Mức độ cần đạt - Hiểu mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận bình luận - Nắm đợc các cách bình luận một vấn đề II.. VÒ kiÕn thøc - Hiểu mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận bình luận[r]
Trang 1Ngời cầm quyền khôi phục uy quyền
(Trích : những ngời khốn khổ) Huy-gô
I.Mức độ cần đạt
- Hiểu sức mạnh và sự cảm hóa của lòng yêu thơng và lòng căm giận của những con ngời khốn khổ
- Nắm đạc trng cơ bản của bút pháp lãng mạn chủ nghĩa của Huy-gô
II Trọng tâm kiến thức, kĩ năng
1 Về kiến thức
- Sự khụi phục uy quyền của người cầm quyền
- Ánh sỏng của tỡnh thương đẩy lựi búng tối của cường quyền, làm an lũng những người khốn khổ
- Những biểu hiện của bust phỏp lóng mạn chủ nghĩa trobng đoạn trớch
2 Kĩ năng
- Đọc - hiểu văn bản theo đặc trưng thể loại
- Phõn tớch tõm lớ, tớnh cỏch, xung đột nhõn vật
III Ph ơng pháp - ph ơng tiện
- Giáo viên tổ chức giờ dạy học theo cách kết hợp các phơng pháp: đọc sáng tạo, gợi tìm, tái hiện, thuyết trình, kết hợp với các hình thức trao đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi
IV Tiến trình lên lớp
1
ổ n định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
* Câu hỏi:
3 Nội dung bài học
* Lời vào bài:
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả
Hs làm việc với Sgk
V.Huy-gô (1802-1885) nhà thơ, nhà tiểu thuyết, nhà soạn kịch nổi tiếng của nớc Pháp và thế giới
Thơ:
-Những khúc ca phơng Đông (1829) -Lá thu (1831)
-Trừng phạt (1853) -Mặc tởng (1856) Tiểu thuyết:
+ Nhà thờ Đức Bà Pa-ri (1831) +Những ngời khốn khổ (1862) kịch: Héc-na-ni (1830)
Hs làm việc với Sgk
2 Tóm tắt tiểu thuyết những ngời khốn khổ -Từ tù khổ sai trở thành thị trởng thành phố:
+ Giăng Van-giăng, một ngời lao động nghèo khổ, vì thơng cháu bị
đói, đập vỡ tủ kính lấy chiếc bánh mì mà bị kết án 19 năm tù khổ sai +Ra tù , nhờ sự cảm hóa của giám mục Mi-ri-en, ông trở thành ngời tốt Ông đổi tên thành Ma-đơ-len, mở nhà máy và trở nên giàu có, luôn giúp đỡ mọi ngời, ông đợc cử làm thị trởng thành phố
-Trở về với tên thật của mình:
+Gia-ve, tên mật thám vẫn ngày đêm nghi ngờ Ma-đơ-len chính là Giăng Van-giăng, luôn rình mò theo dõi ông
+Ma-đơ-len giúp đỡ Phăng-tin + Để Săng-ma-chi-ơ khỏi bị bắt oan, Ma-đơ-len quyết định đầu thú, trở lại với cái tên thật của mình
tù khổ sai: GiăngVan-giăng
-Có mặt trên chiến luỹ vì hạnh phúc của mọi ngời +Vào tù, Giăng Van-giăng lại vợt ngục, tìm Cô-dét (con Phăng-tin),
đem Cô-dét về sống ở Pa-ri +Tháng 6 năm 1832, nhân dân Pa-ri nổi dậy khởi nghĩa chống chính quyền t sản Trên chiến luỹ Giăng Van-giăng cứu sống Ma-ri-uýt, ngời yêu Cô-dét và tha chết cho Gia-Ve
Cuộc khởi nghĩa bị dập tắt, ông vun đắp cho tình yêu của Cô-dét và Ma-ri-uýt Cuối cùng ông chết trong cảnh cô đơn
Nêu bố cục đoạn trích?
