Hoạt động thư viện viện toán học viện khoa học công nghệ việt nam hiện trạng và định hướng phát triển

Nhiều công trình nghiên cứu hiện trạng áp dụng công nghệ thông tin trong hoạt động thư viện, nhiều công trình nghiên cứu việc sử dụng những phần mềm cụ thể để tin học hoá công tác thư vi

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI

TRẦN THỊ HẢI CHÂU

HOẠT ĐỘNG THƯ VIỆN VIỆN TOÁN HỌC VIỆN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ VIỆT NAM

HIỆN TRẠNG VÀ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC THƯ VIỆN

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS ĐOÀN PHAN TÂN

HÀ NỘI - 2008

LỜI CÁM ƠN

Tác giả luận văn xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Đoàn Phan Tân, người thày đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình chỉ bảo trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Tác giả xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, Ban chủ nhiệm Khoa sau đại học cùng toàn thể các thày, cô giáo trường Đại học Văn hoá Hà Nội đã tạo

mọi điều kiện thuận lợi, giúp đỡ trong quá trình học tập tại trường

Tác giả cũng xin chân thành cảm ơn PGS, TS Nguyễn Việt Dũng, Phó viện trưởng Viện Toán học và những cộng sự đã nhiệt tình giúp đỡ, thu thập

dữ liệu, hướng dẫn sử dụng phần mềm góp phần làm cho luận văn thêm

phong phú

1.1 Vài nét về sự ra đời và phát triển của Viện Toán học 11

1.1.1 Quá trình phát triển của Viện Toán học trải qua các thời kỳ 11

1.3 Thư viện Viện Toán học phục vụ công tác nghiên cứu, đào

1.3.1 Chức năng và nhiệm vụ của Thư viện Viện Toán học 23

1.3.2 Đặc điểm hoạt động thông tin của Viện Toán 24

1.3.4 Cơ sở vật chất dành cho công tác thông tin – thư viện 26

1.4 Đặc điểm người dùng tin và nhu cầu thông tin 28

1.4.1 Cán bộ nghiên cứu trong biên chế 28 1.4.2 Sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh ngành toán

CHƯƠNG 2: HIỆN TRẠNG HOẠT ĐỘNG THƯ VIỆN VIỆN

2.1.1 Chính sách và phương thức bổ sung 31

2.1.2 Hiện trạng nguồn lực thông tin truyền thống 33

2.2 Bảo quản tài liệu và tổ chức bộ máy tra cứu 49

2.2.2 Tổ chức bộ máy tra cứu truyền thống 50

2.2.3 Xây dựng cơ sở dữ liệu thư mục 54

2.2.4 Wesite của Viện Toán học 56

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ ĐỀ XUẤT VỀ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT

TRIỂN THƯ VIỆN VIỆN TOÁN HỌC TRONG GIAI ĐOẠN

HIỆN NAY

86

3.1 Tăng cường sự quan tâm của Lãnh đạo Viện Toán học đối

với sự phát triển của Thư viện

86

3.1.1 Chiến lược phát triển thư viện 86 3.1.2 Bổ sung thêm cán bộ thư viện 87 3.1.3 Đào tạo và đào tạo lại cán bộ chuyên trách thư viện 88

3.2 Khai thác triệt để vốn tài liệu của Thư viện 89

3.3 Tăng cường vốn tài liệu điện tử cho Thư viện 91

3.4 Tổ chức lại kho thông tin truyền thống 92

3.5 Quảng bá nguồn thông tin của Thư viện 92

MỞ ĐẦU

1.Tính cấp thiết của đề tài

Nhận thức được tầm quan trọng của khoa học cơ bản trong sự phát triển của đất nước Năm 1975 Viện khoa học Việt Nam được thành lập, nó thực sự trở thành trung tâm nghiên cứu khoa học tự nhiên và các công nghệ mũi nhọn lớn nhất của cả nước Ngay từ đó Viện toán học đã là một thành viên quan trọng của Viện khoa học Việt Nam với chức năng nhiệm vụ:

- Tiến hành nghiên cứu cơ bản có định hướng về toán học

- Phối hợp với các ngành các cấp ứng dụng toán học về quản lý, kinh

tế, kỹ thuật nhằm phát triển sản xuất

- Đào tạo cán bộ, chủ yếu là cán bộ đại học

Tại đây quy tụ nhiều nhà toán học nổi tiếng như GS Tạ Quang Bửu, Lê Văn Thiêm, Hoàng Tuỵ Những công trình do cán bộ trong Viện nghiên cứu được công bố trên nhiều tạp chí nổi tiếng, được in thành sách phát hành ở nhiều nước trên thế giới Viện toán học trở thành một điểm sáng trên bản đồ phát triển toán học trên thế giới Viện chủ trì nhiều hội nghị, hội thảo quốc tế,

tổ chức các lớp đào tạo chuyên môn, đón tiếp nhiều nhà toán học có tiếng từ nhiều nước đến giảng dạy và làm việc Viện có quan hệ hợp tác với nhiều trung tâm toán học nổi tiếng

Để nghiên cứu khoa học, để có được những công trình mang tính toàn cầu, để nâng cao trình độ, uy tín của mình, nhà nghiên cứu phải bắt kịp được giới hạn cao nhất của ngành, lĩnh vực mình, nghiên cứu, học hỏi, nắm bắt những thành tựu mới nhất để giải quyết những vấn đề được nảy sinh từ thực

tế cuộc sống Phải biết được những gì người khác đã đạt được, những gì chưa

quả cao Muốn vậy, không tìm đâu tốt hơn trong sách, báo và tài liệu khoa học, công nghệ mới nhất

Sự phát triển của Viện khoa học nói riêng và ngành toán nói chung luôn luôn gắn liền với sự nghiệp phát triển của Thư viện, sự ra đời của Viện toán cũng đồng thời với sự ra đời của Thư viện

Ngay từ đầu mới thành lập lãnh đạo Viện toán học đã quan tâm sưu tầm tài liệu, xây dựng nguồn cung cấp và lưu trữ tài liệu khoa học danh cho cán

bộ nghiên cứu trong viện Thư viện toán học được thành lập và từ một tủ sách nhỏ Tiếp đến nó được đầu tư, cấp vốn hàng năm (tất nhiên với một lượng kinh phí hạn hẹp của nhà nước) để mua sách và tạp chí nước ngoài Nguồn bổ sung không nhỏ là cán bộ mang về đóng góp từ những chuyến công tác, học tập ở nước ngoài; Có nhà khoa học đã đem cả tủ sách cá nhân của mình đến góp vào Thư viện, những cuốn sách, tạp chí quý hiếm Các tổ chức khoa học nước ngoài cũng tổ chức quyên góp giúp đỡ, các nhà bác học ngoại quốc khi đến giảng dạy, nghiên cứu tại Viện cũng không quên mang theo tài liệu, sách báo bổ sung cho Thư viện.[22]

Ngày nay, Thư viện Viện toán học với trên mười nghìn đầu sách, ba trăm trên tạp chí các ngành toán học, cùng nhiều thể loại tài liệu khoa học khác như đĩa CD, sách, tạp chí, điện tử Đã trở thành một trong những Thư viện chuyên ngành lớn nhất cả nước Đặc thù của sách báo tạp chí ở đây chủ yếu được viết bằng tiếng nước ngoài như: Tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Nga Nhiều nhà toán học trong nước tìm đến đây làm việc và học tập Thư viện còn là địa chỉ đáng tin cậy của tầng lớp sinh viên chuyên ngành toán học để sưu tầm, tra cứu tài liệu cho luận văn tốt nghiệp Đặc thù bạn đọc ở đây là những nhà cán bộ nghiên cứu toán học có trình độ chuyên môn sâu rất cao Ở các Thư viện công cộng thì người đọc lựa chọn sách, còn ở Thư viện

Viện toán học nhiều khi "sách lại chọn người", có những sách chỉ dành cho vài người đọc

Thư viện Viện toán học từng bước được tin học hoá Thời kỳ đầu việc Tìm kiếm tài liệu, sách, tạp chí có trong Thư viện được thực hiện bởi phần mềm CDS - ISIS Dos tiến tới CDS - ISIS for Windows Trong quá trình hoạt động các phần mềm kể trên bộc lộ những khiếm khuyết nhất định, chưa thoả mãn được yêu cầu của Thư viện trên đà phát triển Lãnh đạo Viện toán học đã

tổ chức xây dựng cho riêng mình một phần mềm quản lý Thư viện, thông tin đáp ứng nhu cầu hội nhập với đặc thù riêng của ngành Hiện nay phần mềm này đang hoạt động ổn định giải quyết được mọi vấn đề mà các nhà toán học vốn là những độc giả khó tính đặt ra

Cùng với phát triển rất nhanh về công nghệ thông tin - Thời đại của Thư viện điện tử Viện toán học bước đầu xây dựng Thư viện điện tử cho riêng mình Các công trình nghiên cứu của Viện được số hoá, được công bố trên mạng Bằng cách kết nối với các cơ sở dữ liệu toán học hàng đầu trên thế giới, các nhà toán học của Viện được hưởng các quyền lợi về dịch vụ thông tin không thua kém gì các nhà toán học ở các nước Pháp, Đức, Mỹ, Anh, Canada

Từ khi thành lập Viện đến nay, nguồn tài liệu chuyên môn sâu cũng như hoạt động của Thư viện đã góp phần to lớn trong những thành tựu nghiên cứu khoa học của cán bộ Viện toán học

