Öng ăi khùưp nùm chíu vúâi cûúđng ăöơ cao nhûng öng cuông dađnh thúđi gian ăïí noâi chuýơn vúâi thanh niïn Phíìn Lan taơi caâc Ăaơi hoơc Helsinki, Ollulu vađ Tampere – nhûông trûúđng ăaơ
Trang 1nûúâc ngoađi Búêi vúâi öng ăoâ lađ di saên vùn hoâa cuêa
dín töơc Toađn cíìu hoâa khöng phaêi lađ ăïí baân baên
sùưc Ollila coâ mùơt trong nhûông höơi nghõ quöịc tïị, kïí
caê höơi nghõ cuêa Liïn hiïơp quöịc, bađn trođn cöng
nghiïơp chíu Íu, nhûông dûơ baâo cuêa öng coâ thïí
lađm nhaêy muâa nhûông con söị trïn thõ trûúđng chûâng
khoaân thïị giúâi nhûng öng thñch nghó ngúi bïn búđ
höì Pukala ýn tônh vúâi gia ằnh Öng ăöịi ăíìu vúâi
caâc trung tím cöng nghïơ cao vađ trung tím thûúng
maơi cuêa thïị giúâi nhûng öng yâ thûâc sûơ aênh hûúêng
cuêa Nokia lïn ăúđi söịng vùn hoâa cuêa ăíịt nûúâc Öng
ăi khùưp nùm chíu vúâi cûúđng ăöơ cao nhûng öng
cuông dađnh thúđi gian ăïí noâi chuýơn vúâi thanh niïn
Phíìn Lan taơi caâc Ăaơi hoơc Helsinki, Ollulu vađ
Tampere – nhûông trûúđng ăaơi hoơc mađ Nokia húơp taâc
míơt thiïịt ăïí luön coâ ăuê thanh niïn tađi nùng trong
böơ maây khöíng löì cuêa Nokia toađn cíìu
Nïịu Martti Haikio phaât hiïơn ra rùìng Ollila mong
muöịn ăöìng ăöơi quaên trõ cíịp cao cuêa öng phaêi nïu
gûúng trong ăúđi söịng caâ nhín – nhûng noâ seô
khöng thïí lađ quy ắnh – thò Dan Steibock thíịy rùìng
nhoâm quaên trõ cao cíịp cuêa Ollila ăaô thûơc sûơ cín
bùìng ăúđi söịng caâ nhín vađ töịc ăöơ lađm viïơc cùng
thùỉng trong cöng ty Steinbock ăaô hoađn thađnh taâc
phíím Nokia Revolution trong nùm nùm, bùìng
phûúng phaâp phoêng víịn chñnh caâc nhín víơt Vađ
nhađ tû víịn chiïịn lûúơc nađy ăaô viïịt: “Khöng coâ möơt
thađnh viïn nađo cuêa ban laônh ăaơo dñnh daâng ăïịn
nhûông hađnh vi khöng ăuâng ăùưn trong nghïì
nghiïơp hay coâ hònh aênh tiïu cûơc trong mùưt cöng chuâng” Cuông theo quan saât cuêa Steibock, giaêng
daơy taơi Helsinki, thò ăöơi nhoâm cuêa Ollila “taâch mònh
ra khoêi cöng chuâng vađ tíơn hûúêng cuöơc söịng gia ằnh ýn bònh” Theo öng, hoơ ặúơc ắnh hûúâng
khöng chó búêi nhûông thađnh cöng vađ sûơ giađu coâ mađ chuê ýịu búêi caâc phíìn thûúêng vö hònh nhû uy tñn, ặúơc hoơc hoêi suöịt ăúđi vađ nhíơn ặúơc sûơ tön troơng trong nghïì nghiïơp
Ăoâ lađ nhûông giaâ trõ cùn baên cuêa vùn hoâa Phíìn Lan Baên thín Ollila ăaô chûâng minh rùìng sau khi cöịng hiïịn hïịt mònh thò tuöíi öng lađ möơt thûúng hiïơu – mađ ngađy öng rúđi Nokia caâc haông tin giíơt tñt “Shell ăaô coâ Ollila” Lûúng múâi cuêa öng ặúơc tiïịt löơ lađ 500.000 ăöla möơt nùm Chuâ beâ cuêa ăöơi hûúâng ăaơo Boy Scout nhađ ngheđo ngađy nađo giúđ coâ “giaâ” cao ngíịt – trïn ẳnh cao thïị giúâi Coâ veê nhû CEO quöịc tïị lađ möơt tađi saên quöịc gia – ñt nhíịt lađ cuông trïn khña caơnh hoơ ăoâng thúị nhiïìu cho ăíịt nûúâc Ollila cuông may mùưn khi ăöìng ăöơi cuêa öng lađ nhûông nhađ trñ thûâc hađng ăíìu cuêa ăíịt nûúâc May mùưn ăoâ do öng taơo ra bùìng chñnh lûơa choơn cuêa mònh
Giaâo sû Erkko Autio, möơt chuýn gia Phíìn Lan vïì
toađn cíìu hoâa ăaô viïịt: “Khiïm töịn gíìn nhû lađ möơt
tön giaâo cuêa Nokia Khiïm töịn giuâp baơn saâng suöịt vađ khöng kiïu cùng Ăiïìu nađy coâ thïí lađ möơt bađi hoơc khoâ khùn nhíịt cho moơi ngûúđi khi phaêi noi theo (Nokia) trong möơt thúđi gian dađi, nhíịt lađ khi
Trang 2chuâng ta bùưt ăíìu thađnh cöng” Theo nhađ lyâ luíơn
chiïịn lûúơc quöịc tïị nađy cuêa Ăaơi hoơc Helsinki, ăiïìu
nađy (khiïm töịn) lađ möơt phíìn lyâ do giaêi thñch vò sao
Nokia lađ cöng ty duy nhíịt trong söị 300 doanh
