Kinh nghiệm quản lý tiền ảo bitcoin ở một số quốc gia trên thế giới và bài học cho việt nam

Với những ưu điểm như: là một biện pháp có tiềm năng lớn trong việc tránh lạm phát khi những biến cố kinh tế xảy ra, chi phí giao dịch thấp, không thể bị làm giả, v.v, tiền tệ ảo tiền th

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

KHOA KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP KINH NGHIỆM QUẢN LÝ TIỀN ẢO, BITCOIN Ở MỘT

SỐ QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI VÀ BÀI HỌC CHO

VIỆT NAM

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN Tiến sĩ Trần Việt Dung SINH VIÊN THỰC HIỆN Vương Trung Ân LỚP: QH-2016-E HỆ: Chất lượng cao

Hà Nội, Tháng 4/2020

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

KHOA KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP KINH NGHIỆM QUẢN LÝ TIỀN ẢO, BITCOIN Ở MỘT

SỐ QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI VÀ BÀI HỌC CHO

VIỆT NAM

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN Tiến sĩ Trần Việt Dung GIẢNG VIÊN PHẢN BIỆN

SINH VIÊN THỰC HIỆN Vương Trung Ân LỚP: QH-2016-E HỆ: Chất lượng cao

Hà Nội, Tháng 4/2020

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình thực hiện luận án “Kinh nghiệm quản lý tiền ảo,

Bitcoin ở một số quốc gia trên thế giới và bài học cho Việt Nam”, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp, chỉ bảo nhiệt tình của các thầy, cô giáo của Đại học Kinh

tế - Đại học Quốc gia Hà Nội

Tôi xin bày tỏ sự biết ơn đặc biệt đến TS Trần Việt Dung đã truyền cảm hứng và trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ về kiến thức, tài liệu và phương pháp

để chúng tôi hoàn thành bài nghiên cứu này Chúng tôi xin chân thành cảm ơn gia đình và bạn bè đã động viên, cổ vũ, khích lệ và giúp đỡ trong thời gian thực hiện nghiên cứu

Do về mặt kiến thức và thời gian còn hạn chế, bài nghiên cứu còn nhiều khiếm khuyết Chúng tôi mong được sự đóng góp ý kiến của các thầy, cô

và mọi người để nghiên cứu hoàn thiện hơn Xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 7

1 Tính cấp thiết 7

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 8

2.1 Mục tiêu nghiên cứu 8

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu 9

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 9

3.1 Đối tượng nghiên cứu 9

3.2 Phạm vi nghiên cứu 10

4 Câu hỏi nghiên cứu 10

5 Phương pháp nghiên cứu 10

5.1 Phương pháp thu thập tài liệu 10

5.2 Phương pháp phân tích, tổng hợp 10

5.3 Phương pháp kế thừa 11

6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu 11

6.1 Tình hình nghiên cứu ngoài nước 12

6.2 Tình hình nghiên cứu trong nước 13

7 Những đóng góp mới của đề tài 15

7.1 Đóng góp về mặt lý luận 15

7.2 Đóng góp về mặt thực tiễn, đề xuất rút ra từ kết quả nghiên cứu 15

8 Kết cấu luận án 15

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BITCOIN VÀ TIỀN TỆ ẢO 17

1.1 Khái niệm 17

1.1.1 Tiền ảo (Cryptocurrency) 17

1.1.2 Bitcoin: 18

1.1.3 Công nghệ Blockchain: 19

1.2 Lịch sử hình thành và phát triển 20

1.3 Đặc điểm 22

1.3.1 Ưu điểm 22

1.3.2 Nhược điểm 23

1.4 Nguyên nhân của việc quản lý Bitcoin 25

1.5 Các cách nhằm quản lý Bitcoin 28

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ TIỀN ẢO CỦA MỘT SỐ QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI 32

2.1 Thực trạng chính sách quản lý tiền ảo của một số quốc gia trên thế giới 32

2.1.1 Mỹ 32

2.1.2 Nhật Bản 36

2.1.3 Trung Quốc 40

2.2 Đánh giá kinh nghiệm quả lý tiền ảo, Bitcoin của các nước trên thế giới 43

CHƯƠNG III: THỰC TRẠNG TRONG QUẢN LÝ BITCOIN Ở VIỆT NAM VÀ BÀI HỌC TỪ KINH NGHIỆM CỦA CÁC QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI 45

3.1 Thực trạng trong việc quản lý Bitcoin ở Việt Nam 45

3.1.1 Thực trạng 45

3.2 Bài học cho Việt Nam từ kinh nghiệm trong việc quản lý tiền ảo, Bitcoin của các nước trên thế giới 48

CHƯƠNG IV: ĐÁNH GIÁ, PHÂN TÍCH VÀ ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP QUẢN LÝ TIỀN TỆ ẢO CHO VIỆT NAM 51

4.1 Đánh giá và phân tích: 51

4.2 Đề xuất và khuyến nghị quản lý tiền ảo tại Việt Nam 52

KẾT LUẬN 55

TÀI LIỆU THAM KHẢO 57

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT

1 BTC Bitcoin

2 ICO Mua bán tiền ảo lần đầu

3 FinCEN Mạng lưới Phòng chống tội phạm Tài chính Mỹ

4 BSA Luật Bảo mật Ngân Hàng

5 SEC Ủy ban Chứng khoán và Sàn Giao dịch Mỹ

6 FSA Cơ quan Dịch vụ Tài chính Nhật

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết

Hiện nay, việc phát triển cơ sở dữ liệu, công nghệ thông tin đang trong giai đoạn bùng nổ bởi những tác động ban đầu của cuộc Cácmạng công nghệ 4.0 Trong đó không thể không kể đến Internet of Things, BigData và cụ thể hơn là BlockChain đang ngày càng chứng tỏ được tính hữu ích trong việc trao đổi, lưu trữ thông tin Đặc biệt hơn, từ năm 2012 đến nay, tiền tệ ảo hay còn gọi là tiền điện tử(crypto-currency), với đại diện tiêu biểu nhất là đồng Bitcoin đang bùng

nổ bởi được vận hành tự động trên nền tảng thuật toán dữ liệu mở, công nghệ BlockChain và có những lợi thế nổi trội hơn so với những đồng tiền thông

thường do các chính phủ ban hành

Tính đến thời điểm ngày 1/1/2020, khoảng 21 triệu Bitcoin đã được đào lên, giá của 1 BTC (Bitcoin) đã lên đến hơn 7000USD với tổng khối lượng giao dịch tương đương 3,5 tỷ USD Với những ưu điểm như: là một biện pháp

có tiềm năng lớn trong việc tránh lạm phát khi những biến cố kinh tế xảy ra, chi phí giao dịch thấp, không thể bị làm giả, v.v, tiền tệ ảo (tiền thuật toán, tiền mã hóa) đang thu hút được nhiều sự quan tâm của các chính phủ và tổ chức lớn trên thế giới

