Giao thoa văn hóa Việt Nam Hàn Quốc thông qua ẩm thực

Sự du nhập của nền văn hóa Hàn Quốc trong đó có ẩm thực đã dẫn tới sự xuất hiện của rất nhiều cửa hàng, nhà hàng bán đồ ăn Hàn Quốc. Quá trình này đã giúp làm đa dạng nền ẩm thực của Việt Nam, mang đến một làm gió mới trong lĩnh vực ăn uống của người dân. Tuy nhiên, cho đến nay, vẫn chưa có nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề ẩm thực Hàn Quốc tại Việt Nam hiện nay. Một trong những câu hỏi lớn đặt ra là: Văn hóa ẩm thực Hàn Quốc khi du nhập vào Việt Nam có những thay đổi như thế nào để phù hợp với văn hóa người Việt? Đây chính là điều thôi thúc tôi lựa chọn đề tài này của mình. Thông qua nghiên cứu về sự du nhập và ảnh hưởng của món ăn Hàn quốc tới nền ẩm thực Việt Nam cũng như sự bản địa hóa đồ ăn Hàn Quốc khi du nhập vào Việt Nam, tôi muốn góp phần cung cấp thêm những góc nhìn về một nền văn hóa ẩm thực độc đáo và tầm quan trọng của giao thoa văn hóa trong ẩm thực.

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 3

1 Lý do chọn đề tài 3

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 4

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4

4 Câu hỏi nghiên cứu 4

5 Phương pháp nghiên cứu 5

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn 7

7 Kết cấu của luận văn 7

NỘI DUNG 8

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 8

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 8

1.2 Các khái niệm 17

1.2.1 Văn hóa 17

1.2.2 Ẩm thực và văn hóa ẩm thực 18

1.2.3 Giao thoa văn hoá 18

1.3 Cơ sở lý thuyết 20

1.3.1 Thuyết Chức năng cấu trúc 20

1.3.2 Thuyết tương đối văn hóa 21

Chương 2: VĂN HÓA ẨM THỰC HÀN QUỐC VÀ QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA ẨM THỰC HÀN QUỐC TẠI VIỆT NAM 24

2.1 Các đặc trưng của văn hóa ẩm thực Hàn Quốc 24

2.1.1 Ẩm thực theo mùa 24

2.1.2 Ẩm thực tạo nên từ sự giao thoa 29

2.2 Lịch sử du nhập và phát triển ẩm thực Hàn Quốc ở Việt Nam 31

2.3 Các nhà hàng Hàn Quốc tại quận Thanh Xuân Hà Nội 33

2.3.1 Nhà hàng thịt nướng DolpanSam 34

2.3.2 Quán “Ẩm thực Hàn Quốc Jjang” 36

Chương 3: VĂN HÓA ẨM THỰC HÀN QUỐC TẠI VIỆT NAM – MÓN ĂN, CÁCH ĂN VÀ QUAN NIỆM VỀ ẨM THỰC 40

3.1 Món ăn 40

3.1.1 Kim chi 40

3.1.2 Cơm cuộn 42

3.1.2 Mỳ lạnh 43

3.1.3 Thịt nướng 44

3.2 Cách chế biến và bài trí 46

3.2.1 Các loại gia vị dùng trong chế biến 46

3.2.2 Cách bài trí món ăn của người Hàn Quốc 50

3.3 Cách sắp đặt bàn ăn 53

3.3.1 Cách sắp xếp những món ăn của người Hàn 53

3.3.2 Cách sắp xếp đồ ăn tại những quán ăn Hàn Quốc tại Việt Nam 55

3.4 Những quy tắc trên bàn 55

3.4.1 Quy tắc “kính trên nhường dưới” 55

3.4.2 Quy tắc về việc sử dụng thìa và đũa 57

3.4.3 Những quy tắc khác trong bữa ăn 57

3.5 Những kiêng kị của người Hàn trong ăn uống 58

3.6 Quan niệm về ẩm thực – Thức ăn là thuốc 60

Chương 4: VĂN HÓA ẨM THỰC HÀN QUỐC Ở VIỆT NAM - TÁC ĐỘNG VÀ BIẾN ĐỔI 63

4.1 Sự lan tỏa các giá trị văn hóa ẩm thực Hàn Quốc ở Việt Nam 63

4.1.1 Những tác động tích cực của ẩm thực Hàn Quốc 63

4.1.2 Những tác đông tiêu cực của ẩm thực Hàn Quốc 65

4.2 Các giá trị văn hóa Việt Nam và quá trình địa phương hóa ẩm thực Hàn Quốc 67

4.2.1 Tác động từ quan niệm ăn uống của người Việt tới ẩm thực Hàn Quốc 67

4.2.2 Tác động từ những nguyên liệu và khẩu vị của người Việt đến những món ăn Hàn Quốc 70

KẾT LUẬN 75

TÀI LIỆU THAM KHẢO 78

PHỤ LỤC HÌNH ẢNH 80

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Ăn uống là một trong những nhu cầu cơ bản của con người Việc ăn uống đã gắnliền với con người trong suốt quá trình phát triển Đây là yếu tố cơ bản hàng đầu đểcon người có thể tồn tại trên thế giới Tuy nhiên, vấn đề ăn uống không chỉ đơn giản

là duy trì sự sống, mà nó còn là nơi con người thể hiện văn hóa của mình qua nhữngmón ăn Những món ăn, thói quen ăn, hay cách chế biến đều được con người chúng

ta dần hình thành trong suốt một thời gian dài phát triển Do đó, thông qua văn hóa

ăn uống, ta có thể hiểu được nhiều điều về đời sống sinh hoạt văn hóa của conngười cũng như những tài nguyên mà khu vực đó có

Đại Hàn Dân Quốc hay còn có tên gọi khác là Hàn Quốc là một quốc gia nằm ởphía Nam của bán đảo Triều Tiên Bao bọc xung quanh Hàn Quốc là đường bờ biểndài 2,413 km Hàn Quốc nằm trong vùng khí hậu ôn đới với sự phân hóa bốn mùatương đối rõ rệt Những yếu tố thiên nhiên này chính là một trong những nhân tốquan trọng để hình thành nên một nền ẩm thực độc đáo, phong phú đa dạng có sứcảnh hưởng lớn đến các nền văn hóa ẩm thực lân cận trong bối cảnh toàn cầu hóangày nay

Sự du nhập của nền văn hóa Hàn Quốc trong đó có ẩm thực đã dẫn tới sự xuấthiện của rất nhiều cửa hàng, nhà hàng bán đồ ăn Hàn Quốc Quá trình này đã giúplàm đa dạng nền ẩm thực của Việt Nam, mang đến một làm gió mới trong lĩnh vực

ăn uống của người dân Tuy nhiên, cho đến nay, vẫn chưa có nhiều công trìnhnghiên cứu về vấn đề ẩm thực Hàn Quốc tại Việt Nam hiện nay Một trong nhữngcâu hỏi lớn đặt ra là: Văn hóa ẩm thực Hàn Quốc khi du nhập vào Việt Nam cónhững thay đổi như thế nào để phù hợp với văn hóa người Việt? Đây chính là điềuthôi thúc tôi lựa chọn đề tài này của mình

Thông qua nghiên cứu về sự du nhập và ảnh hưởng của món ăn Hàn quốc tớinền ẩm thực Việt Nam cũng như sự bản địa hóa đồ ăn Hàn Quốc khi du nhập vào

Việt Nam, tôi muốn góp phần cung cấp thêm những góc nhìn về một nền văn hóa

ẩm thực độc đáo và tầm quan trọng của giao thoa văn hóa trong ẩm thực

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích nghiên cứu

Mục đích của luận văn này là phân tích sự tác động của ẩm thực Hàn Quốc, món

ăn Hàn Quốc đối với văn hóa ăn uống, lối sống của một bộ phận người dân ViệtNam, cụ thể là khu vực quận Thanh Xuân – Hà Nội Luận văn sẽ tìm hiểu xem sự

du nhập của ẩm thực Hàn Quốc đã thay đổi quan niệm về ăn uống hay những bữacơm truyển thống của gia đình Việt như thế nào

Bên cạnh đó, luận văn sẽ tìm hiểu xem ẩm thực Hàn Quốc đã có những thay đổi

gì khi được đặt trong mối quan hệ với những yếu tố văn hóa ẩm thực bản địa, truyềnthống của Việt Nam, từ đó thấy được sự biến chuyển, thay đổi của đồ ăn Hàn Quốc

để phù hợp với văn hóa truyền thống của Việt Nam

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Tìm hiểu về văn hóa ẩm thực Hàn Quốc và quá trình du nhập cũng như pháttriển của ẩm thực Hàn Quốc tại Việt Nam

- Tìm hiểu một số khía cạnh của ẩm thực Hàn Quốc tại Việt Nam bao gồm:món ăn, cách ăn và quan niệm về ẩm thực

- Tìm hiểu sự giao thoa văn hóa trong ẩm thực Hàn Quốc, thấy được tác độngcủa ẩm thực Hàn Quốc vào Việt Nam và những biến đổi trong ẩm thực Hàn Quốckhi du nhập vào Việt Nam

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng được tập trung nghiên cứu trong đề tài này là sự giao thoa văn hóatrong ẩm thực Hàn Quốc thông qua trường hợp một số nhà hàng, quán ăn bán đồHàn Quốc

- Địa bàn nghiên cứu: Quận Thanh Xuân, Hà Nội

- Thời gian nghiên cứu là từ: từ tháng 8 năm 2018 đến tháng 9 năm 2019

4 Câu hỏi nghiên cứu

- Ẩm thực Hàn Quốc đã du nhập và phát triển như thế nào ở Việt Nam?

