Mùơt khaâc, Ollila chó ra, líìn ăíìu tiïn, cú höơi ăïí Nokia ăi tiïn phong lađ xu hûúâng Liïn minh cuêa chíu Íu trong chñnh trõ vađ thûúng maơi – ăiïìu mađ thúđi sinh viïn trai treê öng
Trang 1lađ Thuơy Ăiïín – cuông lađ nhađ ăö höơ Phíìn Lan trong
möơt thúđi gian dađi cuêa quaâ khûâ - ăaô coâ tïn tuöíi
toađn cíìu Ăoâ lađ Ericsson
Vïì sau, sûê duơng slide trong caâc buöíi thuýịt trònh
trúê thađnh möơt ăođi hoêi coâ tñnh nguýn tùưc trong caâc
cuöơc hoơp nhoê hay lúân cuêa cöng ty Noâ ặúơc thiïịt
kïị sao cho moơi ngûúđi coâ thïí thöng suöịt, möơt caâch
chñnh xaâc, töịc ăöơ nhanh vađ lûu trûô ăïí tham khaêo
ặúơc
Mùơt khaâc, Ollila chó ra, líìn ăíìu tiïn, cú höơi ăïí
Nokia ăi tiïn phong lađ xu hûúâng Liïn minh cuêa
chíu Íu trong chñnh trõ vađ thûúng maơi – ăiïìu mađ
thúđi sinh viïn trai treê öng tûđng chó trñch hiïơp ắnh
thûúng maơi tûơ do chíu Íu Xu hûúâng nađy seô múê
ra möơt thõ trûúđng thöng suöịt vađ cho pheâp phaât
triïín nhanh choâng Nhûng lađm thïị nađo ăïí ăaơt
ặúơc muơc tiïu nađy? Ăoâ lađ nhûông díịu hiïơu chó ra
khuynh hûúâng liïn minh cöng nghïơ goơi lađ GSM
Cho duđ luâc nađy GSM chûa hoađn thiïơn vïì cöng
nghïơ vađ chûa coâ gò lađ möơt liïn minh chùưc chùưn
Nhûng chùưc chùưn noâ seô khöng lađm quay ngûúơc
baânh xe lõch sûê Khaân giaê ặúơc thuýịt phuơc nhû
caâc nhađ “saât haơch” ăaô ặúơc thuýịt phuơc
Nhûng cuông coâ öng chuê khöng thñch muơc tiïu
“seô” vađ “nïịu” nađy Ăoâ lađ ăaơi diïơn ngín hađng KOP,
cuđng súê hûôu Nokia Chó möơt thaâng sau buöíi trònh
bađy cuêa Ollila, KOP baân toađn böơ cöí phíìn cuêa mònh
trong Nokia Möơt söị tònh hònh quöịc tïị luâc nađy ăaô
giuâp quan ăiïím cuêa Ollila trúê nïn híịp díîn Ăoâ lađ,
seô chùỉng thïí khai thaâc gò líu dađi tûđ thõ trûúđng khu vûơc búêi vò chiïịn tranh laơnh ăang höìi cao ăiïím, trong ăoâ Liïn Xö lađ thõ trûúđng chuê ýịu ăöịi vúâi nïìn xuíịt khííu cuêa Phíìn Lan Vađ nhûông suy thoaâi cuêa toađn böơ nïìn kinh tïị ăaô löơ diïơn Nhiïìu ngûúđi thíịt nghiïơp vađ míịt viïơc lađm lađ chuýơn nhòn thíịy roô ặúơc Nhu cíìu vûún ra khoêi khu vûơc, thíơm chñ khoêi chíu Íu vađ nhùưm ăïịn toađn cíìu lađ con ặúđng phaât triïín bïìn vûông, cho Phíìn Lan
Khaât voơng ăoâ khöng aêo tûúêng, coâ cú súê nhûng ăođi hoêi díịn thín vađ traê giaâ
Chñnh Ollila ăaô thuýịt phuơc thïm rùìng, chñnh xu hûúâng liïn minh cöng nghïơ GSM cho pheâp coâ ặúơc lúơi thïị tiïn phong, lađ caâch duy nhíịt ăïí vûúơt khoêi luơc ắa chíu Íu, ăïí phuê khùưp toađn cíìu Vađ theo öng, thûơc tïị ăaô chûâng minh möơt caâch khoa hoơc rùìng, ăoâ lađ mö hònh, lađ caâch thûâc ăaô giuâp nhiïìu cöng ty nhoê cuêa caâc nûúâc nhoê trúê thađnh tíơp ăoađn toađn cíìu Coâ leô, khi ăoâ, khöng ai trong söị cûê toơa khöng nhúâ ăïịn Ericsson cuêa Thuơy Ăiïín Lađ möơt
ngûúđi tön troơng giaâo duơc, nhû Business Week nhíơn
xeât, öng ăaô ặa ra caâc bùìng chûâng thûơc tïị hún lađ lyâ thuýịt suöng Vađ ăoâ lađ caâch öng ăaô thađnh cöng trong thuýịt phuơc vïì möơt ăiïìu xa laơ Tûúng lai coâ veê nhû ăaô gíìn hún trong khaân phođng cuêa truơ súê Nokia
Caâc nhađ nghiïn cûâu sau nađy, Dan Stienbock chùỉng haơn, ăaô goơi ăoâ lađ lûơa choơn duy nhíịt cuêa
Ollila Cođn baâo chñ, trong ăoâ coâ Fortune, ăaô goơi ăoâ
Trang 2lađ nhiïơm vuơ “make or break” mađ ban quaên trõ ăaô
trao vađo tay Ollila Hoùơc thađnh cöng trïn toađn thïị
giúâi vúâi GSM hoùơc khöng lađ gò caê
Cam kïịt giûôa hoơ: Nïịu Ollila toê ra thíịt baơi, ban
quaên trõ seô can thiïơp Buđ laơi, Ollila cíìn ăuê toađn
quýìn khi ăiïìu hađnh Ăoâ lađ cam kïịt gíìn nhû duy
nhíịt cuêa hai bïn
Möơt cam kïịt nhû víơy, coâ veê nhû ríịt bònh thûúđng
vúâi bíịt cûâ CEO nađo, thíơt ra ăaô taơo ra ăiïìu kiïơn
khaâc biïơt cho Ollila so vúâi caâc thïị hïơ tiïìn nhiïơm
trong lõch sûê dađi cuêa Nokia Ollila dûúđng nhû ăaô
nhòn thíịy vö söị bađi hoơc tûđ quaâ khûâ quaên trõ cuêa
tíơp ăoađn núi mađ caâc loaơi sûâc maơnh thûúđng toê ra
