Môn đạo đức ở tiểu học có khả năng tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên, môi trường biển, hải đảo vào các bài học.Tuy nhiên mỗi bài có thể tích hợp nội dung giáo dục tài nguyên, môi [r]
Trang 1GIÁO DỤC BẢO VỆ TÀI NGUYÊN VÀ
MÔI TRƯỜNG BIỂN, HẢI ĐẢO
TRONG MÔN ĐẠO ĐỨC VÀ HĐNGLL
Trang 2Giáo dục tài nguyên, môi trường biển, hải đảo
trong môn Đạo đức
và cuộc sống con người.Sự cần thiết phải giáo dục tài nguyên môi
trường biển, hải đảo.
- Hình thành và phát triển ở các em thái độ, hành vi và tình yêu biển đảo của quê hương, đất nước.
- Biết quan tâm tới môi trường xung quanh, sống hoà hợp, thân thiện với thiên nhiên nói chung, biển, đảo nói riêng.
- Tích cực tham gia các hoạt động giáo dục tài nguyên, môi trường biển, hải đảo ở lớp, trường và địa phương phù hợp với lứa tuổi.
Trang 3. 2.Phương pháp và hình thức giáo dục tài nguyên,
môi trường biển, hải đảo qua môn đạo đức.
- Dạy học tích hợp giáo dục tài nguyên, môi trường biển, hải đảo
qua môn đạo đức cần theo hướng tiếp cận giáo dục quyền trẻ em
và tiếp cận kĩ năng sống.
- Cần phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh qua các
phương pháp và hình thức dạy học phù hợp như trò chơi, thảo luận nhóm,
dự án, đóng vai, động não,…chú trọng tổ chức dạy học gắn với thực tiễn
cuộc sống hàng ngày của các em.
Trang 43 Mức độ tích hợp giáo dục tài nguyên, môi
trường biển, hải đảo qua môn đạo đức.
Môn đạo đức ở tiểu học có khả năng tích hợp nội dung giáo dục
về tài nguyên, môi trường biển, hải đảo vào các bài học.Tuy
nhiên mỗi bài có thể tích hợp nội dung giáo dục tài nguyên, môi trường biển, hải đảo với các mức độ khác nhau.Có 3 mức tích hợp:
- Tích hợp ở mức độ toàn phần.
- Tích hợp ở mức độ bộ phận.
- Tích hợp ở mức độ liên hệ.
Trang 5* Cụ thể:
Trang 6Tên bài Nội dung tích hợp
Mức Độ
Địa phương có biển đảo
Địa phương không biển đảo
Bài 6:Nghiêm trang
khi chào cờ -Tự hào là người Việt Nam-- Yêu tổ quốc, biển, đảo
Trang 7*Lớp 2:
- Giáo dục cho các em biết biển, đảo Việt Nam có nhiều loài vật (trên cạn và dưới biển) có ích, quý hiếm của thế giới.
- Bảo vệ các loài vật có ích, quý hiếm sống ở biển, hải đảo là giữ gìn, bảo vệ tài nguyên, môi trường biển, đảo.
* Cụ thể:
Trang 8Tên bài Nội dung tích hợp
Mức độ
Địa phương
có biển đảo
Địa phương không
có biển đảo
Bài 14: Bảo vệ
loài vật có ích.
- Bảo vệ loài vật có ích, quý hiếm trên các vùng biển, đảo Việt Nam(Cát Bà, Côn Đảo, Phú Quốc…) là gĩư gìn, bảo vệ tài nguyên, môi trường biển, đảo.
- Thực hiện bảo vệ các loài vật
có ích quý hiếm trên các vùng
biển, đảo.
Toàn phần Liên hệ
Trang 9* Cụ thể:
Trang 10Tên bài Nội dung tích hợp Mức độ
Địa phương
có biển đảo
Địa phương không có biển đảo
Bộ phận
Liên hệ
Trang 11Bài 13Tiết kiệm và bảo vệ
nguồn nước
-Nước là tài nguyên quan trọng, có ý nghĩa quyết định đối với cuộc sống và phát triển kinh tế vùng, đảo
-- Mọi người phải giữ gìn,tiết kiệm và
Bài 14Chăm sóc cây trồng vật
nuôi
-Cây trồng,vật nuôi là nguồn tài nguyên quý giá của con người vùng biển,hải đảo
- Gìn giữ,chăm sóc cây trồng,vật nuôi
là góp phần gìn giữ, bảo vệ tài nguyên, môi trường biển, đảo
Liên hệ Liên hệ
Trang 12* Lớp 4:
Nội dung tích hợp giáo dục tài nguyên, môi trường, biển đảo ở lớp 4 bao gồm:
- Giáo dục học sinh yêu quê hương,vùng biển,hải đảo của đất
nước,tham gia xây dựng vùng biển,hải đảo của quê hương đất nước.
