Nó thể hiện rất rõ một cách nhìn, cách cảm nhận rất tinh tế và đặc sắc của một trái tim phụ nữ đang rạo rực yêu thương về những đặc tính vốn có trong tình yêu, đồng thời cũng khẳng đ[r]
Trang 2• Thơ tình: mảng thơ đặc sắc của Xuân Quỳnh Ở đó Thơ tình
tuổi trẻ có thể soi thấy những cung bậc tình cảm
của lòng người đang yêu và soi thấy mảnh tâm
hồn riêng của một nhà thơ nữ
Thơ tình Xuân Quỳnh nhiều bài hay , trong đó được yêu thích hơn cả vẫn là Thuyền và biển Thuyền và biển và Sóng Đặc biệt trong bài ‘Sóng’, nhà thơ đã
mượn một hình tượng rất tinh tế để diễn tả tình
yêu một cách tập trung ý nhị vừa sáng rõ, vừa độc đáo: Hình tượng SóngHình tượng Sóng
Trang 3• Trong đó, ở 2 khổ thơ đầu tiên, Xuân Quỳnh đã
mượn hình tượng con sóng để diễn tả khát khao mãnh liệt về 1 tình yêu chân chính, rộng lớn:
Dữ dội và dịu êm
Ồn ào và lặng lẽ Sông không hiểu nổi mình Sóng tìm ra tận bể
Ôi con sóng ngày xưa
Và ngày sau vẫn thế Nỗi khát vọng tình yêu Bồi hồi trong ngực trẻ
Trang 5• 1/Giới thiệu sơ nét về tác giả,tác phẩm
a/Tác giả Xuân Quỳnh:
Là một nữ thi sĩ có phong cách thơ độc đáo (mạnh mẽ,
táo bạo mà vẫn đằm thắm, dịu dàng)
- Thơ Xuân Quỳnh thể hiện một tâm hồn phụ nữ hồn
hậu,chân thành , nhiều lo âu và luôn khát vọng về hạnh phúc đời thường và đặc biệt chị được bạn đọc yêu thích với mảng thơ tình.
Trang 6• b/Tác phẩm ‘’Sĩng’’
Hoàn cảnh sáng tác – Xuất xứ :
Bài thơ ‘Sĩng’ được viết vào ngày
29/12/1957- những ngày chiến tranh chơng
Mỹ rất dữ dội, ác liệt Bài thơ là kết quả
của chuyến đi thực tế của Xuân Quỳnh ở vùng biển Diêm Điền ( Thái Bình)
Bài thơ được in trong tập “Hoa dọc chiến “ Hoa dọc chiến
hào”- xuất bản 1968 .
Trang 7• - Giọng thơ: suy tư, chiêm nghiệm nhưng không
kém phần băn khoăn, day dứt và nồng nhiệt,
chân thành
• - Thể thơ 5 tiếng; 4 câu/ khổ
• - Nhịp điệu : mô phỏng nhịp điệu của sóng biển :
lúc dịu êm- nhẹ nhàng; lúc ồn ào - mạnh mẽ
• nhịp điệu của tâm hồn trong trái tim người
phụ nữ đang yêu , đang chiêm nghiệm, suy tư và
mơ ước
- Âm điệu: dạt dào, nhịp nhàng -> âm điệu của
sóng biển cũng là âm điệu của sóng lòng
Trang 8Hình tượng và kết cấu
• * Hai hình tượng: “sóng” và “em”
xuyên suốt toàn bài Là hình ảnh ẩn
dụ của tâm hồn người con gái đang yêu (sóng lòng, sóng tình)
Trang 9
• “ Sóng” và “em” tuy 2 mà 1, lúc phân chia, lúc hoà nhập để thể hiện những trạng thái tình cảm phong phú, phức tạp trong tâm hồn người con gái đang yêu.
• - Người con gái đang yêu soi bóng vào sóng để thấy mình rõ hơn, mượn sóng để biểu hiện
những khao khát mãnh liệt của lòng mình
• -Mọi tính chất của sóng đều được quy chiếu về bản năng của người phụ nữ , hướng đến cắt
nghĩa bản chất tình yêu.
=> Cách biểu hiện cảm xúc vừa rất hữu hình, cụ thể, vừa chính xác, gợi cảm, lại rất tự nhiên
Trang 10• Kết cấu song hành giữa “sóng” và “em”:
“Sóng” là sự hoá thân của “Em” trên cơ
sở nhận thức tương đồng giữa 2 hình
tượng: sóng nước xôn xao, triền miên
vô tận giống như những trạng thái cảm xúc tràn đầy khao khát trong lòng người trước tình yêu đôi lứa.