3 Bố cục
Ba phần:
Phần một: từ đầu đến chị rùng mình
Trang 2Hoạt động của GV và HS Yêu cầu cần đạt
(Giăng Van-giăng cha mất hết uy quyền) Phần hai: Tiếp đó đến Phăng-tin đã tắt thở (Giăng Van-giăng đã mất hết uy quyền) Phần ba: còn lại
(Giăng Van-giăng khôi phục uy quyền)
II Đọc-hiểu văn bản
1 Gia-ve hiện thân của con ác thú
Hs làm việc với Sgk
Tại sao Giăng Van-giăng lại
-Gia-ve lâu nay vẫn phục tùng ông thị trởng Ma-đơ-len, khi GiăngVan-giăng trở lại với tên thật của
Là ngời cầm quyền khôi phục uy
quyền mà không phải là Gia-ve?
mình, tên mật thám tởng đã có đủ điều kiện để khôi phục lại quyền hành của hắn
-Song ở đoạn trích này ta thấy: trong con mắt mọi ngời, nhất là Phăng-tin, ông thị trởng Ma-đơ-len vẫn là vị cứu tinh Ngay cả Gia-ve cũng phải khép nép, phục tùng nghe theo Giăng Van-giăng, Vì thế ngời khôi phục uy quyền chính là Giăng Van-giăng (lu ý ở đoạn cuối tác phẩm: chính Giăng Van-giăng đã tha chết cho Gia-ve)
Cách miêu tả Gia-ve?
-Miêu tả Gia-ve, Huy-gô sử dụng lối so sánh ngầm:
+ Giọng nói: không phải tiếng ngời nói, mà là tiếng thú gầm
+ Cặp mắt “nh cái móc sắt, với cái nhìn ấy hắn đã quen kéo giật vào hắn bao kẻ khốn khổ”
+ Cái cời “Phô ra tất cả hai hàm răng, xung quanh cái mũi là vết nhăn nhúm man rợ, trông nh mõm ác thú, Gia-ve mà nghiêm nét mặt lại thì
là một con chó dữ, khi cời lại là một con cọp”
Gia-ve là con ác thú!
Gia-ve chỉ còn mỗi cử chỉ gần giống nhân loại ở chỗ: “khi nào đắc ý, hắn tự thởng cho mình một mồi thuốc lá”
Thái độ và hành động của Gia-ve
khi phát hiện ra Giăng
Van-giăng?
-Nhà văn Huy-gô miêu tả hành động của hắn hệt nh một con ác thú:
“Cứ đứng lì một chỗ” (nói nh gầm, nh thôi miên con mồi)
“Tiến vào giữa phòng” “ nắm lấy cổ áo” (tựa nh con ác thú lúc đầu im lặng rình mò sau đó lao tới ngoạm vào cổ con mồi)
Thái độ của Gia-ve với Phăng-tin
?
+ Không để ý và quan tâm đến Phăng-tin (ác thú rình mồi chỉ tập trung vào con mồi chính)
+ Hắn quát tháo trong nhà bệnh + Hắn không giấu điều mà Giăng Van-giăng cần phải bí mật với Phăng-tin “mày xin tao ba ngày
để đi tìm đứa con cho con đĩ kia! á à! Tốt thật! tốt thật đấy!”
+ Hắn vùi dập tia hi vọng cuối cùng Phăng-tin vào ông thị trởng bằng cách tuyên bố “Chỉ có một tên kẻ cắp, một tên kẻ cớp, một tên tù khổ sai là Giăng Van-giăng, tao bắt đợc nó đây này! chỉ có thế thôi”
+ Trớc nỗi đau của ngời mẹ cận kề cái chết mà cha đợc gặp con “con tôi! thế ra nó cha đến đây” ai cũng phải mủi lòng mà Gia-ve tàn bạo Tuyên bố “Giờ lại đến lợt con này! Đồ khỉ, có câm họng không?”