- Ẩm thực Hàn Quốc có tác động như thế nào đến tập quán ăn uống của ngườiViệt Nam

- Ẩm thực Hàn Quốc đã thay đổi như thế nào khi giao thoa với văn hóa ẩmthực Việt Nam

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu

Luận văn tham khảo cũng như phân tích và kế thừa các nguồn tài liệu thứ cấpliên quan đến đề tài bao gồm sách tham khảo, sách chuyên khảo để có thể vận dụngđược những lý thuyết nhân học vào trong nghiên cứu Cùng với đó, luận văn cũngtham khảo các công trình nghiên cứu đi trước để có thêm những thông tin hữu ích,

bổ trợ cho đề bài này

5.2 Phương pháp điền dã dân tộc học (Quan sát tham gia)

Phương pháp điền dã dân tộc học là phương pháp nghiên cứu chính, được tác giả

sử dụng để hoàn thành luận văn Phương pháp giúp tác giả tiếp cận được với cácmón ăn Hàn Quốc ở Việt Nam cũng như những thực khách thưởng thức những món

ăn Hàn ở địa bàn nghiên cứu Phương pháp được tiến hành cụ thể như sau:

Quan sát tham gia: Tác giả tiến hành nghiên cứu thực địa tại một số nhà hàng,

quán ăn bán đồ Hàn Quốc trên địa bàn quận Thanh Xuân, bao gồm: K-Pub - KoreanBBQ Garden (địa chỉ: 171B, Quan Nhân, Nhân Chính, Thanh Xuân, Hà Nội), JJangKorea - Ẩm Thực Hàn Quốc (địa chỉ: 254A Nguyễn Trãi, Quận Thanh Xuân, HàNội), Quán Ăn Hàn Quốc (địa chỉ: Toà nhà 25T2, 5 Nguyễn Thị Thập, Trung HòaNhân Chính, Thanh Xuân, Hà Nội), … Ngoài ra, tác giả cũng thu thập thông tin ởmột số quán ăn khác trên địa bàn Hà Nội để làm phong phú cho đề tài của mình Trong số rất nhiều những nhà hàng tại khu vực quân Thanh Xuân, Hà Nội, tácgiả tập trung vào đi sâu nghiên cứu, lấy dữ liệu về hình ảnh và thông tin chủ yếu tại

2 nhà hàng là: JJang Korea - Ẩm Thực Hàn Quốc (địa chỉ: 254A Nguyễn Trãi,Quận Thanh Xuân, Hà Nội) và Nhà hàng thịt nướng bàn đá chuẩn Hàn QuốcDolpan Sam (địa chỉ: Tầng 4, Trung tâm thương mại Artemis, số 3 Lê Trọng Tấn,Thanh Xuân, Hà Nội) Có 2 lý do để tác giả lựa chon tập trung nghiên cứu ở hai nhà

hàng trên Thứ nhất, đây là hai nhà hàng chuyên bán đồ ăn Hàn Quốc với hai phongcách phục vụ khác nhau JJang Korea - Ẩm Thực Hàn Quốc là nhà hàng phục vụcác món ăn theo cách truyền thống là gọi món Tức là thực khách muốn ăn món nào

sẽ lựa chọn món đó để đầu bếp chế biến và tính tiền theo món ăn mà mình chọn.Ngoài ra, quán JJang Korea - Ẩm Thực Hàn Quốc còn phục vụ giao hàng tận nhà.Trái ngược với JJang Korea, Nhà hàng thịt nướng bàn đá chuẩn Hàn Quốc DolpanSam phục vụ món ăn theo dạng buffet Nghĩa là thực khách sẽ phải trả một số tiềnnhất định (không bao gồm nước) sau đó sẽ được thưởng thức các món trong thựcđơn không giới hạn Lý do thứ 2, là do đối tượng khách ghé đến hai nhà hàng khácnhau Nhà hàng thịt nướng bàn đá chuẩn Hàn Quốc Dolpan Sam có mức giá caohơn nên đối tượng ghé quan thường là những người có thu nhập cao hơn trong khiJJang Korea với giá cả bình dân sẽ hấp dẫn thực khách có kinh tế thấp hơn chút.Cuối cùng là địa điểm của hai quán khác nhau Nhà hàng thịt nướng bàn đá chuẩnHàn Quốc Dolpan Sam nằm ở trung tâm thương mại với khu tổ hợp ăn uống, vuichơi Khách hàng đến đó sẽ để xe dưới tầng hầm sau đó đi thang máy lên phía trên.Trong khi, JJang Korea - Ẩm Thực Hàn Quốc là quán có địa chỉ ngay ở mặt đườngNguyễn Trãi nên dễ tìm kiếm và di chuyển đến vị trí ăn

Việc lựa chọn hai quán có sự khác biệt về cách phục vụ và đối tượng ghé quán

sẽ làm đa dạng và khách quan hơn khi tiến hành các bước nghiên cứu điền dã dântộc học Trong quá trình nghiên cứu, tác giả tập trung quan sát cách bài trí nhà hàng,món ăn, cách bài trí cũng như phục vụ của nhà hàng và thực đơn món ăn mà nhàhàng có

Phỏng vấn sâu: Tác giả tiến hành phỏng vấn sâu đối với những thực khách (cả

người Hàn Quốc lẫn Việt Nam) khi họ thưởng thức những bữa ăn tại một nhà hàngHàn Quốc và những đầu bếp cũng như chủ nhà hàng Hàn Quốc trên địa bàn quậnThanh Xuân Bên cạnh việc phỏng vấn tại nhà hàng Hàn Quốc, tác giả cũng tiếnhành trao đổi, phỏng vấn một số thực khách và bà nội trợ tại nhà của họ để tìm hiểusâu hơn về văn hoá ẩm thực Hàn Quốc cũng như cách thức họ thực hành văn hoátrong gia đình, trong cuộc sống hàng ngày

Trong quá trình phỏng vấn những thực khách người Hàn Quốc thưởng thứcnhững món ăn tại những nhà hàng, họ sử dụng Tiếng Anh và tiếng Hàn trộn lẫn vớinhau Tiếng Anh của họ không được tốt nên trong quá trình trò chuyện khó tránhkhỏi việc sai ngữ pháp cũng như từ vựng Do đó, trong luận văn này, tác giả đã điềuchỉnh những lỗi sai đó nhưng vẫn đảm bảo không làm mất đi ý nghĩa của câu nói.Bên cạnh đó, để hỗ trợ việc phiên dịch giữa tiếng Hàn sang tiếng Việt, tôi có nhờ tới

sự giúp đỡ của cô Lê Quỳnh Thiên – từng làm giáo viên dạy tiếng Hàn Quốc tạiTrung tâm tiếng Hàn TOP,–어어어, hiện đang sinh sống cùng chồng ở Hàn Quốc.Bên cạnh đó, tác giả cũng sử dụng các phương pháp nghiên cứu khác như:Phương pháp phân tích – tổng hợp, phương pháp mô tả

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Thông qua việc nghiên cứu sự giao thoa văn hóa trong ẩm thực Hàn Quốc tạiViệt Nam, qua nghiên cứu các nhà hàng Hàn Quốc ở Quận Thanh Xuân, Hà Nội;luận văn này cung cấp một số tư liệu về sự giao thoa văn hóa nói chung và giao thoavăn hóa ẩm thực Hàn Quốc ở Việt Nam nói riêng

Các kết quả ý nghĩa của luận văn này là tài liệu tham khảo để đưa ra nhữngphương án phát triển phù hợp cho mô hình kinh doanh nhà hàng, quán ăn Hàn Quốctại Việt Nam

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận vănnày gồm 4 chương chính như sau:

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

Chương 2: VĂN HÓA ẨM THỰC HÀN QUỐC VÀ QUÁ TRÌNHPHÁT TRIỂN CỦA ẨM THỰC HÀN QUỐC TẠI VIỆT NAM

Chương 3: VĂN HÓA ẨM THỰC HÀN QUỐC TẠI VIỆT NAM –MÓN ĂN, CÁCH ĂN VÀ QUAN NIỆM VỀ ẨM THỰC

Chương 4: VĂN HÓA ẨM THỰC HÀN QUỐC Ở VIỆT NAM: TÁCĐỘNG VÀ BIẾN ĐỔI

- Văn hóa ẩm thực Việt Nam – Nhìn từ lý luận và thực tiễn của tác giả Trần Quốc Vượng, Nguyễn Thị Bảy, NXB Từ điển bách khoa và Viện văn hóa, năm 2010.

Cuốn sách sẽ cho ta thấy được những lý luận chung nhất về văn hóa ẩm thựcViệt Nam cũng như văn hóa ẩm thực vùng miền Đặc biệt, tác giả tập trung khaithác ẩm thực Hà Nội Trong tác phẩm này, tác giá đã nêu được rõ cấu trúc cơ bảncủa văn hóa ẩm thực dân gian của Việt Nam trong đó có Hà Nội Điều đó được thểhiện rất rõ thông qua những nguyên liệu để nấu ăn, kỹ thuật nấu ăn, con người haynhững yếu tố tâm linh cũng như ứng xử trong những bữa ăn của người Việt, … Dầndần từ đó, diện mạo của văn hóa ẩm thực Việt Nam nói chung và văn hóa ẩm thực

Hà Nội nói riêng đã hiện ra một cách rõ nét

Không chỉ vậy, tác giả cũng đã đề cập đến mối quan hệ trong việc giao lưucũng như tiếp biến giữa văn hóa ẩm thực dân gian Việt Nam với văn hóa ẩm thựcđược du nhập từ bốn phương Từ đó ta thấy được sự tiếp nhận và đặc biệt là sự sángtạo trong ẩm thực của con người Việt Nam

- Lịch sử Hàn Quốc trên bàn ăn của tác giả Youngha Joo, dịch giả Phạm Gia Tường, NXB Văn Hóa - Văn Nghệ, năm 2016.

Phần đầu của cuốn sách, tác giả Youngha Joo có đề cập đến thời kỳ mở cửa củaHàn Quốc Trong thời kỳ này, những nền ẩm thực khác như ẩm thực phương Tây,

ẩm thực Nhật Bản, ẩm thực Trung Quốc bắt đầu được du nhập vào bán đảo TriềuTiên Trong cuốn sách này, tác giả cũng đã phân loại được những quán ăn theo từngloại khác nhau Không chỉ vậy, cuốn sách còn đề cập tới hàng loạt những quán ăn,quán cơm đáng chú ý lúc bấy giờ như quán cơm lâu đời nhất Gukbapjip; quán ănYoriok Triều Tiên đã rất được ưa chuộng tại các đô thị khoảng nửa đầu của thể kỷ20; hay quán rượu Daepotjip - nơi được những người nghiện rượu ưa thích

Tác giả Youngha Joon thông qua cuốn sách cũng đã đề cập đến vấn đề kinh tếcủa Hàn Quốc lúc bấy giờ, trong đó có chính sách về việc ổn định lương thực bằngviệc nhập khẩu và hệ thống sản xuất các mặt hàng nông, thuỷ hải sản quy mô lớn.Điều này cũng đã góp phần vào việc thúc đẩy sự phát triển ẩm thực của Hàn Quốc.Cuốn sách phần nào đã làm sáng tỏ một số diện mạo ẩm thực Hàn trong giai đoạnkhoảng 100 năm về trước

- Tác phẩm Những ứng xử cần chú ý giữa người Việt và người Hàn của Phan Thái Bình được đăng trong Kỷ yếu Hội thảo Giảng dạy, nghiên cứu Việt Nam học và tiếng Việt, NXB Đại học Quốc gia TP HCM, 2018

Tác phẩm khẳng định “Cả người Việt và người Hàn đều không chỉ coi việc ăn uống thuần túy là hoạt động của đời sống vật chất mà còn là một lĩnh vực để giáo dục con cái những kinh nghiệm và cách ứng xử Nhiều quy tắc trong ăn uống của người Hàn cũng là quy tắc ăn uống trong bữa ăn của người Việt” Bên cạnh đó,

tác giả cũng chỉ ra những điểm khác nhau trong ứng xử giữa người Việt Nam vàHàn Quốc trong đó có sự khác nhau khi ăn uống giữa người Việt Nam và ngườiHàn Quốc như việc khác nhau giữa việc lựa chọn nước sốt, sự khác biệt giữa cáchthưởng thức những món ăn Từ đó ta thấy được sự khác nhau một cách cơ bản nhấttrong ẩm thực giữa hai quốc gia, tạo tiền đề cho luận văn khi đi sâu vào nghiên cứu

sự khác biệt này

- Quà Hà Nội – Tiếp cận từ góc nhìn ẩm thực của tác giả Nguyễn Thị Bảy, NXB Văn hóa - Thông tin, năm 2000.