- Giáo dục học sinh có ý thức bảo vệ tài nguyên thiên nhiên của biển đảo.
- Giáo dục cho học sinh biết bảo vệ các di sản văn hoá phi vật thể
và vật thể của biển đảo quê hương, tổ quốc Việt Nam.
* Cụ thể:
Trang 13Bài Nội dung
Mức độ
Địa phương
có biển đảo
Địa phương không
có biển đảo Bài 3
Biết bày tỏ
ý kiến
- Biết bày tỏ chia sẻ với mọi người xung quanh về giữ gìn , bảovệ tài nguyên, môi trường, biển đảo việt nam
- Vận động mọi người biết quan tâm giữ gìn bảo vệ tài nguyên, môi trường, biển đảo Việt Nam.
Biết chăm sóc, bảo vệ các di sản văn hoá phi vật thể
và vật thể của biển đảo quê hương, tổ quốc Việt Nam là góp phần bảo vệ tài nguyên,môi trường biển đảo.
Thực hiện chăm sóc, bảo vệ các di sản văn hoá phi vật thể và vật thể của biển đảo quê hương phù hợp với độ tuổi.
Trang 14- Biết giữ gìn bảo vệ tài nguyên, môi trường biển đảo quê hương.
- Tích cực tham gia các hoạt động giáo dục tài nguyên, môi trường của quê hương biển đảo phù hợp với khả năng
- Biết hợp tác với mọi người xung quanh trong các hoạt động giáo dục về tài nguyên, môi trường biển, hải đảo
Cụ thể:
Trang 15Bài Nội dung tích hợp
Mức độĐịa
phương
có biển đảo
Địa phương không
có biển đảo
- Tích cực tham gia các hoạt động tuyên truyền về bảo
vệ tài nguyên, môi trường biển, hải đảo ở trường, lớp
và địa phương
Liên hệ Liên hệ
Trang 16Bài 9
Em yêu
quê
hương
-Bảo vệ giữ gìn tài nguyên, môi trường, biển đảo
là thể hiện lòng yêu quê hương biển đảo
-Bảo vệ giữ gìn tài nguyên môi trường biển đảo
là góp phần xây dựng,bảo vệ quê hương biển đảo
-Yêu các vùng biển, hải đảo của tổ quốc
- Bảo vệ giữ gìn tài nguyên, môi trườngbiển đảo
là thể hiện lòng yêu nước, yêu tổ quốc Việt Nam Liên hệ Liên hệ
-- Tài nguyên thiên nhiên, trong đó có tài nguyên môi trường biển, hải đảo đang dần bị cạn kiệt, cần phải bảo vệ sử dụng và khai thác hợp lý
Toàn
Trang 17ĐẠO ĐỨC LỚP 5
Bài 14
Bảo vệ tài nguyên thiên nhiên
1 Mục tiêu:
Học xong bài này, HS có khả năng:
- Biết được sự cần thiết phải BVMT và trách nhiệm tham gia BVMT
- Nêu được những việc cần làm phù hợp với lứa tuổi để bảo vệ tài nguyên thiên nhiên( tài nguyên biển, đảo)
- Tham gia BVMT ở nhà, ở trường học và nơi công cộng bằng những việc làm phù hợp với khả năng
HSG: Không đồng tình với những việc làm gây ô nhiễm MT và biết nhắc bạn bè, người thân cùng thực hiện BVMT
1.Nội dung tích hợp
- Tài nguyên thiên nhiên, trong đó có tài nguyên môi trường biển, hải đảo do thiên nhiên ban tặng cho con người.
- Tài nguyên thiên nhiên, trong đó có tài nguyên môi trường biển, hải đảo đang dần bị cạn kiệt, cần phải bảo vệ sử dụng và khai thác hợp lý.
2.Mức độ tích hợp:
- Địa phương có biển đảo: Toàn phần.
- Địa phương không có biển đảo: Liên hệ.
Trang 18GIÁO ÁN MINH HOẠ
ĐẠO ĐỨC LỚP 5
BÀI 14
BẢO VỆ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN
I MỤC TIÊU
Học xong bài này, HS có khả năng:
- Biết được sự cần thiết phải BVMT và trách nhiệm tham gia BVMT.