Tuy nhiên, bên cạnh những điểm mạnh đó, việc chấp thuận lưu hành tiền tệ kỹ thuật số dưới dạng một mặt hàng hay một đơn vị tiền tệ vẫn gặp phải nhiều ý kiến trái chiều từ nhiều quốc gia, điển hình như Trung Quốc với việc cấm hoàn toàn các hoạt động liên quan đến Bitcoin và tiền tệ kỹ thuật số

Thêm vào đó, tiền tệ ảo cũng tạo ra nền tảng giao dịch, thu hút vốn đầu

tư nhanh và hiệu quả hơn rất nhiều so với những chính sách phát hành cổ phiếu truyền thống Chính điều này là một trong những nguyên nhân đẩy nhu cầu về tiền ảo tăng cao cùng với nhiều rủi ro đáng quan ngại

Tại Việt Nam, mặc dù Ngân hàng nhà nước đã có những cảnh báo về tính không đảm bảo của hoạt động mua bán và đầu tư vào tiền tệ ảo nhưng tình hình giao dịch mua vào tiền tệ ảo với mục tiêu đầu cơ vẫn rất thu hút đối với các nhà đầu tư Bên cạnh đó, nhiều diễn đàn, chuyên mục báo chí được thành lập nhằm mục đích chia sẻ, trao đổi thông tin giao dịch, đầu tư vào loại tiền này Mặc dù vậy, vẫn chưa có một hệ thống pháp lý hoản chỉnh để quản lý tiền tệ ảo nhằm bảo về nhà đầu tư và chính sách tiền tệ quốc gia

Với những yếu tố trên, yêu cầu về một hệ thống quản lý tiền tệ ảo ở Việt Nam là rõ ràng và vô cùng cấp thiết Từ đó, người làm luận án chọn đề tài

“Kinh nghiệm quản lý tiền tệ ảo, Bitcoin ở một số quốc gia trên thế giới và bài học cho Việt Nam” Nghiên cứu này được thực hiện nhằm phân tích tình trạng pháp lý và kinh nghiệm quản lý tiền tệ ảo của các nước trên thế giới và Việt Nam, từ đó rút ra những cảnh báo, khuyến nghị tới các cơ quan có thẩn quyền để điều chỉnh về chính sách quản lý phù hợp đối với tiền tệ ảo

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở lý luận của Bitcoin và tiền tệ ảo, cùng với các mô hình chính sách quản lý của các nước trên thế giới, phân tích thực trạng chính sách quản lý tiền tệ ảo tại Việt Nam và đề xuất phương án, các định hướng và giải

pháp nhằng tăng cường hiệu quả khả năng quản lý tiền tệ ảo của Việt Nam Các mục tiêu cụ thể của đề tài nghiên cứu bao gồm:

Thứ nhất, phân tích làm rõ thực trạng tiền ảo tại Việt Nam trong giai đoạn từ

2010 đến tháng 1 năm 2020

Thứ hai, đưa ra cái nhìn tổng quan, khái quát về triển vọng phát triển của tiền ảo

và đưa ra các khuyến nghị chính sách quản lý tiền tệ ảo trong

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục tiệu nghiên cứu đã đề ra, luận án cần thực hiện các nhiệm vụ sau đây:

- Khái quát lịch sử hình thành và phát triển tiện tệ ảo, cơ sở lý luận sẵn có từ những đề tài quốc tế đi trước, học hỏi kinh nghiệm từ một số quốc gia về ban hành chính sách điều chỉnh tiền ảo

- Đánh giá thực trạng tiền ảo ở Việt Nam trong mối liên hệ so sánh với một

số quốc gia từ 2010 đến tháng 1/2020

- Từ cơ sở lý luận và thực trạng, nêu ra triển vọng phát triển và đề xuất chính sách quản lý tiền tệ ảo tại Việt Nam

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu chủ yếu của khóa luận là cơ chế, chính sách, biện pháp tổ chức và quản lý tiền tệ ảo Do việc quản lý tiền tệ ảo được thực hiện bằng các chính sách, cơ chế và giải pháp chủ yếu do các Bộ/Ngành thuộc chính phủ các quốc gia Do đó khóa luận tập trung phân tích và đánh giá các định luật, chính sách quản lý tiền tệ ảo của các nước trên thế giới và Việt Nam

- Về nội dung: Đề tài chủ yếu bàn về động thái các nước trong việc quản

lý tiền tệ ảo qua các chính sách, quy định và luật pháp

4 Câu hỏi nghiên cứu

Khóa luận trả lời 4 câu hỏi nghiên cứu chính là:

- Bitcoin có những ưu điểm nào so với tiền tệ thông thường được phát hành bởi Ngân hàng trung ương?

- Lý do khiến có sự tăng giá nhanh chóng của Bitcoin?

- Chính sách khuyến khích hoặc hạn chế việc giao dịch và sử dụng tiên tệ

ảo tại một số quốc gia có ảnh hưởng như thế nào?

- Thực trạng và tồn tại của Việt Nam trong việc quản lý giao dịch tiền ảo?