Tuy nhiên nguồn tài liệu quý giá đó, được xây dựng và tổ chức khai thức như thế nào? Một Thư viện chuyên ngành loại bậc nhất trong nước hoạt động ra sao? Vẫn chưa có ai tổng kết đánh giá

Chính vì thế tôi chọn đề tài "Hoạt động của Thư viện Viện toán học, hiện trạng và định hướng phát triển"

2 Tình hình nghiên cứu

Nghiên cứu hiện trạng hoạt động và đánh giá, phân tích chỗ mạnh chỗ yếu của các thư viện ở nước ta là một đề tài không mới, đã được nhiều tác giả lựa chọn Nhiều công trình nghiên cứu hiện trạng áp dụng công nghệ thông tin trong hoạt động thư viện, nhiều công trình nghiên cứu việc sử dụng những phần mềm cụ thể để tin học hoá công tác thư viện ở các trường đại học, các thư viện cấp tỉnh hoặc các thư viện trung ương đã hoàn thành Song cho đến nay vẫn chưa có một công trình nào đề cập đến một thư viện chuyên ngành, cung cấp tài liệu cho một tập thể khoa học có trình độ nghiên cứu ở cấp cao; một thư viện mà phần lớn sách, tài liệu là những sách, tài liệu cá biệt, đơn bản bằng tiếng nước ngoài; sách, tài liệu đắt tiền và chỉ dành riêng cho một nhóm đọc giả nhất định

Thư viện Viện toán học là một thư viện điển hình cho loại thư viện chuyên ngành như vậy Tác giả tin rằng công trình nghiên cứu của mình sẽ làm sáng tỏ một điển hình về hoạt động thư viện ở những cơ cở nghiên cứu khoa học chuyên sâu ở nước ta hiện nay Tại những thư viện này thành công trong hoạt động không chỉ dựa vào nỗ lực của cán bộ thư viện mà một phần đáng kể là công sức đóng góp của chính đọc giả, tức là chính những đối tượng

phục vụ của thư viện

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là "Nguồn tài liệu của Thư viện Viện toán và hoạt động của Thư viện trong thời gian từ năm 2000 đến nay

4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu chức năng, nhiệm vụ, đặc điểm nhu cầu thông tin của cán

bộ nghiên cứu trong và ngoài Viện

- Khảo sát tổ chức bộ máy tra cứu và hoạt động phục vụ người dùng tin

- Đưa ra những đánh giá và đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng phục vụ của Thư viện Viện toán học

5 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp kết hợp nghiên cứu lý thuyết và khảo sát thực tiễn

- Phương pháp điều tra phiếu hỏi, phỏng vấn

- Phương pháp thống kê, phân tích tổng hợp số liệu

6 Cơ cấu luận văn

Ngoài lời nói đầu, mục lục, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phần phụ lục, luận văn được chia thành ba chương

CHƯƠNG 1: Thư viện Viện toán học và đối tượng người dùng tin

CHƯƠNG 2: Hiện trạng hoạt động Thư viện Viện toán học

CHƯƠNG 3: Một số đề xuất về định hướng phát triển Thư viện Viện toán học trong giai đoạn hiện nay

CHƯƠNG 1 THƯ VIỆN VIỆN TOÁN HỌC VÀ ĐỐI TƯỢNG NGƯỜI DÙNG TIN 1.1 Vài nét về sự ra đời và phát triển của Viện Toán học

1.1.1 Quá trình phát triển của Viện Toán học trải qua các thời kỳ

Giai đoạn 1960 - 1970: Phòng Nghiên cứu Toán

Nhận thức rõ tầm quan trọng của khoa học cơ bản trong sự phát triển của đất nước, ngay từ đầu những năm 60, Ủy ban Khoa học Nhà nước đã quyết định thành lập một số bộ phận nghiên cứu khoa học cơ bản, trong đó có Nhóm nghiên cứu toán học Các giáo sư Tạ Quang Bửu (khi đó là Phó chủ nhiệm kiêm Tổng thư ký Ủy ban Khoa học Nhà nước), Lê Văn Thiêm, Hoàng Tụy đã nghiên cứu kinh nghiệm của các nước, nhất là Liên Xô, kết hợp với thực tiễn Việt Nam để hoạch định chiến lược phát triển toán học lâu dài của đất nước Vào thời điểm đó, lực lượng nghiên cứu toán học ở Việt Nam còn rất mỏng Ngoài một số nhà toán học hàng đầu như Lê Văn Thiêm, Hoàng Tụy, hầu hết cán bộ của các khoa toán ở các trường đại học chỉ làm công tác giảng dạy, chứ hầu như chưa có kết quả nghiên cứu Vì thế, nhiệm vụ cấp bách đặt ra là phải xây dựng một lực lượng nghiên cứu mạnh về Toán để có thể đáp ứng những yêu cầu của thực tiễn Sự phát triển về sau của Nhóm nghiên cứu toán học và Viện Toán học đã chứng minh sự đúng đắn của quyết định lúc đó về việc xây dựng bộ phận hạt nhân của công tác nghiên cứu toán học toàn quốc tại Ủy ban Khoa học Nhà nước

Nhiệm vụ của Nhóm nghiên cứu toán lúc đó chỉ là xây dựng lực lượng

và chuẩn bị cho sự phát triển lâu dài, chứ chưa có những định hướng nghiên cứu thật cụ thể Vì thế, tiêu chuẩn quan trọng nhất để tuyển sinh viên mới tốt nghiệp đại học về Nhóm là học lực giỏi, chứ chưa cần quan tâm hướng nghiên cứu (thật ra, những sinh viên tốt nghiệp lúc đó cũng chưa có định hướng thật

cụ thể về chuyên môn hẹp) Những sinh viên tốt nghiệp loại giỏi của trường Đại học Tổng hợp Hà Nội (1962, 1963) trở thành những người đầu tiên của Nhóm Nghiên cứu Toán Cuối năm 1964, Nhóm được bổ sung thêm Phó Tiến

sĩ Phan Văn Chương vừa hoàn thành chương trình nghiên cứu sinh ở Liên Xô Đây là Phó Tiến sĩ đầu tiên của Viện Toán học

Lúc đầu Nhóm nghiên cứu toán sinh hoạt chung trong một bộ phận của

Ủy ban Khoa học Nhà nước gọi là "Bộ phận Toán - Cơ - Lý - Máy tính" do Giáo sư Nguyễn Đinh Tứ phụ trách và sau đó do Phó Tiến sĩ Trần Lưu Chương phụ trách

Cuối năm 1967, Nhóm được bổ sung thêm một số sinh viên tốt nghiệp đại học ở nước ngoài và Đại học tổng hợp Hà Nội và được tách thành bộ phận

độc lập, gọi là Phòng nghiên cứu Toán Đây thực sự là bước ngoặt trong việc

lập nên Viện Toán học sau này Phòng nghiên cứu Toán có trụ sở làm việc là một căn phòng rộng khoảng 15m2 trong ngôi nhà số 39 phố Trần Hưng Đạo,

Hà Nội Tài sản của Phòng, ngoài một chiếc bảng đen, mấy cái bàn, còn có một tủ sách với chừng 100 cuốn! (Đây là mầm mống phôi thai của Thư viện Viện Toán sau này) Mặc dầu vậy, tập thể cán bộ của Phòng, khi đó tuổi đời còn rất trẻ (từ 21 đến 30), vẫn miệt mài học tập, nghiên cứu Sách vở và tạp chí chủ yếu là mượn từ Thư viện Khoa học Trung ương (hoặc sang đó đọc tại chỗ) Cũng trong năm 1967, Phòng sơ tán về tỉnh Hà Tây một số xêmina của Hội Toán học (chẳng hạn xêmina Hàm phức, Phương trình đạo hàm riêng, ) vẫn sinh hoạt rất đều đặn, trong đó các cán bộ của Phòng tham gia, hoặc với

tư cách chủ trì, hoặc là thành viên tích cực

Đến năm 1968 Giáo sư Hoàng Tụy được điều về Ủy ban Khoa học và

Kỹ thuật Nhà nước làm Trưởng Ban thư ký vụ Ban Toán kiêm Trưởng Phòng nghiên cứu toán Biên chế của Phòng Toán học là 21 người, trong đó có 3 Phó

Thời kỳ này, do hầu hết cán bộ của Phòng là những sinh viên tốt nghiệp chưa lâu lắm, nên nhiệm vụ nâng cao trình độ vẫn là trọng tâm

Ngay từ ngày đầu thành lập, công tác ứng dụng toán học luôn được xem

là nhiệm vụ trọng tâm Mỗi người đều trăn trở, mong tìm thấy những công việc thực tiễn mà mình có thể đóng góp công sức Chính nhờ vậy mà ở thời

kỳ này, Phòng đã tiến hành một số công tác ứng dụng toán học ít nhiều mang lại hiệu quả Ngoài các anh đã được điều biệt phái sang Tổng cục Hậu cần, số anh em còn lại đã chia nhau đi làm ứng dụng ở các nơi: nhóm Vận trù học sang Bộ Xây dựng ứng dụng phương pháp PERT (phương pháp sơ đồ mạng) vào việc chỉ đạo thi công khu nhà lắp ghép Trương Định; nhóm Xác suất Thống kê sang Bộ Nội thương nghiên cứu kiểm tra chất lượng sản phẩm hàng hóa, tiêu chuẩn may đo phục vụ quân đội; nhóm Hàm phức dưới sự hướng dẫn của Giáo sư Lê Văn Thiêm, vào Khu 4 áp dụng nổ mìn văng định hướng trong việc nạo vét kênh nhà Lê phục vụ giao thông thời chiến, phá đá làm đường ở Nam Khu 4, nghiên cứu vấn đề rửa mặn cho các cánh đồng ven biển; nhóm Giải tích và Giải tích hàm phối hợp với Viện nghiên cứu khoa học Thủy lợi lập mô hình tính toán các phương án đào kênh tiêu lũ vùng Bắc Hưng Hải Một trong những sự kiện đáng ghi nhớ là khoảng đầu năm 1969, chỉ ít tháng trước khi mất, Hồ Chủ tịch đã đích thân giao nhiệm vụ cho Giáo

sư Hoàng Tụy nghiên cứu cải tiến cách bán hàng để giải quyết tình trạng xếp hàng mua bia ở Hà Nội Nhờ việc đó mà hầu như mọi cán bộ của Phòng đều biết đến Lý thuyết xếp hàng!