Trang 111/ Sóng là đối tượng để cảm nhận tình yêu
• - Sóng là đối tượng để cảm nhận về các trạng thái
cung bậc của tình yêu :
• Dữ dội >< dịu êm
• Ồn ào >< lặng lẽ
• Hai tính chất của sóng gợi sự liên tưởng đến
những trạng thái, tính chất, cung bậc đối lập của
tình yêu : lúc khát khao cháy bỏng, lúc dịu êm, lặng lẽ, mơ màng, đi vào chiều sâu của lòng nhớ thương
mong đợi
Sử dụng các cặp từ đối lập để diễn tả hai tính chất đối lập của con sóng muôn đời.
Dữ dội và dịu êm
Ồn ào và lặng lẽ Sơng khơng hiểu nổi mình Sĩng tìm ra tận bể
Trang 12Những lúc biển động, bão tố phong ba thì
sóng dữ dội ồn ào; còn những giây phút sóng gió đi qua biển lại hiền hòa trở về dịu êm
lặng lẽ Xuân Quỳnh đã mượn nhịp sóng để
thể hiện nhịp lòng của chính mình trong một tâm trạng bùng cháy ngọn lửa mãnh liệt của tình yêu.
Trang 13Tình yêu của người con gái nào bao giờ yên định bởi
có lúc họ yêu rất dữ dội , yêu mãnh liệt hết mình với
những nhớ nhung “cả trong mơ còn thức”, đôi khi
ghen tuông giận hờn vô cớ:
Nếu phải cách xa nhau Biển chỉ còn sóng gió Nếu phải cách xa anh
Em chỉ còn bão tố
(Thuyền và Biển)
Trang 14Nhưng cũng có lúc người con gái lại thu mình trở về với chất nữ tính đáng yêu, họ lặng lẽ, dịu
êm ngắm soi mình và lặng im chiêm nghiệm:
Có những tình yêu không thể nói bằng lời
Chỉ hiểu nhau qua từng ánh mắt Nhưng đó là tình yêu bền vững nhất Bởi thứ ồn ào là thứ dễ lãng quên
(Đinh Thu Hiền)
Trang 15• Biển trong giông bão, những con sóng
gầm gào sủi tung bọt trắng nổi bật trên nền trời và mặt nước xám xịt… Còn biển lúc đẹp trời, sóng nhấp nhô xanh, dịu
dàng êm ả xô vào chân cát Hai đối cực
ấy khiến cho ai đứng trước biển cũng
phải ngỡ ngàng và băn khoăn liên tưởng tới tâm trạng con người, tới chính mình.
Xuân Quỳnh chắc đã từng có những phút giây như vậy Khí chất của Sóng mà chị miêu tả gợi độc giả liên tưởng đến tâm hồn người phụ nữ, đến những con sóng lòng dào dạt ở người
phụ nữ đang đắm say yêu.
Trang 16Sóng là đối tượng để diễn tả khao khát và nhận thức về tình yêu :
• Sông không hiểu …
• Sóng tìm ra tận bể.
• Cũng như sóng, tâm hồn đang yêu của nhà thơ đã tự
nhận thức về những biến động của lòng mình và khao
khát vượt ra khỏi những cái tầm thường, nhỏ bé của tình
yêu vị kỷ để tìm đến những tình yêu cao đẹp và trong sáng
Bằng nghệ thuật nhân hóa, hình ảnh thơ gợi tả con sóng khao khát, tự khám phá, tự nhận thức , muốn vượt ra khỏi sự chật hẹp của dòng sông để vươn mình ra biển lớn
Chật hẹp
Mênh mơng
Trang 17• Tuổi trẻ vốn là tuổi của khát
vọng yêu đương và những niềm
đam mê bất tận.Nhưng ở
‘’Sóng’’,người con gái không chấp nhận 1 thứ tình yêu tầm thường, nhỏ hẹp mà luôn khát khao cháy bỏng về 1 tình yêu chân chính,
rộng lớn.
Trang 18• Đây là một nét mới trong quan
niệm về tình yêu của người phụ nữ
đoạn thơ này luôn nuôi khát
không còn cam chịu ,nhẫn nhục.
• => Đó mới đích thực là khát vọng chân chính của muôn doi, của tuổi trẻ nói chung và của người con
gái đang yêu nói riêng
Trang 19Hành trình ra bể rộng của con sóng kia nào có khác chi hành trình đi tìm hạnh phúc bình dị của người phụ nữ được giải phóng, quyết từ bỏ những giới hạn chật chội của tình yêu vị kỉ để
tìm đến chân trời bao la
của tình yêu chân chính!