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp thu thập tài liệu

Thu thập và phân tích dữ liệu thứ cấp để nghiên cứu về cơ sở lý luận

về tiền tệ ảo và chính sách quản lý tiền tệ ảo, văn bản có liên quan, chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước, kinh nghiệm của các nước trên thế giới về xây dựng hệ thống chính sách quản lý tiền tệ ảo

5.2 Phương pháp phân tích, tổng hợp

Áp dụng phương pháp phân tích và tổng hợp trên các dữ liệu thu thập được, luận

5.3 Phương pháp kế thừa

Luận án sẽ kế thừa kết quả của những công trình nghiên cứu về

Bitcoin, tiền tệ ảo, về quản lý và xây dựng hệ thống pháp lý tiền tệ ảo đã được thực hiện và các báo cáo tại các hội thảo, các nghị quyết, quyết định, được nêu ở phần tổng quan và dẫn nguồn ở phụ lục tài liệu tham khảo kèm theo

6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Trước sự xuất hiện của hệ thống tiền tệ ảo nói chung và Bitcoin nói riêng, rất nhiều công trình nghiên cứu quốc tế được thực hiện nhằm làm rõ

những đặc tính của hệ thống tiền tệ mới này, những ưu điểm và nhược điểm so với hệ thống tiền tệ truyền thống Không chỉ vậy, nhiều nghiên cứu còn chỉ ra các rủi ro tiềm ẩn khi Bitcoin cùng với tiền tệ ảo đối với hệ thống tiền tệ của mỗi quốc gia Những năm trở lại đây, trước sự du nhập của Bitcoin và tiền tệ ảo vào Việt Nam, các nghiên cứu trong nước cũng bắt đầu được thực hiện nhằm xây dụng cái nhìn tổng thể hơn về công nghệ cũng như hệ thống tiền tệ mới này

6.1 Tình hình nghiên cứu ngoài nước

Jan Lansky (2018) với nghiên cứu “Possible State Approaches to

Cryptocurrencies” đã chỉ ra rằng tiền tệ ảo là dạng tiền điện tử dựa trên thuật

toán mã hóa để xác nhận giao dịch Nghiên cứu nhấn mạnh rằng không có một loại tiền tệ nào bao gồm cả tiền tệ truyền thống có đặc điểm giống như tiền tệ ảo: tính ẩn danh, độc lập với hệ thống ngân hàng và có cơ chế chống tiêu lặp lại Đồng thời nghiên cứu cũng đưa ra định nghĩa về quyền sở hữu tiền tệ kỹ thuật

số, tính ẩn danh của tài khoản Quan trọng nhất trong nghiên cứu này chính là việc Jan Lansky đưa ra hệ thống các điều kiện chung để một hệ thống tiền điện

tử được coi là tiền tệ ảo Kết luận của nghiên cứu đã phân loại cách tiếp cận của các nước đối với tiền tệ ảo và rủi ro liên quan đến tiền tệ ảo

Usman W.Chohan (2017) với nghiên cứu “A History of Bitcoin” đã

tóm tắt lại quá trình và lịch sử phát triển của Bitcoin từ khi xuất hiện đến năm

2017 Với mục đích tóm gọn và ghi chép lại lịch sử của Bitcoin như một phần của lịch sử phát triển tiền tệ ảo, nghiên cứu của Usman đã ghi lại những sự kiện lớn liên quan đến Bitcoin theo thứ tự thời gian, bao gồm cả các sự kiện liên quan đến thay đổi trong công nghệ, chính sách quản lý và sự kiện kinh tế kể từ khi Bitcoin từ khi còn là ý tưởng cho đến khi ra mắt Kết luận của nghiên cứu cũng chỉ ra những vấn đề mà Bitcoin gặp phải trong quá trình phát triển của mình: biến động giá cả, tính hợp pháp, mất cắp, và xu hướng phát triển trong tương lai Nghiên cứu cũng mong muốn các công trình sau này có thể tiến sâu hơn vào phân tích các vấn đề khi Bitcoin phát triển hơn trong tương lai

Nicole D.Swarzt (2014) với bài viết “Bursting the Bitcoin Bubble: The

Case to Regulate Digital Currency as a Security or Commodity” , Tulane

Journal of Technology & Intellectual Property / Archives / Vol 17 (2014), đã đưa

ra cái nhìn toàn diện và chính xác về Bitcoin, những lợi thế và nhược điểm của Bitcoin so với tiền tệ truyền thống Từ đó đi đến phân tích hướng đi trong công cuộc quản lý Bitcoin Swarzt chỉ ra các lý do để quản lý Bitcoin và đề xuất 3 hướng để quản lý Bitcoin: tiền tệ, chứng khoán, hàng hóa Từ đó đi đến các biện pháp cụ thể nhằm quản lý Bitcoin Kết luận bài viết cho rằng Bitcoin cần được quản lý bởi chính quyền với mục đích bảo vệ nhà đầu tư và nền kinh tế quốc gia

Evan L Greebel, Kathleen Moriary, Claudia Callaway, Gregory

Xethalis (2015) với nghiên cứu "Recent key Bitcoin and virtual currency

regulatory and law enforcement developments", Journal of Investment

Compliance, Vol 16 Iss 1 pp 13 – 18, thực hiện với mục tiêu phân tích các thay đổi trong chính sách quản lý của Mỹ về tiền tệ ảo và Bitcoin Kết luận của tác giả nhận ra rằng Chính phủ Mỹ không mong muốn cấm đoán hay kiểm soát tiền tệ

ảo mà muốn tạo ra một môi trường pháp lý phù hợp cho sự phát triển của tiền tệ

ảo, đi cùng với việc doanh nghiệp và nhà đầu tư được bảo vệ bởi pháp luật

Nghiên cứu đã cho thấy cái nhìn khái quát về những khó khăn của Chính phủ

Mỹ trong quá trình hoạch định chính sách liên quan đến các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tiền tệ ảo

6.2 Tình hình nghiên cứu trong nước

Võ Hữu Phước, ThS Vũ Thị Quý (2017), với bài viết “Tiền ảo Bitcoin

và một số khuyến nghị chính sách quản lý tiền ảo ở Việt Nam”, Tạp chí Tài chính Tháng 11/2017, đã chỉ ra tính cấp thiết của việc cần có một hệ thống pháp lý

quản lý tiền ảo nhằm bảo vệ tính ổn định của nền kinh tế cũng như quyền lợi của các bên liên quan Bài viết đưa ra quá trình phát triển của Bitcoin, phân tích ưu