xung ăöơt vúâi nhau Vñ duơ gíìn nhíịt lađ nhûông cún
“ăau ăíìu” cuêa tađi nùng Kairoma
Cam kïịt nađy cho pheâp Ollila thûơc hiïơn chuýịn
bay bùìng phi thuýìn cho cuơ ruđa 133 tuöíi theo kiïíu
“khaâc biïơt hay lađ chïịt” Ollila ăaô ăođi hoêi möơt loaơi
vuô khñ quaên lyâ theo caâch cuêa möơt sô quan chó huy:
tíơp trung ăuê quýìn lûơc ăiïìu hađnh
Ollila ăaô coâ ăuê quýìn lûơc Nhûng thíơt thuâ võ khi
sau nađy öng diïîn taê rùìng öng ăaô khöng lađm gò caê
mađ úê ăíy nhûông quýịt ắnh seô thuöơc vïì nhûông
ngûúđi hiïíu biïịt nhíịt
*
* *
Ngûúđi ta thûúđng noâi: “chúđ cú höơi ăïịn” hay “chöơp
líịy thúđi cú” Hoùơc ngûúđi Trung Hoa noâi: “Thuê chíu
ăaôi thöị” – öm göịc cíy mađ chúđ hûúêng lúơi tûđ viïơc con
thoê ăím ăíìu vađo göịc cíy ăoâ Ollila khöng chúđ cú höơi chaơy ăïịn cuông khöng tiïịu lím túâi mûâc ăúơi cú höơi ăím síìm vađo mònh vađ cûâ thïị öm noâ vïì nhađ Traâi laơi, trong möơt tònh huöịng mađ ngoơn lûêa ăaô ặúơc nhoâm lïn, Ollila ăaô ba chín böịn cùỉng mađ tûơ chaơy vïì phña cú höơi Cú höơi ăoâ lađ cöng nghïơ GSM Víịn ăïì húi dađi dođng möơt chuât Chuâng ta ăađnh phaêi sú lûúơc vïì con ặúđng cöng nghïơ díîn ăïịn quýịt ắnh ăíìy chuê quan cuêa Ollila
Trûúâc tiïn, GSM lađ möơt thađnh tûơu cuêa liïn minh chñnh trõ vađ kinh tïị cuêa chíu Íu, sau ăoâ múâi lađ víịn ăïì cöng nghïơ.
Nhûông nùm 1980, chíu Íu ăííy maơnh quaâ trònh liïn minh ăïí taơo ra thõ trûúđng chung sau ăoâ, vađ cuöịi cuđng lađ cöơng ăöìng chung EU nhû bíy giúđ Ăoâ lađ xu hûúâng mađ Ollila cho rùìng seô thađnh hiïơn thûơc Chíu Íu cíìn tòm ra phûúng thûâc tíơp húơp ăïí trúê thađnh ăöịi troơng cuêa ngûúđi Myô trong nhu cíìu cín bùìng thïị giúâi Lõch sûê cho thíịy, sau khi Liïn Xö suơp ăöí, chíu Íu trúê thađnh möơt ăöịi troơng nhû víơy, traânh cho thïị giúâi tònh traơng ăún cûơc
Ollila, vöịn lađ möơt nhađ chñnh trõ, muöịn nùưm cú höơi hònh thađnh liïn minh ăïí thûơc hiïơn chiïịn lûúơc quöịc tïị hoâa Nokia
Trong xu hûúâng liïn minh, díîn ăïịn duđng chung ăöìng tiïìn vađ hađng loaơt chñnh saâch chung khaâc, chíu Íu nhíịt ắnh phaêi tñnh ăïịn víịn ăïì chuíín chung cho ăiïơn thoaơi di ăöơng Caâc bađn luíơn vïì GSM trúê nïn söi ăöơng trong suöịt thúđi gian nađy
Trang 3Trûúâc khi coâ lúơi thïị lađ thađnh viïn EU, Nokia dûúâi
sûơ laônh ăaơo cuêa Ollila, vúâi caâc chñnh saâch ăöíi múâi
cuêa Phíìn Lan, ăaô xím nhíơp chíu Íu trong viïîn
thöng di ăöơng GSM Nùm 1980, ngûúđi chíu Íu ăaô
gùơp nhau trong höơi nghõ bađn vïì Quaên trõ Bûu
chñnh Viïîn thöng cuêa chíu luơc vađ hoơ quýịt ắnh
GSM lađ tiïu chuíín duđng chung Höơi nghõ nađy goơi
lađ CEPT Cam kïịt ăaô nùìm trïn giíịy nhûng thûơc tïị
thò chûa coâ thõ trûúđng Nhiïìu núi laông qún Hai
nùm sau, nhoâm Bùưc Íu, trong ăoâ coâ Phíìn Lan vúâi
tiïịng tùm cuêa Mobira, vađ Hađ Lan hím noâng quýịt
ắnh bùìng ăïì xuíịt líơp nhoâm di ăöơng ăùơc biïơt –
Group Special Mobile Chñnh nhoâm nađy ăaô taơo ra
möơt chûúng quan troơng khi viïịt ra caâc chi tiïịt cho
quýịt ắnh trûúâc ăoâ Khi Ollila cođn maêi lo caâc víịn
ăïì tađi chñnh cho Nokia vađ Kairamo cođn chuâ tím
vađo ăiïơn tûê thò Viïơn Tiïu chuíín Viïîn thöng chíu
Íu ra ăúđi vađo nùm 1989 Viïơn nađy tiïu chuíín hoâa
GSM cuơ thïí vúâi daêi bùng tíìn 900/1800/
1900MHz, sûê duơng cöng nghïơ TDMA (ăa truy cíơp
phín chia thúđi gian)
Nùm 1991, tíịt caê caâc quöịc gia chíu Íu cöng
nhíơn GSM vúâi giíịc mú coâ hai tó ngûúđi trïn thïị giúâi
duđng noâ vađo nùm 2010 Ngûúđi Myô khöng lađm theo
caâch nađy mađ, nhû thoâi quen cuêa hoơ, ăïí thõ trûúđng
tûơ ắnh ăoaơt hïơ tiïu chuíín nađo ăoâ bùìng caơnh tranh
lađnh maơnh Nhíơt Baên duđng hïơ riïng trong nûúâc
Nhíơn ắnh nhû víơy coâ thïí khiïịn nhiïìu ngûúđi cho
rùìng “ngoa ngön” Nhûng seô khöng noâi quaâ chuât
nađo, nïịu biïịt rùìng Motorola díîn ăíìu thïị giúâi khi ăoâ víîn nguê ýn trïn chiïịn thùưng analog Chuâ ruđa Nokia ăaô duđng lúơi thïị cuêa phi thuýìn GSM kyô thuíơt söị ăïí thùưng sai líìm analog cuêa (caâc) chuâ thoê Nguơ ngön hiïơn ăaơi ặúơc viïịt tiïịp trong thò hiïơn taơi