Cuốn sách Quà Hà Nội của Nguyễn Thị Bảy bao gồm 3 chương nói về quà HàNội Chương 1 của cuốn sách nói về các vấn đề cơ bản của ẩm thực Việt Nam trong

đó có ẩm thực Hà Nội và đặc biệt là quà Hà Nội Tác giả Nguyễn Thị Bảy đã sửdụng lý luận văn hóa ẩm thực đặt trong hoàn cảnh về điều kiện tự nhiên và sinhthái, từ đó nếu được vị trí của ẩm thực Hà Nội trong nền ẩm thực chung của ViệtNam Chương 2 của cuốn sách tập chung vào quà Hà Nội và người Hà Nội ăn quà.Ngoài điểm qua các món quà vặt Hà Nội và cách chế biến nó thì tác giả còn đề cậpđến việc người Hà Nội ăn quà như thế nào Còn chương 3 là những đặc trưng vàtriển vọng của văn hoá ẩm thực – quà Hà Nội

Cuốn sách đã cho thấy được sự tiếp biến văn hóa ẩm thực của các vùng khácnhau thông qua những lý luận về văn hóa ẩm thực cũng như điều kiện tự nhiên, bốicảnh sinh thái hay vị thế của ẩm thực Hà nội trong toàn bộ nền văn hóa ẩm thực củaViệt Nam Cuốn sách sẽ tập trung vào quà Hà Nội và người Hà Nội ăn quà Vấn đề

về quà Hà Nội được tác giả Nguyễn Thị Bảy phân tích dưới nhiều khía cạnh khácnhau Nguyên liệu, cách chế biến hay những ứng xử trong ăn uống cũng như việcthưởng thức những món quà chiều này theo độ tuổi, tầng lớp xã hội Cuốn sách đãđem lại những góc nhìn mới trong ẩm thực

- Văn hóa ẩm thực Việt Nam – Các món ăn miền Bắc của Băng Sơn và Mai Khôi, NXB Thanh niên, năm 2005.

Đây là bộ sách gồm 3 cuốn nói về xuất xứ, nghệ thuật chế biến các món ăn vàđặc biệt là cách thưởng thức các món ăn đặc trưng ở cả 3 miền Tuy nhiên, luận văn

sẽ tập trung vào cuốn sách nói về ẩm thực miền Bắc để phù hợp với địa bàn nghiêncứu của mình Cuốn sách sẽ cho ta những kiến thức về các công thức và cách chếbiến món ăn cũng như phong cách ăn uống truyền thống của ta Trong cuốn sáchnày, tác giả Băng Sơn đã chỉ ra những vùng miền có truyền thống văn hóa đậm đàbản sắc dân tộc cũng như giới thiệu tới người đọc những danh lam thắng cảnh haynhững điểm ẩm thực nổi tiếng ở khu vực miền Bắc

Cuốn sách nhắc đến chi tiết từng món ăn cũng như cách chế biến nó Nhữngmón ăn trong cuốn sách của Băng Sơn và Mai Khôi trải rộng khắp các tỉnh phíaBắc, từ đồng bằng cho đến vùng núi Mỗi tỉnh thành phía Bắc, tác giả cũng chỉ rađược những món ăn đặc trưng của khu vực đó Từ đó phần nào nhận thấy được cách

mà người dân Việt ta sử dụng những thực phẩm nào cho những bữa ăn của mìnhcũng như cách mà người Việt thường dùng để chế biến những món ăn đó Thôngqua cuốn sách, điều kiện tự nhiên của từng khu vực cũng được đề cập đến Điều nàyảnh hưởng trực tiếp đến nguyên liệu cũng như cách thực hiện những món ăn vàcách con người vùng đó thưởng thức những món ăn đó như thế nào?

- Hà Nội 36 phố phường của Thạch Lam, NXB Văn học, năm 2016.

Cuốn sách Hà Nội 36 phố phường của Thạch Lam được tập hợp từ lại từ nhữngbài ông viết trên báo sau khi qua đời Trong cuốn sách này, Thạch Lam đã chỉ ranhững món ăn truyền thống, đặc trưng của Hà Nội như bún sườn, canh sườn, bánhđậu, bánh khảo hay kẹo lạc… Đối với mỗi món ăn, ông đều miêu tả hết sức tỉ mẩncách người Hà Nội tạo ra và thưởng thức những món ăn đó ra sao Cùng với đó,những phong tục tập quán của người Tràng An cũng được Thạch Lam giới thiệuthông qua tác phẩm của mình Từ đó, cho ta những góc nhìn mới về ẩm thực truyềnthống Thủ Đô

Tuy nhiên cuốn sách về ẩm thực trên chỉ đơn giản là nêu ra những món ăn vàcách chế biến món ăn Việt cũng như những đánh giá, nhận xét của tác giả về mặtcảm xúc thẩm mỹ hay về mặt thưởng thức những món ăn Việt này ra sao chứ chưathấy được nhiều về phẩn lý giải, lập luận cũng như phân tích về mặt văn hóa ẩmthực Nhưng cũng không thể phủ nhận được rằng, cuốn sách đã đem lại cái nhìnmột cách tổng quan về những món ăn truyền thống của dân tộc ta cũng như cáchngười Việt ta thưởng thức những món đó như thể nào

- Tác phẩm K-Food - Combining Flavor, Health, and Nature (Ẩm thực Hàn Quốc – sự kết hợp giữa hương vị, sức khỏe và thiên nhiên) của tác giả Yun Jin Ah, NXB Gil-Job-Ie Media, năm 2016.

Tác giả Kim Jin Ah đã chỉ ra được những món ăn Hàn Quốc phố biến trên thếgiới hiện nay và giới thiệu được những vị đầu bếp nổi tiếng của họ Tác giả cũng đãđặt được ẩm thực Hàn Quốc trong bối cảnh của thế giới để nhận thấy được điểmkhác biệt cũng như những nét độc đáo không lẫn đi đâu của ẩm thực Hàn Đặc biệthơn cả, tác giả đã chỉ ra được mối liên hệ chặt chẽ của các yếu tố tự nhiên, hương vị

và sức khỏe trong ẩm thực của người Hàn Quốc thông qua các nguyên liệu để nấu

ăn, các loại gia vị mà họ sử dụng cũng như cách chế biến những món ăn ra sao.Thông qua tác phẩm này, phần nào nền ẩm thực Hàn Quốc đã được thể hiện, gópphần giúp luận văn có cái nhìn khách quan nhất về ẩm thực Hàn Quốc

- Báo cáo “Cơm ở Việt Nam: Từ dinh dưỡng đến chức năng xã hội và văn hóa” của TS Vương Xuân Tình trong Hội thảo khoa học quốc tế “Giao lưu văn hóa ẩm thực Trung Hoa và các nước Đông Nam Á” của Viện Văn hóa nghệ thuật quốc gia Việt Nam và Quỹ Văn hóa ẩm thực Trung Hoa (Đài Loan) được tổ chức tại Hà Nội, từ ngày 15-17/10/2019.

Báo cáo “Cơm ở Việt Nam: Từ dinh dưỡng đến chức năng xã hội và văn hóa”của TS Vương Xuân Tình gồm 5 phần: Chế biến cơm; Cơm và dinh dưỡng; Cơm vàứng xử xã hội; Cơm và biểu tượng văn hóa; Cơm và nghi lễ, tín ngưỡng Gạo chính

là nguồn lương thực chính trong bừa ăn của người Việt từ ngàn đời nay Bài báo cáonày của tiến sĩ sẽ nói về vai trò của cơm trong đời sống của tộc người Việt, từ chứcnăng dinh dưỡng cho đến chức năng văn hóa xã hội Người Việt có 2 cách nấu cơmchính là nấu bằng nồi và nấu bằng tre, nứa Ngoài ra, cơm có thể chế biến theo dạngcơm độn, hoặc xôi hay biến tấu chúng thành cơm rang, cơm chiên Về cách ăncơm, người Việt sẽ thường dùng bát và đũa cho cơm gạo tẻ, còn tay nắm ăn đối vớixôi Trong cơ cấu bữa ăn của người Việt không thể thiếu cơm Nếu không thì phảidùng những món ăn khác cũng được cấu thành từ gạo như bún, phở, bánh Tuynhiên, chẳng có món nào có thể thay thế được cơm trong bữa ăn của người Việt Ứng xử xã hội của người Việt có quan hệ với cơm Nó thường được xét theo haikhía cạnh bao gồm việc tổ chức, sắp xếp bữa ăn và sự phân hóa cùng thân phận xãhội qua những bữa cơm Ứng xử trong bữa cơm được thể hiện rõ qua các câu tục

ngữ, thành ngữ: “Người đi không bực bằng người trực nồi cơm”, “Nhường cơm sẻáo”, “Ăn trông nồi, ngồi trông hướng”, “Đói cho chết, ba ngày tết cũng no”

Cơm trở thành biểu tượng văn hóa của người Việt: Cơm là gốc sự sống và lẽsống, cơm với biểu tượng sung túc, giàu sang, phú quý, cơm với biểu đạt về phântầng xã hội, cơm với biểu tượng về sự nghèo khổ, bất định, cơm với ám chỉ làmviệc theo lối kinh nghiệm, ít hiệu quả, cơm với hàm ý thói hư tật xấu hay sự hènkém, cơm với hàm ý về cách thức ứng xử, cơm với kinh nghiệm cuộc sống, cơm với

ý nghĩa về hôn nhân, gia đình và cơm với sự ám chỉ về quan hệ không tốt Ngoài ra,cơm còn liên quan đến nhiều đến các nghi lễ, tín ngưỡng như cỗ cơm mới của ngườiThái, việc người Mường để ông mo làm lễ dâng cơm cho hồn của người chết, haycách người Việt đặt tên cúng cơm

Tóm lại, báo cáo cho ta thấy được cơm đã gắn bó với người Việt như thế nàocùng các ý nghĩa biểu tượng của nó trong đời sống văn hóa xã hội Cơm là mộttrong những yếu tố để thấy được sự giàu có, nghèo khổ, thấy được tình nghĩa giađình, tình yêu đối lứa Cơm cũng là điều không thể thiếu trong các nghi lễ của cácgia đình, cộng đồng người Việt Nam

Thông qua báo cáo, tác giả có thêm cái nhìn mới về phong tục, văn hóa ngườiViệt được thể hiện của ẩm thực, trong đó có gạo (cơm) để từ đó đem đến cho luậnvăn cái nhìn đa chiều, sâu sắc

- Sách Tập quán ăn uống của người Việt vùng Kinh Bắc của tác giả Vương Xuân Tình, NXB Khoa học xã hội, năm 2004.

