NW359 360 DẠNG 33 TÍCH PHÂN(TÍNH TÍCH PHÂN BẰNG TÍNH CHẤT) GV

Tính chất tích phân.. CÁC DẠNG BÀI TẬP TƯƠNG TỰ  Lý thuyết về tích phân.. Sử dụng định nghĩa, ý nghĩa hình học của tích phân.. Các bài toán liên quan tổng, hiệu, tích với các số thực,

Trang 1

I KIẾN THỨC CẦN NHỚ:

1 Định nghĩa tích phân:

Định nghĩa:

Cho hàm số f x 

liên tục trên đoạn  a; b

Giả sử F x 

là một nguyên hàm của hàm số f x 

trên đoạn  a; b , hiệu số F b F a được gọi là tích phân từ ađến b ( hay còn gọi là tích phân xác định

trên đoạn  a b;

của hàm số f x 

)

Kí hiệu: b  d   b    

a

a f x x F x F b F a

Nhận xét: tích phân chỉ phụ thuộc vào hàm f , vào cận , a b mà không phụ thuộc vào biến số.

Ý nghĩa hình học của tích phân: Nếu f x 

liên tục và không âm trên đoạn  a b;

thì tích phân

 d

b

a f x x

� là diện tích Scủa hình thang cong giới hạn bởi đồ thị hàm số y f x , trục Oxvà hai đường

thẳng x a x b , 

 d

b a

S�f x x

2 Tính chất tích phân.

a

a f x x

� .

a f x x  b f x x

� � .

a kf x x k a f x x k�

a f x x a f x x c f x x a c b 

a ��f x �g x ��x a f x x�a g x x

Nếu y f x  là hàm lẻ, liên tục trên đoạn a a;  thì: a  d 0

a f x x

 

� .

Nếu y f x  là hàm chẵn, liên tục trên đoạn a a;  thì: a  d 2 0a  d

a f x x f x x

 

� � .

II CÁC DẠNG BÀI TẬP TƯƠNG TỰ

 Lý thuyết về tích phân

Sử dụng định nghĩa, ý nghĩa hình học của tích phân

Các bài toán liên quan tổng, hiệu, tích với các số thực, các hàm đơn giản

Các bài toán liên quan nguyên hàm cơ bản, nguyên hàm mở rộng

Các bài toán liên quan nguyên hàm chứa nhánh

Tích phân hàm chẵn, hàm lẻ

DẠNG TOÁN 33: TÍCH PHÂN ( TÍNH TÍCH PHÂN DỰA VÀO TÍNH CHẤT TÍNH PHÂN)

Trang 2

Tích phân lượng giác đặc biệt.

 …

BÀI TẬP MẪU

1

2f x 1 dx5

�

thì 3  

1

f x dx

�

3

2.

Phân tích hướng dẫn giải

1 DẠNG TOÁN: Đây là dạng toán tìm tích phân dựa vào tính chất của tích phân

2 KIẾN THỨC CẦN NHỚ:

Tính chất tích phân:

i)  d  d  , 0

k f x x k f x x k  k

.

ii) b     d b  d b  d

a ��f x �g x ��x a f x x�a g x x

3 HƯỚNG GIẢI:

Dựa vào 2 tính chất trên ta được kết quả

Từ đó, ta có thể giải bài toán cụ thể như sau:

Lời giải Chọn D

Ta có

3

2

f x  dx � f x dx dx � f x dx  � f x dx

Bài tập tương tự và phát triển:

 Mức độ 1

Câu 1. Cho 1    

0

f x  g x x

�

và 1  

0

g x x

�

, khi đó 1  

0

d

f x x

�

bằng

Lờigiải Chọn C

Ta có:

f x  g x x f x x g x x

f x x f x  g x x g x x  

Câu 2. Nếu 2   2  

0 f x xd 2; 0 g x xd 1

� � thì �02��3f x g x ��dx bằng

Lờigiải Chọn A

Ta có : 2     2   2  

0 ��3f x g x ��dx3 0 f x xd  0 g x xd 5

Câu 3. Nếu 1  

2 f x xd 5

 

� thì 12 f x  3 dx

 ��  ��

Lờigiải

Trang 3

Chọn B

2

2 f x 3 dx 2 f x xd 3 2dx 5 3x 14

 ��  ��       

Câu 4. Nếu 2   2  

1 f x xd 2, 3 f x xd 1



� � thì 13 f x x d



Lờigiải ChọnC

Ta có : 1   2   1   2   2  

3 f x xd 3 f x xd 2 f x xd 3 f x xd 1 f x xd 1

        

Câu 5. Nếu 2  

0 f x xd 4

� thì �02��2f x  8 d��x bằng

Lờigiải Chọn B

0

0 ��2f x 8 d��x2 0 f x xd 8 d0 x2.4 8 x  8

Câu 6. Cho tích phân 2  

0

f x x

�

Tính tích phân 2  

0

J ��f x  ��x

Ta có

2 0

J ��f x  ��x �f x x �x  x   

Câu 7. Biết rằng 1     1  

0��f x g x ��dx3, 0 f x xd 5

� � Tính �01g x x d ?