Ollila ăaô chó bùìng trûơc giaâc, noâi nhû Business
Week, mađ tiïịn lïn phña trûúâc Nhûng thíơt ra, Ollila
coâ leô ăaô coâ nhûông “nghiïn cûâu” riïng cuêa mònh bùìng sûơ nhaơy caêm cuêa möơt sô quan chó huy, nhađ hoaơt ăöơng chñnh trõ vađ möơt doanh nhín quöịc tïị Coâ thïí hònh dung rùìng, nïịu thiïịu möơt trong nhûông phíím chíịt ăoâ, Ollila khoâ mađ coâ ặúơc hònh aênh möơt CEO bïì ngoađi luâc nađo cuông ăiïìm tônh, lõch laôm nhû ặúơc baâo chñ mö taê Baơn chó coâ thïí ăiïìm tônh khi biïịt roô moơi chuýơn seô ăi vïì ăíu
Thûâ hai, Ollila muöịn lađ ngûúđi ăíìu tiïn nùưm líịy
cú höơi GSM vúâi tû caâch möơt cöng nghïơ, cho pheâp coâ möơt ngađnh kinh doanh múâi Ăoâ gíìn nhû lađ con
ặúđng duy nhíịt ăïí úê võ thïị tiïn phong Vađ phaêi lađm ngay múâi kõp Keê ýịu thò cíìn phaêi chaơy trûúâc Vađ khi Ollila, líìn ăíìu tiïn, bûúâc chín vađo xûúêng ăiïơn thoaơi úê Solo nùm 1990, öng ăaô truýìn hy voơng cho nhín viïn úê ăíy vïì viïîn caênh GSM, sau khi lùưng nghe hoơ trònh bađy nguýơn voơng, suy nghô vïì tònh traơng tuơt döịc cuêa tíơp ăoađn Giûôa khi giaâ cöí phiïịu cuêa tíơp ăoađn tuơt xuöịng chó cođn 10%, Ollila vúâi vai trođ giaâm ăöịc cöng ty con vïì ăiïơn thoaơi di ăöơng ăaô “ăöịt noâng” caâc nhađ nghiïn cûâu úê phođng R&D bùìng chiïịn dõch chuíín bõ tiïịn vađo GSM
Trang 4KHAI THAÂC MOƠI NGUÖÌN LÛƠC SÙĨN COÂ
Ăoâ cuông lađ bûúâc ăi ăíìu tiïn cuêa öng: ÖÍn ắnh
cöng ty, xöịc laơi tinh thíìn trûúâc khi löi keâo moơi
ngûúđi vađo chuýịn bay hoađi baôo
Ollila lađm gò trûúâc tiïn? Öng ăïí mùưt túâi nguöìn
lûơc nađo trûúâc hïịt?
Nhûông ngađy ăíìu Ollila ngöìi vađo chiïịc ghïị ăiïìu
hađnh, ngoađi trúđi thò nùưng íịm ăíìu xuín, öng coâ thïí
nhòn thíịy nhûông rûđng phong nííy löơc, chaơy möơt
vođng cong núi con söng ăöí ra biïín Phña bïn nađy
lađ búđ biïín soâng vöî thay cho nhûông lúâp bùng ăöng
cûâng mùơt biïín cuêa muđa ăöng Nhûông con thuýìn
ăaô thoaêi maâi chaơy ăi chaơy laơi trïn mùơt biïín Bïn
trong Nokia cuông noâng nhûng chiïịc ghïị cuêa öng
noâng theo möơt ăöịng núơ níìn, sau lûng lađ búđ vûơc
hoùơc ặúơc hoùơc míịt Ngûúđi ta biïịt Ollila lađ míîu
ngûúđi thñch suy nghô möơt mònh, bïn taâch cađ phï
böịc khoâi quen thuöơc cuêa ngûúđi Phíìn Lan xûâ laơnh
Nhûng nhûông ngađy nađy, ăïí lađm cho Nokia coâ thïí
ăím chöìi naêy löơc nhû rûđng cíy ngoađi kia, öng thñch
bađn baơc vúâi ai ăoâ Ngûúđi ăoâ lađ OPK – biïơt danh
cuêa Olli Pekka Kallasvuo Nhín víơt nađy sau ăoâ gùưn
vúâi öng nhû hònh vúâi boâng vađ lađ ngûúđi kïị nhiïơm
öng
“Caê hai chuâng töi ăang cöị vaơch ra nhûông cöng viïơc cíìn lađm”, Ollila nhúâ laơi “Cöị” lađ möơt tûđ khöng nïn bõ boê qua vò trong sûơ nghiïơp lûđng líîy cuêa mònh, Ollila ăaô ăñnh chñnh ăi ăñnh chñnh laơi nhûông hiïíu nhíìm rùìng, öng coâ trûúâc möơt kïị hoaơch vađ moơi thûâ dïî dađng diïîn ra nhû víơy
“Ăûđng tûúêng chuâng töi biïịt trûúâc moơi chuýơn”, Ollila cuông nhiïìu líìn noâi nhû víơy vúâi caâc nhađ baâo Khöng coâ gò khiïịn cho baơn ăoơc giaêm niïìm tin vađo nhûông phaât biïíu coâ tñnh quan niïơm söịng nađy cuêa öng Búêi leô, bònh thûúđng öng thñch “tû duy chuýn nghiïơp” trong ýn tônh Nhûng giúđ ăíy öng cíìn cöị mađ naôo cöng tíơp thïí vúâi Kallasvuo, ngûúđi gia nhíơp Nokia trûúâc öng caê chuơc nùm, khúêi ăíìu vúâi vai trođ luíơt sû Chuê ăïì öng choơn lađ tađi chñnh
Ollila nhúâ laơi nhûông gò nhíơn ra cuđng Kallasvuo:
“Chuâng töi ăang coâ nhûông cöí ăöng Phíìn Lan buöìn ríìu, nhûông cöí ăöng nûúâc ngoađi khöng vui Ăiïìu duy nhíịt baơn coâ thïí lađm lađ xíy dûơng möơt nïìn taêng cho cöí phiïịu maơnh” Nïìn taêng ăoâ lađ gò
vađ xíy bùìng caâch nađo? Vúâi taâm nùm “ăaânh thú” cho tíơp ăoađn tađi chñnh hađng ăíìu thïị giúâi, öng coâ dõp thûê thaâch súê hoơc cuêa mònh