Thông qua ứng dụng mà các cán bộ của Phòng nhận thức rõ hơn những

gì cần phải học tập, nghiên cứu thêm để có thể có những đóng góp lớn hơn cho đất nước Quá trình phát triển của Viện Toán học từ ngày đầu cho đến hôm nay luôn luôn là quá trình trăn trở để giải quyết tốt cả hai mặt nghiên cứu

ứng dụng và nghiên cứu lý thuyết, và bài học của những ngày đầu làm ứng dụng là bài học hết sức bổ ích

Giai đoạn 1970-1980

Một bước ngoặt có tính chất lịch sử đối với phát triển của nền toán học nước nhà là ngày 05-02-1969 Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã ký Quyết định số 25-CP thành lập Viện Toán học (đồng thời với Viện Vật lý) trực thuộc Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước

Để thực hiện Quyết định 25-CP của Chính phủ, cuối năm 1970, Giáo

sư Lê Văn Thiêm, được cử về Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước để giữ chức Viện phó Viện Toán học, Viện mới chính thức đi vào hoạt động Theo quyết định của Nhà nước, Viện Toán học có các chức năng nhiệm vụ (theo Quyết định 25-CP) như sau:

* Tiến hành nghiên cứu cơ bản có định hướng về Toán học

* Phối hợp với các ngành, các cấp ứng dụng Toán học vào quản lý kinh

tế, kỹ thuật nhằm phát triển sản xuất

* Đào tạo cán bộ, chủ yếu là cán bộ sau Đại học

Mặc dù còn có nhiều khó khăn, việc thành lập Viện đã tạo nên những thuận lợi lớn cho công tác nghiên cứu và đào tạo cán bộ Viện đã có một kế hoạch xây dựng đội ngũ tương đối lâu dài Nhiều cán bộ trẻ của Viện được cử

đi học tập ở Liên Xô và các nước Đông Âu dưới các hình thức thực tập sinh

và nghiên cứu sinh

Năm 1972, chiến tranh phá hoại của Mỹ lại leo thang, Viện Toán học lại phải sơ tán, lần này lên huyện Lập Thạch tỉnh Vĩnh Phúc Các hoạt động nghiên cứu khoa học gặp rất nhiều khó khăn Tuy vậy, công tác nghiên cứu vẫn được tiến hành với quyết tâm cao Các xêmina khoa học vẫn được tiến

hành Bốn tập Toán học (Kết quả nghiên cứu) xuất bản vào các năm

1969-1972 (cũng in bằng rônêô) tổng kết lại các kết quả nghiên cứu hàng năm của Viện Cũng chính trong thời gian này, nhiều cán bộ của Viện vẫn có những công trình đạt chất lượng cao, công bố trên các tạp chí có uy tín trong nước và quốc tế

Sau Hiệp định Paris, Viện Toán học trở về Hà Nội và bước sang một giai đoạn mới thuận lợi hơn Trong khoảng thời gian từ năm 1973 - 1975 Viện

đã được bổ sung thêm nhiều cán bộ trẻ tốt nghiệp ở Liên Xô và Đông Âu, nhiều cán bộ của Viện được cử đi làm nghiên cứu sinh đã trở về Viện lại có thêm một cơ sở, tuy chỉ là tranh, tre, nứa, lá, nhưng đã rộng hơn, ở số nhà 208Đ Đội Cấn

Về phương diện tổ chức có một thay đổi lớn Tháng 5-1975, Nhà nước quyết định thành lập Viện Khoa học Việt Nam trực thuộc Chính phủ, trên cơ

sở của khối nghiên cứu thuộc Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước Viện Toán học là thành viên hiển nhiên của Viện Khoa học Việt Nam Viện đã trình lên Viện Khoa học Việt Nam về sắp xếp lại cơ cấu tổ chức và đã được chấp nhận

Tháng 6-1975 Giáo sư Lê Văn Thiêm được Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm chức Viện trưởng.[22]

Định hướng nghiên cứu của Viện trong thời kỳ này là đẩy mạnh những nghiên cứu cơ bản có định hướng ứng dụng Nhiều cán bộ của Viện đã chuyển sang một số hướng nghiên cứu khá tập trung như Lý thuyết tối ưu, Giải tích lồi Một số khác chuyển sang nghiên cứu giải thích phức nhiều biến, hình học đại số Đây là những cơ sở đầu tiên cho việc hình thành một số hướng và nhóm nghiên cứu mạnh, phần nào mang bản sắc riêng của Viện Toán học trong những giai đoạn về sau

Giai đoạn 1980 - 1990

Cuối tháng 8-1980, Giáo sư Hoàng Tụy được cử giữ chức Viện trưởng

Đặc điểm chủ yếu của giai đoạn phát triển này của Viện là xây dựng Viện về mọi mặt để trở thành một Viện Toán học theo các chuẩn mực quốc tế thông thường Mục tiêu đó đòi hỏi những cố gắng rất lớn của lãnh đạo và cán bộ

trong Viện, vì tình hình kinh tế chung của đất nước vẫn còn rất khó khăn, sự đầu tư của Nhà nước chưa được tăng cường đáng kể Tuy vậy, cũng đã có cơ

sở để đề ra mục tiêu đó, Một là, lực lượng nghiên cứu của Viện đã tương đối trưởng thành: bên cạnh một số nhà khoa học đầu đàn đã có một lớp trẻ được đào tạo tương đối tốt và đầy nhiệt tình trong công tác nghiên cứu Hai là, do

sự hợp tác quốc tế được rộng, nhiều cán bộ của Viện được tiếp xúc với nhiều trung tâm toán học lớn của thế giới, và do đó hiểu rõ hơn các việc cần làm để đạt được mục tiêu đề ra

Cuối năm 1989, Trung tâm phối hợp nghiên cứu hệ thống giải thể, một

số cán bộ của Trung tâm về làm việc tại phòng Lý thuyết Tối ưu, và từ đó, phòng Lý thuyết Tối ưu và Hệ thống ra đời.Viện Toán học đã tham gia 3 đề tài trong chương trình trọng điểm cấp Nhà nước về Tin học 1986 – 1990

Tiềm lực khoa học của Viện trong giai đoạn này được tăng cường đáng

kể Nhiều cán bộ của Viện đã bảo vệ thành công luận án tiến sĩ khoa học, một

số tiến sĩ khoa học khác được bổ sung về Viện Các luận án tiến sĩ khoa học được bảo vệ tại Liên Xô, Ba Lan, CHDC Đức

Trong đợt phong học hàm đầu tiên 1980, Viện đã có 1 Giáo sư (Hoàng Tụy) và 3 Phó Giáo sư Trong đợt phong học hàm năm 1984, Viện đã có thêm

1 Giáo sư và 11 Phó Giáo sư

Công tác nghiên cứu khoa học trong thời kỳ này đã có những thay đổi

về chất Từ chỗ chỉ có những cán bộ nghiên cứu đơn lẻ, Viện đã xây dựng được những nhóm nghiên cứu mạnh, có uy tín trên quốc tế

Nổi bật là nhóm nghiên cứu về Tối ưu dưới sự lãnh đạo của Giáo sư Hoàng Tụy, với nhiều kết quả cơ bản, nhận được sự thừa nhận quốc tế rộng rãi và thu hút nhiều cán bộ nghiên cứu ngoài Viện Viện Toán học đã dần dần đảm nhiệm được vai trò là hạt nhân của công tác nghiên cứu toán học nói chung trong cả nước

Cùng với việc trình độ khoa học của các cán bộ được nâng cao dần, công tác hợp tác quốc tế của Viện có bước phát triển mới Rất nhiều cán bộ trẻ của Viện nhận được những học bổng có uy tín cao (như học bổng Humboldt, JSPS) để đến làm việc tại các trung tâm lớn của thế giới Một số khác được mời giảng dạy, nghiên cứu tại các trường đại học và các trung tâm toán học hàng đầu (IHES, RIMS, Max-Planck ) Tạp chí Acta Mathematica Vietnamica do Viện chủ trì dần dần trở thành tạp chí được biết đến trên trường quốc tế Trong thời gian này, nhiều nhà khoa học nổi tiếng của nước ngoài đã đến thăm và làm việc tại Viện Việc tổ chức Hội nghị quốc tế đầu tiên, Hội nghị IFIP 1983, với 25 khách quốc tế tham dự, đã nói lên phần nào

uy tín quốc tế của Viện [22]