- Nêu được những việc cần làm phù hợp với lứa tuổi để bảo vệ tài nguyên thiên nhiên( tài nguyên
biển, đảo).
- Tham gia BVMT ở nhà, ở trường học và nơi công cộng bằng những việc làm phù hợp với khả năng HSG: Không đồng tình với những việc làm gây ô nhiễm MT và biết nhắc bạn bè, người thân cùng thực
hiện BVMT.
II.TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG TIỆN
Giấy to, bút dạ để ghi kết quả thảo luận nhóm.
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Trang 19Tiết 1
Hoạt động 1: Tìm hiểu về tài nguyên thiên nhiên
a Mục tiêu: HS biết thế nào là tài nguyên thiên nhiên
b Cách tiến hành:
- Giáo viên yêu cầu học sinh làm bài tập 1, SGK.
- Trao đổi theo nhóm đôi.
- GV yêu cầu một vài nhóm trình bày.
- Thế nào là tài nguyên thiên nhiên?
c Kết luận
- Tài nguyên thiên nhiên là những thứ tự nhiên có và mang lại lợi ích cho cuộc sống con người.
- Đất trồng, rừng, đất ven biển, cát, mỏ than, mỏ dầu, gió, ánh
sáng, mặt trời, biển,hồ nước tự nhiên, thác nước, túi nước ngầm,
là những tài nguyên thiên nhiên.
( Đối với HS vùng không có biển đảo GV cần giúp HS hiểu thêm
về tài nguyên biển thông qua hệ thống câu hỏi gợi mở hoặc tranh ảnh, tư liệu )
Trang 20Hoạt động 2: Phân tích thông tin
a Mục tiêu: HS biết được vì sao cần phải bảo vệ tài nguyên thiên
b Cách tiến hành
- GV yêu cầu HS xem tranh trang 43 SGK và lần lượt gọi HS đọc nối tiếp
các ý trong trang 44, SGK
- Đại diện từng nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét và bổ sung ý kiến
* GV có thể hướng dẫn HS thảo luận theo các ý sau:
- Tài nguyên thiên nhiên có quan trọng trong cuộc sống hay không?
- Tài nguyên biển đảo có quan trọng với đất nước ta không?
- Tài nguyên thiên nhiên có phải là vô tận không?
- Bảo vệ tài nguyên thiên nhiên để làm gì?
c Kết luận
- Tài nguyên thiên nhiên mang lại nhiều lợi ích cho cuộc sống của con
người Tài nguyên thiên nhiên chỉ có hạn nếu không biết khai thác và
sử dụng một cách hợp lý sẽ bị cạn kiệt
- Bảo vệ tài nguyên thiên nhiên là trách nhiệm của tất cả mọi người, trong
đó có học sinh
Trang 21Hoạt động 3: Những việc cần làm để bảo vệ tài nguyên thiên
nhiên
a Mục tiêu: HS biết xác định những việc cần làm để bảo vệ tài
nguyên thiên nhiên.
b Cách tiến hành:
- Giáo viên yêu cầu học sinh thảo luận nhóm xác định những việc
cần làm để bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.
- Học sinh làm việc theo nhóm.
- Đại diện từng nhóm trình bày.
- Thảo luận chung cả lớp.
c Kết luận:
- Không khai thác tài nguyên thiên nhiên bừa bãi, sử dụng tiết kiệm
các nguôn năng lượng, nước, chất đôt, sách vở, đồ dùng; xây dựng các khu bảo tồn thiên nhiên, các vườn quốc gia,… là những việc cần làm để bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.
.
Trang 22
Hoạt động tiếp nối:
điện, nước, chất đốt, sách vở, năng lượng hoá thạch, đồ dùng.
hiểu về một nguồn tài nguyên thiên nhiên ở địa phương hoặc của đất nước và bàn biện pháp để bảo vệ nguồn tài nguyên này.
Trang 23Tiết 2.
