10 phút Ghi nhớ và vận dụng GHI NHỚ: Đối với một thấu kính phân kì: + Vật đặt tại mọi vị trí trước thấu kính phân Yêu cầu HS đọc phần ghi nhớ và trả kì luôn cho ảnh ảo, cùng chiều, nhỏ h[r]
Trang 1TIẾT 49 - ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
I- MỤC TIÊU
1. Kiến thức :
- Nêu được ảnh của một vật sáng tạo bởi TKPK luôn là ảnh ảo.
- Mô tả được những đặc điểm ảnh ảo của vật tạo bởi thấu kính phân kì Phân biệt được ảnh ảo tạo bởi TKHT và TKPK.
2. Kỉ năng:
- Dùng các tia sáng đặc biệt dựng được ảnh ảo của một vật qua thấu kính phân kì.
3 Thái độ:
- Rèn luyện tính hợp tác trong học tập, óc quan sát để giải thích các hiện tượng thực tế.
II- CHUẨN BỊ
- 1 thấu kính phân kì.1 giá quang học
- 1 màn hứng để quan sát đường truyền của chùm sáng
- 1 cây nến cao 5cm
III- T CH C HO T Ổ Ứ Ạ ĐỘNG C A HS.Ủ
Hoạt động 1 (5 phút) Bài cũ, đặt vấn đề vào bài mới.
- Trả lời câu hỏi theo sự chỉ định của GV
- Cho HS khác nhận xét, GV hoàn chỉnh
câu trả lời cần có
- Chú ý nghe đặt vấn đề của GV
Bài cũ:
? Kể tên và biểu diễn trên hình vẽ đường truyền của hai tia đặc biệt qua TKPK.
- ĐVĐ: Bạn Đông bị cận nặng Nếu bạn ấy
bỏ kính ra, ta nhìn thấy mắt bạn to hơn hay nhỏ hơn khi nhìn mắt bạn khi đang đeo kính?
Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì.(15 phút)
I/ TÌM HIỂU ĐẶC ĐIỂM ẢNH CỦA
MỘT VẬT TẠO BỞI TKPK.
Các nhóm HS làm TN như hình 45.1
đặt vật ở một vị trí bất kì
Từng HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi của
GV
ảnh qua TKPK không hứng được trên
màn cho nên đó là ảnh ảo
ảnh cùng chiều và bé hơn vật
- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi
- Đặt màn sát TK, đặt vật ở 1 vị trí bất kì
- Từ từ dịch màn ra xa, quan sát trên màn xem có thu được ảnh của vật hay không
- Tiếp tục làm như vây đối với các vị trí khác của vật
- Qua thấu kính phân kì ta luôn nhìn thấy ảnh của vật đặt trước TK nhưng không thể hứng được trên màn Vậy đó là ảnh thật hay ảo?
- Đặt mắt quan sát vật qua thấu kính và cho biết ảnh cùng chiều hay ngược chiều, lớn hơn hay bé hơn vật ?
Hoạt động 3 Dựng ảnh của một vật tạo bởi TK phân kì (15 phút)
II/ CÁCH DỰNG ẢNH
Từng HS trả lời C3
Dựng ảnh của một vật sáng AB tạo bởi
thấu kính phân kì
Từng hS trả lời C4
- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi 3 Gợi ý: Muốn dựng ảnh của một điểm sáng ta làm thế nào? Muốn dựng ảnh của một vật sáng ta làm thế nào?
Gợi ý HS làm C4: Khi dịch chuyển vật
AB vào gần hoặc ra xa thì hướng của tia
Trang 2HOẠT ĐỘNG CỦA HS HỌAT ĐỘNG CỦA GV
khúc xạ của tia tới BI có thay đổi không? ảnh B' của điểm B là giao điểm của những tia nào?
Hoạt động 4 So sánh độ lớn của ảnh ảo tạo bởi thấu kính HT và PK bằng cách vẽ (10 phút)
III/ ĐỘ LỚN CỦA ẢNH ẢO TẠO BỞI
CÁC THẤU KÍNH
Từng HS vẽ ảnh của một vật đặt trong
khoảng tiêu cự tạo bởi TKHT và TKPK
So sánh độ lớn của hai ảnh vừa dựng
được
Theo dõi, giúp đỡ HS yếu dựng ảnh
Yêu cầu HS nhận xét đặc điểm ảnh ảo tạo bởi hai loại thấu kính
Hoạt động 5 ( 10 phút) Ghi nhớ và vận dụng
GHI NHỚ:
- Đối với một thấu kính phân kì:
+ Vật đặt tại mọi vị trí trước thấu kính phân
kì luôn cho ảnh ảo, cùng chiều, nhỏ hơn vật
và luôn nằm trong khoảng tiêu cự của thấu
kính.
+ Vật đặt rất xa thấu kính, ảnh ảo của vật có
vị trí cách thấu kính một khoảng bằng tiêu
cự.
IV VẬN DỤNG
- Cá nhân suy nghĩ và trả lời C6 và C7
- C6: Giống nhau: Cùng chiều với vật
Khác nhau: TKHT ảnh ảo lớn hơn vật và nằm
xa TK hơn vật TKPK ảnh ảo nhỏ hơn vật và
gần TK hơn vật Cách nhận biết: Đưa TK lại
gần dòng chữ trong trang sách Nếu nhìn qua
TK thấy dòng chữ cùng chiều, to hơn và xa
TK hơn vật thì đó là TKHT và ngược lại, nếu
thấy dòng chữ nhỏ hơn và gần TK hơn vật thì
đó là TKPK
- C7 Vẽ hình Dựa vào hình vẽ, xét các
cặp tam giác đồng dạng => h' = 0,36cm, OA' =
4,8cm
- C8 Bạn Đông bị cận nặng Nếu Đông
bỏ kính ra, ta thấy mắt ban to hơn khi bạn đeo
kính vì kính của bạn là TKPK ảnh ảo của
TKPK nhỏ hơn vật
- Đọc phần có thể em chưa biết
- Yêu cầu HS đọc phần ghi nhớ và trả lời câu hỏi: ? Hãy nêu đặc điểm ảnh tạo bởi thấu kính phân kì
- ? Nêu cách dựng ảnh của một vật qua thấu kính phân kì
- Hướng dẫn HS trả lời C6:
- Đề nghị HS trả lời C7 + Xét hai cặp tam giác đồng dạng
+ Trong từng trường hợp tính tỷ số
- Cho HS trả lời câu hỏi ở đầu bài
Cho HS đọc phần có thể em chưa biết
- Cho HS ghi bài tập về nhà