Công tác đào tạo của Viện đã có bước tiến mới kể từ cuối năm 1980, khi Viện được Thủ tướng Chính phủ công nhận là cơ sở đào tạo sau đại học Trong các năm 1980 - 1981, đã có 7 cán bộ bảo vệ thành công luận án Phó Tiến sĩ tại Viện Trong công tác đào tạo, ngay từ lúc đó, Viện luôn luôn kiên trì chủ trương giữ vững chất lượng của các luận án phó tiến sĩ và tiến sĩ bảo

vệ tại Viện

Có thể nói rằng, cho đến năm 1990, Viện Toán học đã tiến một bước dài trên con đường xây dựng theo các chuẩn mực quốc tế Các hoạt động của Viện đã đi vào nề nếp, các hướng nghiên cứu, các nhóm nghiên cứu đã hình thành và lớn mạnh dần Viện Toán học đã sẵn sàng bước vào một giai đoạn phát triển mới với tư cách là một Viện nghiên cứu đã trưởng thành

Giai đoạn 1990 - đến nay

Hơn hai mươi năm xây dựng đã đưa Viện Toán học từ chỗ chỉ là một nhóm nghiên cứu nhỏ gồm hầu hết là sinh viên mới ra trường trở thành một viện nghiên cứu đảm nhiệm được vai trò hạt nhân trong công tác nghiên cứu toán học của cả nước Tổng kết 20 năm hoạt động của Viện 1970 - 1990, Viện

đã cho xuất bản tập danh mục các công trình khoa học (với khoảng hơn 900 công trình, trong đó có khoảng một nửa đăng trên các tạp chí có uy tín quốc tế) Với thành tích đóng góp trong nghiên cứu khoa học, ứng dụng và đào tạo, nhân dịp kỷ niệm 20 năm ngày thành lập, Viện Toán học được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng nhất

Trong các đợt phong chức danh khoa học và học hàm 1991, 1992, 1996 Viện Toán học đã có một số lượng rất lớn cán bộ nghiên cứu được phong giáo

sư và phó giáo sư (13 Giáo sư và 18 Phó Giáo sư)

Viện Toán học cũng đóng vai trò tích cực trong công tác học hàm của

cả nước Các Giáo sư Hoàng Tụy, Giáo sư Phạm Hữu Sách, Giáo sư Trần Đức Vân là thành viên Hội đồng học hàm liên ngành Toán - Tin trung ương

Hoạt động khoa học của Viện trong giai đoạn này đã có những chuyển biến đáng kể Nếu trước đây công tác nghiên cứu khoa học của các cán bộ do các phòng chuyên môn quản lý thì bây giờ đã hình thành các đề tài Những đề tài này tập trung được lực lượng của nhiều cán bộ thuộc các phòng chuyên môn khác nhau, cũng như cả một số nhà toán học ngoài Viện, để cùng giải

quyết những vấn đề khoa học đặt ra cho từng giai đoạn Đây là một cách quản

lý thích hợp với công tác nghiên cứu khoa học, đồng thời, nó cũng chứng tỏ

sự trưởng thành của đội ngũ cán bộ của Viện Nhiều kết quả nghiên cứu quan trọng của Viện đã nhận được trong thời kỳ này Đặc biệt, các nghiên cứu của Giáo sư Hoàng Tụy và các cộng sự đã đặt nền móng cho một hướng nghiên cứu mới là Tối ưu toàn cục Các kết quả mghiên cứu của họ luôn gây được sự chú ý của các chuyên gia trên thế giới trong lĩnh vực này Các hướng nghiên cứu khác như Hình học đại số, Lý thuyết kỳ dị, Phương trình đạo hàm riêng, Điều khiển tối ưu, Lý thuyết số cũng thu được nhiều kết quả quan trọng, được công bố trên một số tạp chí hàng đầu của thế giới Viện Toán học đã dần dần trở thành một tập thể nghiên cứu mạnh

Năm 1996 do yêu cầu cấp thiết về công tác đào tạo sau đại học, nhất là đào tạo cao học, Viện thành lập Trung tâm đào tạo sau đại học Sự ra đời của Trung tâm đào tạo sau đại học đã đem lại một nét mới trong hoạt động của Viện Bên cạnh các xêmina khoa học thường kỳ, cán bộ của Viện còn tham gia tích cực vào công tác giảng dạy và hướng dẫn học viên cao học Đặc biệt, bắt đầu từ năm 2000, Viện đã tổ chức các chuyên đề cho sinh viên Toán của các trường đại học Các chuyên đề này nhằm tạo cơ hội cho sinh viên giỏi các trường tiếp cận nhanh đến những vấn đề thời sự của toán học Đây là một hoạt động rất bổ ích và đã được sinh viên các trường hưởng ứng nhiệt tình Cũng nhằm góp phần đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học của cả nước và phát huy ảnh hưởng của Viện trong cộng đồng toán học cả nước, kể từ năm 1997, giải thưởng khoa học (hai năm một lần) của Viện đã được xét trao cho cả các cán bộ ngoài Viện

1.2 Cơ cấu tổ chức của Viện Toán học

Năm 1998, nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển của Viện trong những năm sắp tới, tạo điều kiện phát huy hơn nữa năng lực của đội ngũ cán bộ hiện có, Viện đã sắp xếp lại cơ cấu tổ chức của Viện như sau:

A Các phòng nghiên cứu khoa học

1 Phòng Đại số và Lý thuyết số (8 cán bộ)

2 Phòng Tôpô - Hình học (8 cán bộ)

3 Phòng Giải tích toán học (8 cán bộ)

4 Phòng Phương trình Vật lý toán (8 cán bộ)

5 Phòng Xác suất và Thống kê Toán học (6 cán bộ)

6 Phòng Cơ sở Toán học của Tin học (9 cán bộ)

7 Phòng Tối ưu và Điều khiển (11 cán bộ)

8 Phòng Giải tích số và Tính toán khoa học (9 cán bộ)

B Các phòng nghiệp vụ và quản lý

1 Phòng Quản lý Tổng hợp

2 Trung tâm đào tạo sau đại học

3 Trung tâm ứng dụng Toán học và Tin học

Do yêu cầu nghiên cứu phát triển công nghệ thông tin, giữa năm 2000, Viện đã ra quyết định thành lập phòng Nghiên cứu và Phát triển phần mềm trên cơ sở Trung tâm ứng dụng Toán học và Tin học

Ngày nay toàn Viện có 75 biên chế chính thức và 30 hợp đồng Trong

số biên chế chính thức có tới 21 Tiến sĩ khoa học, 34 Tiến sĩ 20 Cán bộ nghiên cứu của Viện Toán học còn được phòng hàm Giáo sư, 17 Phó giáo sư

Cơ cấu cán bộ khoa học trong viện

Hình 1.1 Tỷ lệ Tiến sĩ khoa học, Tiến sĩ trong toàn Viện

Hình 1.2 Tỷ lệ Giáo sư, Phó giáo sư trong toàn Viện

Ngoài Ban lãnh đạo Viện, kể từ năm 1980, Viện có một Hội đồng khoa

học thành lập theo quyết định của Giám đốc Trung tâm Khoa học tự nhiên và

Công nghệ Quốc gia Hội đồng khoa học tập trung một số cán bộ khoa học có

uy tín trong Viện, có nhiệm vụ tư vấn về các phương hướng nghiên cứu khoa

học của Viện và cơ cấu tổ chức trong từng thời kỳ, thông qua kế hoạch phân

bổ ngân sách hàng năm Hội đồng cũng xét duyệt sơ bộ các dự án đề tài cấp Trung tâm để trình lên Hội đồng trung tâm, xét duyệt các giải thưởng khoa học, góp ý kiến vào các văn bản quan trọng của Trung tâm, của Bộ Giáo dục

và Đào tạo và các cơ quan khác về các chính sách trong khoa học và công nghệ, đào tạo sau đại học, Các giáo sư sau đây đã từng giữ chức Chủ tịch Hội đồng khoa học: Hoàng Tụy (1980 - 1988), Phạm Hữu Sách (1989 - 1992), Đỗ Long Vân (1993 - 1999), Hà Huy Khoái (từ năm 2000, nhiệm kỳ

2000 - 2002)

Các cán bộ Viện Toán học cũng tích cực tham gia công tác của Hội

Toán học Việt Nam Giáo sư Lê Văn Thiêm và Giáo sư Hoàng Tụy là những

người thành lập ra Hội Toán học Việt Nam và nhiều năm là Chủ tịch và Phó Chủ tịch Hội Giáo sư Phạm Hữu Sách, Giáo sư Trần Đức Vân, Giáo sư Nguyễn Khoa Sơn là Phó Chủ tịch Hội qua nhiều nhiệm kỳ Từ năm 1994 đến nay, Giáo sư Đỗ Long Vân được bầu làm Chủ tịch Hội và hiện đang giữ chức Chủ tịch Hội Toán học Đông Nam Á Hội Toán học Việt Nam đã có những hoạt động thiết thực đóng góp cho ngành toán học của nước ta, trong đó phải

kể đến cống hiến quan trọng của đội ngũ những người làm toán ở Viện Toán học

Hợp tác quốc tế

Cùng với sự trưởng thành của Viện, công tác hợp tác quốc tế đã bước sang giai đoạn mới với sự thay đổi về chất Từ chỗ chủ yếu là nhận sự giúp đỡ của các đồng nghiệp bên ngoài, tìm các học bổng để có điều kiện làm việc tại các trung tâm lớn, Viện đã có đủ trình độ và lực lượng tiến hành các hợp tác nghiên cứu một cách bình đẳng Nhiều Hội nghị quốc tế đã được tổ chức tại Viện Toán học với sự tham gia của nhiều nhà toán học có uy tín trên thế giới