Hoạt động 4: Trình bày kết quả điều tra, tìm hiểu về một nguồn tài nguyên
thiên nhiên ở địa phương( vùng biển đảo)hoặc của đất nước và bàn
biện pháp bảo vệ
a Mục tiêu: HS có hiểu biết về một nguồn tài nguyên thiên nhiên ở địa
phương( vùng biển đảo)hoặc của đất nước và có ý thức quan tâm bảo vệ
b Cách tiến hành:
- Giáo viên mời đại diên các nhóm học sinh lên trình bày kết quả( kết hợp
giữa trình bày bằng lời với tranh ảnh và viết ra giấy to)
- Cả lớp chất vấn nhận xét
- Thảo luận chung về các biện pháp cần thiết để giữ gìn bảo vệ các
nguồn tài nguyên thiên nhiên ở địa phương
c Kết luận:
- Giáo viên khen những nhóm có kết quả làm việc tốt và nhắc nhở HS các
lớp hãy thực hiện các biện pháp các em vừa đề xuất để bảo vệ các
nguồn tài nguyên ở địa phương
Trang 24Hoạt động 5: Trò chơi phóng viên
a Mục tiêu: Củng cố nội dung bài học cho học sinh
b Cách tiến hành:
- Một và HS trong lớp thay nhau đóng vai phóng viên và phỏng vấn các bạn trong lớp về những vấn đề có liên quan đến việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên Các câu hỏi có thể là:
+ Theo ban, thế nào là tài nguyên thiên nhiên?
+ Bạn hãy kể một vài tài nguyên thiên nhiên của địa phương( vùng biển đảo) hoặc các đất nước mà bạn biết
+ Theo bạn vì sao cần phải bảo vệ tài nguyên thiên nhiên?
+Chúng ta có thể làm gì để bảo vệ tài nguyên thiên nhiên?
+ Hãy kể 1 việc bạn đã làm để góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên
c Kết luận:
- Giáo viên hướng dẫn cả lớp cùng bình chọn phóng viên có câu hỏi hay nhất, học sinh có câu trả lời thông minh nhất
Trang 25GIÁO DỤC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG BIỂN, HẢI ĐẢO
QUA HĐGDNGLL
Trang 26Giáo dục tài nguyên, môi trường biển, hải đảo
trong hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
I Mục tiêu:
Giáo dục môi trường biển, hải đảo trong hoạt động ngoài giờ lên lớp
cấp Tiểu học nhằm:
- Nâng cao nhận thức và mở rộng những hiểu biết môi trường, tài
nguyên biển, hải đảo; chủ quyền quốc gia về biển, đảo cho học sinh tiểu học
- Xác định trách nhiệm học sinh trong việc bảo vệ tài nguyên môi
trường biển.
- Góp phần hình thành và phát triển tình cảm yêu quý, gần gũi, thân
thiện với thiên nhiên và môi trường xung quanh, quan tâm tới việc bảo vệ môi trường biển hải đảo.
- Có khả năng tham gia một số hoạt động giáo dục TNMTBĐ và bảo vệ môi
trường phù hợp với lứa tuổi do nhà trường tổ chức
Trang 27II Nội dung giáo dục TNMTBĐ trong hoạt động GDNGLL:
Nội dung giáo dục TNMTBĐ qua hoạt động giáo dục NGLL cấp tiểu học
có thể bao gồm các vấn đề:
- Khái niệm đơn giản về biển, đảo, tài nguyên, môi trường biển, đảo.
- Vai trò của biển, đảo, tài nguyên, môi trường biển, đảo trong cuộc sống.
- Một số biện pháp góp phần bảo vệ tài nguyên, môi trường biển, đảo.
* Các nội dung trên có thể thực hiện qua các chủ đề:
- Ngôi nhà của em
- Mái trường thân yêu của em
- Em yêu quê hương
- Môi trường sống của em
- Em yêu thiên nhiên
- Vì sao môi trường bị ô nhiễm
Trang 29Giáo dục TNMT BĐ trong trường tiểu học có thể được
thực hiện thông qua một số hoạt động sau:
- Hoạt động làm sạch trường lớp; làm sạch, đẹp đường phố, làng bản, thôn, xóm
- Tổ chức hội thi tìm hiểu về biển, đảo quê hương, về giáo dục TNMTBĐ và bảo vệ môi trường Có thể tổ chức các hội thi theo các chủ đề sau:
+ Vẽ về đề tài TNMTBĐ
+ Thi sáng tác thơ, ca, báo chí, tiểu phẩm về đề tài GD TNMTBĐ
+ Tổ chức sưu tầm các tài liệu liên quan đến TNMTBĐ.(Có thể yêu cầu HS sưu tầm tranh, ảnh, truyện, băng, đĩa, video clip….)
+ Thi tuyên truyền viên giỏi về GD TNMTBĐ và bảo vệ môi trường
+ Tổ chức các trò chơi về TNMTBĐ
+ Nghe nói chuyện về chủ đề TNMTBĐ
* Lưu ý: Phương pháp hoạt động GD ngoài giờ lên lớp trong trường tiểu học
là sự kết hợp hài hòa giữa PPGD và PPDH, giáo viên cần vận dụng linh hoạt
và kết hợp một cách sáng tạo vào từng nội dung và hình thức cụ thể của mỗi hoạt động.