nghiïơp cuđng ngađnh trong khu vûơc lađm nïn huýìn
thoaơi toađn cíìu Ăíy lađ bađi hoơc thûâ saâu trong baêy
bađi hoơc mađ öng ruât ra sau khi nghiïn cûâu thađnh
cöng Nokia trong caâch chinh phuơc thïị giúâi
Coâ thïí thíịy Ollila ăaô ăùơt nïìn taêng bïìn vûông cho
Nokia dûơa trïn hai ýịu töị: hoơc tíơp ăïí höơi nhíơp
quöịc tïị vađ kñnh troơng caâc baên sùưc dín töơc Öng ăaô
viïịt nïn tíìm nhòn, sûâ mïơnh, caâc giaâ trõ chia seê cuêa
möơt tíơp ăoađn thíịm ăíîm tinh thíìn Phíìn Lan
nhûng ăođi hoêi caâc hađnh ăöơng chiïịn lûúơc theo caâch
mađ thïị giúâi hiïơn ăaơi ăang víơn hađnh
Nhûng chuâng ta víîn chûa thïí kïịt luíơn lyâ do
thađnh cöng cuêa chuýịn bay vúâi töịc ăöơ phi thuýìn
cuêa cuơ ruđa Nokia mađ Ollila vûđa cíìm laâi (CEO) vûđa
hûúâng díîn ặúđng bay (chuê tõch)
Steinbock noâi khöng tòm thíịy ăöơng lûơc giuâp
Nokia thađnh cöng – bñ quýịt lađm viïơc nhoâm, chiïịn
lûúơc ăuâng, vùn hoâa doanh nghiïơp töịt khöng phaêi
lađ cuêa riïng Nokia Nhiïìu ngûúđi khaâc cuông coâ
Huöịng höì, Nokia lađ cöng ty phaât triïín nhanh möơt
caâch kinh hoađng nhûng laơi úê trong tònh traơng
khöng ặúơc baêo vïơ - kïí caê bñ míơt cöng nghïơ vúâi
maô nguöìn múê
Víơy ăíu lađ “code bñ míơt cuêa Nokia?” Fortune noâi
thùỉng: Chñnh lađ Ollila Coâ phaêi víơy khöng? Thïị
nïịu öng ra ăi thò Nokia míịt sûâc maơnh? Nïịu ăuâng nhû víơy thò öng khöng thïí lađ möơt “code” nađo caê! Coâ leô phaêi nghe chñnh Ollila noâi thöi: Sûâc maơnh cuêa chuâng töi = trao khaê nùng + trao quýìn lûơc; vađ ăiïìu kiïơn cuêa biïíu thûâc: trao cho ngûúđi treê Ollila ăaô trao laơi nhûông di saên söịng ăöơng nađo?
Quan niïơm söịng “thñch nghi”
Öng cho rùìng con ngûúđi coâ khaê nùng thñch nghi vúâi möi trûúđng khùưc nghiïơt Niïìm tin ăoâ cuêa öng, vúâi thađnh quaê Nokia ngađy nay, ăaô ăííy luđi nhûông mùơc caêm tûơ ti cuêa keê ýịu, keê ăi sau Ăiïìu míịu chöịt lađ biïịt roô caâc nguöìn lûơc vađ sûâc lûơc cuêa mònh Bùìng
tû tûúêng ăoâ, öng thñch caâc thûê thaâch, vađ kïị thûđa möơt caâch tûơ chuê cuđng vúâi thaâi ăöơ khiïm töịn ăöịi vúâi
di saên quaâ khûâ Quan niïơm thñch nghi giuâp öng nhòn thíịy trûúâc tíịt caê moơi ngûúđi nhûông cú höơi múâi mađ giaâo sû Arkko Autio goơi lađ “ýịu töị may mùưn”, vađ giaâo sû Martti Haikio goơi lađ “Ollila ăaô boê laơi nhûông gaânh nùơng tûđ quaâ khûâ möơt caâch nheơ nhađng” Nïịu khöng ăuê quaê quýịt vúâi cú höơi vađng GSM, thò ríịt coâ thïí Ollila bõ lõch sûê boê rúi, búêi ăoâ lađ “lûơa choơn duy nhíịt” nhû caâch noâi cuêa Dan Steinbock
Kinh doanh lađ cöng cuơ phuơc vuơ con ngûúđi
Ollila ăaô ăùơt toađn böơ tíơp ăoađn Nokia múâi meê, treê trung sau taâi cíịu truâc vađo chó möơt sûâ mïơnh duy nhíịt: Connecting People Ăoâ khöng ăún thuíìn lađ
Trang 3möơt khííu hiïơu ăïí ăem baân kiïịm tiïìn trïn quy mö
thïị giúâi Ăoâ lađ sûâ mïơnh cuêa Nokia trong viïơc nöịi
Phíìn Lan vađo lõch sûê thïị giúâi hiïơn ăaơi, nöịi ngûúđi
Phíìn Lan vúâi nhau trong tinh thíìn sisu, sùĩn sađng
cöịng hiïịn cho xûâ súê “Kïịt nöịi moơi ngûúđi” ăùơt
con-ngûúđi-khaâch-hađng vađo võ trñ trung tím phuơc vuơ vúâi
tíịt caê sûơ khaâc biïơt caâ nhín, khaâc biïơt vùn hoâa
nhûng ăïìu giöịng nhau úê nhu cíìu mađ Ollila goơi lađ
“mong muöịn tiïơn nghi hún” Vò thïị khi Nokia cuêa
Ollila tiïịn vađo cöơt möịc 3G vađ Internet thò lõch sûê
giao tiïịp di ăöơng cuêa thïị giúâi bûúâc sang möơt khaê
nùng múâi Vúâi tíịt caê yâ nghôa nhín baên ăoâ, nhín
viïn toađn cíìu cuêa Nokia ặúơc rađng buöơc trong möơt