điểm và nhược điểm của loại hình tiền tệ này Cuối cùng kết luận của bài viết đưa ra một vài giải pháp nhằm quản lý và kiểm soát Bitcoin ở Việt Nam và nhấn mạnh việc các cơ quan chức năng cần hành động để xây dựng và hoàn thiện khung chính sách quản lý tiền ảo tại Việt Nam

Nguyễn Thị Hồng Nhung, Nguyễn Thị Mỹ Hạnh (2019), với bài viết

“Tổng quan về vị trí pháp lý của tiền mã hóa (Bitcoin) tại một số quốc gia trên

thế giới – Định hướng xây dựng khung pháp lý về tiền mã hóa tại Việt Nam”, Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ - Kinh tế - Luật và Quản lý,

3(2):119-125, tập trung vào phân tích và bình luận về bản chất của tiền mã hóa

(tiền ảo) điển hình là Bitcoin và vịt trí pháp lý của loại tiền này tại Việt Nam qua việc so sánh với các quốc gia khác như Pháp (Châu Âu) và Thái Lan Kết luận bài viết cho rằng việc công nhận giao dịch tiền mã hóa dưới hình thức chức khoán giống như Thái Lan sẽ giúp tăng thu cho ngân sách Nhà nước thông qua việc đánh thuế giao dịch và thu nhập cá nhân

Ts.Phạm Thị Thúy Hằng với bài viết “Giải pháp quản lý tiền ảo, tài

sản ảo”, Tạp chí Tài chính tháng 6/2018 thực hiện với mục đích đề xuất ra biện

pháp quản lý hiệu quả và hạn chế những rủi ro của đồng tiền ảo trong bối cảnh Cách mạng công nghệ 4.0 Bài viết chỉ ra những rủi ro tiềm ẩn, và đưa ra khuyến nghị về việc xây dựng bộ máy quản lý hiệu quả cho tiền tệ ảo trước sự biến đổi không ngừng của loại tiền tệ này

PGS.,TS Lê Thị Tuân Nghĩa, ThS Nguyễn Thanh Tùng (2018) với

bài viết “Tiền ảo và thách thức đối với chính sách tiền tệ”, Tạp chí Tài chính

Tháng 5/2018 phân tích đánh giá những thách thưc Việt Nam gặp phải trong quá

trình xây dựng và thực thi chính sách quản lý tiền tệ ảo Từ đó đưa ra đề xuất

nhằm góp phần hạn chế những tác động tiêu cực của tiền tệ ảo đối với việc điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Kết luận bài viết nhấn mạnh việc Ngân hàng nhà nước cần có những đáh giá chính xác về tác động của tiền tệ ảo lên chính sách tiền tệ, tiếp tục có những biện pháp hữu hiệu

và phối hợp với Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, Bộ Công an đề xấut các nội dung quản lý theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính Phủ

7 Những đóng góp mới của đề tài

7.1 Đóng góp về mặt lý luận

Đề tài đã làm rõ khái niệm, đặc điểm của Bitcoin và tiền tệ ảo, đánh giá ưu và nhược điểm của tiền tệ ảo so với tiền tệ và tài sản truyền thống, các khó khăn trong quá trình xây dựng hệ thống quản lý đối với tiền tệ ảo

7.2 Đóng góp về mặt thực tiễn, đề xuất rút ra từ kết quả nghiên cứu

- Đề tài đã phân tích kinh nghiệm xây dựng hệ thống quản lý tiền tệ ảo của một số nước trên thế giới, từ đó rút ra một số bài học cho Việt Nam trong quá trình xây dựng hệ thống quản lý tiền tệ ảo

- Đề tài chỉ ra những thiếu sót và khó khăn trong thực trạng xây dựng hệ thống quản lý tiền tệ ảo tại Việt Nam và nguyên nhân của thực trạng đó

- Đánh giá đúng về thực trạng hệ thống chính sách quản lý tiền tệ ảo của Việt Nam Trên cơ sở đó đề xuất hướng đi và giải pháp nhàm tăng cường hiệu quả trong việc quản lý và xây dựng hệ thống chính sách cho tiền tệ

ảo

8 Kết cấu luận án

Luận án được kết cấu theo 4 chương, cụ thể như sau:

Chương I: Cơ sở lý luận về Bitcoin và tiền tệ ảo

Chương II: Thực trạng chính sách và thị trường tiền ảo của một số quốc gia

trên thế giới

Chương III: Thực trạng trong quản lý Bitcoin ở Việt Nam và bài học từ kinh

nghiệm của các quốc gia trên thế giới

Chương IV: Đánh giá, phân tích và đề xuất biện pháp quản lý tiền tệ ảo cho

Việt Nam

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BITCOIN VÀ

TIỀN TỆ ẢO

1.1 Khái niệm

1.1.1 Tiền ảo (Cryptocurrency)

Tiền ảo (Cryptocurrency) là một loại tiền tệ chỉ tồn tại trên thế giới

ảo và không thông qua một đơn vị phát hành hoặc trung ương kiểm soát nào, được thiết kế nhằm mục đích sử dụng làm trung gian trong việc trao đổi Qua

việc sử dụng công cụ mã hóa và lập trình (cryptography), tiền ảo bảo đảm và

kiểm kê những giao dịch đồng thời kiểm soát sự gia tăng trong số lượng tiền tệ mới Ta có thể kết luận tiền ảo là những danh mục giá trị giới hạn trong một hệ thống dữ liệu mà không ai có thể thay đổi trừ khi các điều kiện cụ thể được đáp ứng

Theo định nghĩa của Jan Lansky (2018), tiền ảo là một hệ thống đáp ứng được 6 điều sau:

1 Hệ thống tiền tệ ảo không thông qua một trung ương kiểm soát (VD

Chính phủ,Ngân hàng, … ), mà được duy trì qua các bên đồng thuận sở hữu

2 Hệ thống tiền tệ ảo có sự kiểm kê đối với số lượng đơn vị tiền tệ ảo và chủ

sở hữu

3 Hệ thống tiền tệ ảo quyết định liệu đơn vị tiền tệ ảo mới có thể tạo ra hay không Nếu đơn vị tiền tệ ảo mới có thể tạo ra, hệ thống sẽ quyết định nguồn gốc và chủ sở hữu của những đơn vị mới này

