Chương 1 CÁC KHÁI NIỆM VÀ NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA LÝ THUYẾT MẠCH ThS.. Giới thiệu Chương này đề cập đến các khái niệm, các thông số và các nguyên lý cơ bản nhất của lý thuyết mạch truyền
Trang 1Chương 1 CÁC KHÁI NIỆM VÀ NGUYÊN LÝ
CƠ BẢN CỦA LÝ THUYẾT MẠCH
ThS Vũ Chiến Thắng Bài giảng: Lý thuyết mạch
Trang 2Giới thiệu
Chương này đề cập đến các khái niệm, các thông số và các nguyên lý cơ bản nhất của lý thuyết mạch truyền thống Đồng thời, đưa ra cách nhìn tổng quan những vấn
đề mà môn học này quan tâm cùng với các phương pháp
và các loại công cụ cần thiết để tiếp cận và giải quyết các vấn đề đó
Trang 31.1 Khái niệm tín hiệu
Tín hiệu là dạng biểu hiện vật lý của thông tin Thí dụ, một trong những biểu hiện vật lý của các tín hiệu tiếng nói (speech), âm nhạc (music), hoặc hình ảnh (image) có thể là điện áp và dòng điện trong các mạch điện Về mặt toán học, tín hiệu được biểu diễn chính xác hoặc gần đúng bởi hàm của các biến độc lập
Tín hiệu liên tục
Tín hiệu rời rạc
Trang 41.2 Các thông số tác động và thụ động của mạch(1)
Điện trở
Điện cảm
Điện dung
Hỗ cảm
Trang 51.2 Các thông số tác động và thụ động của mạch(2)
Nguồn độc lập
Trang 61.2 Các thông số tác động và thụ động của mạch(3)
Nguồn phụ thuộc
Trang 71.3 Biểu diễn mạch trong miền tần số
Nguồn dao động điều hòa
Trở kháng và dẫn nạp
Trang 81.4 Các yếu tố hình học của mạch điện
Nhánh: là phần mạch gồm các phần tử mắc nối tiếp trong đó có
cùng một dòng điện chảy từ một đầu tới đầu còn lại của nhánh
Nút: là giao điểm của các nhánh mạch
Cây: là phần mạch bao gồm một số nhánh đi qua toàn bộ các nút,
nhưng không tạo thành vòng kín Xét một cây cụ thể, nhánh
thuộc cây đang xét gọi là nhánh cây và nhánh không thuộc cây gọi là nhánh bù cây
Vòng: bao gồm các nhánh và các nút tạo thành một vòng khép
Trang 91.5 Tính chất tuyến tính, bất biến và nhân
quả của mạch điện
Tính tuyến tính: Một phần tử được gọi là tuyến tính khi các
thông số của nó không phụ thuộc vào điện áp và dòng điện chạy qua nó, nếu không thoả mãn điều này thì phần tử đó thuộc loại không tuyến tính
Tính bất biến: Một mạch được gọi là bất biến nếu các thông số
của mạch không phụ thuộc thời gian, khi một trong các thông số của nó chịu ảnh hưởng của thời gian thì mạch đó là mạch không bất biến (mạch thông số)
Tính nhân quả: Mạch điện (với giả thiết không có năng lượng
ban đầu) được gọi là có tính nhân quả nếu đáp ứng ra của mạch không thể có trước khi có tác động ở đầu vào
Trang 101.6 Khái niệm về tính tương hỗ
của mạch điện
Khái niệm:Phần tử tương hỗ là phần tử có tính chất dẫn điện hai chiều, thoả mãn điều kiện: Mạch điện tương hỗ là mạch điện bao gồm các phần tử tương hỗ
Các phần tử và mạch tuyến tính có tính chất tương hỗ (như các phần tử thụ động dẫn điện hai chiều R, L, C ) đã làm cho việc phân tích mạch trong các phần đã đề cập trở nên thuận lợi
Đối với các phần tử và mạch không tương hỗ (như đèn điện tử, tranzito, điốt ) thì việc phân tích khá phức tạp, khi đó cần phải