tinh thíìn nhín loaơi vađ hoơ seô tûơ loaơi boê mònh nïịu
khöng giûô ặúơc ăiïìu rùn thûâ nhíịt: “sûơ hađi lođng cuêa
khaâch hađng” Nhòn möơt caâch hïơ thöịng trong hađnh
trònh cuêa Nokia coâ thïí hiïíu rùìng “sûơ hađi lođng” cuêa
khaâch hađng khöng ăún thuíìn lađ thoêa maôn hađnh vi
mua hađng mađ lađ tinh thíìn saâng taơo ăïí phuơc vuơ
nhûông nhu cíìu tûúng lai cuêa con ngûúđi- tûđ cöng
nùng cöng nghïơ cho ăïịn kiïíu daâng ăaâp ûâng nhu
cíìu thíím mô cuêa ngûúđi duđng Ăiïìu nađy giaêi thñch
vò sao R&D cuêa Nokia phaêi nhòn thíịy, tiïn ăoaân
vađ taơo ra nhûông “bûúâc nhaêy voơt” cho nhu cíìu cuêa
con ngûúđi – theo caâch noâi cuêa Business Week – khi
Nokia múê ra caâch cûêa 3G
Hoơc lađ ăiïìu kiïơn tiïn quýịt
Nguýn tùưc quýịt ắnh cuêa Nokia lađ haôy ăïí caâc
bùìng chûâng khoa hoơc lïn tiïịng, hún lađ chûâc vuơ Ăíìu tû nhiïìu (vađ chuê ýịu lađ ăuâng caâch) vađo R&D lađ bùìng chûâng thuýịt phuơc nhíịt cuêa tû tûúêng quaên trõ Ollila Ăoâ coâ thïí lađ caâch hoơc cuêa möơt töí chûâc Baên thín öng ăaô hoơc tíơp thíơt nhiïìu ăïí “tûơ mònh giađnh líịy võ trñ laônh ăaơo” Lõch sûê cuêa Nokia cho öng thíịy rùìng caâc võ tiïìn böịi cuêa nhûông thúđi ăiïím thađnh cöng, tûđ caâc nhađ saâng líơp cho ăïịn tađi nùng Kairamo ăïìu lađ nhûông ngûúđi hoơc ra trođ Hoơc
úê trûúđng khöng ăuê mađ phaêi ra nûúâc ngoađi mađ hoơc caâch thiïn haơ bònh thiïn haơ Hoơc khöng ăuê mađ phaêi lađm thú ăïí hoơc Nhòn tûđ thung luông Sillicon ăïịn ÍỊn Ăöơ, Trung Quöịc, Singapore hiïơn ăaơi vađ nûúâc Nhíơt vúâi cuöơc Duy Tín ăíìu thïị kyê XX, coâ thïí thíịy caâch nhòn cuêa Ollila vïì tiïịp cíơn quöịc tïị lađ coâ hiïơu quaê vađ hiïơu quaê thíìn kyđ Tuy nhiïn, coâ veê nhû, hoơc chñnh tûđ thíịt baơi cuêa mònh, tûđ chñnh thađnh cöng cuêa mònh múâi lađ quan troơng Steinbock xaâc nhíơn rùìng Ollila lađ ngûúđi ăaô khai thaâc caâc nguöìn lûơc cuêa mònh hún lađ chúđ ăúơi sûơ giuâp ăúô tûđ bïn ngoađi Díîn dùưt toađn böơ cöng cuöơc khai thaâc ăoâ chñnh lađ tû tûúêng ăíìu tû vađo con ngûúđi, mađ khúêi ăíìu lađ nhoâm chíịt xaâm tinh hoa cuêa caâc ăöìng nghiïơp cíịp cao cuêa öng Khoa hoơc quaên trõ chíịt lûúơng ăaô ặúơc aâp duơng ăïí toađn böơ tíơp ăoađn coâ thïí hoơc ặúơc tûđ viïơc “lùưng nghe nhín viïn” Ngûúđi treê ặúơc ăùơt vađo trung tím sûơ nghiïơp nađy, búêi muöịn
ăi ặúđng dađi ngûúđi ta buöơc phaêi ăïí ngûúđi treê lađm chuê tûđ bíy giúđ
Trang 4Vúâi möơt sûơ chuíín bõ chíịt xaâm cíín thíơn, ngûúđi ta
coâ thïí hoơc ngay nhûông bađi hoơc trong quaâ trònh
hađnh ăöơng Ollila ăaô thûđa nhíơn lađ khöng nhòn thíịy
trûúâc möơt tûúng lai nhû thïị nađo, moơi thûâ cíìn ặúơc
nhòn nhíơn, ăaânh giaâ liïn tuơc
Ollila ăaô múđi nhađ kinh tïị hoơc Bengt Holmstrom
cuêa Ăaơi hoơc cöng nghïơ Massachussettes, Myô vađo
ban giaâm ăöịc tíơp ăoađn Nokia Nùm 1999,
Holmstrom ăïịn Espoo gùơp Ollila taơi Nokia House,
öng ăaô hoêi võ CEO nađy rùìng: “Mika on
salaisuutesi?” Holmstrom vađ Ollila ăang noâi vúâi
nhau bùìng tiïịng meơ ăeê – ngön ngûô ăaô traêi qua
600 nùm bõ ăö höơ nhûng víîn ặúơc giûô gòn – vò giaâo
sû Holmstrom lađ möơt ngûúđi Phíìn Lan Cíu hoêi ăoâ
coâ nghôa lađ “What’s your secret code?”, theo Justin
Fox cuêa taơp chñ Fortune thuíơt laơi Míơt maô bñ míơt
(kinh doanh) cuêa öng lađ gò víơy? Secrect code cuông
coâ nghôa lađ maô bñ míơt trong möîi chiïịc ăiïơn thoaơi
Ollila ăaô cûúđi traê lúđi rùìng: “Chùỉng coâ bñ míơt gò
ăíu” Vađ öng caâm ún sûơ ăaânh giaâ cao cuêa võ giaâo
sû cuđng lađ ngûúđi Phíìn Lan: “Nhûng ăùơt cíu hoêi
hay lùưm”.