4 Chủ nhân sở hữu đơn vị tiền tệ ảo chỉ có thể được chứng minh qua công

cụ mã hóa và lập trình

5 Hệ thống cho phép trao đổi diễn ra trong đó quyền sở hữu của đơn vị tiền

tệ ảo thay đổi Trao đổi chỉ kết thúc khi một bên chứng tỏ được quyền sở hữu của mình

6 Nếu có 2 lệnh nhằm thay đổi quyền sở hữu của cùng một đơn vị tiền tệ ảo được nhập vào cùng lúc, hệ thống chỉ thực hiện nhiều nhất một lệnh

1.1.2 Bitcoin:

Bitcoin là một dạng tiền ảo được tạo ra vào tháng 1 năm 2009 Ý

tưởng và nguyên lý hoạt động của Bitcoin được một người hoặc nhóm người ẩn danh đưa ra dưới cái tên Satoshi Nakamoto vào cuối tháng 10 năm 2008

Bitcoin cho phép người sử dụng giao dịch với mức phí thấp hơn hình thức thanh toán trực tuyến truyền thống và hoạt động một cách phân quyền, không giống với các loại hình tiền tệ do chính phủ các nước phát hành

Bitcoin không hề có ở dạng vật chất và tất cả lượng Bitcoin tồn tại đều được lưu trữ công khai trong điện toán đám mây, cùng với tất cả các giao dịch Bitcoin qua đó được kiểm kê bởi một lượng hiệu năng tính toán khổng lổ

Bitcoin không được phát hành hay bảo trợ bởi bất kỳ ngân hàng hay chính phủ nào, đồng thời đơn vị Bitcoin cũng không có giá trị hàng hóa

Bitcoin được lưu trữ và biểu thị bằng 2 mã khóa (key), một mã khóa công khai (public key) và một mã khóa cá nhân (private key), là một chuỗi dài số

và chữ được liên kết với nhau bằng thuật toán mã hóa Mã khóa công khai ( có tác dụng tương tự như số tài khoản ngân hàng) phục vụ như địa chỉ công khai và người sử dụng khác có thể gửi bitcoin đến địa chỉ này Mã khóa cá nhân ( có tác

dụng như mã pin ATM) cần được giữ kín và chỉ sử dụng khi cho phép việc trao đổi Bitcoin Mã khóa Bitcoin cần được phân biệt so với “ví” Bitcoin – một thiết

bị vật lý hoặc chương trình máy tính có chức năng thuận tiện cho việc trao đổi Bitcoin và giúp người sử dụng theo dõi được sự sở hữu tiền tệ Định nghĩa “ví” thực chất khá dễ gây hiểu nhầm, do tính phân quyền của Bitcoin có nghĩa là đơn

vị tiền tệ này không phải được lưu trữ trong “ví”, mà được mã hóa và lưu trữ bởi công nghệ Blockchain

1.1.3 Công nghệ Blockchain:

Blockchain là một thuật ngữ phổ biến trong thời đại cách mạng công

nghiệp 4.0 những năm trở lại đây Định nghĩa đơn giản của Blockchain là một cuốn sổ cái ảo phân cấp, ghi chép thông tin qua một hệ thống kỹ thuật công nghệ

mã hóa phức tạp Khi người dùng tham gia vào mạng lưới sẽ được chia sẻ thông tin của sổ cái Qua đó công nghệ Blockchain tạo ra một hệ thống thông tin phân quyền, không tập trung vào một đầu não nào, một bản sao cũng mang tính chính xác cao

Thiết kế của Blockchain được tạo ra nhằm mục đích chống lại việc thay đổi dữ liệu bởi một cá nhân muốn thâu tóm dữ liệu Khi mà thông tin đã được ghi vào Blockchain thì không có cách nào thay đổi được, hệ thống tính toán phân cấp tạo ra sự đồng thuận giữa các bản sao và giảm thiểu tối đa sai sót

Vì vậy Blockchain phù hợp để ghi lại các sự kiện, các giao dịch tài chính, kinh

tế, chứng minh nguồn gốc,… Trong bối cảnh thương mại toàn cầu đang ngày càng phát triển như hiện nay, công nghệ Blockchain là hướng đi mới giúp xóa bỏ các nguy cơ tiềm ẩn của việc sai xót hay sửa đổi dữ liệu trong giao dịch tài chính hay bảo mật thông tin

1.2 Lịch sử hình thành và phát triển

Ý tưởng về tiền tệ ảo không phải là mới và đã xuất hiện từ cuối những năm 90 Trước Bitcoin và các loại tiền ảo bây giờ, đã có những cố gắng để tạo ra tiền ảo Nhưng vấn đề lớn nhất mà những đồng tiền đó gặp phải chính là vấn đề gian lận lặp chi (Double spending) - một đồng tiền ảo cần có kỹ thuật công nghệ

để đảm bảo một đơn vị tiền chỉ có thể sử dụng một lần nhằm tránh việc sao chép

và làm giả đơn vị đó

Quay lại 10 năm trước thời kỳ tiền tệ điện tử, ý tưởng này đã được đưa

ra bởi một kỹ sư máy tính tên Wei Dai Vào năm 1998, Wei đăng một bài viết thảo thuận về “B-money”, nhắc đến ý tưởng của tiền tệ điện tử, qua đó có thể gửi qua một dãy các ký tự đã được mã hóa Cùng năm đó, nhà tiên phong trong công nghệ Blockchain Nick Szabo cố gắng tạo ra tiền tệ ảo mang tên Bit Gold, mong muốn tạo thành một loại tiền tệ phân quyền Ý tưởng của Szabo đến từ những đặc tính thiếu hiệu quả của hệ thống tài chính truyền thống, như là cần kim loại hay giấy để tạo ra tiền, hay giảm tính tín nhiệm cần thiết để có thể giao dịch Mặc dù chưa bao giờ được đưa vào hoạt động chính thức, những đồng tiền trên

là tiên phong trong ý tưởng tạo nên Bitcoin

Ngày 31 tháng 10 năm 2018, một tài liệu có tên Bitcoin: A Peer Electronic Cash System được đăng tải dưới cái tên Satoshi Nakamoto Tài liệu này mô tả cách hoạt động và các tính năng của hệ thống mạng lưới