Lờigiải Chọn D

Ta có : 1     1   1  

0��f x g x ��dx 0 f x xd  0g x xd

0g x xd  0 f x g x dx 0 f x xd    3 5 2

Câu 8. Nếu 2  

1 f x xd 3

� thì 12   d

3

f x x

� bằng

Ta có :

2 2

1 1

1

f x

x f x x

� � .

Câu 9. Nếu 2  

0 ��2f x 1 d��x3

� thì �02 f x x d bằng

5

1

3

2

Trang 4

Ta có : 2   2   2 2  

0 ��2f x 1 d��x2 0 f x xd  0dx2 0 f x xd 2

2 2

0 0

d

f x x ��  �� 

Câu 10. Nếu 2  

0 ��3f x x��dx5

� thì �12 f x x d bằng

A.

7

5

3

Lờigiải ChọnA

Ta có : 2   2   2 2   2 2 2  

0

2

x

f x x x f x x x x f x x  f x x

2 2

0 0

d

f x x x

f x x ��  �� 

 Mức độ 2

Câu 1. Cho 2  

1

4f x 2x dx1

�

Khi đó 2  

1

f x dx

�

bằng :

2

2 2

1 1

2

x

f x dx f x dx

Câu 2. Cho hàm số f x 

liên tục trên đoạn 0;10

và

 

10 0

f x x

�

và 6  

2

d 3

f x x

�

Tính

2 10

0 6

P�f x x�f x x

Ta có 10  

0

f x x

� 2   6   10  

0 2 6

f x x f x x f x x

2 10

0 6

f x x f x x  

Vậy P4.

Câu 3. Nếu 1  

1f x xd 2

 

� thì 01f 2x 1 d x

 

Trang 5

Đặt t2x1�dt2dx.

Đổi cận :

  �  

�

�  � 

1

2

    

Câu 4. Biếty f x là hàm số chẵn, xác định, liên tục trên 1;1và 1  

0 f x xd 2

� .Tính 11f x x d



�

Vìy f x là hàm số chẵn,xác định,liên tục trên 1;1 nên 1   1  

1f x xd 2 0 f x xd 4

  

� � .

Câu 5. Biếty f x là hàm số lẻ, xác định, liên tục trên 2; 2 và 0  

2 f x xd 4

 

� .Tính�02 f x x d

Vìy f x là hàm số lẻ,xác định,liên tục trên 2; 2 nên

2 f x xd 0 2 f x xd 0 f x xd 0 0 f x xd 2 f x xd 4

  �    �     

1 ��3f x 2g x ��dx8, 1 ��4f x g x ��dx7

Đặt 2   2  

1 d , 1 d

a�f x x b�g x x Theo đề bài ta có: 34 2 78 12

�

Vậy 2  

1 f x xd 2

� .

Câu 7. Cho 2    

1

3f x 2g x dx1

�

, 2    

1

2f x g x dx 3

�

Khi đó, 2  

1

d

f x x

�

bằng

A

11

5 7



6

16

7 .

Lời giải

Chọn B.

Đặt 2  

1

d

a�f x x

, 2  

1

d

b�f x x

, ta có hệ phương trình

a b

 

�

�   

�

5 7 11 7

a b

�  

�

� �

� 

�

Vậy 2  

1

5 d 7

f x x 

�

Trang 6

Câu 8. Cho 2  

1

d 3

f x x

�

, 2  

0

f x x

�

Khi đó 12  

1

d

f x x

�

bằng

Lời giải Chọn A

Đặt t5x �2 dt5dx, với x0�t2; x2�t12.

2 12

1

5

f x x f t t

2 1

f t t f t t

Vậy ta có 12   2   12  

1 1 2

f x x f x x f x x  

Câu 9. Cho 2  

1

d 5

f x x





�

, 1  

2

d 3

g x x





�

Khi đó 2    

1

d

f x g x x



�

bằng

Ta có : 1   2  

2 1



f x g x x f x x g x x

có đạo hàm liên tục trên đoạn 1;3 ,  f  1 3 và3  

1

d 10

f x x



�

Tính

 3

f .