Cuốn sách đã đề cập tới khuynh hướng lý thuyết, các tiếp cận trong nghiên cứunhân học ăn uống trên thế giới và ở Việt Nam, Ngoài ra, những đặc điểm tự nhiên,kinh tế xã hội và văn hóa vùng Kinh Bắc trong mối quan hệ với tập quán ăn uốngcũng được tác giả Vương Xuân Tình nói trong cuốn sách này Tác giả cũng nói vềcác món ăn truyền thống của người Việt trong đó có cách chế biến, đặc điểm củamón ăn Đặc biệt, tác giả đã dành một chương của cuốn sách để nói về thức uống,

đồ hút và văn hóa ăn trầu của người Việt Hơn thế, các cách ứng xử trong ăn uốngnhư các tổ chức, chuẩn mực của món ăn, cách cư xử trong ăn uống cũng được tác

giả phân tích qua chương 5 của cuốn sách Chương cuối cùng của cuốn sách nói vềnhững biến đổi của tập quán ăn uống bởi những văn hóa ngoại nhập Từ đó thấyđược sự biến đổi về món ăn, thức uống cũng như biến đổi về ứng xử trong ăn uống Cuốn sách có nói đến sự tác động của văn hóa ẩm thực Ấn Độ, Trung Quốc vàPháp đối với ẩm thực Việt Nam, từ đó làm thay đổi ít nhiều đến các món ăn và cácứng xử trong văn hóa ăn uống của người Việt Thông qua cuốn sách, tác giả luậnvăn đã hệ thống được các món ăn và cách chế biến nó, trở thành nền móng chonghiên cứu cũng cơ sở để phục vụ cho công trình nghiên cứu của mình

- Giáo trình Văn hóa ẩm thực của tác giả Nguyễn Nguyệt Cầm, NXB: Hà Nội, năm 2008

Cuốn sách nói cho tác giả một cái nhìn khái quát về ẩm thực Việt Nam Đầu tiênchính là các yếu tố ảnh hưởng đến ẩm thực Việt Nam trong đó có xu hướng hộinhập với các nền văn hóa thế giới Ngoài ra, “Văn hóa ẩm thực” cũng phân tíchđược những đặc tính trong văn hóa ăn, bao gồm: Ăn là một hành vi thuần túy vớinhững mục đích khác nhau, ăn là một cách sống, ăn là nghệ thuật sống , ăn uốngnhư là quy luật sống và ăn biểu hiện tính cộng đồng, xã hội

Giáo trình dành chương 2 để cung cấp các kiến thức khái quát của ẩm thực ViệtNam Điều kiện tự nhiên và xã hội của Việt Nam như thế nào và nó có tác động gìđến ẩm thực để từ đó chỉ ra một số nét trong ẩm thực truyền thống tiêu biểu, ẩmthực của dân tộc thiểu số cũng như khái quát được ẩm thực ba miền Đặc biệt, trongchương 3 của tác phẩm có nói đến một số nền văn hóa ẩm thực trên thế giới trong

đó có ẩm thực Hàn Quốc Tuy nhiên, trong khuôn khổ của giáo trình thì chỉ trìnhbày được đặc điểm của ẩm thực Hàn chứ chưa nói đến được sự giao thoa giữa nó và

ẩm thực Việt Nam

- Cuốn sách Bước đầu tìm hiểu văn hóa ẩm thực Việt Nam của TS Phan Văn Hoàn, NXB Khoa học xã hội, năm 2006.

Cuốn sách bao gồm 4 chương chính với chương 1 nói về những đặc điểm chung

và khái quát về điều khiện tự nhiên xã hội của Việt Nam cùng với mối quan hệ củanhững đặc điểm này với truyền thống ấm thực, ăn uống của người Việt Từ đó đem

đến cho tác giả cái nhìn sâu sắc về nguồn gốc hình thành nên văn hóa ăn uống củangười Việt Chương 2 của cuốn sách, tác giả Phan Văn Hoàn đã nói về sự đa dạng

và phong phú cùng tài năng và óc sáng tạo của con người thông qua ẩm thực ViệtNam Từ đây, ta có cái nhìn bao quát về ẩm thực Việt và văn hóa ẩm thực Việt.Trọng tâm của cuốn sách nằm ở chương 3: Ăn uống với người Việt Nam Trongchương này, tác giả trình bày các thành tố để tạo nên văn hóa ẩm thực Việt Nam.Chương 4 của cuốn sách nói về sự giao lưu trong văn hóa ấm thực bao gồm giao lưuvới văn hóa ẩm thực Trung Quốc và Pháp Tác giả không phủ định sự ảnh hưởngcủa hai nền văn hóa ẩm thực lớn đó đối với Việt Nam nhưng khẳng định chắc chắn

ẩm thực Việt Nam không bắt nguồn từ Trung Quốc mà là của cộng đồng ngườiViệt, là sự kết tình giữ trí tuệ, tài năng của người Việt, trải dài suốt chiều dài lịch sử

"Bước đầu tìm hiểu văn hoá ẩm thực Việt Nam" của TS Phan Văn Hoàn đã đem tớicái nhìn hệ thống và toàn diện về văn hóa ẩm thực Việt Nam qua nhiều góc độ

- Cuốn sách Khám Phá Ẩm Thực Truyền Thống Việt Nam của tác giả Ngô Đức Thịnh, NXB Trẻ, năm 2010.

Cuốn sách đã đem tới những tri thức về ẩm thực Việt Nam theo chiều dài lịch sửcũng như chiều rộng của đất nước Tác giả Ngô Đức Thịnh đã đề cập đến các món

ăn truyền thống của người Việt bao gồm món ăn truyền thống của người Kinh vàngười dân tộc thiểu số Đây chính là điểm quan trọng trong cuốn sách, khi nó đề cậpđược nhiều vấn đề của ẩm thực Việt Nam, đặc biệt là sự đa dạng của ẩm thực ViệtNam thông qua các món ăn của người dân tộc thiểu số

Cuốc sách đã phác họa bức tranh chung ẩm thực của dân tộc Việt trong đó cóthực đơn các món ăn của ông cha ta trong lịch sử và sự thống nhất và đa dạng trongbữa ăn truyền thống Đặc biệt, tác giả đã có phần kết nói về “Bữa ăn và thời đại” rấtphù hợp với chủ đề đang nghiên cứu của tác giả Từ những thông tin trong cuốnsách, tác giả có thêm cái nhìn ở góc độ khác về ẩm thực Việt Nam để đem đến sựkhách quan cho nghiên cứu của mình

- Cuốn sách Hỏi đáp về ấm thực, trang phục Hà Nội xưa và nay của tác giả Trần Thị Hà, NXB Quân đội Nhân dân, năm 2010.

Cuốn sách này của tác giả Trần Thị Hà đã giải đáp nhiều thắc mắc liên quan đến

ẩm thực Việt Các câu hỏi về ẩm thực Hà Nội có thể kể đến như Hương vị độc đáotrong món bún chả Hà Nội là gì? Món bún thang được chế biến như thế nào? Gia vịcủa món bún này gồm những gì? Các chiến biến món bún? Món phở nguội tên thật

là gì và được chế biến như thế nào?

Thông qua các câu hỏi người đọc sẽ nhìn nhận được tổng quát các món ăn nổitiếng, đặc trưng của Hà Nội Hơn hết, thông qua cách chế biến các món này, ta cũnghiểu được phong cách nấu ăn của người Hà Nội như thế nào từ đó thấy được mộtphần văn hóa ẩm thực của người Hà Thành Cuốn sách là tư liệu quý giá để tác giảbiết thêm về ẩm thực Hà Nội với những món ăn, cách ăn và cách chế biến củachúng, góp phần vào nghiên cứu của mình

- Cuốn sách Văn vật ẩm thực Thăng Long của tác giả Lý Khắc Cung, NXB Văn hóa dân tộc, năm 2004.

Theo tác giả Lý Khắc Cung: “Văn vật là cả một phạm trù lớn Nó bao gồm tất

cả những vật thể, trạng thái vật thể tiêu biểu, đại diện cho nền văn hóa vật chấ hòa vào nền văn hóa tinh thần để trở nên nền văn hóa tổng hợp" Và một trong những

nhánh của văn vật chính là ẩm thực

Cuốn sách đã tổng hợp được tài nghệ chế biến đồ ăn của người Thăng Long –

Hà Nội được tích hợp lại trong suốt chiều dài 4000 năm lịch sử Ẩm thực được nằm

ở chương 2 của cuốn sách với nhiều phần, bao gồm: Trầu cau, đạo uống trà, ngườiTràng An uống rượu, cái dưa cái cà, đôi đũa, một bữa ‘yến xưa”, bún thang, phở,bún chả, bún ốc, chả cá Cuốn sách mang đến cái nhìn đầy đủ nhất về ẩm thực Hàthành, từ những món ăn đời thường cho đến cỗ bàn xa xỉ Những món ăn phần nào

đã nói lên được văn hóa của người Hà Nội trong ẩm thực

- Ngoài ra còn một số tạp chí khoa học khác về ẩm thực như: Ẩm thực từ góc nhìn Nhân Học của Ngô Đức Thịnh (Tạp chí Văn hóa dân gian, số 2, 2008), Văn hóa ẩm thực Việt Nam của Trần Văn Khê (Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật

ăn uống, số 20, 1999)

Đánh giá chung: Những cuốn sách hay những công trình nghiên cứu trên, tất cả

đều viết về những món ăn truyền thống của ẩm thực Việt Nam Họ nói về các món

ăn, cách chế biến và các yếu tố văn hóa có trong những món ăn Từ đó ta thấy đượcphần nào văn hóa bản địa của ta bên trong các món ăn, trong cách mà ta thưởngthức những món ăn đó Tuy nhiên, trong những công trình nghiên cứu hay nhữngcuốn sách trên chưa đề cập đến những món ăn mới, hiện đại đang được du nhập vàphát triển ở Việt Nam những năm gần đây, trong đó có ẩm thực Hàn Quốc Từ đóthấy được sự giao thoa văn hóa thông qua sự biến đổi của ẩm thực Hàn Quốc khi tớiViệt Nam Sự tác động qua lại đó có ảnh hưởng nhất định tới những yếu tố văn hóanhững vấn đề khác nhau trong xã hội Vì vậy, chúng ta cần có một công trìnhnghiên cứu để tìm hiểu về những món ăn mới, những văn hóa ẩm thực mới du nhập

và phát triển ở nước ta cùng những giá trị mà nó đem lại

1.2 Các khái niệm

1.2.1 Văn hóaKhái niệm về văn hóa có rất nhiều với các định nghĩa hay quan điểm khác nhau.UNESCO - Uỷ ban giáo dục, khoa học và văn hoá của Liên hợp quốc có định nghĩa

về văn hóa “Văn hoá là tổng thể những nét riêng biệt về tinh thần và vật chất, trí tuệ và cảm xúc, quyết định tính cách của một xã hội hay một nhóm người trong xã hội Văn hoá bao gồm nghệ thuật và văn chương, những lối sống, những quyền cơ bản của con người, những hệ thống và giá trị, tập tục và tín ngưỡng”

E.B Tylor năm 1871 cũng đã đưa ra khái niệm về văn hóa “Văn hóa hay văn minh, theo nghĩa rộng về tộc người học, nói chung gồm có tri thức, tín ngưỡng, nghệ thuật, đạo đức, luật pháp, tập quán và một số năng lực và thói quen khác được con người chiếm lĩnh với tư cách một thành viên của xã hội” (E.B Tylor, Văn

hóa nguyên thủy, Huyền Giang dịch được in trên Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật, HàNội, trang 13.)