Peer-to-blockchain Bitcoin, mở đường cho các sự kiện sau này

Ngày 3 tháng 1 năm 2009, Satoshi Nakamoto, người mà hiện nay vẫn chưa rõ danh tính, “đào” đơn vị Bitcoin đầu tiên, đặt nền móng tiên phong cho

công nghệ blockchain Đơn vị được đào này được nhắc đến như là Genesis

Block

Tháng 3 năm 2010, sàn giao dịch tiền tệ ảo đầu tiên xuất hiện trên Internet với trang web bitcoinmarket.com (nay đã giải thể) Tháng 6 năm đó sàn giao dịch Mt.Gox cũng ra đời

Ngày 2 tháng 5 năm 2010 đánh dấu việc Bitcoin lần đầu tiên được sử dụng trong giao dịch mua hàng với việc Laszlo Hanyecz mua 2 chiếc bánh pizza bằng 10000BTC

Trong giai đoạn từ 2011 đến 2013, Bitcoin đã có giá trị quy đổi tương đối với đồng USD Cùng khoảng thời gian đó, một vài đối thủ cạnh tranh với Bitcoin cũng xuất hiện Tính đến tháng 5 năm 2013, thị trường tiền ảo có 10 loại đồng tiền ảo

Trong tháng 6 năm 2011 có một sự kiện ảnh hưởng đến niềm tin về tính an toàn của tiền ảo, là việc 2000 Bitcoin (tương đương 30000$) bị đánh cắp tại sàn giao dịch MT.Gox Mặc dù vậy, sàn giao dịch Mt.Gox vẫn hoạt đông và đến năm 2013 trở thành sàn giao dịch trao đổi tiền tệ lớn nhất lúc đó, xử lý 70% trong tổng số giao dịch Bitcoin toàn thế giới

Đến tháng 2 năm 2014, sàn giao dịch Mt.Gox lại trở thành nạn nhân của một vụ đánh cắp tiền tệ điện tử, với 850,000 BTC bị đánh cắp Đây là vụ mất cắp tiền ảo lớn nhất trong lịch sử, với giá trị lên đến 460,000,000 USD trong thời điểm đó (giá trị lên tới gần 3 tỷ USD hiện tại)

Với sự kiện này, giá trị BTC giảm xuống 50% và không hề phục hồi cho đến cuối năm 2016 Trong khoảng thời gian này, nhiều hệ thống tiền tệ điện

tử khác xuất hiện cùng với hoạt động giao bán tiền ảo lần đầu ICO (Initial Coin Offering), tạo ra làn song mới cho thị trường tiền tệ điện tử với càng ngày các nhiều tổ chức doanh nghiệp tiếp nhận tiền tệ điện tử như một phương thức thanh toán trao đổi mới

Từ 2016 đến này, thị trường tiền tệ điện tử đã không ngừng biến đổi với những hoạt động mới của ICO, phản ứng cả tiêu cực lẫn tích cực của chính phủ các nước đối với tiền tệ điện tử cũng góp phần không nhỏ đến sự phát triển của thị trường này Tính đến tháng 10 năm 2019, thị trường tiền tệ điện tử hiện đang có 2000 loại tiền tệ khác nhau và vẫn đang tăng lên

1.3 Đặc điểm

1.3.1 Ưu điểm

 Chi phí giao dịch thấp

Tiền tệ điện tử có phí giao dịch thấp hơn so với tiền tệ thông thường

do tiền tiện điện tử không cần có dạng vật chất như tiền mặt (Nicholas, 2013) Trao đổi giao dịch bằng Bitcoin thường được diễn ra với chi phí cực kỳ nhỏ, trái ngược với chi phí giao dịch cao ngất ngưởng được thực hiện bởi các bên phát hành thẻ tín dụng Điều này đã khiến cho các bên buôn bán trên toàn thế giới chấp nhận Bitcoin như một hình thức giao dịch

 Tính bảo mật

Người sử dụng Bitcoin có khả năng ẩn danh tương đối Giao dịch bằng Bitcoin không được giữa người mua và người bán không được xác định bằng tên hay ngân hàng mà bằng mã công khai Giao dịch kết thúc với việc Bitcoin

chuyển chủ sở hữu từ địa chỉ này sang địa chỉ khác Và người sử dụng có thể có

bao nhiêu địa chỉ mã khóa công khai tùy ý Bằng cách sử dụng các mã công khai riêng cho mỗi giao dịch, người sử dụng có thể hoàn toàn khiến cho việc tìm ra danh tính người nhận là bất khả thi

 Độc lập tài chính

Bitcoin không có một cơ quan đầu não nào đứng ra quản lý như chính phủ hay ngân hàng trung ương Vì vậy Bitcoin không bị ảnh hưởng bởi bất ổn chính trị hay những quy định quản lý đối với tiền tệ truyền thống Nhờ điều này

mà Bitcoin trở nên phổ biến với những nước phải chịu bất ổn về chính trị hay kinh tế, điển hình là vào những năm 2015 Bitcoin được sử dụng như một dạng tiền tệ thay thế đồng peso của Argentina, lúc đó đang trong giai đoạn siêu lạm phát và trong quá trình kiểm soát vốn Iran cũng sử dụng bitcoin để tránh những trừng phạt về tiền tệ

Bản chất độc lập tài chính của Bitcoin chính là ưu điểm lớn nhất của Bitcoin so với các hệ thống tiền tệ truyền thống Khác với những giao dịch tín dụng thông thường, việc chuyển một số lượng lớn Bitcoin sẽ không gây báo động đối với chính quyền Cùng với đó, chính quyền các nước cũng không có khả năng đóng băng tài sản trong một tài khoản Bitcoin

1.3.2 Nhược điểm

 Biến động giá cả

Biến động lớn trong giá cả Bitoin là mối quan ngại lớn cho cả chính phủ các nước và nhà đầu tư Lượng Bitcoin hiện đang lưu thông so với các bên chấp nhận Bitcoin như hình thức thanh toán vẫn còn nhỏ Tính thanh khoản thấp dẫn đến việc các hoạt động trao đổi hay các sự kiện nhỏ dều có thể ảnh hưởng