Justin Fox cuêa taơp chñ Fortune viïịt: Ăoâ lađ cíu
hoêi vïì thûúng maơi hay nhíịt thúđi ăaơi.
Thíơt ra nhû Fortune bònh luíơn, ruêi ro lúân nhíịt
cuêa Nokia chñnh lađ chöî míịt míơt maô bñ míơt cuêa
cöng nghïơ Taơp chñ nađy phín tñch rùìng súê hûôu möơt
code bñ míơt ngûúđi ta coâ thïí coâ caê thïị giúâi Vñ duơ
code bñ míơt Windows, möơt ăoaơn maô líơp trònh ăöơc
quýìn, cuêa Microsoft ăaô “khoâa söí” thõ trûúđng maây
vi tñnh caâ nhín, ngùn chùơn caâc ăöịi thuê Cisco vađ Intel cuông tûđng úê võ díîn ăíìu vúâi cöng nghïơ ăöơc nhíịt vö nhõ, biïịn saên phíím trúê thađnh lûơa choơn duy nhíịt trïn thõ trûúđng “Caâc nhađ kinh tïị hoơc goơi
ăíy lađ thïị ăoâng cûêa Nokia lađm ngûúơc laơi vò duđng maô nguöìn múê” (Fortune 1.5.2000) Ăíy chñnh lađ
ăiïìu Steinbock goơi lađ tònh traơng khöng ặúơc baêo vïơ cuêa Nokia
Caâc nhađ quan saât, trong ăoâ coâ söị baâo nïu trïn
cuêa Fortune, nhíơn thíịy rùìng Nokia ăaô húê sûúđn
nhiïìu líìn vađ cûâ möîi khi nhû víơy noâ laơi ngay líơp tûâc sûêa sai Ăoâ lađ vúâi khúêi ăíìu quaâ maêi mï vúâi ăiïơn thoaơi theo tiïu chuíín GSM cuêa chíu Íu, Nokia ăaô chíơm chín vúâi loaơi ăiïơn thoaơi duđng ặúơc vúâi chuíín TDMA cuêa Myô vađ chuíín PDS cuêa Nhíơt Nokia ngay líơp tûâc cho ra ăúđi saên phíím duđng ặúơc vúâi nhiïìu chuíín vađ bïì ngoađi cuêa noâ nhòn víîn giöịng nhau – ăïí giûô thûúng hiïơu trong tím trñ khaâch hađng
Víơy nïn, Fortune ặa ra ba giaê ûúâc vïì bñ míơt
cuêa Nokia: May mùưn, Ollila quaâ khön ngoan hoùơc lađ caâch hoaơt ăöơng cuêa Nokia Justin Fox sau khi noâi chuýơn vúâi Ollila thò thíịy rùìng võ CEO nađy nghiïng vïì caâch thûâ ba Ăoâ lađ, sau khi bađn vïì caâc víịn ăïì chiïịn lûúơc, caâc nhađ ăiïìu hađnh seô ruât lui vađ chñnh caâc nhađ kyô thuíơt seô xûê lyâ caâc chi tiïịt Alahuhta, cíịp phoâ cuêa Ollila noâi vúâi Fox: “Muơc tiïu luön lađ ăïí ngûúđi coâ trònh ăöơ töịt quýịt ắnh” Caâch
Trang 5hoaơt ăöơng cuêa Nokia trong thúđi Ollila ặúơc Fox
miïu taê nhû lađ caâi gò ăoâ ríịt tûơ chuê: “Ngûúđi triïín
khai kïị hoaơch (ăiïơn thoaơi sûê duơng ặúơc vúâi chuíín
cuêa Myô vađ Nhíơt) lađ phoâ chuê tõch Pertti Korhnen, chó
múâi 29 tuöíi” Coâ thïí lađ quaâ treê? Coâ thïí, nhûng haôy
xem tiïịp Fox phaât hiïơn ra caâch giao quýìn cho
ngûúđi khaâc ăiïìu hađnh cuêa Ollila
Fox gùơp Tony Mitchel, möơt quaên lyâ cíịp thíịp taơi
phín xûúêng saên xuíịt ăiïơn thoaơi úê Fort North, Myô
Ăoâ khöng phaêi lađ möơt caâi tïn hađng ăíìu Anh ta,
nhû bao nhín viïn khaâc seô vui veê giaêi thñch vúâi
baâo chñ vïì triïịt lyâ kinh doanh cuêa cöng ty “Ăûâng
trûúâc ban cöng coâ thïí bao quaât toađn böơ nhađ
xûúêng, vúâi veê mùơt khöng hïì mïơt moêi, anh coâ thïí
cho xem díy chuýìn cöng nghïơ saên xuíịt Anh ta
noâi: Ăiïìu ăöơc nhíịt chó coâ úê Nokia ăoâ lađ sûơ tûơ do
suy nghô cuêa möîi nhoâm mađ cöng ty cho pheâp.
