- Biết được những nguồn lợi to lớn do sông ngòi mang lại cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.. - Phân tích được các mối liên hệ địa lý.[r]
Trang 1Ngày soạn: 24/03/2013 Ngày dạy: 25/03/2013
Tiết 39 - Bài 33
I MỤC TIÊU BÀI HỌC.
Sau bài học cần giúp cho học sinh nắm được:
- Những đặc điểm cơ bản của sông ngòi nước ta
- Phân tích được những mối quan hệ giữa sông ngòi nước ta với các yếu tố tự nhiên, kinh
tế - xã hội
- Biết được những nguồn lợi to lớn do sông ngòi mang lại cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước
- Đọc, phân tích biểu đồ, bản đồ
- Phân tích được các mối liên hệ địa lý
- Thấy được trách nhiệm của bản thân trong việc bảo vệ môi trường nước và các dòng sông
để phát triển kinh tế lâu bền
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC.
- Bản đồ sông ngòi Việt Nam
- Atlát địa lý Việt Nam
III TIẾN TRÌNH TRÊN LỚP.
1 Ổn định tổ chức (1’)
2 Kiểm tra bài cũ (5’)
? Em hãy nêu tầm quan trọng, ý nghĩa của tuyến quốc lộ 1A?
3 Bài mới.
? Dựa vào hình 33.1, bảng 33.1, nội dung
Sgk và kiến thức đã học hãy cho biết tên
các sông lớn ở nước ta?
Hs: Các sông lớn: sông Hồng, sông Mê
Công chỉ có phần trung lưu chảy qua
nước ta
? Những dòng sông chảy qua nước ta sẽ
tạo điều kiện gì cho phát triển kinh tế và
đời sống?
Hs: Tạo nên những đồng bằng châu thổ rất
rộng lớn và phì nhiêu rất thuận lợi cho việc
phát triển nông nghiệp và sinh hoạt của
nhân dân
? Vì sao nước ta có rất nhiều sông suối,
song phần lớn lại là các sông nhỏ, ngắn
và dốc?
Hs: Địa hình 3/4 đồi núi, hẹp ngang
1 Đặc điểm chung (20’)
a Nước ta có mạng lưới sông ngòi dày đặc, phân bố rộng khắp trên cả nước
- Nước ta có 2360 sông dài > 10km
- 93% các sông nhỏ và ngắn
- Các sông lớn: sông Hồng, sông Mê Công
b Sông ngòi nước ta chảy theo hai hướng
Trang 2? Em hãy nhận xét hướng chảy của các
dòng sông nước ta?
- 2 hướng chính: - Tây Bắc - Đông Nam
- Vòng cung
? Dựa trên H33.1 em hãy sắp xếp các
sông lớn theo hai hướng kể trên?
- Tây Bắc - Đông Nam: sông Hồng, Đà,
Mê Kông, Cả
- Vòng Cung: sông Cầu, sông Gâm,
? Giải thích vì sao lại có hướng chảy như
vậy?
- Núi có hai hướng chính : Tây Bắc - Đông
Nam, Vòng Cung do đó sông ngòi cũng
chảy theo hướng của núi
? Vì sao sông ngòi nước ta lại chia ra hai
mùa nước rõ rệt?
Hs: Vì khí hậu có hai mùa: mùa khô và
mùa mưa Mùa mưa mùa lũ
Mùa khô mùa cạn
? Dựa vào bảng 33.1 cho biết mùa lũ trên
các lưu vực sông có trùng nhau không?
Giải thích tại sao có sự khác biệt đó?
Bắc Bộ: Lũ lớn T8 (cao nhất)
Trung Bộ: T11, Nam Bộ: T10
chính là tây bắc - đông nam và hướng vòng cung
c Sông ngòi nước ta có hai mùa nước: mùa
lũ và mùa cạn khác nhau rõ rệt
- Mùa lũ nước sông dâng cao và chảy mạnh,
- Lượng nước chiếm 70 - 80% lượng nước
cả năm
? Nhân dân ta đã tiến hành những biện
pháp nào để khai thác nguồn lợi và hạn
chế tác hại của lũ lụt?
Hs:
? Em hãy nhận xét hàm lượng phù sa
của sông ngòi nước ta?
Hs:
? Lượng phù sa có tác động như thế nào
đến thiên nhiên và đời sống của hai đồng
d Sông ngòi nước ta có hàm lượng phù sa lớn
- Sông ngòi v/c tới 839 tỉ m3 nước hàng trăm triệu tấn phù sa
Trang 3bằng châu thổ lớn?
Hs:
? Em hãy cho biết sông ngòi nước ta có
giá trị về những mặt nào?
Hs:
? Nhân dân ta đã khai thác các giá trị để
phục vụ cho việc phát triển kinh tế ra
sao?
Hs:
? Em hãy tìm trên H33.1 các hồ nước
Hoà Bình, Trị An, Y - a - ly, Thác Bà,
Dầu Tiếng và cho biết chúng nằm trên
dòng sông nào?
Hs:
? Ô nhiễm nguồn nước nghiêm trọng
như vậy có ảnh hưởng gì tới đời sống
nhân dân?
Hs:
? Để góp phần làm giảm bớt nguy cơ ô
nhiễm nguồn nước mỗi chúng ta cần
phải có những hành động cụ thể như thế
nào?
Hs:
- Hàm lượng phù sa lớn, 200 triệu tấn/năm
2 Khai thác kinh tế và bảo vệ sự trong sạch của các dòng sông (15’)
a Giá trị của sông ngòi.
- Thuỷ điện: Thuỷ điện Hoà Bình, Trị An, Y- a - ly
- Thuỷ lợi: Cung cấp nước tưới tiêu cho việc sản xuất của nhân dân
- Bồi đắp lên đồng bằng màu mỡ để trồng cây lương thực
- Thuỷ sản
- Giao thông, du lịch
b) Sông ngòi nước ta đang bị ô nhiễm
- Rừng cây bị chặt phá nhiều, nước mưa và bùn cát dồn xuống dòng sông, gây ra những trận lũ đột ngột và dữ dội
- Nước thải công nghiệp, sinh hoạt, các chất độc hại cũng làm cho nguồn nước ô nhiễm
*) Biện pháp
- Không đốt, chặt phá rừng bừa bãi
- Không vứt các chất thải chưa được xử lý trực tiếp xuống nguôn nước
- Phải xử lý nước thải từ các khu công nghiệp và các đô thị lớn
- Cần phải tích cực, chủ động phòng chống
lũ lụt, bảo vệ và khai thác hợp lý các nguồn lợi từ sông ngòi
4 Củng cố (4’)
Cho học sinh làm các bài tập cuối bài