Ngín hađng KOP quýịt ắnh ruât khoêi Nokia sau buöíi thuýịt trònh nhíơm chûâc cuêa Ollila, khoaêng möơt thaâng Ăoâ lađ möơt tin xíịu cho cöng chuâng mua cöí phiïịu trïn thõ trûúđng Nhûng Ollila biïịn noâ thađnh lúơi thïị Viïơc baân 8,5% cöí phiïịu cuêa KOP ăaô ăem vïì cho Nokia, vöịn ăang kiïơt qúơ tađi chñnh, möơt
Trang 5nguöìn vöịn 542 triïơu fim Nhûng tíịt caê nhûông gò
Ollila caêm thíịy thoaêi maâi lađ khöng cođn phaêi bíơn
tím ăïịn míu thuíîn cuêa nhûông öng chuê coâ mong
muöịn traâi ngûúơc – lyâ do tûđng lađ chñnh ýịu lađm suy
ýịu khaê nùng ăiïìu hađnh cuêa tíơp ăoađn CEO múâi,
döìn sûâc tíơp trung vađo kinh doanh vađ öín ắnh böơ
maây cöng ty Trûúâc khi thûơc hiïơn cuöơc taâi cíịu truâc,
CEO Ollila muöịn öín ắnh cöng ty trûúâc
Ăöơng lûơc tûđ khuêng hoaêng – tinh thíìn Sisu
Nïịu Ollila khöng coâ ặúơc sûơ ăöìng lođng cuêa caâc
cöí ăöng thò öng khoâ mađ hoađn tíịt cöng cuöơc töí
chûâc laơi cíịu truâc tíơp ăoađn Cú súê ăïí tin ăiïìu nađy
lađ Kairamo mùơc duđ ríịt tađi nùng nhûng khöng thïí
vûúơt qua nhûông ăođi hođi cuêa caâc chuê súê hûôu coâ
mong muöịn traâi ngûúơc nhau
Giúđ ăíy, díịu hiïơu cuêa cuöơc khuêng hoaêng thõ
trûúđng Xö viïịt ăang löơ díìn qua boâng míy chiïịn
tranh laơnh leo thang Ngûúđi Phíìn Lan bõ keơt úê
giûôa Hoơ lo íu 25% lûúơng hađng xuíịt qua Liïn Xö
seô ăi vïì ăíu, trong khi hoơ khöng thuöơc hùỉn vïì Tíy
Íu Vađ hoơ chûa sùĩn sađng cho bíịt cûâ khuynh
hûúâng nađo, tuy coâ nhiïìu mong ăúơi úê quaâ trònh
hònh thađnh Liïn minh chíu Íu
Nhûng vađo thaâng 8.1992, nûêa nùm sau nhíơn
chûâc, Ollila laơi tiïịp tuơc gíy söịc trong höơi thaêo vïì
chiïịn lûúơc cho tûúng lai cuêa tíơp ăoađn chó bùìng
böịn chûô:
Tíơp trung
Toađn cíìu
Ăõnh hûúâng viïîn thöng
Vađ Gia tùng giaâ trõ cho cöng ty Hađng chuơc ngađn nhín viïn hiïíu “tíơp trung” coâ nghôa lađ caâc phín nhaânh cuêa cöng ty seô “bõ” thu goơn laơi Nhiïìu ngûúđi seô phaêi “chõu” caơnh tranh bùìng tay nghïì ăïí khöng bõ cùưt cöng viïơc “Toađn cíìu” lađ chuýơn caâc nhađ laônh ăaơo hiïíu roô, cođn nhín viïn thò ngaơc nhiïn vò tím traơng chaân naên ăang ngûơ trõ “Coâ ùn” vađ “traê núơ níìn” ăaô lađ ăiïìu khoâ huöịng gò ăi xím líịn thïị giúâi Möơt bíìu khöng khñ nhû víơy liïơu coâ thïí bađn ăïịn “gia tùng giaâ trõ cho cöng ty”? Chó coâ “ắnh hûúâng viïîn thöng” lađ niïìm
hy voơng cuêa nhiïìu nhín cöng vò “ắnh hûúâng” coâ nghôa lađ “tíơp trung” thöi chûâ chûa ăïịn nöîi gaơch boê hoađn toađn moơi phín nhaânh trïn sú ăöì töí chûâc tíơp ăoađn, chûa míịt nhiïìu chöî lađm Nhûng cuông chñnh viïîn thöng vađ chuýơn toađn cíìu taơo khñ thïị cho nhín viïn Búêi leô, hađng ngađn “lñnh cuô” cuêa “sô quan” Ollila úê Solo trong caâc phín xûúêng vađ phođng nghiïn cûâu luön biïịt rùìng nhađ laônh ăaơo cuêa hoơ chuâ troơng hađng ăíìu lađ viïơc lùưng nghe Hoơ hiïíu öng vađ chõu sûơ “ăöịt chaây” bùìng nhiïơt huýịt khi úê quanh öng “Lùưng nghe nhín viïn” vïì sau lađ möơt trong nhûông hoaơt ăöơng hađng nùm mađ Nokia tiïịn hađnh vúâi tïn goơi ặúơc viïịt bùìng tiïịng Anh: “Listen-ing to you” Chuâng ta seô bađn sau vïì nghïơ thuíơt
Trang 6laônh ăaơo, cođn bíy giúđ ăaô ăïịn luâc trúê laơi cuöơc taâi
cíịu truâc ăang höìi cam go
Sûê duơng thuíơt “haôy ăïí sûơ röịi loaơn ngûơ trõ”, Ollila
tíơn duơng caâc hiïơu ûâng cuêa khuêng hoaêng thõ trûúđng
truýìn thöịng Xö viïịt ăïí chó ra rùìng, ăoâ lađ cú höơi
vađng ăïí chuýín ăöíi Hoùơc nùưm líịy hoùơc khöng bao
giúđ coâ ặúơc ăïí toađn cíìu hoâa ÚÊ ăíy, cíìn möơt caâi
nhòn bònh tônh vò Ollila khöng boê rúi thõ trûúđng
truýịn thöịng nhûng ăoâ khöng phaêi lađ toađn cíìu
Trong khi Phíìn Lan chûa coâ bíịt cûâ cöng ty toađn
cíìu nađo Ăiïìu nađy lađm cho ngûúđi Phíìn Lan, nhíịt
lađ caâc nhín viïn úê xûúêng ăiïơn thoaơi di ăöơng, bõ
“chaơm tûơ aâi” Phíìn Lan bõ boê laơi ăùìng sau trong
viïơc taơo ra tïn tuöíi quöịc tïị so vúâi Thuơy Ăiïín laâng
giïìng Lađ nhađ chñnh trõ, Ollila dûúđng nhû biïịt caâch
khúi díơy sûâc maơnh dín töơc trong möîi möơt nhín
viïn Búêi vò öng biïịt trong bíịt cûâ ngûúđi Phíìn Lan
nađo cuông coâ möơt sisu.