đến giá cả của Bitcoin Trong một khoảng thời gian ngắn trong năm 2014, giá của của Bitcoin giảm một lần 50%, từ 1155USD xuống còn 576 USD Năm 2013 từng ghi nhận mức biến động giá của Bitcoin ở mức 142%, trong khi đó biến động giá của tiền tệ truyền thống ở mức 10% và của cổ phiếu ở mức 25% Khác với vàng, giá trị của Bitcoin không liên hệ với bất kỳ tài sản vật lý nào và một khi giảm không thể hồi phục lại được Tính biến động giá lớn của Bitcoin đã gây mối quan ngại lớn cho nhà đầu tư về tính hữu dụng như một loại tiền tệ của hệ thống này

 Mất cắp

Việc Bitcoin bị đánh cắp chính là một vấn đề lớn khác mà các nhà đầu

tư lo lắng Các vụ đánh cắp Bitcoin nhỏ thường diễn ra khi hacker đánh cắp được

mã truy cập cá nhân của nạn nhân và dùng nó để chuyển Bitcoin của nạn nhân một cách bất hợp pháp Các vụ đánh cắp Bitcoin quy mô lớn là khi các hacker tấn công vào hệ thống hoặc thị trường giao dịch Bitcoin lưu trữ số lượng lớn mã

cá nhân của nhiều người sử dụng Nghiêm trọng nhất của nạn đánh cắp Bitcoin cho tới thời điểm này vẫn là việc sàn giao dịch Bitcoin Mt.Gox với 850,000 Bitcoin bị đánh cắp Với số lượng lớn các vụ đánh cắp Bitcoin diễn ra, nỗi quan ngại về an ninh của hệ thống trước các hacker đang khiến cho người sử dụng dè chừng với loại hình tiền ảo này

Phục hồi số tài sản bị mất cắp cũng là một nhược điểm mà tiền tệ điện

tử có so với tiền tệ thông thường Nếu một ngân hàng Mỹ phá sản, Cục Bảo hiểm

Ký thác Mỹ (FDIC) sẽ bảo hiểm cho người gửi lên đến 250,000USD Tương tự nếu một doanh nghiệp Mỹ phá sản, Cục Chính sách Bảo vệ Nhà đẩu tư Mỹ

(SIPC) sẽ bảo hiểm cho nhà đầu tư lên đến 500,000 USD Trong khi đó, những

giao dịch Bitcoin không hề có bảo hiểm trước những mất mát Và tính ẩn danh của hệ thống khiến cho việc khôi phục lại số Bitcoin bị mất gần như bất khả thi

do liên quan đến hoạt động rửa tiền và các hành vi phạm pháp

Do tính ẩn danh và không có cơ quan nào quản lý, Bitcoin được tội phạm sử dụng như một công cụ giao dịch cho những hoạt động phi pháp của mình Điều này đã dấy lên lo ngại cho chính phủ các nước về tính hợp pháp của Bitcoin và hướng đi nhằm quản lý hệ thống tiền tệ điện tử này

1.4 Nguyên nhân của việc quản lý Bitcoin

 Bong bóng kinh tế

Các nền kinh tế hàng đầu trên thế giới đang lo ngại rằng ở Bitcoin xuất hiện tất cả biểu hiện của một bong bóng kinh tế Mặc dù được chấp nhận như là một phương tiện thanh toán, nhưng giá trị của một hệ thống tiền tệ cần được đảm bảo bởi tín dụng của cơ quan phát hành, dù đó là chính phủ hay một cá nhân Việc các hệ thống tiền tệ truyền thống có giá trị nội tại là nhờ việc hệ thống này được đảm bảo bởi cơ quan phát hành tiền tệ, nhưng Bitcoin lại không hề có giá

trị nội tại do không hề có một cơ quan nào đứng ra phát hành hay chịu trách nhiệm về Bitcoin

Trong nghiên cứu của Swarzt (2014), xét theo giả thuyết Thị trường hiệu quả (EHM), việc Bitcoin giữ được giá trị của mình trong tương lai là bất khả thi Giả thuyết Thị trường hiệu quả cho rằng giá trị thị trường của một tài sản ngang với giá trị thu nhập mà nó tạo ra Với việc Bitcoin không tạo ra thu nhập hay có giá trị nội tại, buộc giá Bitcoin phải liên tục tăng để người sử dụng giữ nó như một dạng tài sản Nhưng việc liên tục tăng giá mà không hề tạo ra thu nhập chính là một dạng bong bóng theo thuyết Thị trường hiệu quả

 Rủi ro với nhà đầu tư

Bitcoin là một hệ thống tiền tệ điện tử theo đúng định nghĩa của nó Mặc dù vậy, hầu hết các nhà đầu tư mua Bitcoin với tính chất như một khoản đầu cơ, hơn là một dạng hàng hóa Bằng chính là việc nhu cầu mua Bitcoin đang càng ngày càng tăng, nhưng lưu thông trong việc sử dụng như một loại tiền tệ thì vẫn giữ nguyên Theo một báo cáo của WallStr, 80% người sử dụng Bitcoin mua với mục đích sử dụng như một công cụ đầu cơ

Do xuất hiện nhiều rủi ro khi đầu tư vào Bitcoin, nhiều tổ chức tài chính trên thế giới như Ủy ban chứng khoán Mỹ SEC, Hiệp hội Quản trị chứng khoán Bắc Mỹ NASAA đã đưa ra cảnh báo đối với nhà đầu tư về việc đầu tư vào các hệ thống tiền tệ điện tử Do tính thanh khoản thấp và tỷ giá dao động liên tục, thị trường Bitcoin liên tục bất ổn và người đầu tư sẽ có thể phải chịu những mất mát lớn So với các nhà đầu tư truyền thống, những nhà đầu tư Bitcoin sẽ phải chịu rủi ro lớn hơn nhiều trước những biến động của thị trường