Năm 1996, Hội nghị Quốc tế về Đại số giao hoán và Hình học đại số, với hơn 30 khách nước ngoài tham dự;

Năm 1997, Hội nghị Quốc tế về Giải tích ứng dụng và Tối ưu hóa (nhân dịp Giáo sư Hoàng Tụy tròn 70 tuổi) với 40 khách quốc tế và hơn 100 khách trong nước tham dự

Cũng trong năm ấy, Viện đã tích cực tham gia tổ chức Hội nghị Toán học Việt Nam lần thứ 4, Hà Nội tháng 9-1997

Cuối năm 1998, Hội nghị Quốc tế về Giải tích phức và ứng dụng, kỷ niệm 80 năm ngày sinh của cố Giáo sư Lê Văn Thiêm với 30 khách nước ngoài tham dự (trong đó có những nhà toán học hàng đầu thế giới) và hơn 80 khách trong nước

Ngoài ra, Viện còn chủ trì tổ chức một số Hội nghị như:

Hội nghị quốc tế về tính toán khoa học, Hà Nội 18 – 20-3-1998,

Hội thảo Việt Nam - Mỹ - Nhật về nghiên cứu và giảng dạy trong Lý thuyết điều khiển, Hà Nội 12 – 15-5-1998,

Hội nghị Quốc tế về Xác suất và Thống kê, Hà Nội 9 – 11-6-1999, Hội nghị Quốc tế về Cơ sở Toán học của Tin học, Hà Nội 25 – 28-11-

1999,

Hội nghị Quốc tế về Phương trình vi phân đạo hàm riêng, Hà Nội 27 – 29-12-1999,

Hội nghị Quốc tế về Tính toán khoa học công suất cao, Hà Nội, 3-2000

Uy tín quốc tế của Viện đã được nâng cao Nhiều cán bộ của Viện được mời đọc báo cáo toàn thể và báo cáo mời tại nhiều Hội nghị quốc tế Một số giáo sư trong Viện được mời tham gia vào ban biên tập các tạp chí quốc tế

nhà xuất bản có uy tín trên thế giới Giáo sư Hoàng Tụy được Trường Đại học Linkoping ở Thụy Điển phong tặng Học vị Tiến sĩ danh dự Đây không chỉ là vinh dự lớn đối với Giáo sư, mà là một vinh dự cho toàn Viện Cuối năm

1994, Viện Toán học được Viện Hàn lâm khoa học thế giới thứ ba công nhận

là một trong 10 Viện xuất sắc của các nước đang phát triển Trên cương vị này, Viện đã tiếp nhận nhiều nhà khoa học trẻ của các nước đang phát triển đến học tập và nghiên cứu

1.3 Thư viện Viện Toán học phục vụ công tác nghiên cứu, đào tạo

1.3.1 Chức năng và nhiệm vụ của Thư viện Viện Toán học

Ngay từ những ngày đầu hoạt động Ban lãnh đạo Viện Toán học đã chú

ý đến việc xây dựng Thư viện – một cơ sở cung cấp tài liệu chuyên ngành trình độ cao cho cán bộ nghiên cứu trong và ngoài Viện Thư viện ngày một lớn dần từ lúc chỉ là một tủ sách với hơn 100 cuốn sách do các cán bộ đóng góp nay đã là một trung tâm cung cấp nguồn thông tin phong phú chuyên ngành toán học với những cuốn sách qúy hiếm, khó mua, những tạp chí danh tiếng trên thế giới được cập nhật hàng tháng Có những tài liệu của Thư viện Viện Toán học là độc bản trong cả nước, nhiều thư viện như Thư viện Khoa học kỹ thuật trung ương hay Thư viện quốc gia chứ chưa kể đến thư viện các trường đại học hay cơ quan ngoài ngành toán có điều kiện sưu tầm

Nhiều cán bộ nghiên cứu toán học phải từ thành phố Hồ Chí Minh hay

Đà Nẵng ra tận đây mượn đọc Nhiều nghiên cứu sinh dựa chủ yếu vào nguồn tài liệu của Thư viện để hoàn thành luận văn của mình Một nghiên cứu sinh công tác tại trường Đại học Thuỷ lợi sau khi bảo vệ thành công luận văn tiến

sĩ năm 1995 tại Viện đã xúc động nói lên điều đó Sau khi cám ơn sự giúp đỡ chỉ bảo của các thày hướng dẫn, các bạn bè đã đặc biệt gửi đến các thủ thư của Thư viện Viện Toán học lời cám ơn sâu sắc do đã cung cấp tài liệu đầy đủ

để hoàn thành luận văn Đó không phải là trường hợp đặc biệt Thư viện Viện toán học là nơi cung cấp tài liệu chủ yếu cho các thày soạn thảo giáo án, giáo trình đào tạo nghiên cứu sinh hay thạc sĩ toán học Cũng từ nguồn tài liệu này các cán bộ nghiên cứu của Viện Toán học đã đem vào giáo trình giảng dạy của mình cho sinh viện các trường đại học những kiến thức mới cập nhật, những thông tin bổ ích cho công tác nghiên cứu khoa học sau này [1, 2, 3, 7,

22 ]

Ngoài chức năng cung cấp tài liệu cho công tác đào tạo Thư viện Viện Toán học rất coi trọng việc bổ sung những tài liệu toán học cao cấp, những thông tin về các thành tựu toán học mới nhất trên thế giới Nhờ đó thành quả của Viện mới đạt được trình độ ngang tầm quốc tế, mới được các tạp chí danh tiếng trên thế giới giới thiệu, công bố

Tất nhiên nhiệm vụ của Thư viện Viện Toán học không đơn giản mà hết sức nặng nề, bằng cách nào phải duy trì được khả năng cung cấp tài liệu cấp cao, thông tin mới nhất trong điều kiện bùng nổ thông tin hiện nay với cơ

sở vật chất có hạn của một viện nghiên cứu chuyên ngành?

1.3.2 Đặc điểm hoạt động thông tin của Viện Toán

Tuy số cán bộ chuyên trách thư viện và thông tin không nhiều song hoạt động thông tin khoa học và thư viện lại diễn ra rất sôi động và hấp dẫn Công tác thông tin khoa học là một phần của công tác nghiên cứu khoa học

Bất cứ nhà nghiên cứu khoa học nào cũng phải tra cứu thông tin, sưu tầm tài liệu khoa học liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu chuyên sâu của mình

Họ gom góp tài liệu, thu thập thông tin hồi cố và bổ sung thêm tài liệu, cập nhật dữ liệu mới nhất có thể có, tự viết tổng quan hay suy nghĩ tổng quan trong đầu mình, định hướng nghiên cứu mới, sưu tầm các phương pháp thực hiện Toàn bộ quy trình nghiên cứu đó là công tác thông tin khoa học Khâu

cuối cùng của công tác nghiên cứu là tư duy khoa học để đề ra những phương pháp mới, tạo nên những kết quả mới, nghĩa là tạo ra thông tin khoa học mới Thế rồi quy trình lại lặp lại, vì kết quả mới hôm nay lại đã cũ trong ngày mai Một ngày trôi qua, trên thế giới có bao công trình mới xuất hiện, bao kết quả khoa học mới được hoàn thành Cứ như vậy khoa học luôn tiến lên, vươn lên những đỉnh cao mới

Hơn ai hết, các cán bộ nghiên cứu của Viện Toán học phải tự tiến hành công tác thông tin cho riêng mình Qua năm tháng mỗi người đều có kinh nghiệm trong công tác sưu tầm tài liệu, phương pháp tra cứu tài liệu mới, xây dựng kênh bổ sung tư liệu mới mà thư viện Viện Toán học là một kênh đầu tiên Cập nhật tốt nhất là dữ liệu trên những bài báo của các tạp chí có uy tín

Có thể nói rằng kho tư liệu của Thư viện đã định hình nên những nhà khoa học có tiếng của Viện Toán ngày nay

Một công việc được tiến hành thường xuyên ở Viện Toán học là sinh hoạt ximêna chuyên đề Tại những buổi ximêna này một người được phân công trình bày những kiến thức mới thu lượm được về một chuyên đề nào đó cho những người khác, rồi cùng nhau trao đổi thảo luận, ai cũng có quyền đưa

ra ý kiến riêng của mình Sinh hoạt càng sôi nổi, tranh luận càng găy gắt, càng cuốn hút thì thông tin càng được truyền bá rộng rãi và sâu sắc Trên phương diện thông tin khoa học thì đây là một phương pháp trao đổi thông tin hữu hiệu nhất, trao đổi thông tin truyền miệng Người chủ trì xêmina đưa ra một bản tổng quan chuyên sâu Những người tham gia sẽ thu thập thông tin, kết hợp, so sánh với tổng quan chuyên sâu của mình Kết quả sẽ có một tổng quan trong tiềm thức thích hợp nhất cho cả mọi người [8, 10, 15, 17, 18, 19, 20,

21, 22]