Cuông coâ vađi kïnh chia seê mađ chuâng töi giûô lađm tiïu
chuíín nhûng baơn ặúơc pheâp saâng taơo” Fox goơi
ăíy lađ mö hònh quaên lyâ “giíịu tay”: “Noâ khuýịn
khñch saâng taơo, kyô nùng kinh doanh vađ traâch
nhiïơm caâ nhín”
Nhûng Ollila lađm sao giûô thùng bùìng cho tònh
traơng mađ öng ăaô “trao quýìn lûơc vađ trao nùng
lûơc”? Ăoâ lađ nguýn tùưc tađi chñnh Ollila noâi vúâi Fox:
“Quy tùưc lađ nïịu lúơi nhuíơn cuêa möơt hoaơt ăöơng kinh
doanh nađo ăoâ khöng thïí tùng trûúêng 25% trong
möơt nùm, vađ nïịu khöng thíịy triïín voơng tùng
trûúêng nhû víơy trong tûúng lai gíìn thò Nokia muöịn ruât lui khoêi hoaơt ăöơng kinh doanh ăoâ”
Fortune viïịt: Maô bñ míơt cuêa Nokia chñnh lađ Ollila
– ngûúđi taơo ra caâch hoaơt ăöơng cuêa Nokia
Xuíịt thín tûđ gia ằnh khöng quýìn thïị, khöng trím anh, ngay sau chiïịn tranh, chuâ beâ Ollila ăaô hoơc caâch ăïí ặâng úê võ trñ thûâ nhíịt Chuâ beâ Ollila tham gia ăöơi Boy Scout lađm hûúâng ăaơo sinh thuúê nhoê cuöịi cuđng cuông trúê thađnh nhađ díîn ặúđng cho phi thuýìn chúê theo chuâ ruđa Nokia Nguơ ngön Ruđa vađ Thoê, trong caâc ăiïìu kiïơn hiïơn ăaơi vađ thûơc tïị, ăaô ặúơc viïịt: Ruđa coâ thïí bay vúâi víơn töịc phi thuýìn nïịu baơn cho noâ möơt phi thuýìn
Ăoâ lađ möơt caâch chiïịn thùưng dađnh cho keê ăi sau, cho keê ýịu vúâi khaât voơng nhín baên, lađ caâch ăïí gaô
tñ hon cíịt tiïịng haât vađ ặúơc moơi ngûúđi lùưng nghe túâi
Trang 6Mùơc cho nhûông lúđi khíín khoaên múđi öng úê laơi tûđ
Höơi ăöìng quaên trõ cuêa Nokia, Ollila víîn quýịt ắnh
nghó hûu sau 14 nùm lađm giaâm ăöịc ăiïìu hađnh.
Fortune 31.10.2005
Ollila nhíơn danh hiïơu Cöng dín danh dûơ thađnh
phöị Bùưc Kinh, Trung Quöịc - 2002 - khi ặa Nokia
ăïịn nûúâc nađy; nhíơn huín chûúng Sû tûê Phíìn
Lan cuêa töíng thöịng Phíìn Lan.
Chuâng töi tòm kiïịm trïn toađn thïị giúâi nhûông chuê
tõch coâ võ thïị tíìm quöịc tïị, tíìm nhòn toađn cíìu vađ
nhûông thađnh cöng ăaô ặúơc chûâng minh trong quaâ
trònh quaên lyâ möơt töí chûâc phûâc taơp ÚÊ Jorma
Ollila chuâng töi tòm thíịy tíịt caê nhûông töị chíịt nađy
vađ cođn nhiïìu hún thïị nûôa.
Lord Kerr, phoâ chuê tõch tíơp ăoađn Royal Dutch Shell,
noâi vïì lyâ do múđi Ollila giûô võ trñ chuê tõch Shell.
BBC News 4.8.2005
Ăíy lađ möơt ngûúđi bõ kñch thñch maơnh tûđ caâc
thaâch thûâc to lúân Öng ta cûơc kyđ linh hoaơt, nhiïơt
tònh vađ nùng ăöơng Öng coâ khaê nùng tíơp trung
tinh thíìn khuêng khiïịp Ngûúđi khöng bao giúđ chõu
ăíìu hađng.