2 Giăng Van-giăng hiện thân của tình yêu thơng những ngời nghèo khổ
+Vì cháu đói mà phải lĩnh án 19 năm tù khổ sai + Với Phăng-tin: giọng ông nhẹ nhàng điềm tĩnh + Hạ mình, để xin ba ngày đi tìm con cho Phăng-tin Thì thầm nói với Phăng-tin, nói với linh hồn ngời đã khuất! Ông nói gì? ông cầu chúc cho linh hồn chị siêu thoát! ông hứa với chị sẽ đi tìm Cô-dét về cho chị! Tình yêu thơng những con ngời cùng khổ-tình yêu thơng của nhà văn với các nhân vật
Giăng Van-giăng và Phăng-tin Chi tiết bà xơ Xem-pli-xơ trông
thấy nụ cời của Phăng-tin có ý
nghĩa gì?
- Chi tiết tởng chừng vô lí (ngời đã chết không thể cời), nh một ảo ảnh lãng mạn, thể hiện tình ngời dới ngòi bút lãng mạn của Huy-gô Cuộc sống cân phải có tình yêu thơng giữa con ngời với con ngời!
Qua hình ảnh Giăng Van-giăng
em hiểu thế nào về bản chất của
ngời cầm quyền?
**Quan niệm thứ nhất:
Ngời cầm quyền khi đã thâu tóm quyền lực về mình, muốn thể hiện quyền lực, bắt mọi ngời phải phục tùng mình!
**Quan niệm của Huy-gô:
Ngời cầm qyền là con ngời lí tởng, đợc tất cả mọi ngời hớng tới Đó là con ngời hiện thân của cái đẹp, cái thiện, có tâm hồn thánh thiện, cùng chia sẻ, nếm trải mọi nỗi khổ đau, bất hạnh của con ngời Giăng Van-giăng là hiện thân của con ngời lí tởng ấy, dới ngòi bút lãng mạn của Huy-gô
Hs khá nhắc lại ý chính về nội
dung và nghệ thuật III Củng cố
Luyện tập:
Tình yêu thớng của Huy-gô với các nhân vật:
-Cảm thông sâu sắc với nỗi bất hạnh của ngời mẹ -Tạo một ảo ảnh lãng mạn: chi tiết bà xơ Xem-pli-xơ kể lại có ý nghĩa
Trang 3Hoạt động của GV và HS Yêu cầu cần đạt
Hs làm việc theo nhóm
tình yêu thơng con ngời đã tạo nên vẻ đẹp và niềm tin hi vọng cho con ngời
+ Để Giăng Van-giăng toả sáng tình yêu thơng:
Cứu Phăng-tin, hứa đi tìm Cô-dét về cho nàng
+ Để Giăng Van-giăng khôi phục uy quyền của mình, làm cho kẻ thù phải run sợ, lẽ phải, tình yêu thơng đã chiến thắng bạo lực
+ Nhân vật Phăng-tin Diễn biến tâm trạng: chờ đợi > sợ hãi > thất vọng >
Tuyệt vọng Cái ác xuất hiện (Gia-ve) cái thiện bị đe doạ, nhng cuối cùng niềm tin vào tình yêu thơng của con ngời đã chiến thắng Đó cũng là giá trị nhân
đạo của tác phẩm
Hs làm việc theo nhóm
Vai trò của nhân vật Phăng-tin:
+Tạo ra mâu thuẫn đối lập gay gắt giữa thiện và ác +Làm rõ tình yêu thơng, đồng cảm của con ngời Trong mối quan hệ với Giăng Van-giăng và bà xơ Xem-pli-xơ
Hs làm việc theo nhóm
Sự phân tuyến nhân vật của tác giả:
Có nét gần gũi, tơng đồng với văn học dân gian + Cuộc đấu tranh giữa hai phe thiện và ác + Niềm tin của độc giả: cái thiện sẽ chiến thắng
Hớng dẫn học bài, chuẩn bị bài sau:
Luyện tập thao tác lập luận bình luận