Sisu lađ möơt khaâi niïơm hún lađ möơt tûđ Caâc nhađ baâo
duđng tiïịng Anh khi gùơp khaâi niïơm nađy cuông ríịt
khoâ chuýín ngûô tûđ nađy khi lyâ giaêi ăöơng lûơc cuêa
Nokia Caâch töịt nhíịt lađ nghe möơt trñ thûâc Phíìn
Lan cùưt nghôa Möơt líìn nûôa laơi nhúđ cíơy ăïịn Tommi
Melender vađ Eljias Repo, trong bađi viïịt Phíìn Lan
– nïìn kinh tïị thõnh vûúơng gan lò trûúâc suy thoaâi,
ăùng trïn website Böơ Ngoaơi giao nûúâc nađy, phiïn
baên tiïịng Anh: “Huíịn luýơn viïn khuâc cön cíìu
trûúơt tuýịt Raimo Summanen, ngûúđi tûđng lađ tuýín
thuê ăöơi boâng quöịc gia Phíìn Lan – ăöơi boâng líìn
ăíìu tiïn vađ duy nhíịt cho ăïịn nay cuêa Phíìn Lan ăoaơt giaêi vö ắch thïị giúâi – nhíơn xeât rùìng: Ngûúđi Phíìn Lan luön lađm töịt nhíịt vađo nhûông luâc hoơ bõ buöơc phaêi chiïịn ăíịu chöịng laơi hoađn caênh cam go nhíịt, khoâ khùn nhíịt” Nhíơt xeât cuêa nhađ vö ắch boâng ăaâ thïị giúâi Summanen khöng hoađn toađn lađ saâo röîng, noâ chûâa ặơng nhíơn thûâc síu sùưc vïì quaâ khûâ dín töơc Nhûông ai tûđng biïịt ăïịn taâc phíím cuêa nhađ vùn nöíi tiïịng khùưp ăíịt nûúâc, Vaino Linna, hay tûđng biïịt ăïịn lõch sûê caâc cuöơc chiïịn tranh cuêa Phíìn Lan, ăïìu nhíơn thíịy rùìng khi tònh thïị cađng khoâ khùn, ngûúđi Phíìn Lan cađng gan lò” Tommi
Melender vađ Eljias Repo viïịt tiïịp: “Tñnh caâch tiïu
biïíu cho caê dín töơc lađ sisu – ngoan cûúđng – víîn luön ặúơc ca ngúơi trong vùn hoơc cuêa hoơ”.
Sisu cuêa ngûúđi Phíìn Lan chñnh lađ tinh thíìn dín
töơc quíơt cûúđng vađ uýín chuýín
Vađ khi tung ra chûô “toađn cíìu” öng ăaô tûđng hoơc ặúơc kinh nghiïơm thađnh cöng cuêa caâc nhađ tiïn phong Nhíơt Baên sau Thïị chiïịn Thûâ hai Phíìn Lan khöng phaêi lađ möơt ăöịng tro tađn nhû Nhíơt sau chiïịn tranh vađ ăoâ lađ möơt thûê thaâch vò khi khöng bõ döìn vađo ặúđng cuđng ngûúđi ta khöng khaâm phaâ ra sûâc maơnh vô ăaơi cođn tiïìm íín Ollila seô lađm gò? Leô
dô nhiïn öng khöng muöịn vađ vônh viïîn khöng thïí döìn ai vađo chöî bûâc baâch, víơy thò, thíơt khoâ hún khi phaêi chó cho ai ăoâ thíịy sûâc maơnh tiïìm íín cuêa hoơ möơt khi cođn dïî thúê Chñnh vò víơy, Ollila cíìn cho moơi ngûúđi biïịt rùìng Nokia ăang úê tònh thïị bûâc
Trang 7baâch phaâ saên Vađ lađn soâng ngíìm khuêng hoaêng lađ
díịu hiïơu ăaâng súơ Vađ Sisu seô xuíịt hiïơn.
