VITAMIN hòa tan trong lipid CHỉ MụC BÀI VIếT VITAMIN hòa tan trong lipid Vitamin D Vitamin E Vitamin K Trong bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu về cấu tạo hóa học, vai trò sinh học và..
Trang 1VITAMIN hòa tan
trong lipid
CHỉ MụC BÀI VIếT
VITAMIN hòa tan trong lipid
Vitamin D
Vitamin E
Vitamin K
Trong bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu
về cấu tạo hóa học, vai trò sinh học và
Trang 2nhu cầu của cơ thể với nhóm Vitamin hòa tan trong lipid, như vitamin A, vitamin D, vitamin E, vitamin K
Nhóm vitamin A (Axeroptol hoặc
vitamin chữa chứng khô giác mạc mắt)
* Cấu tạo hoá học:
Vitamin A gồm có 3 đồng phân Al, A2' A3 và chất provitamin (tiền vitamin) có màu vàng gọi là caroten
Năm 1933 Ca re (Kaner) tìm ra cấu trúc hoá học của nhóm vitamin A Sau đó người ta tổng hợp được bằng phương pháp hoá học Vitamin A có thể coi như một rượu không no cấu tạo gồm vòng ~ ionon và các gốc isopren
Trang 3Vitamin Al có trong gan cá nước mặn, vitamin A2 có nhiều hơn trong gan cá nước ngọt, công thức như sau:
Trang 4Cấu tạo hoá học của vitamin A2 khác Al:
có hai nối đôi trong vòng ionon, nhưng hoạt tính của vitamin Al cao gấp 2 - 3 lần vitamin A2, có 3 loại caroten α, β, γ khác nhau ở cấu tại vòng ionnon, β - caroten
có 2 vòng β - ionon nên khi thuỷ phân cho 2 vitamin A còn a và y (caroten chỉ
có 1 vòng β - ionon (ngoài ra là α - ionon) nên chỉ cho một phân tử vitamin Ngoài ra còn có y- caroten nhưng hầu như không có hoạt tính vitamin Carotinase thuỷ phân mạch caroten thành vitamin A
Gần đây người ta đã phân lập được vitamin A3 ở gan cá voi (công thức còn nghiên cứu)
Trang 5* Tác động sinh học:
Khi thiếu vitamin A, ở động vật sẽ phát sinh các trạng thái bệnh đặc trưng sau đây: + Chậm lớn, lông xù bẩn, gầy còm
+ Mô bảo vệ như da, niêm mạc, giác mạc mắt bị khô, kẻo màng trắng mờ, dần dần sinh chứng nhuyễn giác mạc
+ Ruột, dạ dày, khí quản dễ bị viêm loét
+ Phát sinh chứng quáng gà
+ vitamin A có ảnh hưởng đến quá trình oxy hoá hoàn nguyên ở cơ thể vì nó ảnh hưởng đến sự hoạt động của vitamin C là chất tham gia các phản ứng oxy hoá
Hiện tượng quáng gà được giải thích như sau :
Trang 6Mắt nhìn được nhờ tế bào thần kinh thị giác hình que của võng mạc, loại tế bào này chứa ở đầu nút một loại protein có màu (sắc tố tím đỏ) gọi là rodơpsin Rodopsin là hợp chất của 2 loại protein: Opsin và retinen mà retinen chính là aldehyd của vitamin Ai Vai trò của rodopsin là tính thụ cảm ánh sáng, nhưng ánh sáng lại phân giải rodơpsin thành ơpsin và retinen, do đó độ cảm thụ ánh
Ngược lại, ở chỗ tối ơpsin và retinen tổng hợp thành rodơpsin nên khả năng cảm thụ ánh sáng tăng lên
Trang 7Qua đó ta thấy rõ vai trò của vitamin A là khi thiếu nó, retinen sẽ thiếu và rodopsin cũng ít hoặc mất đi nên quá trình tổng hợp rodopsin không đầy đủ, dẫn tới khả năng nhìn sẽ kém đi, sinh ra hiện tượng quáng gà
* Nhu cầu và nguồn vitamin A
+ vitamin A dự trữ nhiều ở gan Thực vật không chứa vitamin A tự do mà chỉ có sắc tố vàng caroten hoặc cryproxantin, có khả năng biến thành vitamin A ở gan Cà
Trang 8rốt, gấc, cà chua chín, cỏ tươi chứa nhiều caroten
+ Nhu cầu: gia súc cần 15 - 25 UI/kg khối lượnglngày đêm, nhu cầu đó tăng khi cơ thể hoạt động bất thường (cho sữa, sếu