Tiết: 99
Thao tác lập luận bình luận
I Mức độ cần đạt
- Hiểu mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận bình luận
- Nắm đợc các cách bình luận một vấn đề
II Trọng tâm kiến thức kĩ năng
1 Về kiến thức
- Hiểu mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận bình luận
- Nắm đợc các cách bình luận một vấn đề
2 Kĩ năng
Vận dụng thao tỏc bỡnh luận khi làm văn
III Ph ơng pháp - ph ơng tiện
- Giáo viên tổ chức giờ dạy học theo cách kết hợp các phơng pháp: đọc sáng tạo, gợi tìm, tái hiện, thuyết trình, kết hợp với các hình thức trao đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi
IV Tiến trình lên lớp
1
ổ n định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
* Câu hỏi:
3 Nội dung bài học
* Lời vào bài:
I Tìm hiểu chung 1.Bình luận và tác dụng của bình luận Nêu định nghĩa Sgk
-Bình luận: là bàn bạc, đánh giá về sự đúng sai, thật giả, lợi hại của các hiện tợng đời sống nh: ý kiến, chủ trơng, sự việc, con ngời, tác phẩm vh
So sánh với phân tích, bình
giảng văn học?
-So với phân tích, bình giảng văn học, bình luận không nhằm tìm ra bản chất, cái hay, cái đẹp của vấn đề mà đi sâu vào đánh giá vấn đề Nêu tác dụng của thao tác bình
luận?
Tác dụng:
Khẳng định cái đúng? sai? tốt? xấu? lợi? hại?
Khen ngợi cổ vũ cái tốt; phê phán cái dở cái sai
Mục đích: làm cho xã hội ngày càng tốt đẹp hơn
Nêu yêu cầu với ngời tham gia
bình luận?
2 Yêu cầu của bình luận -Ngời tham gia: có lập trờng t tởng tiến bộ, vững vàng, có kiến thức
và hiểu biết cuộc sống
-Bài bình luận: có ba phần nh cca thao tác làm văn khác phần giải
Trang 4Hoạt động của GV và HS Yêu cầu cần đạt
quyết vấn đề có bốn bớc
Bớc 1: chỉ ra vấn đề cân bình luận Bớc 2: Khẳng định hay phủ định vấn đề Bớc 3: bàn bạc mở rộng
Bớc 4: nêu ý nghĩa tác dụng của vấn đề
Hs đọc văn bản Sgk
Văn bản bàn về vấn đề gì?
3.Cách bình luận Thời gian nhàn rỗi của con ngời
Cách phân tích để đa ngời đọc tiếp cận vấn đề: chia thời gian ra làm
ba phần: tám giờ làm việc, tám giờ ngủ, tám giờ nhàn rỗi
Tác giả hiểu và đánh giá thời
gian nhàn rỗi của con ngời nh
thế nào?
+Thời gian để mỗi ngời sống cuộc sống riêng của bản thân mình +Đánh giá đời sống nhìn vào thời gian nhàn rỗi của con ngời
+Đánh giá xã hội: tạo điều kiện cho con ngời sử dụng thời gian nhàn rỗi nh thế nào?
Cách bình luận một vấn đề
trong đời sống xã hội hoặc trong
văn chơng cần sử dụng các thao
tác nh thế nào cho phù hợp?
Hs làm việc theo nhóm
Định hớng cho Hs tìm đợc các ý
sau:
-Xác định vấn đề cần bình luận bằng các thao tác: phân tích, giải thích để chỉ ra cho ngời đọc thấy rõ
-Khẳng định vấn đề: chú ý cả hai chiều đúng? sai?