Khó có nơi nào tổ chức được nhiều buổi sinh hoạt chuyên đề như ở Viện Toán học Mỗi đơn vị Phòng đều có xêmina riêng, mỗi nhóm nghiên cứu cũng có xêmina Đối tượng tham gia là những nhà toán học trong Viện,

có thể là những cán bộ giảng dạy toán học, là các sinh viên năm cuôí tại các trường Đại học ở Hà Nội, có những người từ các tỉnh khác đến Có sinh viên ngoại quốc, có các giáo sư đại học nổi tiếng nước ngoài được mời đến tham gia

1.3.3 Đặc điểm vốn tài liệu

Đặc điểm nổi bật của vốn tài liệu trong Thư viện Viện Toán học là hầu như tất cả đều là tài liệu toàn văn Từ sách, báo, tạp chí đến luận án khoa học,

ấn phẩm tiền công bố , CDROM đều là thông tin khoa học cấp 1 Nếu là thông tin khoa học cấp 2 thì đó phải là do các nhà khoa học có tên tuổi viết ra,

và cũng lại phải ở dạng toàn văn Chính đặc điểm này gây khó khăn cho công tác bổ sung Sách chuyên khảo là loại sách đắt tiền, khó kiếm Có những bộ sách giá vài nghìn đô la Mỹ, những tạp chí lớn có uy tín trên thế giới cũng có giá tương tự Vốn ngân sách dành mua tài liệu có hạn, nên việc lựa chọn mua

gì là câu hỏi hóc búa thường được đặt ra hàng năm đối với Thư viện Viện Toán học

Những ấn phẩm thông tin khác đều rất ít bạn đọc yêu cầu

Thư viện Viện Toán học gom góp được khá nhiều loại hình tài liệu khác nhau bao gồm các tài liệu trên giấy, CDROM, tài liệu điện tử Tài liệu điện tử đang dần được nhân rộng Những tạp chí điện tử đến với đọc giả nhanh, nhanh nhất là những ấn phẩm tiền công bố (Preprints) điện tử, có thể tra cứu và tải về từ Thư viện Viện Toán học những ấn phẩm này thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau trong toán học (Chương II sẽ trình bày cụ thể hơn)

1.3.4 Cơ sở vật chất dành cho công tác thông tin – thư viện

Ngày nay cán bộ Viện đã quen với việc tra cứu Internet, sử dụng máy tính cá nhân trong công việc nghiên cứu Những chiếc máy tính cá nhân đầu tiên của Viện Toán học là hai chiếc máy Apple 2, trong số những chiếc máy tính của Hiệp hội hợp tác khoa học Mỹ - Việt tặng Viện Khoa học Việt Nam, năm 1982 Lúc bấy giờ, Viện đã tổ chức một lớp học ngôn ngữ BASIC, thực hành trên hai chiếc máy này và được rất nhiều người tham dự Trong những năm tiếp theo, các cán bộ của Viện đi công tác nước ngoài đã góp tiền và mua

về cho Viện thêm một vài chiếc PC 80286 XT, 80286 AT Cần nói thêm rằng lúc bấy giờ, theo quy định của Nhà nước, cán bộ đi công tác nước ngoài phải nộp lại một phần thu nhập cho Bộ tài chính Giáo sư Hoàng Tụy đã đề nghị và được thủ tướng chính phủ đồng ý cho Viện Toán giữ số tiền đó lại để mua sắm trang thiết bị phục vụ công tác nghiên cứu Và anh em đã quyết định dùng tiền này để mua máy tính Nhiều thuật toán của cán bộ Viện Toán, đặc biệt là anh em phòng Tối ưu và Vận trụ học đã được chạy trên những chiếc

PC này Hệ soạn thảo TEX lúc đầu cũng được chạy trên những chiếc máy tính này

Đầu năm 1992, lãnh đạo Viện quyết định trang bị cho mỗi phòng chuyên môn một máy tính 386 SX và một máy tính in kim Đây là một sự cố gắng lớn của Viện, nhằm tạo điều kiện tốt nhất cho anh em trong nghiên cứu khoa học Khi mạng VAREnet bắt đầu hoạt động, năm 1994, với dịch vụ e-mail quốc tế, Viện Toán đã tham gia ngay và trở thành một trong hai khách hàng của mạng VAREnet có lưu lượng giao dịch e-mail lớn nhất Nhận thức

rõ vai trò to lớn của tin học, cuối năm 1995 Viện Toán bắt đầu xây dựng mạng nội bộ của mình Đầu năm 1996, GS Trần Đức Việt Nam đã xin Hội Humboldt, Đức, tài trợ cho Viện một số máy tính và trang thiết bị mạng, trị giá 45.000 DM Với số trang thiết bị này cộng thêm những chiếc PC Đông Nam Á sẵn có và bằng công sức của chính mình, đến giữa năm 1996, mạng

LAN của Viện Toán đã hoàn thành và bắt đầu hoạt động Việc giao dịch bằng e-mail, sử dụng hệ soạn thảo tex, sử dụng các phần mềm Toán học như Maple, Matlab Mathematica, dần được anh em làm quen và sử dụng thường xuyên trong công việc của mình Từ đó hệ thống máy tính và mạng nội bộ của Viện Toán dần dần được nâng cấp và hoàn chỉnh

Hiện nay Viện Toán có một mạng nội bộ Ethenet 10Mbps, được nối với mạng VAREnet của Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam qua đường trục cáp quang FDDI 100Mbps Với hai chiếc servers: HP 5/100, Conpaq Prolinea 4500 dùng hệ điều hành Windows NT server và một chiếc AIX server IBM RS6000, cùng với khoảng 50 chiếc PCs, mạng máy tính trung cấp cho các cán bộ của Viện các dịch vụ như e-mail, các phần mềm Toán học cần thiết, khả năng truy cập từ xa, truy cập Internet cũng như cung cấp khả năng thực hiện các bài toán có độ phức tạp tính toán cao Đặc biệt là mới đây Viện

đã mua bản quyền cho cán bộ Viện truy cập vào các kho dữ liệu điện tử trên Internet như MatNet và Zentralblatt Do nhu cầu phát triển công nghệ thông tin và nhận thấy những khả năng tiềm tàng của các cán bộ trong Viện, giữa năm 2000, Viện đã ra quyết định thành lập phòng Nghiên cứu và Phát triển phần mềm trên cơ sở Trung tâm ứng dụng Toán họa và Tin học Bên cạnh những nhiệm vụ nội tại của mình, phòng Nghiên cứu và Phát triển phần mềm cùng với hệ thống máy tính này có nhiệm vụ giúp Viện giải quyết những bài toán thực tiễn nảy sinh trong quá trình ứng dụng Toán học vào công nghệ và quản lý

1.4 Đặc điểm người dùng tin và nhu cầu thông tin

1.4.1 Cán bộ nghiên cứu trong biên chế

Viện Toán học có tất cả 75 cán bộ trong biên chế thì có tới 64 là cán bộ nghiên cứu khoa học, trong đó có 21 Tiến sĩ khoa học, 34 Tiến sĩ, 13 thạc sĩ ,

và cử nhân toán Như vậy nhìn qua biểu đồ cán bộ (Xem Hình 1.1) chúng ta thấy số cán bộ có trình độ cao trong khoa học (từ tiến sĩ trở lên) chiếm trên 70% Phần lớn cán bộ khoa học trong Viện được đào tạo tại các trường có uy tín ở nước ngoài, tiếp đến lại được tu nghiệp, làm việc cùng các nhà khoa học nổi tiếng trên thế giới Vì vậy có thể nói, toàn bộ cán bộ khoa học đều sử dụng thành thạo nhiều ngoại ngữ, có nhiều người còn tham gia giảng dạy tại các trường đại học của nước ngoài nhiều năm Họ sử dùng thành thạo máy tính trong công tác nghiên cứu cũng như trong việc tra cứu thông tin cho riêng mình Ngoài việc họ là cán bộ nghiên cứu khoa học, có thể nói họ còn là cán

bộ thông tin khoa học công nghệ, tự mình tra cứu, phân loại thông tin trong lĩnh vực riêng của bản thân, sử lý thông tin, rồi trao đổi thông tin cho những người khác Đây là một đặc điểm quan trọng, một đặc thù riêng của các viện nghiên cứu chuyên ngành Không có một cán bộ thông tin khoa học chuyên trách nào có thể đạt được trình độ khoa học uyên bác như cán bộ nghiên cứu khoa học như họ Đơn cử, Giáo sư Tạ Quang Bửu là nhà thông tin khoa học công nghệ có trình độ cao đầu tiên của nước ta Ông thu thập thông tin khoa học công nghệ mới nhất trên toàn thế giới, sử lý cho phù hợp với điều kiện nước nhà rồi truyền bá rộng rãi cho các thế hệ sau qua những buổi nói chuyện chuyên đề, những xêmina chuyên khảo