Guardian 5.8.2005, noâi vïì viïơc Ollila nhíơn ăiïìu hađnh
haông Shell, ăöịi ăíìu vúâi thaâch thûâc nùng lûúơng
VÏÌ NGUÖÌN TAĐI LIÏƠU
Nokia thò quaâ nöíi tiïịng, nguöìn tađi liïơu thíơt nhiïìu vúâi vađi cuâ nhíịp chuöơt vađo Internet Ollila cuông ríịt nöíi tiïịng, vađ hađng trùm bađi baâo ăaô viïịt vïì öng kïí tûđ nùm 1989 – ngađy öng vûúơt qua Motorola Nhûng Internet, nhû kinh nghiïơm maâch baêo, lađ möơt nguöìn khöng ăöìng nhíịt, thûúđng hay “tam sao thíịt baên” trong quaâ trònh trñch díîn Trong khi nguöìn vïì caâ nhín cuêa Ollila thò “khan hiïịm” vò öng khöng thñch noâi vïì baên thín mònh Baơn vađ chuâng töi phaêi chaơm ăïịn nhûông vùn baên göịc, nhûông trûúđng húơp tiïịp cíơn gíìn nhíịt ăïí coâ thöng tin
“saơch” trong quaâ trònh biïn soaơn Vò víơy, baơn vađ chuâng töi phaêi caâm ún caâc nhađ baâo quöịc tïị ăaô trûơc tiïịp vúâi nguöìn tin Thûâ nûôa lađ caâc hoơc giaê coâ “ăuê
tû caâch nguöìn tin”, nghôa lađ duđng phûúng phaâp ăaâng tin cíơy
Nguöìn tin tûđ baâo chñ ăaô ặúơc díîn ngay trong vùn baên ăïí baơn ăoơc dïî theo doôi caâc möịc thúđi gian – ýịu töị ắnh hûúâng giaâ trõ thöng tin vađ quan ăiïím ặa tin Vađ chuâng ta coâ thïí tin cíơy vađo caâc nguöìn
uy tñn nađy, vò chuâng ăaô ặúơc thúđi gian kiïím chûâng
cho thíịy lađ “khöng ăñnh chñnh” gò caê Fortune vađ
Forbes ặúơc choơn khöng chó vò uy tñn mađ ăoâ lađ
Trang 7nhûông taơp chñ hađng ăíìu chuýn ngađnh vađ theo saât
bûúâc chín cuêa caâc doanh nhín, caâc thađnh tûơu
thûúng maơi vađ trađo lûu kinh doanh Nghôa lađ,
thöng qua caâc nguöìn nađy, hiïơn tûúơng ặúơc diïîn taê
trong quaâ trònh cuêa noâ, traânh caâi nhòn cùưt laât
khöng hïơ thöịng Chuýn ăïì “Nokia’s Secret Code”
cuêa Fortune lađ möơt tû liïơu cöng phu, cho thíịy
phûúng caâch ăiïìu hađnh cuêa Ollila vađ caâc nguöìn tin
tûđ nhín viïn, giuâp hònh dung vïì vùn hoâa cöng ty,
caâch thûâc víơn hađnh cuêa tíơp ăoađn Business Week
xûâng ăaâng cho bíịt cûâ nhađ nghiïn cûâu nađo vò ăíy
lađ túđ baâo quöịc tïị, gíìn nhû, ăíìu tiïn lyâ giaêi vïì hiïơn
tûúơng Nokia Vađ túđ baâo nađy theo doôi liïn tuơc tûđng
bûúâc ăi cuêa hiïơn tûúơng Nokia Nhiïìu túđ baâo uy tñn
khaâc nhû Guardian, CNN.com, BBC News, Register,
Wired – möơt nguöìn uy tñn hađng ăíìu vïì cöng nghïơ
cao – ăaô giuâp hònh dung quaâ trònh phaât triïín cuêa
Nokia, vađ qua ăoâ giúâi thiïơu vïì nhûông bûúâc tiïịn
trong tû duy cuêa Ollila Phíìn lúân caâc sûơ kiïơn ăïìu
ặúơc tûúđng thuíơt tûúng tûơ nhau tûđ luâc Ollila taâi
cíịu truâc tíơp ăoađn, ăïịn khi bùưt ăíìu tiïịn hađnh toađn
cíìu hoâa vúâi möơt khöịi lûúơng cöng viïơc khöíng löì bao
göìm tađi chñnh, thûúng hiïơu, thõ trûúđng quöịc tïị,
nhín sûơ vađ vùn hoâa cöng ty Economist 25.5.2006
cho rùìng Nokia suy thoaâi tûđ nùm 2004 vò Nokia lú
lađ kiïíu daâng “clamshell” (nùưp gíơp) vađ viïịt vïì tín
giaâm ăöịc Kallasvuo ngûúđi coâ khaê nùng líịy laơi võ trñ
cho Nokia Ăoâ lađ chñnh kiïịn cuêa túđ baâo nađy Trong
trûúđng húơp nhû víơy, chuâng töi luön cöị gùưng múê
röơng bùìng caâch quan saât caâch ặa tin cuêa nhiïìu
goâc nhòn Vñ duơ, cuông sûơ kiïơn ăoâ, Fortune tòm kiïịm
lyâ do úê nhiïìu chöî khaâc nhû sûơ baôo hođa cuêa thõ trûúđng, sûơ tröîi díơy cuêa Samsung, LG tûđ chíu AÂ Bùìng caâch ăoâ, caâi nhòn cuêa cuöịn saâch nađy coâ thïí ăíìy ăuê hún vađ thoaât khoêi quan ăiïím, tön chó cuêa riïng nhađ ặa tin Ăiïím ăùơc biïơt mađ chuâng töi quan tím vïì nguöìn tû liïơu lađ tön chó ặa tin laơi cuêa baâo chñ trong nûúâc Ăïí traânh trûúđng húơp nguöìn thûâ cíịp, ăaô ặúơc goơt duôa laơi, chuâng töi quay trúê laơi nguöìn “chñnh haông” Cuông víơy, chuâng töi coâ tham khaêo caâc forum tûơ bađn luíơn trong nûúâc, ăïí biïịt möịi quan tím hún lađ khaêo saât vïì Ollila, vađ chuâng töi khöng duđng nguöìn nađy
Seatle Times lađ nguöìn khaâ thuâ võ khi cûê phoâng
viïn chuýn vïì cöng nghïơ vađo bïn trong Nokia ăïí quan saât, hoêi han khi haông nađy cíịm nhín viïn duđng tûđ “phone” mađ thay vađo ăoâ lađ “multimedia computers”
Trûúâc nùm 1998, tûâc trûúâc khi Ollila lađm nïn sûơ kiïơn qua mùơt haông díîn ăíìu thïị giúâi, ngûúđi ta ñt biïịt vïì Ollila Vïì “khoaêng tröịng” nađy, baơn vađ chuâng töi nïịu chó dûơa vađo nhûông gò baâo chñ viïịt thò seô coâ möơt chín dung ríịt sú lûúơc vïì Ollila Vò víơy, chuâng
ta phaêi nhúđ cíơy ăïịn caâc nhađ nghiïn cûâu uy tñn Coâ nhiïìu saâch viïịt vïì Nokia nhûng chûa coâ cuöịn nađo viïịt vïì baên thín Ollila Trong tònh traơng nhû víơy,
chuâng töi thíịy rùìng Nokia Revolution lađ möơt taâc
phíím ặúơc tiïịn hađnh cíín troơng Taâc giaê Dan
Trang 8Steinbock lađ möơt chuýn gia thíơt sûơ vïì chiïịn lûúơc.