-Mở rộng vấn đề:
+Mở rộng bằng cách giải thích, chứng minh
+Mở rộng bằng cách đào sâu thêm vấn đề
+Mở rộng bằng cách lật ngợc vấn đề
II Luyện tập -Lòng đố kị -Tính xấu ( dẫn chứng và phân tích) -Lòng đố kị có thể gắn với sự hiếu thắng, nhng thực tế nó chỉ là sự biến dạng của lòng hiếu thắng, nó là tâm lí của kẻ thất bại
“Ngời đố kị sở dĩ cảm thấy dằn vặt đau đớn không chỉ vì cảm thấy mình thua kém mà còn vì phải nhìn thấyngời khác thành công”
Lòng đố kị là ích kỉ, dù có đố kị cũng không thể ngăn đợc ngời khác thành công
Cao thợng giúp con ngời thanh thản, thúc đẩy xã hội và đồng loại tiến bộ!
III Củng cố
Hớng dẫn học bài, chuẩn bị bài sau:
Ngời cầm quyền khôi phục uy quyền
Tiết: 100
luyện tập thao tác lập luận bình luận
I Mức độ cần đạt
- Hiểu mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận bình luận
- Nắm đợc các cách bình luận một vấn đề
II.ẳngọng tâm kiến thức kĩ năng
1 Về kiến thức
- Hiểu mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận bình luận
- Nắm đợc các cách bình luận một vấn đề
2 Kĩ năng
Vận dụng thao tỏc bỡnh luận khi làm văn
III Ph ơng pháp - ph ơng tiện
- Giáo viên tổ chức giờ dạy học theo cách kết hợp các phơng pháp: đọc sáng tạo, gợi tìm, tái hiện, thuyết trình, kết hợp với các hình thức trao đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi
IV Tiến trình lên lớp
1
ổ n định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
* Câu hỏi:Những ẩn dụ mà Huy-gô gợi lên hình ảnh Gia-ve ?
3 Nội dung bài học
* Lời vào bài:
2 giới thỉệu bài mới:
Trang 5Hoạt động của GV và HS Yêu cầu cần đạt
I Bài tập 1.Bài số 1
Hs thảo luận nhóm
-Đối tợng bình luận: cuộc sống xã hội -Nội dung bình luận: cuộc sống của mỗi thanh niên không thể quy cho số phận
-Cách bình luận của tác giả:
+Giải thích: thế nào là phận?
+Chứng minh: cuộc sống ngày xa , ngày nay, để thấy sự khác nhau +Khẳng định: xa theo số phận, nay không thể vậy
+Bàn bạc: xa theo quy định Nay ba câu hỏi: yêu ai ? học gì đây ? sống
nh thế nào đây? cùng với thời gian giúp thanh niên xác định rõ về mình + ý nghĩa vấn đề: cần có phơng hớng cho cuộc sống của mình
*Văn bản thầy bói xem voi:
-Đối tợng bình luận cuộc sống xã hội -Nội dung bình luận: muốn hiểu sự thật, con ngời cần có phơng pháp nhận thức đúng, chứ không cần vũ lực
Hs thảo luận nhóm
Cử đại diện nhóm lên thuyết
trình trớc lớp
2 Bài tập 2 +Tự an ủi, tự bằng lòng, thiếu ý chí vơn lên +Tác hại của việc đua đòi hút thuốc
+Vai trò của ngời phụ nữ trong cuộc sống gia đình Ngời phụ nữ hi sinh rất nhiều để mang lại hạnh phúc, sự thành đạt cho chồng con
Hs nhắc lại nội dung bài tập II Củng cố
Hớng dẫn học bài, chuẩn bị bài sau:
Tiết 101
LUYEÄN TAÄP VAÄN DUẽNG KEÁT HễẽP CAÙC THAO TAÙC LAÄP LUAÄN
I.Mức độ cần đạt
- Thống nhất SGK-SGV Ngữ văn 11
- Trọng tõm:Luyện tập
B Phương tiện thực hiện:
- SGK-SGV Ngữ văn 11
- Tài liệu tham khảo, Baỷng phuù
C Cỏch thức tiến hành:
- GV tổ chức giờ dạy theo cỏch kết hợp cỏc phương phỏp:thức trao đổi thảo luận, thực hành
D Tiến trỡnh dạy học.