Nhu cầu thông tin trong nghiên cứu khoa học lại rất cao và nghiêm ngặt Cán bộ nghiên cứu đòi hỏi thông tin phải chính xác, nhanh chóng và đặc biệt họ yêu cầu thông tin toàn văn là chính, thông tin cấp một, không chỉnh sửa, không qua sử lý Để đáp ứng được những yêu cầu ấy là một vất đề nan giải Vì vậy chính họ, những cán bộ nghiên cứu khoa học thường tự đáp ứng lấy thông qua những mối quan hệ cá nhân hay những nguồn thông tin riêng Nếu thông tin khoa học là thông tin cấp hai thì cũng phải do những nguồn

thông tin đáng tin cậy, có uy tín, phải do những nhà khoa học có trình độ cao

sử lý và được cung cấp bởi những nguồn được kiểm nghiệm

1.4.2 Sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh ngành toán trong nước và quốc tế

Một trong ba nhiệm vụ cơ bản của Viện Toán học là đào tạo các cán bộ nghiên cứu và giảng dạy toán học có trình độ cao Viện Toán học được Nhà nước cho phép đào tạo nghiên cứu sinh từ từ năm 1980 Hiện nay, Viện Toán học được đánh giá là một trong những cơ sở đào tạo nghiên cứu sinh mạnh nhất về chuyên ngành toán của Việt Nam Bắt đầu từ năm 1996, sau khi có quyết định của Bộ Đại học cho phép Viện Toán học đào tạo Cao học, Trung tâm đào tạo sau đại học Viện Toán học được thành lập Cùng với sự ra đời của Trung tâm đào tạo, công tác đào tạo sau đại học của Viện bước sang một thời kỳ phát triển mới

Nhiều luận án Tiến sĩ khoa học và luận án Tiến sĩ bảo vệ tại Viện Toán học được đánh giá là xuất sắc, có giá trị khoa học và thực tiễn cao Có nghiên cứu sinh của Viện Toán đã bảo vệ luận án Tiến sĩ khoa học ở trong nước hoặc nước ngoài Có người bảo vệ luận án Phó tiến sĩ ở nước ngoài đã bảo vệ luận án tiến sĩ khoa học tại Viện Toán học Tài liệu để chuận bị cho các luận văn ấy chủ yếu được khai thác từ nguồn của Thư viện Viện Toán học

Nghiên cứu sinh của Viện Toán học sau khi bảo vệ đã phát huy tốt năng lực của mình, chủ yếu là trong công tác giảng dạy và nghiên cứu Đặc biệt, như ở khoa học Toán ĐHSP Huế hoặc khoa Toán ĐHSP Quy Nhơn, số lượng cán bộ giảng dạy là Tiến sĩ bảo vệ tại Viện Toán học chiếm một tỷ lệ tương đối cao Nhiều nghiên cứu sinh của Viện Toán học hiện nay đã trở thành những chuyên gia giỏi, được phong học hàm Giáo sư, Phó Giáo sư,

được các trường đại học hoặc các Viện nghiên cứu nước ngoài phong làm Giáo sư mời dài hạn,

Đào tạo nghiên cứu sinh và cao học không chỉ là nhiệm vụ của Viện Toán học, đây cũng là một biện pháp tích cực thúc đẩy công tác nghiên cứu

và sự hợp tác khoa học giữa các cán bộ trong và ngoài Viện Nhiều công trình nghiên cứu, một số sách chuyên khảo chung của thày, trò và đồng nghiệp đã được hoàn thành trong hoặc sau thời gian các cán bộ Viện Toán học hướng dẫn nghiên cứu sinh hoặc hướng dẫn luận văn thạc sĩ

Nhiều cán bộ nghiên cứu của Viện Toán học cũng đã và đang tham gia công tác đào tạo tại nhiều Trường, nhiều Viện nghiên cứu trong cả nước

Chương trình đào tạo, tổ chức biên soạn giáo trình, nâng cao chất lượng đào tạo và bảo vệ luận văn luôn là mối quan tâm thường trực của Lãnh đạo

và Hội đồng khoa học Viện Khoảng 30 giáo trình cao học đã được biên soạn

và đưa vào giảng dạy thường xuyên Một số sách được hoàn chỉnh từ giáo trình cao học của các tác giả Viện Toán học đã được các nhà xuất bản phát hành Hiện nay, Viện Toán học và Nhà xuất bản Đại học quốc gia đang chuẩn

bị cho xuất bản bộ giáo trình Toán dành cho học viên cao học và nghiên cứu sinh

CHƯƠNG 2 HIỆN TRẠNG HOẠT ĐỘNG THƯ VIỆN VIỆN TOÁN HỌC 2.1 Xây dựng và phát triển vốn tài liệu

2.1.1 Chính sách và phương thức bổ sung

Ngay từ những ngày mới thành lập, Viện luôn quan tâm tới việc xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ công tác nghiên cứu Do tính đặc thù của nghiên cứu Toán học, Thư viện là khâu quan trọng nhất

Ngay sau khi phòng Toán thuộc Ủy ban Khoa học Kỹ thuật nhà nước hình thành, cố giáo sư Tạ Quang Bửu bằng uy tín của mình đã đề nghị chuyển một số lớn sách Toán từ Thư viện Khoa học Kỹ thuật trung ương về Thư viện Toán Cùng với một số sách bằng tiếng Nga do anh em đi học ở Liên Xô cũ mang về, thư viện của Viện Toán được hình thành Do chưa có cán bộ chuyên trách thư viện nên anh em thay nhau phụ trách thư viện Thư viện hoạt động hoàn toàn theo nguyên tắc tự giác: tự lấy sách - tự ghi sổ Hoạt động của thư viện dần đi vào chính quy từ năm 1970, khi Viện Toán được bổ sung thêm một cán bộ chuyên trách thư viện

Hiện nay thư viện Viện Toán học là thư viện ngành Toán tốt nhất ở Việt Nam với một số lượng sách phong phú, nhiều tạp chí chuyên ngành quan trọng được cập nhật thường xuyên, hệ thống tra cứu được tin học hóa, hệ thống tra cứu MathsciNet trên CDROM, hệ thống photocopy dùng thẻ từ,

Có được điều đó là nhờ sự quan tâm của Ban lãnh đạo Viện trong mọi thời

kỳ Giai đoạn trước 1991, khi còn bao cấp, Viện Toán đã đặt mua tất cả các tạp chí Toán bằng tiếng Nga và một số lượng lớn sách chuyên khảo tiếng Nga Viện cũng đặt mua nhiều tạp chí Toán bằng tiếng Anh qua đường Trung Quốc Trong những năm gần đây, nhờ sự đầu tư của Trung tâm Khoa học Tự

nhiên và Công nghệ quốc gia mỗi năm Viện Toán chi khoảng 10 ngàn đô la cho việc mua sách và tạp chí Hệ thống trao đổi của tạp chí Acta Mathematica Vietnamica cũng đóng một phần đáng kể cho nguồn bổ sung và cập nhật tạp chí của thư viện

Không thể không kể đến sự giúp đỡ quý báu của các bạn bè quốc tế Nhiều cuốn sách chuyên khảo quý, nhiều năm tạp chí của một số tạp chí Toán

là quà tặng của các nhà toán học quốc tế như: L.Shwartz, Le Dung Trang, K.Krikerberg, K.I.Sato, H.Bresinsky, J.Steenbrink, A.Geramita, J.Herzog, C.Hunecker, C.Choffrut, G.Kalai, của gia đình cố giáo sư Vogel, Đặc biệt, hai vợ chồng giáo sư Neal Koblitz và Ann Koblitz cùng quỹ Kovalevskaya đã tặng cho thư viện một số lượng lớn sách của nhà xuất bản Springer-Verlag

Với sự đầu tư của Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam, từ đầu năm

2000, Viện Toán đã thực hiện dự án xây dựng hệ thống thư viện điện tử.Nhờ vậy cán bộ Viện có thể tra cứu tài liệu của thư viện Viện Toán từ bất cứ nơi nào thông qua mạng Internet và mạng nội bộ của Viện Toán Thư viện cũng

sẽ được bổ sung thêm một nguồn dữ liệu điện tử vô cùng phong phú

Một đặc điểm quan trọng của Thư viện Viện Toán học- thư viện của một viện nghiên cứu khoa học- là số cán bộ chuyên trách thư viện không nhiều, chỉ có một cán bộ trong biên chế nhà nước phụ trách công tác thư viện còn lại là một số cán bộ hợp đồng Thư viện vẫn hoàn thành tốt công việc của mình vì mọi cán bộ nghiên cứu đều coi công tác thư viện là công việc chung, mọi người cùng chung vai góp sức Hoạt động thông tin khoa học và công nghệ nói chung và hoạt động thư viện nói riêng gắn liền với hoạt động nghiên cứu khoa học Có thể nói không có hoạt động thông tin khoa học thì không thể nghiên cứu khoa học Mối quan hệ hữu cơ giữa hai hoạt động này là không thể tách rời

Chính sách bổ sung tài liệu tại Thư viện Viện Toán học chủ yếu vào nhiều hình thức khác nhau Hàng năm Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam, cơ quan chủ quản của Viện Toán học, cho phép sử dụng khoảng 400 triệu đồng để bổ sung sách báo cho Thư viện Một khoản tiền không nhỏ trong số đó (khoảng gần 100 triệu để thuê cổng điện tử khai thác hai CSDL điện tử