Öng ăaô phoêng víịn híìu hïịt caâc nhađ laônh ăaơo
Nokia (nhûng khöng thíịy öng phoêng víịn Ollila) ăïí
giaêi maô Nokia Giaâo sû thónh giaêng cuêa caâc Ăaơi hoơc
Phíìn Lan nađy cho chuâng ta caâi nhòn xuýn suöịt vïì
lõch sûê Nokia, úê goâc tiïịp cíơn chiïịn lûúơc Vađ Ollila
ặúơc ăïì cíơp ríịt ñt, chó lađ möơt laât cùưt trong lõch sûê
thïị kyê cuêa tíơp ăoađn nađy Saâch cuêa öng ăaô coâ baên
dõch taơi Viïơt Nam Chuâng töi khöng sûê duơng caâc
nhíơn ắnh coâ tñnh “baên quýìn” cuêa öng vađ coâ
tham khaêo caâc thöng tin mađ öng sûu tíìm ặúơc, úê
chöî mö taê quan niïơm söịng ýn bònh cuêa caâc
thađnh viïn laônh ăaơo Thúđi sinh viïn hoaơt ăöơng
chñnh trõ cuêa Ollila coâ ặúơc ăïì cíơp úê ăíy vađ chuâng
töi coâ duđng möơt vađi thöng tin mađ Steinbock sûu
tíìm ặúơc
Giaâo sû Martti Haikio ặúơc trñch díîn nhiïìu trong
cuöịn saâch nađy lađ búêi vò öng lađ ngûúđi ăíìu tiïn vađ
duy nhíịt cho ăïịn nay ặúơc pheâp “luơc tung” kho
lûu trûô cuêa Nokia Do ăoâ, Nokia - The Inside Story
cuêa giaâo sû lađ möơt cuöịn sûê doanh nghiïơp rađnh
maơch vađ ăaâng tin cíơy Khöng ai muöịn vaơch aâo cho
ngûúđi xem lûng, nhíịt lađ ngûúđi Phíìn Lan, nhûng
vúâi sûơ cho pheâp cuêa chñnh Ollila vïì quan ăiïím viïịt
sûê doanh nghiïơp, Haikio ăaô ăïì cíơp ăïịn nhûông tađi
liïơu ăoâng díịu töịi míơt Theo ăoâ, caâc khuêng hoaêng
nöơi böơ trûúâc Ollila ặúơc ruât ra nhû nhûông bađi hoơc
quyâ giaâ trong thúđi ăaơi cuêa Ollila Vađ búêi vò coâ Ollila
tham gia vađo dûơ aân viïịt sûê nađy, trong khi chuâng
ta ăang tòm hiïíu vïì chñnh Ollila, thïị nïn ăïí khaâch quan, chuâng töi chó duđng thöng tin mađ khöng duđng caâc nhíơn ắnh Haikio, giaâo sû cuêa Ăaơi hoơc Helsinki, ăaô viïịt ba cuöịn saâch vïì Nokia vađ 15 doanh nghiïơp khaâc, cođn viïịt nhiïìu bađi baâo khoa hoơc khaâc, thïị nïn chuâng töi cuông tiïịp tuơc ăi theo öng Öng lađ möơt hoơc giaê Phíìn Lan Öng lađ nguöìn duy nhíịt trong caâc nguöìn chuâng ta coâ thïí coâ, cho chuâng ta biïịt Ollila lađ ngûúđi chúi violon, goâp phíìn nhoê giuâp chuâng ta “kïịt nöịi” vúâi Ollila Hònh aênh trong cuöịn saâch nađy ặúơc trñch díîn tûđ tađi liïơu nađy Chuâng töi “chó duđng thöng tin” vñ duơ khi chuâng töi biïịt rùìng Ollila lađ hoơc sinh gioêi vađ ặúơc hoơc böíng ăïịn Atlantic College cuêa xûâ Wales, Vûúng quöịc Anh, thò chuâng töi ăaô vađo website trûúđng nađy ăïí biïịt ăoâ lađ gò vađ ăïí hiïíu Ollila ăaô traêi qua úê ăoâ nhû thïị nađo Tûúng tûơ nhû víơy, chuâng ta coâ thïí biïịt Ollila ăaô traêi qua trûúđng sô quan chó huy vađ trûúđng chñnh trõ nhû thïị nađo, h0oùơc khi Ollila ăùng ăađn diïîn thuýịt taơi Ăaơi hoơc Stanford cuêa Myô, thò chuâng töi tòm ăïịn website trûúđng nađy, truy tòm phaât biïíu vađ caâc thöng tin liïn quan ăïịn öng trong sûơ kiïơn ăoâ
Söị lûúơng huy chûúng vađ danh hiïơu mađ cuöơc ăúđi phong tùơng cho con ngûúđi giađu khaât voơng nađy, ăuê ăïí lađm möơt triïín laôm nhoê Tïn goơi cuêa caâc huy chûúng thíơt khoâ hiïíu, do ăoâ chuâng töi ăaô tòm hiïíu
úê nguöìn chñnh thûâc (bùìng tiïịng Anh) xem chuâng coâ yâ nghôa gò
