xuất bản luôn chủ động xác định và phát hiện nhu cầu để có phương thức đáp ứng một cách tốt nhất Nhu cầu sách thiếu nhi hiện nay rất cao, phong phú, đa dạng và ngày càng tăng nhanh về số lượng, chất lượng Nhu cầu về sách thiếu nhi được phân loại theo từng tiêu chí sau:

+ Theo lứa tuổi:

Từ 3 – 5 tuổi: thường thích các cuốn sách về các loài vật, cây cối có hình ảnh sinh động, hấp dẫn…

Từ 6 – 9 tuổi: Thường đọc truyện tranh, truyện cổ tích, truyện thần thoại…có kèm theo hình ảnh

Từ 10 – 15 tuổi: lúc này các em đã bắt đầu biết quan tâm đến sách khoa học, nghệ thuật, sách kiến thức dành cho tuổi mới lớn

Khóa luận tốt nghiệp Chu Thị Linh

+ Xét theo đặc điểm của từng vùng miền thì nhu cầu sách thiếu nhi cũng được phân bố khác nhau Tại các thành phố lớn, đời sống của người dân phát triển hơn chính vì vậy mà nhu cầu về sách thiếu nhi cũng tăng theo Tại các vùng nông thôn, đặc biệt là ở vùng sâu vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn thì các em thiếu nhi ít có điều kiện hơn, chủ yếu là các sách được trợ giá, tài trợ…tập trung vào một số mảng sách nhất định: sách giáo dục, sách giáo dục truyền thống, truyện tranh, truyện cổ tích…

+ Xét theo nhu cầu mảng sách: trong tổng nhu cầu cơ cấu sách thiếu nhi tính theo mảng đề tài:

Hiện nay, Nhà xuất bản Kim Đồng đã sử dụng chủ yếu một số phương pháp nghiên cứu nhu cầu sau:

- Phương pháp nghiên cứu tại văn phòng:

Là việc thu thập những tư liệu, những vật phẩm cung cấp thông tin cần thiết về nhu cầu sách thiếu nhi Nó bao gồm các văn bản, các bài báo cáo về kết quả hoạt động kinh doanh sách thiếu nhi từ những kì trước và các tài liệu

có liên quan khác…Các tài liệu này được tồn tại dưới nhiều dạng khác nhau Căn cứ vào những tài liệu đó mà người cán bộ nghiên cứu tiến hành tập hợp, phân tích, đánh giá thông tin và đưa ra kết quả cuối cùng Phương pháp này thuận tiện, dễ thực hiện và phù hợp với điều kiện kinh tế của Nhà xuất bản Kim Đồng Tuy nhiên, độ chính xác của kết quả không cao, đó là do những tài liệu này không đảm bảo tính thời sự cập nhật, bên cạnh đó người nghiên cứu lại không được trực tiếp thẩm định độ chính xác của thông tin cho nên chỉ

có thể đưa ra được những thông tin mang tính khái quát

Cán bộ làm công tác nghiên cứu nhu cầu tại văn phòng của Nhà xuất bản Kim Đồng là những người có nghiệp vụ và kinh nghiệm trong phân tích, đánh giá số liệu Các nguồn tài liệu được sử dụng đều phải có sự lựa chọn, là những văn bản đã được công bố một cách chính thức của các cơ quan, của Nhà nước và của ngành như: các báo cáo, thống kê hàng năm, niên giám, các bài báo, tạp chí…Nhà xuất bản có thể nghiên cứu thêm những thông tin về nhu cầu thị trường trên toàn khu vực và thế giới Có như vậy thì việc dự báo

về nhu cầu sách thiếu nhi trong tương lai của Nhà xuất bản mới thu được những kết quả tương đối chính xác, giúp ích cho việc đặt kế hoạch xuất bản – phát hành sách thiếu nhi trong những kì tiếp theo

- Phương pháp nghiên cứu tại hiện trường:

Là phương pháp nghiên cứu nhu cầu sách thiếu nhi thông qua thị trường – nơi diễn ra các hoạt động mua bán sách thiếu nhi Phương pháp này đòi hỏi người nghên cứu phải sử dụng các biện pháp như: quan sát, giao tiếp, phỏng vấn và theo dõi sổ bán hàng để tập hợp những dữ liệu, số liệu cần thiết liên quan đến nhu cầu sách thiếu nhi

Do được trực tiếp tiếp xúc với đối tượng khách hàng nên người nghiên cứu có thể nắm bắt được tâm tư, nguyện vọng cũng như đánh giá, mong muốn của họ về hàng hóa của doanh nghiệp mình cho nên những thông tin mang độ

Khóa luận tốt nghiệp Chu Thị Linh

chính xác khá cao Những thông tin này có thể giúp Nhà xuất bản ngay lập tức có những kế hoạch xuất bản – phát hành xuất bản phẩm phù hợp Đây là biện pháp mà Nhà xuất bản Kim Đồng thường xuyên tiến hành tại các cửa hàng giới thiệu và bán sách của mình tại địa bàn Hà Nội và tại một số tỉnh khác