- Math Review

- Zentral Blatt

Số còn lại mua tạp chí và sách thao khảo, từ điển …

2.1.2 Hiện trạng nguồn lực thông tin truyền thống

Toàn bộ kho tư liệu của Viện Toán học tương đối đa dạng, gồm nhiều sách báo, tạp chí, luận án, tiền ấn phẩm (preprints) trong đó có nhiều bộ sách quí hiếm Có được nguồn lực thông tin đa dạng phong phú như vậy là nhờ vào công tác hoạt động bổ sung trao đổi liên tục từ nhiều nguồn khác nhau liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu toán học trong và ngoài nước Hàng năm, Viện Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã dành một khoản kinh phí không nhỏ cho Viện Toán học để bổ sung nguồn lực thông tin cả truyền thống cũng như điện tử Ngoài ra Thư viện của Viện Toán học còn nhận được

sự trợ giúp tài liệu của các cá nhân hay cơ sở nghiên cứu toán học nước ngoài Một nguồn bổ sung tài liệu vô cùng đắc lực và quý giá là Viện Toán đã dùng vốn tài liệu nội sinh của mình để trao đổi với các bạn đối tác nước ngoài là những viện nghiên cứu toán học và các trường Đại học lớn trên thế giới Nhờ vậy hàng năm Thư viện của Viện thường nhận được khá nhiều tài liệu quý hiếm để bổ sung vào kho tư liệu của mình

Đến nay, kho tư liệu là một tập hợp sách và tạp chí lớn nhất cả nước về toán, là một địa chỉ cung cấp thông tin khoa học và công nghệ đáng tin cậy

không những cho cán bộ nghiên cứu trong Viện mà còn cho cả các bạn công tác viên, các sinh viên năm cuối, các nghiên cứu sinh và cả các cán bộ giảng dạy của nhiều trường đại học tại Hà Nội

Hiện tại Viện Toán học có hơn 12.000 sách , 300 tên tạp chí khoa học

và nhiều loại hình thông tin phong phú khác

Vốn tài liệu truyền thống

Sách:

Hầu hết sách của thư viện Viện Toán là sách nước ngoài Sách tiếng việt có hơn 100 đầu chỉ chiếm 1% trong tổng số hơn 12.000 cuốn, Sách hệ tiếng Slavơ (Nga, Bungari…) có 5.000 cuốn chiếm 41 %, còn lại là tiếng hệ

La tin (Anh, Pháp, Đức ) có 7.000 cuốn chiếm tỷ lệ 58%

Hình 2.1

Phần lớn số sách tiếng Nga có từ trước năm 2.000

Điểm đặc biệt nổi bật nhất đối với sách dành cho nghiên cứu khoa học

là giá thành rất cao, vì số lượng ấn bản không lớn, ít đọc giả nên Viện Toán học chỉ có thể để dành số kinh phí ít ỏi của mình để bổ sung loại sách tra cứu, cẩm nang cho nhiều người đọc Nói “nhiều” ở đây cũng khác ở những nơi khác Nếu có hơn mười đọc giả tìm đọc một cuốn sách nào đó thì cuốn sách

đó đã được liệt vào hàng có nhiều người đọc rồi Một đặc điểm nữa của thư viện Viện Toán là toàn bộ sách trong thư viện chỉ có đọc bản, hầu như không

có trùng lặp

Tạp chí

Tuy là một Thư viện cấp Viện nghiên cứu song số đầu tạp chí mà hàng năm Thư viện cập nhật được không nhỏ Hơn ba trăm là số đầu tạp chí nước

ngoài được bổ sung đều đặn hàng tháng là một con số đáng kể Trong số đó

có 63 tên tạp chí tiếng Nga và 300 tên tạp chí La tin và 3 tạp chí tiếng Việt

Hình 2.2 Tạp chí là loại hình thông tin được sử dụng nhiều nhất tại Thư viện Viện Toán học Mỗi khi tạp chí mới được nhập về là có ngay đọc giả đến tra cứu, sử lý tại chỗ hoặc phôtôcopy Những bài báo đăng trên tạp chí có lượng thông tin nhiều nhất, sốt dẻo nhất, cô đọng nhất Đọc giả tìm thấy trong đó rất nhiều điều hữu ích cho mình trong công tác nghiên cứu Hàng năm trên thế giới có hàng triệu bài báo mới được công bố trong đó số bài báo về toán học chiếm một số lượng không nhỏ Số lượng bài báo trong tạp chí về đến Thư viện Viện Toán cũng lên đến hàng chục nghìn bài Đó là nguồn tài nguyên khá đồ sộ cung cấp để thoả mãn các nhu cầu thông tin cho cán bộ nghiên cứu trong Viện Toán

Một số tên tạp chí như:

Mathematical Methods Operations Research, Berlin, Springer

Mathematische Nachrichten, Wiley-vch, Germany

Mathematische Zeitschrift, Springer, Germany

Mecanique Appliquee, Academiei Republicii Socialiste Romania

Memoirs of the Faculty of Science Kyushu University, Fukuoka, Japan

Memoirs on Differential Equations and Mathemal Physics, Tbilisi

Michigan Mathematical Journal, The University Of Michigan USA

Mitteilungen aus dem Mathematischen Seminar Giessen, Elbstverlag Des Mathematischen Instiotuts

Mathematical Proceedings, Brooke Crutchley, Cambridge University Press Mathematical Programming Study, The Mathematical Programming Society Mathematical Reviews, American Mathematical Society

Mathematics & Mathematics Education, Hiroshima University

Mathematics Magazine, Mathematical Association Of America

Mathematics of Computation, Americal Mathematical Society

Mathematika, Department Of Mathematics University College Londo

Taiwanese Journal of Mathematics, The Mathematical Society Of The Republic Of China

Tamkang Journal of Mathematics, Tamkang University, Tamsui, Taiwan

Journal of Algebra, New York, Academic

Journal of Algebraic Combinatorics, Kluwer Academic

Journal of the American Mathematical Society, USA, AMS

Vốn tài liệu nội sinh

1) R Horst & H Tuy: Global Optimization - deterministic approaches,

Springer 1990, tái bản 1993 và 1996, cho đến nay vẫn là sách chỉ dẫn kinh điển về lĩnh vực tối ưu toàn cục tất định

2) H Konno, P.T Thach & H Tuy: Optimizationon Low Rank Nonconvex Structures, Kluwer 1997, chuyên khảo về lý thuyết các bài toán

phi tuyến bậc thấp là lớp bài toán thường gặp và có cấu trúc dễ khai thác

3) H Tuy: Convex Analyis and Global Optimization, Kluwer 1998,

phát triển giáo trình Tiến sĩ đã giảng ở Ao, Thụy Điển và Canada

Trong Thư viện còn có nhiều sách chuyên khảo của tác giả trong nước được những Nhà xuất bản danh tiếng trên thế giới in ấn và phát hành rộng rãi tại các nước có trình độ phát triển toán học hàng đầu như:

1 Tran Duc Van, Nonliear Differential Equations and Infinite - Order Function Spaces, Izd BGU, Minsk, USSR, 1983 (in Rusian)

2 Dinh The Luc, Theory of Vector Optimization, Lecture Notes in Econ

Math Systems Vol 319, Springer, Berlin-Heidelberg-New York, 1989

3 Hoang Tuy (with R Horst), Global Optimization (Deterministic Approaches), Springer, Berlin-New York, 1990

4 Tran Duc Van, Dinh Nho Hao, Differential Optimization of Infinite Order with Real Arguments and Their Applucations, World Scientific,

Singapore-New Jersey-London-Hongkong, 1994,240p

5 Nguyen Viet Dung, Dinh Van Huynh (with P.F Smith and R Wisbauer),

Extending Modules, Pitman Research Notes in Mathematics Vol 313,

Longman Scientifc & Technical, Harlow, UK, 1994

6 Ngo Viet Trung (with A Simis and G.Valla), Commutative Algebra (ICTP,

Trieste 1992), World Scientific, 1994

7 Vu Ngoc Phat, Constrained Control Problems of Discrete Processes,

World Scientific, Singapore-New Jersey-London-Hongkong, 1996,228p

8 Hoang Tuy, Phan Thien Thach (With H.Konno), Optimization of low Rank Nôncnvex Structures, Kluwer, Boston-London-Dordrecht, 1997,457

9 Nguyen Dinh Cong, Topological Dynamics of Random Dynamical Systems,

Oxford Mathematical Monographs, Clarendon Press, Oxford, 1997,203p

10 Dinh Nho Hao, Methods for Inverse Heat Conduction Problems, Peter

Lang Verlag, Franfurt/Main-Bern-New York-Paris, 1997,249p

11 Hoang Tuy, Convex Analysis and Global Optimization, Klwer, 1998,

339p

12 Tran Duc Van, Mikio Tsuji and Nguyen Duy Thai Son, The Characteristic method and Its Generalizations for First-Order nonlinear Partial Differential Equations, Chapman & Hall/CRC, Monographs and

Surveys in Pure and Applied Mathematics 101, Boca Raton-London-New York-Washington D.C, 1999, 256p

13 Do Ngoc Diep, Method of Noncommutative Geometry for Group C *

-Algebras, Chapma & Hall, CRC Research Notes in Mathematics Vol

416, 1999

Tạp chí

Viện Toán học là cơ quan xuất bản tạp chí Acta Mathematica

Vietnamica Viện cũng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì và phát

triển tạp chí Vietnam Journal of Mathematics (trước kia gọi là Tạp chí Toán

học - Journal of Mathematics) do Trung tâm Khoa học tự nhiên và Công nghệ

quốc gia và Hội toán học Việt Nam phối hợp xuất bản Preprint series của

Viện mỗi năm ra vài chục số, tạo điều kiện cho cán bộ nghiên cứu công bố các bài báo của mình dưới dạng tiền ấn phẩm để trao đổi kịp thời với các đồng nghiệp trong và ngoài nước Cán bộ của Viện là tác giả (hoặc đồng tác giả) của trên 2000 công trình khoa học được đăng tải trên các tạp chí Toán