Ở Việt Nam cũng có rất nhiều định nghĩa về văn hóa Hồ Chí Minh nhận

đinh “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hằng ngày về mặt ăn, ở và các phương

thức sử dụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa” (Theo Trần

Quốc Vượng trong cuốn sách Cơ sở văn hóa Việt Nam, NXB Giáo dụ, 2005, tr 22)

1.2.2 Ẩm thực và văn hóa ẩm thực

Ẩm thực trong từ điển tiếng Việt được hiểu chính là vấn đề “ăn và uống”.Đây cũng chính là nhu cầu cơ bản chung của cả nhân loại bất kể là chủng tộc, tôngiáo, giới tính,… Tuy nhiên, đối với mỗi quốc gia, mỗi khu vực và vùng lãnh thổkhác nhau lại có những món ăn, thức uống hay những phong tục, tập quán và quanniệm khác nhau Nó phụ thuộc vào sự khác biệt về vị trí địa lý, môi trường khí hậuhay lịch sử, tôn giáo,…

Ban đầu, việc ăn uống đối với con người chỉ đơn giản là “có gì ăn nấy” Conngười buổi ban đầu dựa hoàn toàn vào tự nhiên bằng việc nhặt, hái, lượm những thứ

ăn được trong tự nhiên Và từ việc con người phát hiện ra lửa và giữ được lửa cùngvới việc phát triển cùng như gia tăng về mặt dân số hay mở rộng về nơi cư trú đãkhiến cho nhu cầu của con người về ăn uống được tăng cao Vì vậy, con người từsăn bắt, hái lượm đã chuyển sang trồng trọt và chăn nuôi Bắt đầu từ đây, con ngườidựa vào tự nhiên cùng với đầu óc sáng tạo đã hình thành lên những món ăn cũngnhư ẩm thực

GS Trần Ngọc Thêm nhận xét “Ăn uống là văn hoá, chính xác hơn là văn hoá tận dụng môi trường tự nhiên của con người” Chính vì vậy, văn hóa ẩm thực

cũng cần được xét trên hai phương diện đó là vật chất (các món ăn) và tinh thần(cách ăn) và quan niệm về ẩm thực

Văn hóa ẩm thực có thể hiểu là những tập tục cũng như cách con người ứng

xử trong ăn uống; cùng với đó là những kiêng kỵ hay những cách chế biến, bàybiện, trang trí món ăn; cách con người ta thưởng thức những món ăn

Việc ăn uống cũng có những nét riêng biệt thể hiện văn hoá riêng của từngnước, từng khu vực Chúng ta có thể phần nào hiểu được văn hóa của một quốc giathông qua ẩm thực của quốc gia đó

1.2.3 Giao thoa văn hoá

Trong quá trình toàn cấu hóa, giao thoa văn hóa chính là một hiện tượng tấtyếu Việc hội nhập quốc tế hiện nay thì giao thoa văn hóa là không thể tránh khỏi

Giao thoa (interference) theo vật lý học chỉ hiện tượng hai hay nhiều sónglàm tăng cường hay làm suy yếu lẫn nhau khi gặp nhau tại cùng một điểm TheoNguyễn Quang, giao thoa văn hóa là sự tương tác giữa các nhóm xã hội (socialgroups), giữa các tiểu văn hóa (sub-cultures), giữa các văn hóa tộc người (ethniccultures) và giữa các nền văn hóa (cultures) khác nhau Giao thoa văn hóa được thể

hiện ở nhiều khía cạnh khác nhau Thứ nhất là Intra-cultural interaction: Được hiểu

là tương tác giữa các yếu tố văn hóa trên trong của một quốc gia Nó có thể là tươngtác văn hóa giữa hai người cùng thuốc một nhóm xã hội như công nhân với côngnhân, nông dân với nông dân hoặc tương tác đối với hai người thuộc hai nhóm đốitượng khác nhau như nông dân và trí thức, công nhân và doanh nhân Ngoài ra,Intra-cultural interaction còn là sự tương tác giữa trong cũng một tiểu văn hóa nhưngười miền Trung tương tác với người miền Trung và ngược lại là tương tác giữanhững đối tượng khác tiểu vùng văn hóa như người miền Bắc với người miền Nam

Thứ 2 là Inter-cultural interaction Đây vẫn là sự tương tác giữa hai đối tượng cùng

một quốc gia nhưng lại khác nhau về tộc người Ví dụ như sự tương tác văn hóa

giữa người Kinh và người Tày, người Thái với người Mường Thứ 3 là Trans

-cultural interaction Đây là sự tương tác văn hóa giữa hai đối tượng đến từ hai quốcgia khác nhau Khi người Việt giao tiếp với người Hàn cũng là khi văn hóa Việttương tác với văn hóa Hàn Và tương tác đó chính là Trans - cultural interaction.(theo Nguyễn Quang trong Văn hóa, giao thoa văn hóa và giảng dạy ngoại ngữ,đăng trên Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Ngoại ngữ 24 (2008), trang 69-85)

Giao thoa văn hóa cũng có hai kiểu là giao thoa văn hóa cưỡng bức và giaothoa văn hóa tự nguyện Đối với giao thoa văn hoa cưỡng bức thì đối tượng bị épbuộc phải theo một văn hóa mà mình không mong muốn Trường hợp đó đã từngxảy ra ở Việt Nam, đó là trong quá trình 1000 năm Bắc thuộc Trong khoảng thờigian này, người phường Bắc ép buộc người dân Việt phải theo văn hóa của họ vànếu không theo sẽ có các biện pháo trừng phạt Ngược lại, giao thoa văn hóa tựnguyện là người tiếp nhận văn hóa tự nguyện đón nhận một nền văn hóa mới vào

Như vậy, theo quan điểm này, có thể nói giao thoa văn hóa xảy ra khi ẩmthực Hàn Quốc du nhập vào Việt Nam là sự giao thoa giữa hai nền văn hóa và đâyđược đánh giá là giao thoa văn hóa tự nguyện

1.3 Cơ sở lý thuyết

Vấn đề giao thoa văn hóa đã được đề cập trong các diễn đàn khoa học xã hộicũng như nhiều nghiên cứu khoa học Các nhà Nhân Học từ trước tới nay đã khẳngđịnh rằng xã hội không phải là một khối đồng nhất mà nó chính là một tổng thể vôcùng đa dạng và chứa nhiếu yếu tố khác nhau Các yếu tố này luôn vận động cũngnhư thay đổi để phù hợp với con người Các yếu tố đó có thể là đồng nhất với nhaunhưng cũng có thể mâu thuẫn, xung đột với nhau nhưng chính những điều đó làmthay đổi đi những kết cấu vốn có của văn hóa, nó tạo nên những văn hóa mới cũngnhư làm biến đổi những văn hóa vốn có

Trong luận văn này, tác giả đã sử dụng một số những lý thuyết Nhân học,bao gồm Tương đối văn hóa và chức năng cấu trúc làm nền tảng lý luận để tiếp cận

về vấn đề giao thoa văn hóa trong ẩm thực Hàn Quốc

1.3.1 Thuyết Chức năng cấu trúcKhi nghiên cứu về văn hóa thì không thể bỏ qua được thuyết cấu trúc chức

năng của Radcliffe – Brown “Ông cho rằng văn hóa khác nhau là do cấu trúc của mỗi xã hội khác nhau Vì chức năng của một thành tố, hay một tập quán văn hóa là duy trì sự ổn định của cấu trúc xã hội và tương thích với các thành phần khác trong cấu trúc ấy, nên cấu trúc xã hội khác nhau thì đặc điểm của từng thành tố văn hóa

cụ thể cũng khác nhau” - Sách: Nhân học – Khoa học về sự khác biệt văn hóa; tác

giả Lâm Minh Châu; NXB Thế Giới, trang 71

Ngoài thuyết chức năng cấu trúc của Radcliffe – Brown thì thuyết chức năngcấu trúc của Anthony Giddens sẽ nhấn mạnh vào quá trình của hệ thống xã hội.Trong Social Theory and Modern Sociology Stanford California: StanfordUniversity Press 1987 Tr 60Social Theory and Modern Sociology Stanford

California: Stanford University Press 1987 Tr 60 - 61, ông nói rằng: “Cấu trúc bao gồm các khuôn mẫu hay các mối quan hệ có thể quan sát được trong sự đa

dạng của các khung cảnh xã hội” và “Cấu trúc vừa là phương tiện vừa là sản phẩm của các hoạt động của con người mà nó liên tục tổ chức” (GS.TS Lê Ngọc

Hùng dịch)

Thuyết chức năng cấu trúc ví xã hội giống như một cơ thể sống gồm các bộphận hợp thành như kinh tế, văn hóa, chính trị, tôn giáo,… Các bộ phân này cónhững mối quan hệ chặt chẽ với nhau, tương trợ, bù trừ cho nhau theo một trật tựnhất định gọi là cấu trúc xã hội Và mỗi bộ phận đều có chức năng cũng như nhiệm

vụ khác nhau Nhưng tất cả phải tương thích và hòa hợp với nhau để tạo nên một xãhội ổn định Thuyết chức năng cấu trúc cũng nhấn mạnh vai trò của con người Conngười tạo nên các cấu trúc xã hội và đồng thời chính cấu trúc xã hội sẽ quy địnhhành động của con người Thuyết chức năng cấu trúc nhấn mạnh cũng sự hai mặtcủa một vấn đề và hành động của con người

Trong khuôn khổ của luận văn này, tác giả muốn sử dụng lý thuyết này để lýgiải sự khác biệt trong văn hóa ẩm thực của Hàn Quốc khi du nhập và sự biến đổi

để phù hợp với chức năng xã hội Việt Nam

1.3.2 Thuyết tương đối văn hóaTheo nhà Nhân học người Mỹ, Melville J Herskovits thì thuyết Tương đối văn hóa

sẽ gồm 3 phương diện Thứ nhất là trên phương diện phương pháp luận Chính là sửdụng thuật ngữ của một văn hóa để miêu tả sự khác biệt của văn hóa đó Đây làcách để tìm hiểu một văn hóa bên trong nó bằng chính nó Nên đặt cách nghĩ vàcách nhìn của người dân bản địa khi nghiên cứu một vấn đề Để làm điều này thìnhà nghiên cứu cần có thời gian thâm nhập, hòa nhập với cộng đồng nghiên cứu.Thứ 2 là phương diện triết học Văn hóa được phát triển ở nhiều hướng đi khácnhau Văn hóa sẽ được phát triển theo nhiều hướng khác nhau chứ không phải theomột hướng đi duy nhất, không tuyệt đối hóa con đường phát triển của văn hóa Thứ

3 là phương diện đánh giá Tức là khi đánh giá mộ nền văn hóa thì nhà nghiên cứuphải đánh giá từ thực tiễn, phải thật sự hòa nhập vào cộng đồng chứa văn hóa đó đểnghiên cứu và từ đó đưa ra cái nhìn khách quan nhất

Trong khuôn khổ luận văn, tôi dùng thuyết tương đối văn hoá để giải quyếthai vấn đề Thứ nhất, từ phương diện lịch sử quan hệ Việt Nam – Hàn Quốc: Hainền văn hoá có những điểm gì giống và khác nhau? Văn hoá Việt Nam và HànQuốc bắt đầu giao thoa từ thời điểm nào? Ẩm thực đóng vai trò gì trong sự tươngquan văn hoá giữa Hàn Quốc và Việt Nam? Thứ hai, trong quá trình toàn cầu hoá,

sự du nhập của văn hoá Hàn Quốc nói chung và ẩm thực Hàn Quốc nói riêng có làmmất đi bản sắc văn hoá Việt? Hay văn hóa ẩm thực Hàn Quốc đã có thay đổi nhưthế nào để phù hợp với những yếu tố văn hóa của Việt Nam?