Nùm 1992, öng “caênh baâo” bùìng muơc tiïu söị hai
“toađn cíìu” vađ bûúâc sang nùm sau, 1993, Liïn Xö
suơp ăöí Phíìn Lan míịt thõ trûúđng chiïịn lûúơc Nokia
míịt 40% thõ trûúđng hađng xuíịt khííu Líìn ăíìu tiïn
ngûúđi Phíìn Lan nïịm traêi tyê lïơ thíịt nghiïơp vađ míịt
viïơc lađm ngíịt ngûúêng úê con söị 16% Nhín viïn tíơp
ăoađn bùưt ăíìu caêm nhíơn ặúơc khaât khao tûđ nhađ
laônh ăaơo múâi cuêa mònh, khi traêi nghiïơm tònh thïị
ăang diïîn ra
Nhín viïn Nokia thíịm thña nöîi lo cuêa CEO múâi
vađ ban laônh ăaơo ăang uêng höơ öng Ăoâ lađ khöng
cođn con ặúđng nađo khaâc lađ phaêi tíơp trung Trong
möơt tai naơn thò cađng tíơp trung cao, cú may söịng
soât cuêa baơn cađng cao Khöng cođn con ặúđng nađo
khaâc hún ắnh hûúâng viïîn thöng, búêi vò míịt thõ
trûúđng Xö viïịt coâ nghôa lađ giíịy vađ göî ăađnh xïịp
ăöịng trong kho, lađ nhađ maây cao su vađ caâp phaêi
truđm mïìn Nïìn ăiïơn tûê thò cûơa quíơy maôi cuông chó
úê quanh quíín khu vûơc vađ chùỉng coâ tïn tuöíi nađo
giuâp ngûúđi Phíìn Lan ngííng cao ăíìu vađ ăem thu
nhíơp vïì nhiïìu cho tûđng gia ằnh
Con ặúđng duy nhíịt lađ viïîn thöng, trong ăoâ cöịt
loôi lađ ăiïơn thoaơi di ăöơng – ăang ùn nïn lađm ra
nhíịt Tuy chûa lađ gò nhûng lađ “tíịt caê nhûông gò
chuâng ta cođn laơi vađ töịt nhíịt” Chûa coâ con ặúđng
nađo saâng toê cho ăiïơn thoaơi di ăöơng nhûng noâ lađ
thûâ duy nhíịt coâ thïí baân ặúơc cho toađn thïị giúâi, búêi
noâ coâ khaê nùng kïịt nöịi con ngûúđi trïn toađn hađnh tinh
Hún 40.000 nhín viïn Nokia thíịm thña khaât voơng toađn cíìu – möơt cú höơi seô khoâ mađ líơp laơi líìn nûôa Vúâi tuýn böị “haôy toađn cíìu” ngay trong caâi höì bùng giaâ khuêng hoaêng thõ trûúđng vađ ngay sau khuêng hoaêng díìu lûêa cođn chûa nguöơi, Ollila ăaô
“kñch ăöơng” thađnh cöng tinh thíìn Sisu trong möîi
nhín viïn Phíìn Lan
Ollila ăaô sûê duơng Sisu nhû möơt daơng tađi nguýn
chiïịn lûúơc, nhû caâch cuêa ngûúđi Nhíơt sau chiïịn tranh thïị giúâi thûâ hai Ngađy nay ai cuông biïịt, nïịu thiïịu möơt ăöơng lûơc maơnh meô, khöng khúi díơy ặúơc tinh thíìn dín töơc thò thíơt khoâ lađm nïn chuýơn toađn cíìu hoâa
Nhûng Sisu cuông khöng hùỉn lađ möơt hađo khñ hay
tinh thíìn dín töơc mađ thöi Noâ gíìn nhû lađ möơt triïịt
lyâ hay quy tùưc ûâng xûê Steven Silberman cuêa
Wired Magazine ăaô cöị gùưng lyâ giaêi ăiïìu nađy trong
chuýn ăïì Just say Nokia, 7.9.1999: “Cuöịn tiïíu
thuýịt híơu chiïịn coâ taâc ăöơng lúân ăöịi vúâi tím höìn ngûúđi Phíìn Lan lađ cuöịn Ngûúđi lñnh vö danh cuêa Vaino Linna, xuíịt baên nùm 1954 Linna ăaô veô nïn möơt bûâc chín dung phûâc taơp cuêa tñnh caâch quöịc gia bùìng caâch mö taê cuöơc söịng cuêa möơt nhoâm chiïịn sô Phíìn Lan trong Chiïịn tranh thïị giúâi thûâ hai Möơt trong söị hoơ - ngûúđi huđng – nhíịt ắnh khöng nghe theo nhûông mïơnh lïơnh vö lyâ cuêa viïn tûúâng chó huy ăöơc ăoaân”.
Trang 8Wired viïịt tiïịp: Risto Linturi, möơt nhađ nghiïn cûâu
quan troơng cuêa Nokia noâi rùìng ăiïìu ăoâ – ngûúđi
lñnh trong tiïíu thuýịt khöng nghe mïơnh lïơnh vö lyâ
– coâ nghôa lađ (úê Phíìn Lan) baơn nïn noâi cho sïịp biïịt
rùìng baơn nghô gò vïì öng íịy Anssi Vanjoki, phoâ
chuê tõch Nokia ăöìng yâ: “Chuâng töi ăaô tûđng quan
liïu vađ coi troơng quýìn thïị Quan liïu khöng thûơc
tiïîn vò noâ coâ thïí kòm haôm tađi nùng vađ kyô nùng.
Quan troơng hún caê lađ ngûúđi Phíìn Lan ríịt thûơc
tiïîn Khöng coâ chuýơn súơ sïịp úê Nokia”.