Lời giải Chọn B

Ta có : 3     3        

1 1



�

 Mức độ 3

Câu 1. Cho

 

2 2

d 1

f x x





�

Tính

 

2

2021 2

sin d



�

Lời giải Chọn C

Vì ysin2021x là hàm số lẻ, xác định và liên tục trên 2 2;

 

� �nên

2 2021 2

sin x xd 0





�

2021 2021

Trang 7

Câu 2. Cho f x 

, g x 

là hai hàm số liên tục trên đoạn 1;1 và f x 

là hàm số chẵn, g x 

là

hàm số lẻ Biết 1  

0

f x x

�

;1  

0

g x x

�

Mệnh đề nào sau đây là sai?

A. 1  

1

d 10

f x x





�

1

d 10

f x g x x



�

C. 1    

1

d 10

f x g x x



�

1

d 14

g x x





�

Vì f x  là hàm số chẵn nên 1   1  

1 0





� � 2.5 10



Vì g x 

là hàm số lẻ nên 1  

1

d 0

g x x





�

� 1    

1

d 10

f x g x x



�

và 1    

1

d 10

f x g x x



�

Vậy đáp án D sai

Câu 3. Cho hàm số y f x  liên tục trên đoạn 1;3 thỏa mãn 1  

0

f x x

�

và 3  

1

d 4

f x x 

�

Tính 3  

1

d

f x x

�

Vì f x 

là hàm chẵn nên 1   1   1  

1 0 0



Ta có: 3   1   3  

1 1 1

f x x f x x f x x

 

0 1

2 f x xd f x xd 4 4 8

là hàm số lẻ, liên tục trên 4;4 Biết rằng 0  

2 f x xd 2

  

� và

2

1 f 2 dx x4

� Tính tích phân I �04 f x x d .

Vì f x 

là hàm số lẻ nên : 0   0   2  

2 f x xd f x xd f x xd

 

Đặt t2x�dt2dx.

Đổi cận: x1�t2, x2�t4.

1

2

f  x x  f x x  f t t f t t 

Trang 8

 

4

2 f x xd  8

Vậy 4   2   4  

0 d 0 d 2 d 2 8 6

I �f x x�f x x�f x x    .

có đạo hàm liên tục trên  0;1

, thỏa 2f x  3 1f   x 1x2 Giá trị tích

phân 1  

0 f x x� d

� bằng?

1

3

2.

Ta có:

 

2

2 0

3

5

f

�  

�

Vậy: 1    1    

0

0 f x x� d  f x  f 1  f 0 1

Câu 6. Cho hàm số f x ( ) có đạo hàm liên tục trên R và thỏa mãn f (0) 3 

và

2

( ) (2 ) 2 2,

f x  f  x x  x  �R Tích phân x

2 0

( )d

xf x x�

�

bằng

A.

4 3



2

5

10 3



Thay x0

ta được f (0)  f (2) 2  � f (2) 2   f (0) 2 3     1

Ta có:

2 2

0 0

( )d (2 )d

f x x f x x

Từ hệ thức đề ra: 2  2 2  2

f x  f x x x  x x � f x x

Áp dụng công thức tích phân từng phần, ta lại có:

2 0

4 10

xf x x xf x�   f x x    

Câu 7. Cho hàm số y f x  có đạo hàm liên tục trên đoạn  0;1 thỏa mãn f  1 0 và

 

1

2018

0

d 2

x f x x

�

Giá trị của 1 2019  

0

d

x f x x�

�

bằng

A

2 2019



2

Ta có: 1 2019   1 2019     2019  1 1 2018  

0

I �x f x x� �x f x x f x � x f x x

Trang 9

  1 2018  

0

Câu 8. Choy f x , y g x   là các hàm số có đạo hàm liên tục trên  0; 2 và 2    

0

g x f x x� 

�

,

   

2

0

g x f x x� 

�

Tính tích phân 2    

0

I  ��f x g x ��x

Xét tích phân 2     2        

I ��f x g x ��x��f x g x�  f x g x� ��x

g x f x x g x f x x

xác định trên

1

\ 2

� �

�

thỏa mãn f x  2 2 1

x

� 

 và f  0 1, f  1 2 Giá trị của biểu thức f   1 f  3 bằng

A 4 ln15 . B.2 ln15 . C 3 ln15 . D ln15

1

2 d 2 1

x



�

+) Với

1 2

x

từ giả thiết f  0 1 �C11� f x  ln 2x 1 1

+) Với

1 2

x

từ giả thiết f  1 2 �C22� f x  ln 2x 1 2

 

) f 0 1

  �c1� f x  ln 2x 1 1.