 Khó khăn trong việc quản lý

Theo Swarzt (2014), việc khó khăn trong quản lý Bitcoin đã dấy lên nhiều quan ngại cho chính phủ các nước Chính phủ nhiều nước lo ngại rằng việc đưa ra các chính sách quản lý và kiểm soát Bitcoin sẽ làm chậm đà phát triển của các công nghệ mới như blockchain, điện toán đám mây,…Đồng thời việc quản lý Bitcoin ở một nước có thể chỉ khiến cho các giao dịch chuyển sang các nước khác có chính sách kiểm soát kém và thiếu quy định bảo vệ người tiêu dùng Cuối cùng là nỗi lo rằng việc đưa ra những quy định và kiểm soát sẽ không đem lại lợi ích lớn hơn chi phí nhân sự cùng hệ thống quản lý hệ thống tiền tệ với hàng triệu người dùng này

Swarzt cũng cho rằng những lý do trên mặc dù hợp lý nhưng không đủ thuyết phục Không có bất kỳ bằng chứng nào cho thấy việc đưa ra các điều luật nhằm bảo vệ nhà đầu tư sẽ làm chậm lại đà phát triển của Bitcoin, thậm chí còn

là điều ngược lại Các quy định quản lý sẽ làm tăng độ tin cậy đối với nhà đầu tư, đồng tời giúp cho Bitcoin phát triển Dù phí giao dịch Bitcoin khi đó sẽ tăng, nhưng so với việc mất một lượng lớn Bitcoin vì không có những quy định bảo vệ người sử dụng thì cái giá là quá nhỏ Cùng với đó, chi phí của những giao dịch Bitcoin từ đầu cũng đã thấp hơn bất kỳ hình thức thanh toán trực tuyến nào, vậy nên hoàn toàn có thể đưa ra giải pháp tăng chi phí này mà không phải chịu áp lực cạnh tranh bởi phí giao dịch cao từ các đơn vị phát hành thẻ tín dụng khác

Từ đó Swarzt (2014) kết luận rằng hoàn toàn hợp lý để đưa ra các khung luật quản lý hệ thống tiền tệ Bitcoin qua việc kiểm soát người dùng, cụ thể là trong hoạt động trao đổi và “đào” Bitcoin Qua đó khâu quản lý sẽ không

quá chặt chẽ, nhưng lại có hình thức kiểm soát các hoạt động lưu thông và tạo ra các đơn vị Bitcoin

1.5 Các cách nhằm quản lý Bitcoin

Trong nghiên cứu “Bursting the Bitcoin Bubble: The Case To

Regulate Digital Currency as a Security or Commodity” (Nicole D Swartz, 2014), phân loại công cụ quản lý Bitcoin ra làm 3 dạng: quản lý Bitcoin như tiền

tệ, quản lý Bitcoin như chứng khoán, và cuối cùng là quản lý Bitcoin như hàng hóa

 Quản lý Bitcoin như tiền tệ

Tiền tệ được định nghĩa như một đồng xu, một tờ ngân phiếu, hoặc tiền giấy ngân hàng phát hành lưu thông như một trung gian trong trao đổi, buôn bán; kế toán; lưu trữ Tiền tệ truyền thống có giá trị tương đương với tín dụng của bên phát hành Nhưng trong trường hợp của tiền ảo nói chung và của Bitcoin nói riêng, đây là loại tiền tệ không có giá trị nội tại Thế nên khá khó để cho rằng Bitcoin có thể được sử dụng như một trung gian trao đổi; kế toán hay lưu trữ một cách hiệu quả Swarzt (2014) cũng cho rằng việc quản lý Bitcoin như một dạng tiền tệ không thực sự hiệu quả

Có một vài lý do để Bitcoin không phải một trung gian trao đổi tốt Thứ nhất, lượng giao dịch bằng Bitcoin hàng ngày là rất thấp so với lượng giao dịch bằng tiền tệ truyền thống Cùng với đó, quá trình thu thập và chi trả bằng Bitcoin khá phức tạp để có thể sử dụng như một loại tiền tệ hàng ngày Việc đào Bitcoin cần khá nhiều khả năng tính toán của máy tính để đạt được, và cũng chưa thực sự nhiều bên buôn bán tiếp nhận Bitcoin như một hình thức thanh toán Tính dao động giá liên tục của Bitcoin cùng với nguồn cung liên tục giảm

khiến cho nhà đầu tư và người sở hữu Bitcoin có xu hướng tích trữ hơn là sử dụng để trao đổi, tiêu dùng Cuối cùng là đặc tính phân quyền của Bitcoin có nghĩa rằng sẽ không có ngân hàng nào đứng ra đảm bảo cho giao dịch Các lý do trên khiến cho việc sử dụng Bitcoin như một trung gian giao dịch không thực sự hiệu quả

Bitcoin cũng không thực sự là một đơn vị kế toán vì không thể so sánh giá trị của Bitcoin với giá trị của các loại hàng hóa khác Bitcoin thường được quy ra giá trị của một loại tiền tệ truyền thống, thường là USD Và biến động giá

cả liên tục khiến cho người dùng khó có thể so sánh Bitcoin với các hàng hóa khác Cùng với đó, giá trị của Bitcoin hiện nay đã tăng lên quá cao để có thể so sánh và sử dụng như một loại tiền tệ phổ thông (giá của Bitcoin từng đạt ở mức 20,000USD vào năm 2017 và hiện nay ở mức 7000USD) Với những nhược điểm này, Bitcoin không phù hợp để làm đơn vị kế toán với người dùng phổ thông

Sử dụng Bitcoin như một dạng lưu trữ tài sản cũng là không khả thi Việc biến động giá cả liên tục khiến cho người sở hữu khó có thể dựa vào hệ thống tiền ảo này như một cách để bảo đảm giá trị tài sản Cùng với đó, do thiếu những chính sách bảo vệ nhà đầu tư, Bitcoin hoàn toàn có thể bị đánh cắp bởi các hacker

Từ những lý do trên, Swarzt(2014) đánh giá rằng việc quản lý Bitcoin như một dạng tiền tệ thông thường là không thực sự hiệu quả và cần nhà chức trách có các biện pháp thực sự cứng rắn để quản lý theo loại hình này

 Quản lý Bitcoin như chứng khoán