Nhûng tinh thíìn lađ ăöơng lûơc khoâ nhíơn diïơn mađ
laơi choâng tađn Cho nïn, ngay líơp tûâc, ngûúđi ta phaêi
lađm caâi gò ăoâ tiïịp theo ăïí nuöi dûúông noâ Ăoâ chó
coâ thïí lađ möơt hiïơn thûơc ăeơp ăeô, thay vò möơt thíịt
voơng múâi
Trïn bïì mùơt cuêa lúâp bùng mùơt höì khuêng hoaêng,
Ollila ăaô nhoâm lïn ngoơn lûêa dïî tùưt vađ noâi nhû
ngûúđi Viïơt Nam thíơt mong manh
Ollila seô phaêi ăem “quy tùưc” Sisu vađo trong vùn
hoâa doanh nghiïơp ăïí mûu cíìu thađnh cöng
Thúđi cuêa nhûông “Ngûúđi Phíìn Lan thûơc tiïîn”
Khoâ mađ giaêi thñch thađnh cöng cuêa Nokia nïịu
khöng tñnh ăïịn quaâ trònh múê cûêa cuêa Phíìn Lan
Phíìn lúân caâc nghiïn cûâu, duđ tiïịp cíơn tûđ goâc ăöơ
nađo, cuông nhíơn thíịy huýìn thoaơi toađn cíìu, chñnh
xaâc lađ thöịng lônh thõ trûúđng toađn cíìu, cuêa Nokia ăaô
bùưt ăíìu tûđ nhûông chñnh saâch múê cûêa thõ trûúđng
cuêa Phíìn Lan Ăoâ chñnh lađ bùìng chûâng “ngûúđi Phíìn Lan thûơc tiïîn” nhû Vanjoki ăaô noâi Tûđ ăoâ, ăiïìu kiïơn ăaô hònh thađnh ăuê ăïí Ollila ặa Nokia cíịt caânh vúâi GSM Coâ möơt víịn ăïì úê ăíy, ăoâ lađ sau khi bõ nhöịt trong löìng líu ngađy, khi ặúơc múê cûêa thò khöng phaêi con chim nađo cuông daâm söí löìng bay xa Ollila ăaô daâm díîn dùưt Nokia trong nhûông chuýịn bay röơng khùưp nùm chíu böịn bïí
Nùm 1990, Phíìn Lan tham gia Hiïơp ûúâc Thûúng maơi Tûơ do chíu Íu, taơo ăiïìu kiïơn cho nguöìn vöịn quöịc tïị ăöí vađo Ollila ặa Nokia ăïịn caâc thõ trûúđng chûâng khoaân quöịc tïị Phíìn Lan cuông liïn tuơc ặa
ra nhûông chñnh saâch nhùìm thñch nghi vúâi xu hûúâng chíu Íu liïn minh laơi bùìng möơt thõ trûúđng chung Ăoâ lađ cûêa ngoô thïị giúâi gíìn Phíìn Lan nhíịt Trong ăoâ, viïơc baân saên phíím viïîn thöng ặúơc khuýịn khñch Vađ búêi vò viïîn thöng, vïì baên chíịt kyô thuíơt, lađ víịn ăïì maơng lûúâi vađ caâc hïơ tiïu chuíín Thïị nïn, ăoâ lađ möơt cú höơi “söí löìng bay xa” cho Nokia Böịi caênh thíơt ra khöng dïî dađng vađ thiïịu sùĩn sađng lađm ngûúđi thiïịu quýịt tím dïî boê cuöơc Búêi vò, cho ăïịn tíơn nùm 1995, tûâc ba nùm sau Ollila ăiïìu hađnh Nokia, Phíìn Lan múâi chñnh thûâc trúê thađnh thađnh viïn cuêa EU, vúâi 56,9% ngûúđi Phíìn Lan boê phiïịu thuíơn vađo thaâng 10.1994 Ollila vađ Nokia ăuê kiïn nhíîn vađ chuê ăöơng bûúâc ăi trong tònh thïị nhû víơy
Trang 9Khai thaâc kinh nghiïơm cuêa chñnh mònh
Trong sûơ nghiïơp Nokia, Jorma Ollila chuê ýịu
dûơa vađo nöơi lûơc
Khi Ollila úê vùn phođng Citibank chi nhaânh
Helsinki, bùưt ăíìu cöng viïơc thíím ắnh ăïí cho vay
vöịn ăöịi vúâi tíơp ăoađn Nokia hađng trùm mùơt hađng
Öng bùưt ăíìu nhòn thíịy biïíu ăöì gia tùng vïì böơ ăađm,
ăiïơn thoaơi di ăöơng cho ö-tö Ăoâ lađ nhûông thiïịt bõ
cho pheâp baơn a lö khi di chuýín nhûng baơn phaêi
khiïng ăi vò noâ nùơng ăïịn 15kg! Vïì sau cođn 5kg
Nhûng tñnh caâch maơng lađ úê chöî baơn coâ thïí mang
noâ theo Chiïịc ăiïơn thoaơi 5kg coâ tïn lađ Mobira
Talkman nađy ra mùưt nùm 1984, ngay líơp tûâc ặa
doanh söị cuêa noâ vađo hađng thûâ tû trïn thïị giúâi
(13%), sau Motorola (21%) nhûng trûúâc Ericsson
(thûâ saâu vúâi 6%)
Möơt nùm sau, 1985, Ollila gia nhíơp Nokia vúâi lúđi
múđi cuêa Kairamo, ăïí gia tùng sûâc maơnh tađi chñnh
Mùơc duđ ăiïơn thoaơi di ăöơng ăang ùn nïn lađm ra
nhûng noâ khöng phaêi lađ ûu tiïn so vúâi ăiïơn tûê
Nokia – Mobira bùưt ăíìu liïn kïịt vúâi Tandy cuêa Myô
ăïí baân úê Myô vađ Hađn Quöịc nhûng dûúâi caâi tïn
RadiaShack cuêa ngûúđi Myô
Nhûông nùm 1980, Kairamo cuêa Nokia “thön
tñnh” tûđ tûđ Mobira, trong cao trađo múê röơng tíơp
ăoađn Coâ thïí hònh dung ra tònh traơng thúđi kyđ nađy
bùìng tiïn ăoaân cuêa möơt quan chûâc Nokia coâ tïn lađ
Jorma Nieminen, vađo nùm 1982: “NMT lađm thay
ăöíi caâch nghô vïì böơ ăađm Muơc tiïu cuöịi cuđng phaêi lađ möơt hïơ thöịng toađn cíìu, cho pheâp liïn laơc khöng giúâi haơn giûôa nhûông ngûúđi ăang di chuýín vúâi nhau, bíịt chíịp ngûúđi ăoâ úê ăíu ăi chùng nûôa”.