Phương pháp này trong những năm qua cũng được đội ngũ nhân viên bán hàng đảm nhận trong quá trình tiếp xúc trực tiếp với các đối tượng khách hàng (chủ yếu là mua lẻ) Họ quan sát, lắng nghe những ý kiến, tâm tư, nguyện vọng của khách hàng, của các em về mảng sách thiếu nhi của Nhà xuất bản Kim Đồng cũng như đòi hỏi về các dịch vụ liên quan Sau đó, người bán hàng phản ánh lại với cán bộ nghiệp vụ nghiên cứu để từ đó phối hợp cùng nhau đáp ứng tốt nhu cầu khách hàng Phương pháp này cũng đòi hỏi người bán hàng phải biết tổng hợp và lựa chọn những thông tin ít mang tính chủ quan và phải diễn ra trong một thời gian dài thì mới đảm bảo thực sự có hiệu quả Do đó, người tham gia thực hiện đòi hỏi phải có lòng nhiệt tình, óc quan sát tinh tế cũng như khả năng chọn lọc thông tin.(Trong khoa học về điều tra nhu cầu, người ta gọi phương pháp này là : Quan sát tham dự)

Không chỉ thực hiện tại các cửa hàng bán cố định, Nhà xuất bản Kim Đồng còn sử dụng phương pháp này trong các dịp hội chợ triển lãm Đây là

cơ hội để Nhà xuất bản mở rộng thị trường kinh doanh của mình cũng như tìm kiếm đối tác kinh doanh Nhà xuất bản Kim Đồng đã cử cán bộ đi tham gia những hội chợ triển lãm để điều tra nhu cầu khách hàng, đặc biệt là nhu cầu của các em thiếu nhi để có những kế hoạch kinh doanh mới trong tương lai Để được như vậy, cán bộ điều tra nhu cầu cần phải lập ra hệ thống câu hỏi

kĩ càng, ngắn gọn, phù hợp với cả khách hàng mua buôn và mua lẻ, đồng thời chuẩn bị tâm thế trước những thắc mắc của khách hàng về hàng hóa của doanh nghiệp mình

Thực hiện phương pháp nghiên cứu nhu cầu tại hiện trường thường là

sự kết hợp giữa hai biện pháp: quan sát và phỏng vấn Đồng thời người nghiên cứu phải có những nghệ thuật trong giao tiếp để gợi mở và có được niềm tin của những người được phỏng vấn Như vậy, khách hàng mới dễ dàng bày tỏ những nhu cầu thực tế và bức xúc của mình về mặt hàng sách thiếu nhi

Trong những năm qua, biện pháp này đã giúp ích rất nhiều cho hoạt động kinh doanh sách thiếu nhi của Nhà xuất bản Kim Đồng đạt hiệu quả cao nhất, thỏa mãn tốt nhu cầu của khách hàng

- Phương pháp nghiên cứu thông qua phiếu điều tra:

Là phương pháp thu thập thông tin sơ cấp, trong đó các nội dung đã được biên soạn dưới dạng bảng hỏi hoặc phiếu điều tra sẵn phát cho khách thể Thực tế đây là phương pháp ít được Nhà xuất bản Kim Đồng sử dụng để phục vụ cho việc nghiên cứu, điều tra nhu cầu về sách thiếu nhi…Một phần là

do phương pháp này đòi hỏi chi phí cao, mất nhiều thời gian, công sức từ việc lập phiếu cho tới cấp phát phiếu, tổng hợp kết quả, hơn nữa là đội ngũ cán bộ còn hạn chế nên khó khăn về nhân lực và chuyên môn Tuy nhiên, nếu thực hiện được phương pháp này có thể thu được thông tin lớn, có chất lượng và

độ chính xác cao do tránh được tâm lý e ngại của những người được phỏng vấn

Tóm lại, công tác nghiên cứu nhu cầu để dự đoán tương lai cho hoạt động kinh doanh nói chung, tiêu thụ hàng hóa nói riêng cũng chỉ là bước đầu nhưng nó lại vô cùng quan trọng bởi nó là hướng đi cho cả quá trình hoạt động xuất bản – phát hành

Khóa luận tốt nghiệp Chu Thị Linh

Sơ đồ 2: Nhu cầu theo mảng sách thiếu nhi trên thị trường

Nhu cầu theo mảng sách thiếu nhi trên thị trường

Sách giáo dục truyền thống dân tộc, truyền thống cách mạng Sách văn học dịch

Sách khoa học, khoa học viễn tưởng

Sách về danh nhân

Sách về con người mới, cuộc sống mới

(Nguồn phòng phát hành Nhà xuất bản Kim Đồng)

Trong những năm qua, Nhà xuất bản Kim Đồng đã thực hiện tốt khâu nghiên cứu nhu cầu về sách thiếu nhi trên thị trường, thường xuyên tổ chức nghiên cứu nhu cầu trước khi xác định kế hoạch đề tài Thực tế cho thấy nhu cầu mua và đọc sách của thiếu nhi cả nước ngày càng tăng nhanh về số lượng

và chất lượng Nhu cầu sách thiếu nhi hiện nay rất đa dạng và phong phú về nội dung, hình thức, thể loại Mặc dù sách thiếu nhi hiện nay đề cập đến nhiều vấn đề đa dạng của cuộc sống, song những cuốn sách thu hút được sự quan tâm của các em là những cuốn sách có nội dung nói về truyền thống dân tộc,

về các danh nhân và anh hùng, tình yêu quê hương đất nước, tinh thần vượt khó, đức tính dũng cảm, thật thà trung thực Về thể loại sách thiếu nhi thì có

ba thể loại được các em đón đọc nhiều nhất đó là: Truyện tranh, truyện cổ tích, truyện ngắn, dài Nhờ làm tốt công tác này mà năm 2009 Nhà xuất bản

đã xuất bản được 4000 đầu sách và vượt 275 cuốn so với năm 2008, năm

2010 đã xuất bản được 5000 đầu sách và vượt 300 cuốn so với năm 2009