 

1 ln 3 1

3 ln 5 2

f

�

� � f   1 f  3  3 ln15.

Câu 10. Cho 1   

0

1 3 x f x x� d 2019

�

; 4f  1  f  0 2020Tính  

1 3 0

3 d

f x x

�

A

1

Trang 10

   

 

1

0

1 1 0 0 1

0 1

0

1 d 3

x f x x

f x x

�



�

Ta có:    

1

1 3

0 0

f x x f t  

Câu 11. Cho hàm số f x( ) , biết

 

ln khi 0 '

4 2 khi 0

x

x x

f x

�

 �

� và thoả mãn f(1) 0 , f( 1) 1  Tính ( ) (0)

f e f

33

31

1

2 d

x

Do f(1) 0 nên C1 Suy ra 0 f x( )12ln2x

Với x� ta có 0 f x( )�f x x'( d) �4(x2 d)3 x 3 4

2

4(x 2) (d x 2) (x 2) C

Do f( 1) 1  nên C2  Suy ra 0 f x( ) ( x 2)4.

Vậy

 

2 4

1

ln khi 0 2

2 khi 0

f x

�

 �

Khi đó

( ) ; (0) 16 ( ) (0)

f e  f  � f e  f 

Câu 12. Cho hàm số y f x có đạo hàm f x� 

liên tục trên đoạn  0;5 và đồ thị hàm số y f x� 

trên đoạn  0;5

được cho như hình bên Tìm mệnh đề đúng

A. f  0  f  5  f  3 . B. f  3  f  0  f  5 .

Trang 11

C. f 3  f  0  f 5 . D.f  3  f  5  f  0 .

Ta có: 5          

3 f x x� d  f 5  f 3 0� f 5  f 3

3

0 f x x� d  f 3  f 0 0� f 3  f 0

5

0 f x x� d  f 5  f 0 0� f 5  f 0

Vậy f  3  f  5  f  0 .

Câu 13. Cho hàm số f x  liên tục trên  3;7 và thỏa mãn f x   f10 xvới  �x  3;7 và

  7

3

f x x

�

Tính 7  

3

d

I�xf x x

?

Đặt t10x�dt  dx Đổi cận x3�t7, x7�t 3

7 10 10 d 3 10 10 d 3 10 10 d

I  � t f t t� t f t t� x f x x

3

f x  f x �I � x f x x �f x x�xf x x

I  I I 

liên tục trên � thỏa 1  

0

f x x

�

và 2  

0

f x x

�

Tính

 

7 0

d

I �f x x

A. I  16 B I  18 C I  8 D I 20.

 

1 0

A�f x x

,

2 0

B�f x x

đặt t3x1�dt3dx. Đổi cận :

 � 

1

3

B �f t  ��f t  ��f x x

Vậy 7   1   7  

0 0 1

I �f x x�f x x�f x x

Câu 15. Biết    

2

0

x

f t tx x  �x

Tính f  4

Trang 12

A.1 B

1 4



1

4

Đặt F x  �f x x d �F x�   f x  Ta có:

2

2 0

0

x

f t tx x �F t x x �F x F x x

�

Đạo hàm hai vế ta có:

 2    

2xf x cos x xsin x

Chọn x � 2 4  4 cos 2  2 sin 2   4 1

4

 Mức độ 4

có đạo hàm liên tục trên đoạn  0;1

thỏa mãn f  1 0, 1   2

0

f x� x

�

và

 

1 2 0

1 d 3

x f x x

�

Tích phân

 

1 0

d

f x x

�

bằng

A

7

Từ giả thiết: 1 2  

0

1 d 3



�x f x x 1 2  

0

��x f x x

Tính: 1 2  

0

Đặt:

2 3

�

Ta có:

1

2 3 3

0

I x f x x x f x x f x x     1 3  

0

 f  f �x f x x 1 3  

0

� d

 �x f x x

Mà: 1 2  

0

1  � d

 

1 3 0

� d  1

0

7 � d  7

��x f x x ��f x �� x

, (theo giả thiết:

 

1

2 0

f x� x

�

)

1

2 3

0

��x f x ��f x �� x 1   3  

0

� �f x �x f x �x

 

3

7 + � 0

� x f x � f x�   7x3   7 4

4

  

Trang 13

Với f  1 0 7 4

4



� C

Khi đó:   7 4 7

  

Vậy: 1   1 4

0 0

1 5 0

7

4 5

  �  �

x

5



Câu 2. Cho hàm số f x( ) liên tục trên � và có

3 0

( )d 8

f x x

�

và

5 0

( )d 4

f x x

�

Tính

1 1

( 4 1)d



�

A

9

11

Ta có:

1

1 1

4

( 4 1)d ( 4 1)d (4 1)d

 

Tính:

1 4 1

( 4 1)d



 � 

Đặt

1

4

t  x � t x

0 5

5 0

( )d ( )d 1

A  f t t f t t

Tính:

1

1 4

(4 1)d

B�f x x

Đặt

1

4

t x � t x

3 0

1 ( )d 2 4

B f t t

Vậy

1 1



�

liên tục trên tập hợp � và thỏa mãn ln 3  

0

3 d 1

x

f e  x

�

,

6

4

2 1

3

x f x

x x



 



�

Giá trị của 6  

4

d

f x x

�

bằng

Đặt 1 ln3  

0

3 d 1

x

I  �f e  x

t



Đổi cận: x0�t4, xln 3�t 6.

Trang 14

Khi đó:

6 6 1

4 4

1

f t t f x x I

Ta có

2 f x xd   5 3 f x xd  4

Câu 4. Cho hàm số f x  xác định trên

0;

2



� �

thỏa mãn 2 2   

0

2



�

Tích phân 2  

0

d

f x x



�

bằng

A 4



Ta có:

2 2 0

4



� �

0

2



 � �  ��

0

1 sin 2 dx x



�

2 0

1 cos 2 2



2 2

 



Do đó: 2 2   

0

4



0

4



 

2

0



�

2 0

4



�

Suy ra   2 sin 0

4

f x  ��x��

� � , hay   2 sin

4

f x  ��x ��

Bởi vậy: 2   2

0 0

4

 



0

4

x



  � � 

Câu 5. Cho hàm số y f x  liên tục trên � Biết 4  

0

tan d 4





�

và

 

2 1 2 0

d 2 1

x f x

x



�

Tính

 

1 0

d

I �f x x

Lời giải

Trang 15

Chọn C

2

d tan ;d tan 1 d ;d

1

t

 và đổi cận

0 4

0 1

x t



Ta được 4   1 2  1 2 

0 0 0



1



Câu 6. Cho hàm số f x  liên tục trên � và thỏa 2  

2 2



1

f x x

�

Tính 5   1

d

f x x

�

Đặt:

2 2

2

t

Ta có: 5   2 5   5  2

f t

5 5

2

1 1

f t

t

 

5 1

d 13

f t t 

Câu 7. Cho hàm số f x  có đạo hàm liên tục trên đoạn  0;1 thỏa mãn f  1 1, 1   2

0

9 d 5

f x� x

�

và 1  

0

2 d 5

f x x

�

Tính tích phân 1  

0

d

I �f x x

A

3 5

I 

1 4

I 

3 4

I 

1 5

I 

Đặt t x�t2 x�dx2 dt t Đổi cận x0�t0; x1�t1

Suy ra 1   1  

0 0

f x x t f t t

� � 1  

0

1

5

t f t t

Do đó 1  

0

1

5

x f x x

Mặt khác 1   2  1 1 2  

0 0 0

x f x x f x  f x x�

� � 1 2  

0

1

d

x

f x x�

Suy ra 1 2  

0

d

x

f x x�   

1 2 0

3 d 5

x f x x� 

Trang 16

Ta tính được 1 2 2

0

9

5

x x

�

Do đó 1   2 1 2   1 2 2

f x� x x f x x�  x x

� � � 1   22

0

f x�  x x

  3 2 0

f x�  x 

� � f x�  3x2 � f x  x3C

Vì f  1 1 nên f x  x3

Vậy 1   1 3

0 0

1

4

I �f x x�x x

Câu 8. Cho hàm số y f x  là hàm số chẵn, liên tục trên đoạn  ; , thỏa mãn �0 f x x d 2.

Giá trị tích phân

2020x 1

f x









A

1

Đặt t x�dt dx Đổi cận x  �t, x �t  .

2020 t 1 2020 t 1



  



�

� � ( vì y f x  là hàm số chẵn nên f t   f  t ).

  2020 1 1      

2020

t t

f t

 

2I  f t td 2  f t td





�  � ( vì y f t  là hàm số chẵn )

Vậy I �0 f t t d 2

xác định trên �\2;1

thỏa mãn   2

1 2

f x

x x

� 

  ;  0 1

3

và

f   f  Tính giá trị biểu thức T  f   4 f   1 f  4 .

A

ln 2

3 3

ln ln 2 1

3 � �� �5 

3 � �� �5

� � .

Ta có: f x    x 11x 2 13 x11 x12

4



�

3

4

x x



1



�

0

1

x





3

K  f  f �f x x�

4

3

x x





Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	1,31 MB