Trang 30Giáo án minh họa
- Thể hiện bằng tranh vẽ những hiểu biết của mình về biển đảo
- Có trách nhiệm cùng cộng đồng gìn giữ, bảo vệ môi trường biển đảo
- Phát triển trí tưởng tượng phong phú cho học sinh
II Đối tượng dự thi:
HS từ lớp 1 đến lớp 5
III Chuẩn bị:
1.GV:
- Tìm hiểu thể lệ cuộc thi
- Một số chủ đề về biển đảo phù hợp với hiểu biết của học sinh
- Giấy vẽ hỗ trợ học sinh
2.HS:
-Tìm hiểu thể lệ cuộc thi
- Giấy vẽ, bút, màu…
- Chọn nội dung và hình thành ý tưởng
- Thực hiện vẽ tranh
Trang 313 Thời gian: 2 tuần.
4 Địa điểm: Trong lớp hoặc ngoài lớp (tùy vào thực tế từng nhà
trườn để chọn vị trí thi cho phù hợp)
5 Các bước tiến hành:
Bước 1: Hướng dẫn HS tìm và chọn nội dung đề tài.
(Trước cuộc thi GV có thể tổ chức các hoạt động giúp các em
có thêm các kiến thức về biển đảo thông qua việc sưu tầm và
trưng bày tranh, ảnh, băng đĩa, video clip về biển đảo…hoặc tổ chức nghe nói chuyện về các chủ đề biển đảo …)
Bước 2: Hướng dẫn HS cách vẽ tranh dự thi.
(Để hiện tốt bước này cần có sự cộng tác giữa GV chủ nhiệm và
GV dạy Mĩ thuật.)
- GV HD học sinh vẽ.(Cách thể hiện ý tưởng, hình thức, hình ảnh
chính, phối màu, cách ghi các mục trên tranh như họ tên, lớp )
- HS vẽ và nộp bài về cho GV
Bước 4:Tổng kết cuộc thi.
- Tổng kết số lượng, chất lượng
- Trao giải (cá nhân, tập thể)
Trang 33Toàn tập Thiên Nam tứ chí lộ đồ thư Đại Nam Nhất thống Toàn đồ.
Nhiều sách địa lý và bản đồ cổ của Việt Nam ghi chép rõ Bãi Cát Vàng, Hoàng Sa, Vạn lý Hoàng Sa, Đại Trường Sa hoặc Vạn lý Trường Sa từ lâu đã là lãnh thổ Việt Nam.
Trang 34“Hoàng Sa là một quần đảo thuộc về
An Nam”
Trang 35Chñ quyÒn Ho ng Sa, Tr êng Sa c a ViÖt Nam à ủ trong th tÞch cæ Trung Quèc
Trang 36Sắc chỉ cùng con dấu của triều đình sai đội thủy quân ra Hoàng Sa năm 1834
Trang 37Tượng đài hải đội Hoàng Sa ở Lý Sơn
Trang 38Tranh cổ động có sử dụng bản: “Văn khao lề thế lính Hoàng Sa”
Trang 39Sơ đồ trận hải chiến bảo vệ Hoàng Sa 1974
Trang 404 tàu HQVNCH đã tham dự trận hải chiến
Hoàng Sa bảo vệ lãnh thổ -1974
Trang 42TỔ QUỐC NHÌN TỪ BIỂN ( Trích)
(Nguyễn Việt Chiến)
Nếu Tổ quốc đang bão giông từ biển Có một phần máu thịt ở Hoàng Sa
Ngàn năm trước con theo cha xuống biển
Mẹ lên rừng thương nhớ mãi Trường Sa Đất Tổ quốc khi chập chờn bóng giặc Các con nằm thao thức phía Trường Sơn Biển Tổ quốc chưa một ngày yên ả Biển cần lao như áo mẹ bạc sờn
Nếu Tổ quốc nhìn từ bao hiểm họa
Đã mười lần giặc đến tự biển Đông Những ngọn sóng hoá Bạch Đằng cảm tử
Lũ Thoát Hoan bạc tóc khiếp trống đồng .Thương đất nước trên ba ngàn hòn đảo Suốt ngàn năm bóng giặc vẫn chập chờn
Máu đã đổ ở Trường Sa ngày ấy
Bạn tôi nằm dưới sóng mặn vùi thân Nếu Tổ quốc nhìn từ bao mất mát Máu xương kia dằng dặc suốt ngàn đời Hồn dân tộc ngàn năm không chịu khuất Dáng con tàu vẫn hướng mãi ra khơi