Tiểu kết chương 1

Giao thoa văn hóa nói chung và giao thoa văn hóa trong ẩm thực nói riêng làhướng nghiên cứu trong thời gian gần đây đang được quan tâm Chương 1 của luậnvăn đã tổng quan được các tài liệu liên quan đến văn hóa, văn hóa ẩm thực cũngnhư ẩm thực của hai quốc gia Việt Nam và Hàn Quốc Tuy nhiên việc nghiên cứu

về sự giao thoa văn hóa ẩm thực Hàn Quốc và Việt Nam chưa được khai thác mộtcách đầy đủ và có chuyên sâu, nhất là khi văn hóa âm thực Hàn Quốc đã đến ViệtNam khá lâu và tạo được chỗ đứng nhất định trong lòng những thực khách Việt

Luận văn cũng xác định được nội hàm của các khái niệm liên quan: văn hóa,văn hóa ẩm thực, giao thoa văn hóa Cùng với những lý thuyết nhân học làm định hướng cho luận văn, giúp tác giả có được định hướng về nguyên nhân của sự giao thoa cũng như biến đổi trong văn hóa ẩm thực giữa hai quốc gia – Việt Nam và Hàn Quốc /.

Chương 2: VĂN HÓA ẨM THỰC HÀN QUỐC VÀ QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA ẨM THỰC HÀN QUỐC TẠI VIỆT NAM

2.1 Các đặc trưng của văn hóa ẩm thực Hàn Quốc

Trong khu vực Châu Á, Hàn Quốc là quốc gia nằm trong vùng khí hậu ônđới, quanh năm mát mẻ Chính điều kiện về mặt tự nhiên, khí hậu này đã tạo chonơi đây một thảm thực vật phong phú, tạo nên những sản vật về ẩm thực độc đáo và

đa dạng Nhờ một sản thực vật đa dạng đó, mà con người Hàn Quốc đã tạo nên mộtnền ẩm thực đặc trưng, phong phú Cũng nhờ vào những lợi thế về mặt tự nhiên,đặc biệt là khí hậu mà mỗi mùa thì những người dân Hàn Quốc được thưởng thứcnhững món ăn đặc trưng được làm từ những nguyên liệu thiên nhiên phù hợp vớikhí hậu của mùa đó Những món ăn độc đáo đều được làm từ những nguyên liệu đờithường Không chỉ vậy, lãnh thổ Hàn Quốc còn được bao bọc bởi đại dương Chính

vì vậy mà hải sản trở thành nguồn nguyên liệu vô tận trong những món ăn của họ

Ẩm thực Hàn Quốc được hình thành trong suốt quá trình lịch sử, trải quanhiều biến đổi, thăng trầm và hòa quyện với nhau thành một nền ẩm thực không lẫn

đi vào đâu được Xuất phát điểm của Hàn Quốc là một quốc gia nông nghiệp Chính

vì vậy mà những món ăn của người Hàn Quốc thấm đượm vị của cây cỏ, thiênnhiên, đất trời Những nét đặc trưng độc đáo trong văn hóa ẩm thực Hàn Quốcchính là sự kết hợp tinh tế giữa văn hóa truyền thống và tính nghệ thuật đầy ấntượng Đây có thể coi là một trong những nền văn hóa ẩm thực tiêu biểu của khuvực Châu Á

2.1.1 Ẩm thực theo mùa

Với khí hậu ôn đới cùng với 4 mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông rõ rệt nên ngườiHàn thường nấu và thưởng thức những món ăn được chế biến từ những nguyên liệuđặc trưng của mùa đó Vì khí hậu hay thời tiết ảnh thưởng rất nhiều tới việc sinhtrưởng và phát triển của các loại nguyên liệu đặc biệt là nông sản nên với nguyêntắc “Mùa nào thức nấy” mà chúng ta nhận thấy được nhiều sự biến tấu trong cáchchế biến, sử dụng nguyên liệu của người Hàn

- Mùa xuân

Vào mùa xuân cùng với sự phát triển của các loại trái cây thanh mát và hảisản dồi dào, phong phú mà những món ăn được chế biến trong thời gian này chủyếu là bạch tuộc, cua Cùng với đó những loại rau như: dương sỉ, ngải cứu, hành,…cũng được sử dụng rất nhiều như một cách để cân bằng trong bữa ăn Người Hàn rấtchuộng tự nhiên, chính vì vậy mà người Hàn luôn chọn và chế biến món ăn làm saocho nó tươi mới nhất

Người Hàn có xu hướng thưởng thức hải sản khi chúng còn tươi sống Thậmchí là ngay sau khi chúng được bắt lên bờ thì người Hàn chỉ cần rửa sạch, thái vàthưởng thức ngay tại chỗ Bởi người Hàn quan niệm rằng những món ăn tươi sống

sẽ giúp họ có sức khỏe Trong một chương trình thực tế We got married (Tên tiếngHàn là우우 우우우우우) của đài MBC – Hàn Quốc có một cảnh 2 nghệ sĩ Hàn Quốc tớiđảo Jeju và thưởng thức Hải Sản tại bờ biển ngay sau khi những ngư dân đánh bắtchúng nên Qua đó, chúng ta đã cảm nhận được phẩn nào cách người Hàn chế biến

và thưởng thức những món ăn hải sản Cũng thông qua nhiều chương trình thực tế,gameshow, phim truyền hình hay âm nhạc mà không khó khăn để nhận thấy đượchình ảnh người dân Hàn thưởng thức những món ăn hải sản tươi sống nhất có thể;những con bạch thuộc thậm chí vẫn còn sống và ngọ nguậy trong nồi Người Hàncực thích cách thưởng thức những món ăn tươi sống như vậy

Hai món ăn hải sản được người Hàn Quốc thưởng thức nhiều vào mùa xuânchính là bạch tuộc và cua tuyết Họ cho rằng bạch tuộc vào mùa mùa xuân sẽ ngon,ngọt hơn và đặc biệt là nhiều trứng hơn; từ đó đem lại nguồn dinh dưỡng dồi dàocho người thưởng thức Bạch tuộc ngoài việc có thể ăn lúc tươi sống thì còn có thểchế biến thành những món như nướng, lẩu,… Và cua tuyết thì cũng được ngườiHàn thưởng thức rất nhiều vào mùa xuân bởi đây cũng là lúc cua tuyết có nhiềudinh dưỡng nhất như canxi, đạm,… rất tốt đối với sức khỏe.

Không chỉ vậy, bởi vì mùa xuân ở Hàn cùng với sự sinh sôi nảy nở của nhiềuloại thực vật mà những món ăn được làm từ thực vật cũng được ưa chuộng rất nhiềunhư cơm trộn, soup rau củ và đặc biệt mùa xuân cũng là mùa mà dâu tây được rấtnhiều người thưởng thức Người Hàn với quan niệm “mùa nào thức nấy” thì cónhiều món ăn trở thành đặc trưng cho mùa đó mà chỉ cần nhắc tới tên món ăn đó làngười Hàn sẽ nhớ ngay tới mùa nào

- Mùa hè

Vào mùa hè ở Hàn Quốc thường có khí hậu khá oi bức và khó chịu; nhiệt độvào ban ngày có thể lên tới 39 – 40 độ C Chính vì vậy, những nguyên liệu đượcngười Hàn ưa chuộng trong thời tiết như vậy chính là những nguyên liệu có tínhhàn, mát như đậu đỏ, dưa chuột, lê; đặc biệt phải kể đến chính là thịt chó

Các món ăn được ưa chuộng vào mùa hè tại Hàn Quốc tiêu biểu chính là mỳlạnh Mỳ lạnh có tên tiếng Hàn là naengmyeon Đây là món ăn với những sợi mỳdài cùng những lát dưa chuột, lê để giảm nhiệt trong những ngày hè Không chỉ vậy,

mỳ lạnh còn đặc biệt ở chỗ là người Hàn sẽ sử dụng soup lạnh tạo nên hương vị độcđáo cũng như thanh mát cho những ngày hè Vào những ngày này, người Hàn cùngcoi trọng những món giải khát trong đó phải kể đến đó là đá bào đậu đỏ Món ănnày được làm từ việc bào nhỏ đá lạnh và ăn cùng với đậu đỏ Đây chình là mộttrong những món đồ giải khát được nhiều người Hàn ưa chuộng vào mùa hè Hiệnnay, với nhu cầu cao cùng sự sáng tạo trong ẩm thực mà món đá bào không chỉ bógọn cùng đậu đỏ mà được biến tấu cũng nhiều loại trái cây khác như dưa hấu, dưaleo, bạc hà, trà xanh, …

Đặc biệt hơn cả, vào mùa hè một món ăn mang tên Gaejang-guk được ngườiHàn vô cùng ưa chuộng Đây là món ăn được làm từ thịt chó cùng hành lá và ớt bột.Ngoài ra người Hàn còn chế biến thịt chó với những loại thảo mộc, tỏi tây, hạt dẻ,gừng hay táo đỏ Thịt chó là một trong những món ăn lâu đời của người Hàn vàđược lưu truyền qua các thế hệ người Hàn mặc dù hiện nay đang nhận được nhiều ýkiến trái chiều Người Hàn cho rằng thịt chó sẽ đem lại cho họ nhiều lợi ích về sứckhỏe nhất là đối với đàn ông; đặc biệt, ăn thịt chó vào mùa hè sẽ làm tăng khả năngchịu đựng của con người cũng như giảm tiết hồ hôi khi vào hè Chính bởi những lợiích đó mà người dân Hàn thưởng thức thịt chó khá nhiều và thậm chí họ còn cóngày hội mang tên “Bok-nal” – ngày hội ăn thịt chó Tuy nhiên, hiện nay rất nhiềungười Hàn đang lên tiếng phản đối việc ăn thịt chó và giết mổ chó Ngày12/07/2019, một cuộc biểu tình của nhóm LCA (Cơ hội Cuối cùng cho Động vật)

đã diễn ra Đây là nhóm bảo vệ động vật nổi tiếng ở Hàn Quốc và cuộc biểu tìnhnày diễn ra vào đúng ngày “Bok-nal” Những ngày cầm nhiều biển hiệu với cácdòng chữ phản đối việc giết hại chó và yêu cầu Đạo luật Bảo vệ Động vật đượcthông qua, trong đó có điều khoản và cấm giết hại và buôn bán thịt chó ở nước này.Nhưng món canh thịt chó là một trong những món ăn truyền thống của người Hànnên việc thực hiện lệnh cấm khá khó khăn

Mùa hè cùng với tiết trời oi bức thì những món ăn giải nhiệt là những món

ăn được người Hàn ưa chuộng tạo Nó tạo nên một đặc trưng độc đáo trong ẩm thực

hè của người dân nơi đây

- Mùa thu

Mùa thu ở Hàn Quốc là mùa có khí hậu ôn hòa nhất trong năm; không nhữngvậy, mùa thu còn là mùa của những lễ hội lớn trong năm trong đó có Tết TrungThu Thu Hàn Quốc không chỉ ấn tượng bởi những hàng cây lá vàng rơi mà còn làmột đặc trưng ẩm thực không lẫn đi đâu được Vẫn nằm trong quan niệm “mùa nàothức nấy” mà những món ăn mùa thu của người Hàn luôn là những món buộc phảithưởng thức vào mùa thu cũng như phải ăn vào mùa thu mới thấy ngon

Cua càng xanh chính là một trong những món ăn đặc trưng của thu HànQuốc, được người dân Hàn vô cùng ưa chuộng Những con cua càng xanh được

