Tài liệu Khuynh hướng chống DARWIN cuối thế kỷ XX ppt

Khuynh hướng chống DARWIN cuối thế kỷ XX Thuyết Lamarck cơ giới Học thuyết này tuyệt đối hoá vai trò của ngoại cảnh, xem sự di truyền các biến đổi cá thể do sự tác động trực tiếp của n

Khuynh hướng chống

DARWIN cuối thế kỷ XX

Thuyết Lamarck cơ giới

Học thuyết này tuyệt đối hoá vai trò của ngoại cảnh, xem sự di truyền các biến đổi

cá thể do sự tác động trực tiếp của ngoại cảnh là động lực của quá trình tiến hoá Thuyết cân bằng của H Xpenxơ (1864) cho rằng cơ thể là một tổ hợp các cơ quan thường xuyên có thể cân bằng động với môi trường và tiến hoá là sự liên tục thích nghi của những quan hệ nội tạng cơ thể với ngoại cảnh Xpenxơ phân biệt hai hình thức cân bằng: cân bằng trực tiếp

(cơ thể thích ứng bằng những biến đổi phù hợp với ngoại cảnh và ngoại cảnh vừa là nguyên nhân phá vỡ cân bằng vừa

là nguyên nhân thiết lập thế cân bằng mới) và cân bằng gián tiếp là sự sống sót những dạng thích nghi nhất, sự tác động của chọn lọc tự nhiên Xpenxơ cho rằng khả năng thích nghi với ngoại cảnh thay đổi là phương thức cơ bản của sự tiến hoá và điều kiện sống càng phức tạp thì vai trò của chọn lọc tự nhiên càng mờ nhạt

Thuyết cơ sinh lý của Negheli (1884) cho rằng chất di truyền là cơ sở di truyền các dấu hiệu và chất nuôi dưỡng có chức năng nuôi tế bào Ngoại cảnh ảnh hưởng tới chất nuôi dưỡng sẽ gây ra thường biến không di truyền Tác dụng kéo dài của ngoại cảnh qua nhiều thế hệ có thể

làm thay đổi chất di truyền và biến đổi đó

có thể di truyền cho thế hệ sau Theo Negheli chất di truyền là một hệ thống phân tử rất nhỏ, phần lớn ở dạng tinh thể, gọi Mixen Sự phức tạp hoá cấu trúc của chất di truyền là cơ sở của sự phức tạp hoá tổ chức cơ thể trong quá trình tiến hoá

Thuyết lực sinh trưởng của Cope E (1887) quan niệm sự tiến hoá cũng giống như sự sinh trưởng của một cơ thể do tác động của "Lực sinh trưởng" Lực này chịu sự tác động trực tiếp của các điều kiện lý hoá trong môi trường hoặc chịu tác động gián tiếp của ngoại cảnh thông qua sự tăng cường hay suy giảm hoạt động của các cơ quan Các biến đổi cá thể đều tương ứng với ngoại cảnh, có

tính thích nghi, do đó không cần vai trò của chọn lọc tự nhiên

Thuyết Lamarck tâm lý

Xem các nhân tố tâm lý nội tại cơ thể là động lực tiến hoá của động vật và thực vật Các tác giả Lamarck tâm lý cho rằng

ý thức đó có ở mọi cơ thể sống, sự tiến hoá theo hướng tăng cường dần vai trò của ý thức, từ ý thức thô sơ dẫn tới những sinh vật cao có trí tuệ Sự cố gắng của ý thức quy định mọi phản ứng thích nghi với ngoại cảnh Họ thừa nhận thực vật cũng có ý thức Học thuyết này mang tính chất duy tâm rõ rệt không có cơ sở khoa học nên đã nhanh chóng bị loại bỏ

Thuyết Darwin mới

a/ Giả thuyết "chất di truyền độc lập" của

A Weismann (1905) đưa ra khái niệm về

các đặc tính tập nhiễm không di truyền Việc đưa giả thuyết này vào nhóm các nhân tố cơ bản trong lập luận của Darwin

đã biến đổi học thuyết Darwin thành một học thuyết mới đối lập hoàn toàn với thuyết Lamarck, được gọi là thuyết Darwin mới Vào thời Weismann, tính không di truyền của các tính trạng tập nhiễm được xem là một vấn đề viển vông, vì không có cơ sở thực nghiệm vững chắc Song, ngày nay điều đó lại là hiển nhiên dưới ánh sáng của sự hiểu biết

về các cơ chế di truyền Từ đầu thế kỷ

XX, thuyết Lamarck đã mất dần vị trí của mình trong kho tàng lý luận về sự tiến hoá của thế giới sinh vật

b/ Thuyết đột biến của H De Vries (1901) cho rằng loài mới được hình thành qua các đột biến Các biến đổi di

truyền gọi là đột biến xuất hiện do tác động của các nhân tố môi trường xung quanh, nhưng phụ thuộc vào tiềm năng của bộ máy di truyền Mặc dầu quan điểm đối lập về vấn đề di truyền các tính trạng tập nhiễm, song cả thuyết Lamarck

và thuyết Darwin mới đều thống nhất cho rằng tiến hoá là một hiện tượng liên tục, không có bước nhảy đột ngột Một sự kiện cũng xảy ra vào đầu thế kỷ XX là thuyết đột biến của De Vries đã thể hiện quan niệm đối lập hoàn toàn với Lamarck và Darwin mới Khi nghiên cứu cây Oenothera lamarckiana, ông nhận thấy rằng phần lớn các hạt mọc lên những cây giống bố mẹ, nhưng cũng có ngoại lệ là một số hạt lại sinh ra những cá thể khác hẳn, khiến người ta có thể nhám lẫn chúng thuộc một loài khác Do đó thuyết đột biến quan niệm rằng các đột

biến có thể là động lực duy nhất của tiến hoá, đã diễn ra bằng những bước nhảy vọt, và như thế loài mới có thể xuất hiện trực tiếp do đột biến từ một loài có trước

Thuyết đột biến trong sự hình thành loài mới đã nhanh chóng bị bác bỏ, bởi vì các đột biến là những biến đổi ngẫu nhiên, rất hiếm những biến đổi hữu ích cho tiến hoá, và chỉ riêng đột biến cũng không thể giải thích sự hình thành đặc điểm thích nghi của loài với môi trường xung quanh của chúng Hơn nữa mỗi đột biến thường chỉ kiểm tra một biến đổi rất nhỏ, trừ một

số trường hợp đặc biệt, do đó không thể nghĩ rằng một đột biến, thậm chí một số

ít đột biến là đủ cho sự hình thành một loài mới