Trang 9Nokia vađo khoaêng thúđi gian trûúâc, sau vađ trong
thúđi kyđ Ollila, nùìm trong möơt bûâc tranh khaâ phûâc
taơp cuêa lõch sûê Phíìn Lan Vađ búêi vò vô nhín nađo
cuông lađ möơt phíìn cuêa lõch sûê, thïị nïn chuâng ta bõ
bùưt buöơc phaêi tòm hiïíu ăuê vïì lõch sûê Phíìn Lan
trong giai ăoaơn nađy cho nhín víơt cuöịn saâch
Website cuêa böơ ngoaơi giao Phíìn Lan (trang tiïịng
Anh) lađ nguöìn chuâng töi tham khaêo chñnh cho nöơi
dung nađy Ăoâ lađ möơt nguöìn uy tñn vađ phiïn baên
tiïịng Anh ặúơc thiïịt kïị saâng roô Ăoâ lađ núi trñch díîn
nhiïìu hoơc giaê trong vađ ngoađi Phíìn Lan Thíơt thuâ
võ khi thíịy gíìn nhû caâi tïn Ollila vađ Nokia ặúơc
díîn thûúđng xuýn trong caâc nghiïn cûâu chuýn
síu cuông nhû phöí biïịn Ngûúđi Phíìn Lan khi bađn
vïì caâc bađi hoơc quöịc tïị hoâa, kinh tïị thïị giúâi, cöng
nghiïơp nöơi ắa, nghïơ thuíơt xíy dûơng thûúng hiïơu,
víịn ăïì nhín sûơ quöịc gia vađ caê vùn hoâa nûôa ăïìu
coâ vñ duơ Ollila hay Nokia Nokia gíìn nhû lađ ẳnh
cao cuêa cöng cuöơc ăöíi múâi cuêa Phíìn Lan Nguöìn
chñnh thûâc nađy cho thíịy caâi nhòn cuêa chñnh ngûúđi
Phíìn Lan vïì giai ăoaơn lõch sûê ăùơc biïơt mađ hoơ traêi
qua Ăoâ lađ luâc hoơ “phín vín” giûôa hai ngaô Ăöng
vađ Tíy cuêa cuöơc chiïịn tranh laơnh vađ sau ăoâ lađ sûơ
suơp ăöí cuêa Liïn Bang Xö viïịt Trong suöịt quaâ trònh
tòm hiïíu vïì Ollila, chuâng ta khöng hïì nghe thíịy
nhûông traâch moâc vađ chuâng ta gùơp khaâi niïơm sisu
– möơt hađo khñ vúâi sùưc thaâi kiïn nhíîn, quýịt liïơt,
gan lò vađ bao dung vúâi thûơc tïị cuêa ngûúđi Phíìn lan
Ăiïìu nađy thò ríịt khaâc biïơt giûôa nguöìn tin trïn
website cuêa böơ ngoaơi giao Phíìn Lan vađ phíìn cođn laơi cuêa thïị giúâi – vúâi nhiïìu quan ăiïím khaâc nhau Nhû víơy chuâng ta coâ thïí chaơm ăïịn chñnh quan ăiïím vađ tím tû cuêa dín töơc quíơt cûúđng vađ nhíîn naơi úê vađnh ăai Bùưc Cûơc
Tòm hiïíu nhín víơt vô ăaơi trong kinh doanh, ngûúđi ăaô lađm söịng laơi tïn goơi Nokia – vöịn tïn göịc Phíìn Lan lađ “nois” möơt loaơi chöìn ăaô tuýơt chuêng – trïn toađn thïị giúâi, chuâng ta khöng thïí khöng duđng ăïịn nguöìn chñnh thûâc cuêa Nokia Chuâng töi ăaô tham khaêo website cuêa tíơp ăoađn (phiïn baên tiïịng Anh) vađ website cuêa Nokia Viïơt Nam Coâ caê nuâi thöng tin vïì Nokia nhûng coâ ríịt ñt, cûơc kyđ ñt vïì
“höì sú Ollila” Ăiïìu nađy thíơt dïî hiïíu búêi vò nhû
Ollila noâi vúâi Business Week: “chuâng töi khöng cíìn
nhûông huýìn thoaơi anh huđng úê ăíy” Nhûng úê ăoâ coâ möơt vađi tû liïơu ăïí quan saât Ollila Ăoâ lađ möơt vađi baên PowerPoint hay diïîn vùn vađ hònh aênh cuêa öng Thöng caâo cuêa Nokia cuông cho nhiïìu thöng tin Sau hïịt, chuâng töi muöịn gúêi lúđi caâm ún ăïịn vùn phođng Nokia Viïơt Nam, chõ Nguýîn Thõ Bñch Phûúơng, Giaâm ăöịc nhaôn hiïơu Nokia Viïơt Nam, ăaô giuâp chuâng töi tû liïơu ăïí coâ thïí “kïịt nöịi moơi ngûúđi” vúâi möơt Nokia ríịt xa ríịt gíìn, vúâi Ollila ríịt gíìn ríịt xa
Vađ khi tòm hiïíu vïì Ollila, ngûúđi Viïơt Nam khöng thïí khöng ûúâc muöịn kïịt nöịi thađnh cöng vúâi thïị giúâi – núi ngûúđi Viïơt seô cöịng hiïịn sau dín töơc cuêa mònh