1.Ổn định lớp
2.Kiểm tra bài cũ
- Mục đớch, yờu cầu của thao tỏc lập luận bỡnh luận ?
- Cỏch bỡnh luận ?
3.B i m i à ớ
HS ủoùc ủoùan vaờn
HS traỷ lụứi caực yeõu caàu cuỷa GV
-Đoạn vaờn vieỏt veà vaỏn ủeà gỡ?
- Quan ủieồm cuỷa taực giaỷ vụựi vaỏn ủeà
naứy?
-Thao taực laọp luaọn chuỷ yeỏu cuỷa
taực giaỷ ?
- Caõu c?
Bài tập 1.
a/ Đoạn trích viết về sự ảnh hởng mạnh mẽ của dòng thơ lãng mạn Pháp đối với các nhà thơ trong phong trào Thơ mới b/ Tác giả chủ yếu sử dụng thao tác lập luận so sánh, ngoài ra còn sử dụng thao tác lập luận phân tích để làm nổi bật vấn đề
đợc nêu ra
c/ Một bài văn có sức lôi cuốn thờng sử dụng nhiều thao tác lập luận
-Xuất phát từ yêu cầu nêu bật nội dung vấn đề đợc bàn luận trong bài văn để chọn chính xác thao tác lập luận
-Dựa vào sức lôi cuốn, thuyết phục của nội dung trong bài văn
đạt đến mức độ nào để đánh giá sự thành công của việc vận dụng tổng hợp nhiều thao tác lập luận
Bài tập 2
Trang 6HS chuaồn bũ baứi ụỷ nhaứ, sau ủoự vaứo
lụựp trỡnh baứy trửụực taọp theồ.
- Tổ 1: Lập dàn ý
- Tổ 2: Xỏc định ỏp dụng thao
tỏc lập luận nào?
- Tổ 3: Trỡnh bày 1 luận điểm
- Tổ 4: Viết 1 đoạn trỡnh bày
trước lớp.
- Nờn ỏp dụng những thao tỏc
nào?
- Bỡnh luận
- Giải thớch
- Phản bỏc
- Chứng minh
Tại sao phải rốn luyện ý chớ
vươn lờn trong học tập và cụng tỏc
cho thanh niờn ngày nay?
- Thanh niờn ngày nay là lớp
người sinh ra trong thời bỡnh chưa
biết đến chiến tranh gian khổ.
- Một vài năm gần đõy vấn đề
giỏo dục lý tưởng cho thanh niờn bị
coi nhẹ.
- Bị một số tiờu cực của xó hội
tỏc động, vỡ vậy cần phải đặt ra vấn
đề giỏo dục cho thanh niờn.
Viết đoạn văn trỡnh bày trước lớp.
Nhận xột trờn cỏc mặt: nội dung trỡnh bày,
hỡnh thức trỡnh bày, tư thế thỏi độ trỡnh bày.
a/ Bớc thứ nhất Chọn vấn đề cần nghị luận
Thanh niờn ta ngày nay cần cú ý chớ vươn lờn trong học tập và cụng tỏc
- Dàn ý:
- Đặt vấn đề: Giới thiệu được vấn đề cần nghị luận
- Giải quyết vấn đề:
+ Khẳng định rốn luyện ý chớ vươn lờn trong học tập
và cụng tỏc là yờu cầu đỳng đắn phự hợp với quy luật phỏt triển của con người ở thời đại mới
+ Tại sao phải rốn luyện ( ) + Phờ phỏn và bỏc bỏ những việc làm sai trỏi của một
số thanh niờn hiện nay
+ Làm thế nào để rốn luyện tốt ý chớ vươn lờn trong học tập và cụng tỏc ( )
- Kết thỳc vấn đề:
+ í nghĩa của vấn đề đặt ra + Bản thõn
b/ Bớc thứ hai
- Trình bày một luận điểm trong dàn ý
c/ Bớc thứ ba
- Diễn đạt các ý thành đoạn văn nghị luận trình bày trớc lớp