đánh bắt trong giai đoạn này, đặc biệt là vào tháng 10, tháng 11 sẽ là những con cuachất lượng nhất với thịt cua chắc cùng lớp vỏ mềm Vì khoảng thời gian này sẽ làkhoảng thời gian mà những con cua càng xanh được nạp nhiều thức ăn, tăng kíchthước từ đó có thể chống chọi được với mùa đông ở Hàn Vẫn với suy nghĩ đồ ăntươi ngon chính là đồ ăn bổ dưỡng nhất mà người Hàn thường thưởng thức nhữngcon cua càng xanh bằng cách hấp chín và thưởng thức ngay khi còn nóng để có thểgiữ được nguyên hương vị của nó

Ngoài những món hải sản thì thu Hàn Quốc còn gắn liền với các loại quảtrong đó nổi bật lên chính là quả hồng Những quả hồng được người Hàn thưởngthức rất nhiều bởi quả hồng không chỉ ngon mà còn vô cùng bổ dưỡng Những quảhồng còn được phơi khô để sử dụng được lâu và được đóng hộp và đem tặng, biếunhư một món quà cho sức khỏe Đây cũng là món ăn được khách du lịch mua vềlàm quà tặng khi đến đây Bạn Lâm Thu T Và Nguyễn Thị Y đều chia sẻ rằng mộttrong những món mà họ mua về làm quà cho gia đình là “hồng khô” Mùa thu HànQuốc với những món ăn xoay quanh những loại thực phẩm nguyên liệu có của mùa

đó để có những món ăn bổ dưỡng nhất, ngon nhất

- Mùa đông

Mùa đông ở Hàn hay các nước ở khu vực ôn đới khác vô cùng buốt giá vớigió lạnh và băng tuyết Điều này khiến cho thực vật khó phát triển Chính vì vậy,nguồn rau được người Hàn sử dụng chủ yếu chính là kim chi; bởi đây là loại thựcphẩm có thể để được lâu và ăn quanh năm Cũng bởi vì kim chi có thể để được lâunên người dân Hàn Quốc cũng có thể ăn quanh năm và nó đã trở thành một phầnkhông thể thiếu trong bữa cơm hàng ngày người Hàn Quốc Với thời tiết giá lạnhnhư vậy mà thức ăn mà người Hàn thưởng thức chính là những món ăn có vị cay đểlàm ấm, nóng cơ thể hay những loại thịt để bổ xung protein Những món ăn phốbiến có thể kể đến như: bánh gạo cay, bánh chả cá, canh há cảo, thịt nướng,…Người Hàn quan niệm rằng ớt chính là một trong những biểu tượng của sức mạnh,giúp họ đẩy lùi được bệnh tật Điều đó là một trong những lý do mà người Hàn sửdụng ớt bột khá nhiều trong những bữa ăn như một cách để đẩy lùi cái lạnh Ngoài

ra ớt còn tạo cho họ cảm giác được gần gũi với thiên nhiên

Mùa đông cũng chính là lúc mà những món lẩu, nướng lên ngôi Người HànQuốc rất sáng tạo trong việc chế biến nhưng món ăn; lẩu hay nướng đều có nhiềuloại khác nhau Đặc biệt người Hàn rất chuộng món nướng Thịt dùng để nướngluôn phải là loại thịt tươi nhất đặc biệt là thịt bò Chính vì vậy, thịt bò hảo hạng cóthể được dùng như những món quà tặng Trong clip về cách ăn thịt nướng củangười Hàn Quốc của Youtuber Woossi (Tên thật Park Woo Sung) có chia sẻ, ngườiHàn thường sẽ nướng những loại thịt không ướp trước sau đó mới thưởng thứcnhững món thịt đã ướp để có thể thưởng thức được trọn vẹn hương vị của từng loạithịt Ngoài thịt ra thì trên bàn ăn BBQ còn rất nhiều những món ăn kèm nhỏ nhưkim chi, củ cải muối, dưa chuột muối,… Thậm chí, ngoài việc sử dụng để ăn kèmvới thịt thì người Hàn Quốc còn sử dụng kim chi để nướng bởi kim chi nướng sẽ có

vị ngọt và ngon hơn Những nguyên liệu sử dụng trong món nướng thường lànhững nguyên liệu tươi ngon nhất từ thịt cho tới các loại hải sản

Mùa đông ở Hàn Quốc gắn liền với những món ăn đường phố cay nóng tạonên những con đường ẩm thực thu hút khách du lịch như phố Topokki Sindang-dong ở Seoul, phố Gopchang Anjirang tại Daegu,… Những món ăn đường phốHàn Quốc cũng góp phần tạo nên một nét đẹp trong ẩm thực của người Hàn vàđược rất nhiều du khách nước ngoài yêu thích

Như vậy, có thể thấy rằng một trong những đặc trưng ẩm thực của Hàn Quốc

chính là “ẩm thực theo mùa”, bởi người Hàn cho rằng những món ăn vào nhữngmùa của nó thì sẽ ngon hơn, dinh dưỡng nhiều hơn Không chỉ vậy, người Hàn vớitính sáng tạo của mình đã tạo nên những món ăn đa dạng về cách chế biến, nguyênliệu chế biến phù hợp với từng thời điểm trong năm Từ đó, những người dân HànQuốc trải qua quá trình lịch sử lâu dài đã tạo nên một đặc trưng ẩm thực mới lạ,riêng biệt của mình, góp phần tạo nên sự đa dạng ẩm thực Châu Á

2.1.2 Ẩm thực tạo nên từ sự giao thoa

Việc giao thoa giữa các nền văn hóa trong đó có văn hóa ẩm thực là khôngthể tránh khỏi Trong suốt quá trình phát triển của bất kỳ nền văn hóa nào cũng có

sự giao thoa cũng như tác động từ nhiều phía và ẩm thực Hàn Quốc cũng vậy Ẩm

thực Hàn Quốc đã chịu tác động từ văn hóa ẩm thực Trung Quốc, văn hóa ẩm thựcMông Cổ và văn hóa ẩm thực phương Tây qua các thời kỳ lịch sử của mình

- Tác động từ văn hóa Trung Hoa

Văn hóa Trung Hoa là nền văn hóa có từ lâu đời và phát triển mạnh mẽ;chính vì vậy, nó đã tác động mạnh mẽ tới những nền văn hóa xung quanh trong đó

có Hàn Quốc Ban đầu, khoảng năm 1500 TCN, cây lương thực chủ yếu được ngườiHàn sử dụng là kê, lúa mạch cho đến khi những người Trung Hoa di cư sang vàmang theo cây lúa Vào khoảng cuối thế kỷ thứ II, TCN cây lúa đã được du nhập từTrung Quốc sang Hàn Quốc Nhưng vào thời điểm mà cây lúa mới du nhập thì nókhá hiếm nên được đưa vào danh sách những món ăn thượng phẩm có giá trị khácao chỉ dành cho tầng lớp phía trên, những người có tiền Còn đối với những người

ở tầng lớp dưới họ chủ yếu sử dụng những nguyên liệu khác như lúa mì hay đậu;hoặc có thể sẽ trộn những loại nguyên liệu đó với gạo để sử dụng Và có thể nóirằng, món trộn có thể đã được hình thành trong giai đoạn này và được người dânHàn phát triển cho tới tận bây giờ

Không chỉ vậy, triết lý ngũ vị, ngũ sắc của Trung Quốc cũng được du nhậpsang Hàn Trong ẩm thực thuyết ngũ vị chính là 5 vị khác nhau chua, cay, mặn,ngọt, chát; ngũ sắc là xanh, đỏ, đen, trắng, vàng Thuyết ngũ vị, ngũ sắc dựa trêntheo thuyết âm dương ngũ hành Thuyết ngũ vị và ngũ sắc đã góp phần tạo nênnhững món ăn đặc trưng của người Hàn Quốc - món trộn Ta có thể nhận thấythuyết ngũ sắc ở nhiều món ăn Hàn Quốc như cơm cuộn, cơm trộn, Họ cho rằngmột món ăn hoàn hảo phải là món ăn được kết hợp giữa 5 màu sắc và một bàn ănhoàn hảo và bàn ăn chứa đủ 5 vị

Thậm chí, có khoảng thời gian khi đạo Phật du nhập từ Trung Quốc sang vàphát triển mạnh mẽ thì người dân Hàn Quốc bước vào chế độ ăn chay và hầu nhưkhông sử dụng thịt trong những bữa ăn Từ đó, nhiều món ăn được biến tấu từnhững loại rau củ, ngũ cốc ra đời Một trong những món chay phổ biến của ngườiHàn chính là cháo đặc Cháo có vị ngọt, nồng và thơm Món được làm chủ yếu từ

bộ gạo, thêm một chút bí ngô và đường nâu để tạo vị Ngoài ra, các món như cơm

cuộn, cơm trộn, miến xào cũng được làm dưới hình thức chay (không thịt), độ ngọtcủa nước dùng sẽ dùng từ hoa quả

Còn khi đạo Khổng trong thời ký Joseon thịnh hành thì quan niệm “kínhtrên, nhường dưới” là quan trọng bậc nhất Điều đó ít nhiều cũng ảnh hưởng tới ẩmthực Hàn và tạo ra những nét văn hóa độc đáo Có thể kể đến như trong bữa ăn, khingười lớn nhất trong gia đình cầm đũa để bắt đầu bữa ăn thì những thành viên khácmới được lần lượt dùng bữa Điều đó thể hiện sự kính trọng của đối với người lớn

- Tác động từ văn hóa Mông Cổ

Đằng sau sự xâm lược của để chế Mông Cổ là một luồng gió mới về mặt vănhóa trong đó có văn hóa ẩm thực đã tới Hàn Quốc Ẩm thực Mông Cổ còn mang tớiHàn Quốc những thói quen sử dụng gia vị của họ như tỏi, hành, tiêu… hay nhữngmón ăn đặc trưng khác như bánh bao nhân thịt, bánh mì… Những món ăn này đếnvới Hàn Quốc và cũng được người Hàn “biến tấu” nó sao cho phù hợp với văn hóacủa mình, từ đó góp phần khiến ẩm thực Hàn Quốc trở nên đa dạng hơn từ hương vịcũng như cách chế biến

- Tác động từ văn hóa phương Tây

Không chỉ chịu tác động từ văn hóa của các nước trong khu vực Châu Á, ẩmthực Hàn Quốc cũng chịu tác động mạnh mẽ từ văn hóa phương tây Ẩm thựcphương Tây tiếp xúc và mang tới cho ẩm thực Hàn Quốc những loại nguyên liệunấu ăn mới như khoai tây, cà chua và đặc biệt chính là ớt Ớt tới với ẩm thực Hàn

và tạo ra những món ăn mới trong đó nhất định phải kể đến Kim chi – món ăn

“quốc dân” của người Hàn Kể từ đó, ớt bắt đầu xâm nhập vào mọi ngóc ngách của

ẩm thực Hàn Đặc biệt là khi Hàn Quốc là quốc gia có khi hậu ôn đới cùng với mùađông lạnh thì ớt cay như một nguyên liệu sưởi ấm trong mùa đông dành cho ngườiHàn

Không chỉ là mang tới cho Hàn Quốc những nguyên liệu mới, văn hóaphương Tây cũng đem đến cho Hàn Quốc một làn gió mới trong phong cách ănuống và phục vụ nhờ vào đồ ăn nhanh Không dừng tại đó, mà người Hàn Quốc

cũng tạo dựng cho mình một thương hiệu đồ ăn nhanh mang tên “Lotteria” pháttriển mạnh mẽ ở trong nước cũng như khu vực.