♥♥♥♥♥♥♥♥
Trang 20Tứ thơ chuyển từ sóng sang
người, vừa đột ngột, vừa dễ
hiểu : sóng là biểu tượng cho
thiên nhiên vĩnh hằng.-Cũng như sóng, tình yêu là một nhu cầu
không thể thiếu trong trái tim của bao người.
Ôi con sóng ngày xưa
Và ngày sau vẫn thế
Nỗi khát vọng tình yêu
Bồi hồi trong ngực trẻ
Tóm lại, từ sóng đến tình yêu vốn là tứ thơ quen
thuộc xưa nay Nét riêng trong thơ Xuân Quỳnh
mãnh liệt mà đầy nữ tính , giàu trạng thái : vừa
øtạo ra con sóng bồi hồi- trẻ trung , vừa dữ dội mà
dịu dàng- sâu lắng.
=> Đó là cách cảm nhận tình yêu một cách nồng nàn mà có chiều sâu trên cả hai bề cảm
xúc và nhận thức của nhà thơ
Sóng là biểu tượng cho khát vọng về một
tình yêu vĩnh hằng
Trang 21OÂi con soựng ngaứy xửa
Vaứ ngaứy sau vaón theỏ
Trong quan niệm của Xuõn Quỳnh, nỗi khỏt khao tỡnh yờu trong trỏi tim con người cũng lại giống như những cũn súng biển, nú cú từ ngày xưa và sẽ tồn tại vĩnh
viễn muụn đời như một
quy luật tất yếu
Hai cõu thơ vừa thể hiện sự ngạc nhiờn, vừa mang ý nghĩa khẳng định một điờ̀u
cú tính quy luật vờ̀ sự
tồn tại bất diệt của
khỏt vọng tỡnh yờu trong trỏi tim người con gỏi
‘’ngày xưa’’ khoảng thời gian vụ cựng trước đõy
Sự đồng điệu
của sóng và tâm hồn con ng ời
Trang 22Nỗi khát vọng tình yêu
Cái quy luật vĩnh hằng của sĩng biển, cái khát vọng muơn đời của tình yêu đến đây lại được bở sung
thêm bằng sự sơi nổi,
nờng nhiệt, trẻ trung của
hồn phụ nữ đang yêu
nồng nàn, tha thiết
Đĩ thật sự là một dụng ý nghệ
thuật của tác giả nhằm đồng nhất
khát vọng tình yêu của tuởi tre với
quy luật muơn đời của sĩng biển
Bồi hồi Thao thức, trăn trở, nghe nôn nao trong
lòng
Quy luật muôn đời cho đôi lứa đang yêu
Trang 23Tình yêuNỗi khát khao cháy bỏng
Muôn thưở
Trang 243.Tổng kết-Đánh giá
Trang 25• Với Xuân Quỳnh, m t tâm hồn sống ô
trong tình yêu, bằng tình yêu và
suốt đời luôn khao khát , trăn trở,
Trang 26tế và đặc sắc của một trái tim phụ nữ đang rạo rực yêu thương về những đặc tính
vốn có trong tình yêu, đồng thời cũng khẳng định cái
của tình yêu muôn thuở
Trang 272 Những nét đặc sắc về nghệ thuật:
Âm điệu: dạt dào, nhịp nhàng -> âm điệu
của sóng biển cũng là âm điệu của sóng lòng.
Các yếu tố tạo thành âm điệu:
+ Thể thơ 5 chữ.
+ Phương thức tổ chức ngôn từ: Nhịp thơ linh hoạt (thường là không ngắt nhịp);
-vần chân-vần cách
-lối phối âm luân phiên bằng-trắc
nhau trập trùng, vô tận.
tạo nên cho đoạn thơ một âm hưởng dào
dạt, vỗ về như sự vận hành và âm vang
của sóng biển
Trang 28Cần nhớ :Tác giả + tác phẩm + Nội dung + Nghệ Thuật + Liên hệ bản thân (nếu có)
Nội dung
Nội dung: Tâm trạng rạo rực, khát
vọng về tình yêu của nữ thi sĩ.
Nghệ thuật:
Nghệ thuật: nhiều phép đối nghĩa của
từ ngữ, giọng thơ nồng nàn, tha thiết
nhưng chứa đựng nững khát khao cháy bỏng.