Nhiïìu ngûúđi vò quaâ tön suđng Ollila mađ nghô rùìng chñnh öng lađ cha ăeê cuêa ăiïơn thoaơi Nokia thò nhûông thöng tin trïn ăíy seô ặa Ollila trúê vïî ăuâng chöî khiïm töịn mađ öng thñch Trong triïìu ăaơi cuêa mònh, öng ăaô kïị thûđa möơt caâch xuíịt sùưc thađnh tûơu cuêa quaâ khûâ Noâi möơt caâch khaâc, nhû Dan
Steinbock bònh luíơn trong Nokia Revolution, Ollila
ăaô thađnh cöng khi khai thaâc ăuâng tađi nguýn mađ Nokia ăang coâ Ăoâ chñnh lađ ăiïơn thoaơi di ăöơng – lûơa choơn trúê thađnh “duy nhíịt” cho Nokia bíy giúđ Nhû baơn ăoơc biïịt, lõch sûê ăiïơn thoaơi khöng díy (cho pheâp di ăöơng) ăaô bùưt ăíìu tûđ möơt thïị kyê trûúâc, bùìng tin nhùưn qua thiïịt bõ khöng díy cuêa nhađ phaât minh Guglielmo Marconi vađo nùm 1898 Vađ sau ăoâ lađ sûơ kiïơn ăùơc biïơt khi Lee De Forest thûơc hiïơn thađnh cöng thûê nghiïơm truýìn gioơng noâi cho möơt thiïịt bõ trïn ö-tö, vađo nùm 1906 Giíịc mú noâi qua thiïịt bõ khöng cíìn díy ặúơc bùưt ăíìu tûđ ăoâ Ăûúơc giaêi phoâng khoêi súơi díy hûôu hònh, con ngûúđi bùưt ăíìu cuöơc ăua vûđa di chuýín vûđa noâi khöng díy Cuöơc ăua cuêa con ngûúđi vúâi chñnh mònh vađo tûúng lai Cuöơc ăua cuêa caâc nhađ kinh doanh trong viïơc triïín khai noâ vúâi tû caâch möơt saên phíím kinh tïị vađ giaâ trõ xaô höơi
Trang 10Trong caơnh tranh, caâc trung tím hònh thađnh ăöơc
líơp trïn thïị giúâi Ăiïìu nađy thíơt tûơ nhiïn vúâi moơi
ngađnh khoa hoơc, cöng nghïơ Chuâng ta coâ möơt vađi
toâm tùưt nhanh:
- Phođng Caênh saât Detroit (Myô) sûê duơng ăiïơn thoaơi
khöng díy vađo nhûông nùm 1920
- Ngûúđi Anh phaât minh ra ra-ăa vađo khoaêng giûôa
nhûông nùm 1930, lađm tùng quy mö vađ khaê
nùng ăiïơn ăađm khöng díy Quín ăöơi ăaô sûê
duơng lúơi thïị cöng nghïơ nađy trong suöịt chiïịn
tranh thïị giúâi thûâ hai
- Bell Systems giúâi thiïơu ăiïơn thoaơi di ăöơng duđng
soâng vö tuýịn vúâi tû caâch lađ saên phíím thûúng
maơi vađo trûúâc caê chiïịn tranh, nhûông nùm 1940
Ngûúđi Myô coâ tham chiïịn nhûng laônh thöí nùìm
ngoađi chiïịn trûúđng, ăaô coâ ăiïìu kiïơn thûúng maơi
hoâa noâ trïn soâng FM
Ngûúđi ta goơi ăoâ lađ thïị hïơ 1G hay analog – kyô
thuíơt tûúng tûơ Trong thûơc tïị, noâ ặúơc sûê duơng
trong nhûông phaơm vi nhoê Caâc quöịc gia cođn chûa
lađm viïơc vúâi nhau ăïí ăaơt ăïịn nhûông chuíín thöịng
nhíịt cíìn thiïịt Caâc biïn giúâi chñnh trõ, an ninh, kinh
tïị chûa cho pheâp con ngûúđi nghô ăïịn “hođa maơng”
toađn nhín loaơi Ăoâ chûa phaêi lađ thúđi ăaơi kïịt nöịi
moơi ngûúđi Nïịu chuâng ta noâi rùìng chñnh nhûông
phaât triïín cuêa cöng nghïơ viïîn thöng ăaô thuâc ăííy,
díîn ặúđng cho con ngûúđi gíìn nhau hún thò khöng
coâ gò lađ quaâ ăaâng hay ngíy thú Nhiïìu thíơp niïn
sau, möơt loaơi ăiïơn thoaơi ăaô xaâc nhíơn lyâ do coâ mùơt
cuêa mònh bùìng sûâ mïơnh “kïịt nöịi con ngûúđi -
Con-necting People” Ăoâ chñnh lađ Nokia.
Luâc nađy, 1991, Nokia víîn ặâng ngoađi cuöơc chúi cung cíịp maơng viïîn thöng GSM, víîn chuâ tím vađo ăiïơn tûê vađ möơt loaơt nhûông di saên cöng nghiïơp truýìn thöịng khaâc, vúâi nhûông cuâ trûúơt chín khaâc sau caâi chïịt cuêa Kairamo Cuđng nùm, Radiolinja – doanh nghiïơp nhađ nûúâc hađng ăíìu cuêa Phíìn Lan – khai trûúng maơng GSM ăíìu tiïn Ollila líìn ăíìu tiïn ăïịn Solo ăaô höịi thuâc caâc nhađ nghiïn cûâu lao vađo viïîn caênh GSM
Nhû víơy, thíơt ra coâ khaâ nhiïìu cú súê chùưc chùưn ăïí Ollila chaơy vïì phña cú höơi GSM chûâ khöng hoađn
toađn trûơc giaâc nhû Business Week nhíơn ắnh Cú
höơi GSM dađnh cho Ericsson vađ Nokia-Mobira lađ ngang nhau trong cuöơc ăua gia nhíơp vađo viïîn thöng di ăöơng chíu Íu, theo nhíơn ắnh cuêa hoơc giaê Dan Steinbock Nhûng roô rađng Nokia tû nhín ăaô chíơm möơt bûúâc so vúâi Radiolinja cuêa nhađ nûúâc Ollila ăaơt ặúơc gò khi nhoâm lûêa trïn mùơt höì ăoâng bùng? Ăoâ lađ thíịt baơi Sau khi hònh thađnh möơt nhoâm nghiïn cûâu tiïịn vađo cöng nghïơ GSM vađ saât
caânh bïn hoơ, Ollila nhòn thíịy: “Nhiïìu hy voơng ăaô
tan vúô do caâc khoâ khùn vïì kyô thuíơt”.
Sau nađy öng nhúâ laơi: “Moơi ngûúđi ăaô hy voơng
chuâng töi lađm ra möơt chuâ ngûơa ăua nhûng chuâng töi ăaô kïịt thuâc vúâi möơt con laơc ăađ” Laơc ăađ thò
khöng thïí ăua vúâi chuâ ngûơa, cuông nhû ruđa khöng