Tài liệu CHƯƠNG II: SỰ BIẾN DƯỠNG GLUCID pdf

ĐẠI CƯƠNG• Glucid cung cấp 70-80% năng lượng cho cơ thể động vật • Glucose trong máu là nguồn nhiên liệu chính cho mọi hoạt động sống, có nguồn gốc từ sự hấp thu ở đường tiêu hóa, từ cá

TS ĐỖ HIẾU LIÊM

CHƯƠNG II

SỰ BIẾN DƯỠNG GLUCID

(Metabolism of glucid)

1 ĐẠI CƯƠNG

• Glucid cung cấp 70-80% năng lượng cho cơ thể động vật

• Glucose trong máu là nguồn nhiên liệu chính cho mọi

hoạt động sống, có nguồn gốc từ sự hấp thu ở đường tiêu hóa, từ các tiền chất glycogen, fructose, galactose, amino acid chuyển hóa ở gan.

• Hấp thu glucose: Hấp thu thụ động giản đơn và protein

GLUT (glucose transporter) ở màng tế bào.

• Gan là cơ quan chính điều hòa hàm lượng glucose máu

• Glucose được dự trữ ở gan dưới dạng glycogen ở động vật

tương tự như amidon ở thực vật (ở gan 3-6%, ở cơ 0.5%).

Bảng 1 Hàm lượng glucose máu ở một số loài động vật

(1) Sự đường phân EM (Tiến trình đường phân EM)

(2) Oxid hoá khử carboxyl của pyruvate

2 SỰ ĐƯỜNG PHÂN EMBDENT MEYERHOFF

Phản ứng (Enzyme) Dạng năng lượng ATP

Giải phóng năng lượng khi oxid hoá 1 phân tử

glyceraldehyde 3P

Glyceraldehyde 3 P

Phosphoglycerate

Sử dụng năng lượng

- Năng lượng

Đường phân Lên men

Nội dung phản ứng Hoàn toàn giống nhau

- Phân biệt đường phân EM và sự lên men đường

- Phản ứng biến đổi pyruvate

- Mục đích và ý nghĩa đường phân

• Mở đầu tiến trình oxid hoá glucose hoàn toàn (CT Krebs)

• Giải phóng năng lượng tích chứa trong glucose

3 SỰ OXID HOÁ KHỬ CARBOXYL PYRUVATE

COO H

Phức hợp pyruvate dehydrogenase

Pyruvate decarboxylase (TPP) Dihydrolipoyl transacetylase Dihydrolipoyl dehydrogenase

-Nguyên liệu

POLYSACCHARIDE TRIACYLGLYCEROL

PROTEIN

AMINO ACID GLUCOSE

H 3 C-C-COOH O

Pyruvate

HOOC -H 2 C-C-COOH O

CHU TRÌNH KREBS (CT CITRATE, CT TRICARBOXYLIC ACID)

-COOH Oxaloacet ate

- Các phản ứng trong chu trình Krebs

-Citrate 2

O-H

Cis aconitase 2

-Isocitrate

H O-

FAD FADH 2

CH 2

-CO OH

Malate

H O-

H

10 Malate dehydrogenase

-Năng lượng: Oxid hoá 1 phân tử acetylCoA

Phản ứng - Enzyme Dạng năng lượng ATP

Isocitrate dehydrogenase NADH.H + 3 ATP

α-ketoglutarate dehydrogenase NADH.H + 3 ATP

SuccinylCoA synthetase GTP ATP

Succinate dehydrogenase FADH 2 2 ATP

- Ý nghĩa:

“Chu trình biến dưỡng trung tâm của động vật”

 Biến dưỡng năng lượng

 Trao đổi chất

-Mối quan hệ:

Đường phân EM, β oxid hoá acid béo, chuỗi hô hấp.

5 SỰ TỔNG HỢP VÀ PHÂN GIẢI GLYCOGEN

HOH 2 C

H O H

Glucose-1-P

UDPG pyrophosphorylase

UTP PP i

5.1 Sự tổng hợp glycogen (glycogenesis)

Nguyên liệu

G UDP UDP-Glucose

- Amylo-1,4 → 1,6 transglucosidase

5.2 Sự phân giải glycogen (glycolysis)

• Enzyme phân giải glycogen

O-P

Glucose-1-P

Glucan 1,6  1,4 transferase

Amylo 1,6 glucosidase

Phosphoglucomutase Glucose 6 phosphatase

ADP+GDP+P i ATP+GTP

- Vi sinh vật

Aspartate

KREBS

Pyruvate AcetylCoA

CH 3

H C-O H

COOH

CH 3 C=O COOH Oxaloacetate

C=O COOH

8 HORMONE KIỂM SOÁT SỰ BIẾN DƯỠNG GLUCID

Nguồn gốc: Tế bào β đảo Langherhans tuyến tụy

Tác động sinh học làm giảm lượng glucose máu:

•Kích thích các tiến trình sử dụng glucose

•Tăng đường phân EM, chu trình Krebs

•Tăng tổng hợp glycogen

•Tăng tổng hợp triacylglycerol

•Tăng tổng hợp amino acid, protein

Nguồn gốc: Tế bào α đảo Langherhans tuyến tụy

Tác động sinh học làm tăng lượng glucose máu:

•Ức chế các tiến trình sử dụng glucose

•Tăng phân giải glycogen

Nguồn gốc: Vùng vỏ tuyến thượng thận

Tác động sinh học làm tăng lượng glucose máu:

•Ức chế các tiến trình sử dụng glucose

•Tăng tổng hợp glucose từ lactate, glycerol, acid béo, amino acid

Nguồn gốc: Vùng tủy tuyến thượng thận

Tác động sinh học làm tăng lượng glucose máu:

•Ức chế các tiến trình sử dụng glucose

•Tăng phân giải glycogen