2.2 Lịch sử du nhập và phát triển ẩm thực Hàn Quốc ở Việt Nam

Văn hóa Hàn Quốc nói chung và ẩm thực Hàn Quốc nói riêng được du nhậpvào Việt Nam cùng với xu thế toàn cầu hóa không thể tránh khỏi Trong cuốn sách

“Văn hóa Việt Nam trước xu thế toàn cầu hóa – thời cơ và thách thức” của tác giả

Thành Duy, NXB Văn hóa, Thông tin, viện Văn Hóa, 2007, trang 329 có nói “Toàn cầu hoá văn hoá có thể được hiểu là quá trình văn hoá các dân tộc, thông qua giao lưu, dung hợp, xâm nhập và bổ sung lẫn nhau, không ngừng phá vỡ tính hạn chế về khu vực và về mô hình của văn hoá dân tộc mình và trong sự bình phán và chọn lọc của loài người mà đạt được sự hoà đồng văn hoá, không ngừng chuyển các nguồn khu vực của văn hoá dân tộc mình thành các nguồn hưởng thụ chung, sở hữu chung của loài người Tuy nhiên, điều cần chú ý là toàn cầu hoá văn hoá là một quá trình bao gồm sự xung đột, giao lưu, dung hợp giữa các nền văn hoá dân tộc, đồng thời bản thân nó cũng là một kết quả, tức là các nguồn khu vực của văn hoá các dân tộc

có thể được loài người cùng hưởng cùng sở hữu Nhưng nó tuyệt nhiên không có nghĩa là sự mất đi của các nền văn hoá dân tộc để hình thành nên một thứ văn hoá

có tính toàn cầu thống nhất, liên thông, phổ quát”

Văn hóa Hàn Quốc trong đó có ẩm thực Hần Quốc đã đặt những bước chânđầu tiên vào nước ta thông qua phim ảnh cùng với âm nhạc và từ đó phát triển mộtcách mạnh mẽ Bộ phim “Yumi – Tình yêu của tôi” được đài VTV1 phát sóng năm

1997 đã bước đầu đưa văn hóa Hàn Quốc tới gần hơn tới công chúng Việt Nam –đặc biệt là ảnh hưởng tới giới trẻ Trước đó, khán giả Việt chỉ tiếp xúc với các bộphim quốc tế đến từ các nước như Đài Loan, Hồng Kông, Singapore,… còn điệnảnh, con người Hàn Quốc gần như không có ấn tượng gì nhiều Và sau bộ phim

“Yumi – Tình yêu của tôi” là hàng loạt những bộ phim khác của Hàn Quốc đượcĐài truyền hình Việt Nam mua bản quyền và trình chiếu như “ Bản tình ca mùađông”, “Trái tim mùa thu”, “Nấc thang lên thiên đường” hay “ Giày thủy tinh”

Hàn Quốc cùng làn sóng “Hallyu” đã đem sự giao thoa văn hóa trong ẩmthực giữa Hàn Quốc và Việt Nam Ban đầu, người Việt, đặc biệt là giới trẻ Việt

Nam thông qua phim ảnh và âm nhạc đã tiếp cận nhanh chóng tới thời trang, mỹphẩm, hàng hóa và ẩm thực Không ít những quảng cáo về ẩm thực Việt do nhữngthần tượng, diễn viên, ca sĩ Hàn Quốc quảng cáo đã nhận được nhiều sự chú ý từgiới trẻ Việt Thông qua nền công nghiệp giải trí mà những món ăn Hàn Quốc bắtđầu được chào đón ở Việt Nam Hiện nay, chúng ta rất dễ dàng có thể tìm thấy đượcnhững nhà hàng ẩm thực Hàn Quốc tại Việt Nam thậm chí cũng có rất nhiều bạnbiết những công thức chế biến những món ăn Hàn Quốc như cơm cuộn, bánh gạocay, kim chi, …

Tại Hà Nội, những nhà hàng ẩm thực Hàn Quốc đón nhận lượt khách rất cao.Rất nhiều bạn trẻ thông qua phim ảnh, ca nhạc đã tìm đến những món ăn Hàn Quốc

để thỏa trí tò mò của họ khi nhìn thấy thần tượng của mình thưởng thức những món

ăn đó Một trong những bộ phim Hàn Quốc dùng để quáng bá ẩm thực của nướcnày đến bạn bè quốc tế và được nhiều bạn trẻ Việt biết đến chính là: Let's Eat (Thựcthần) Đây là bộ phim có sự góp mặt của nhiều thần tượng được khán giả Việt Namyêu thích như Yoon Doo Joon, thành viên của nhóm nhạc Beast, nay là nhómHighlight và Baek Jin Hee, diễn viên được khán giả Việt biết đến qua bộ phimHoàng hậu Ki Cùng với đó là hàng loạt sự góp mặt của các tên tuổi nổi tiếng khácnhư: Lee Soo Kyung, Yoon So Hee, Lee Do Yun, Ra Mi Ran, Lee Yoon Mi Bộphim Thực thần đến nay đã chiếu được 6 phần với các cảnh quay cận các món ăncùng cách mà các diễn viên ăn món ăn đó và nhận được nhiều sự yêu mến của khángiả Việt Nam

2.3 Các nhà hàng Hàn Quốc tại quận Thanh Xuân Hà Nội

Quận Thanh Xuân Hà Nội nằm ở phía Tây Nam nội thành thủ đô Hà Nội.Quận giáp danh với các quận Hai Bà Trưng, Từ Liêm, Hà Đông, Đống Đa, CầuGiấy và huyện Thanh Trì Có thể nói quận Thanh Xuân là quận nằm ở vị trí kháquan trọng với những tuyến đường như Nguyễn Trãi, Nguyễn Xiển làm mạch nốigiao thông giữa các quận trong nội thành Ngày 22/11/1996 quận Thanh Xuân đượcthành lập theo Nghị định 74/NĐ-CP của Chính phủ, 11 đơn vị hành chính trựcthuộc bao gồm: Thanh Xuân Bắc, Thanh Xuân Trung, Thanh Xuân Nam, ThượngĐình, Hạ Đình, Khương Đình, Nhân Chính, Phương Liệt, Khương Trung, Khương

Mai, Kim Giang Với diện tích 9,11 km2 và dân số khoảng 214500 người cùng vớinhiều đơn vị hành chính, cơ quan nhà nước, nhà máy, trường học,… sẽ kích thích

sự phát triển của các loại hình dịch vụ trong đó có ẩm thực Theo thống kê năm

2018, trên địa bàn quân có 2164 doanh nghiệp cùng với đó là các trường đại học,cao đẳng như: Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Tự Nhiên, Học viên

An Ninh, đại học Kiến Trúc,… sẽ tạo lên một nhu cầu lớn trong việc ăn uống, từ đóthúc đẩy sự hình thành của các quán ăn, nhà hàng trong đó có các quán ăn HànQuốc

Trên địa bàn của quận Thanh Xuân xuất hiện và đi vào hoạt động rất nhiềunhà hàng quán ăn Hàn Quốc theo nhu cầu ngày càng tăng cao của người dân.Những nhà hàng nằm rải rác ở khắp các phường trên địa bàn quận Không chỉ vậy,trên địa bàn cũng hình thành nhiều điểm tập trung các nhà hàng như ở trung tâmthương mại: Royal City, Artemis hay xung quanh các trường Đại học Theo thống

kê của Fooddy (là trang web về các nhà hàng món ăn nổi tiếng của Việt Nam), quậnThanh Xuân hiện có 62 nhà hàng bán đồ ăn Hàn Quốc Như vậy là cứ hơn 100m2 sẽchứa một nhà hàng Hàn Quốc Con số này đối với của quán ăn Trung Quốc là 11quán, quán bán đồ Nhật là 33 và quán món Thái Lan là 19 địa điểm

Trong khuôn khổ luận văn này sẽ tập trung vào nghiên cứu trường hợp mộtvài nhà hàng Hàn Quốc tại khu vực Thanh Xuân, Hà Nội trong đó có nhà hàngchuyên món nướng Hàn Quốc DolpanSam tại Tầng 4, TTTM Artemis - số 3 LêTrọng Tấn, Thanh Xuân, Hà Nội, và nhà hàng có tên “Ẩm thực Hàn Quốc Jjang” tại

số 254A, đường Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội Hai nhà hàng trên đều phục vụchuyên những món ăn, món nướng Hàn Quốc và được nhiều người biết đến Trong

đó, nhà hàng “Ẩm thực Hàn Quốc Jjang” có quy mô nhỏ chủ yếu phục vụ các món

ăn Hàn cho đối tượng học sinh, sinh viên,… với giá thành đồ ăn trung bình Cònnhà hàng thịt nướng Dolpan Sam là chuỗi nhà hàng với nhiều chi nhánh trên cảnước với giá thành đồ ăn cao hơn

2.3.1 Nhà hàng thịt nướng DolpanSam

Nhà hàng thịt nướng bàn đá chuẩn Hàn Quốc DolpanSam thuộc công tyRedSun Red Sun được thành lập vào tháng 2 năm 2008, có tên đầy đủ là công ty

Cổ phần Đầu tư Thương mại Quốc tế Mặt Trời Đỏ (Redsun-ITI Corporation).RedSun là công ty hàng đầu trong lĩnh vực ẩm thực tại Việt Nam với 13 thươnghiệu lớn như: KingBBQ, ThaiExpress, Capricciosa, Khao Lao, Tasaki BBQ,Meiwei, … RedSun có hơn 200 nhà hàng trên khắp cả nước với những món ănphong phú đến từ những quốc gia khác nhau như: Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan,

…

DolPanSam là nhà hàng thịt nướng bàn đá theo phong cách Hàn Quốc.DolpanSam có 5 chi nhánh trên cả nước gồm: Dolpan Sam Phan Xích Long (156,Phan Xích Long, Phường 2, Q Phú Nhuận, TP Hồ Chí Minh.), Dolpan Sam BìnhDương (Lô S8-9, Tầng 2, TTMS AEON Mall Bình Dương Canary, Đại lộ BìnhDương, phường Bình Hòa, Thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương), DolpanSam VạnHạnh Mall (tầng 5, TTTM Vạn Hạnh, số 11 Sư Vạn Hạnh, phường 12, Quận 10,Thành Phố Hồ Chí Minh) Và cuối cùng là 2 chi nhánh tại Hà Nội là Dolpan SamTrần Duy Hưng (Tầng 5 TTTM Vincom Star City, Trần Duy Hưng, Hà Nội) cùngvới Dolpan Sam Artemis (Tầng 4 - TTTM Artemis, số 3 Lê Trọng Tấn, Hà Nội)

Nhà hàng sẽ phục vụ vào buổi trưa và buổi tối với khung giờ 11h00 đến14h00 và 18h00 đến 22h00 tất cả các ngày trong tuần Không gian của nhà hàng thịtnướng bàn đá DolpanSam tại Tầng 4 - TTTM Artemis, số 3 Lê Trọng Tấn, Hà Nộiđược thiết kế hiện đại với bàn gỗ, được đặt bàn nướng đá cố định ở giữa Trên mỗibàn luôn được đặt menu, khăn giấy và hộp gỗ đựng đũa và thìa Tùy vào kích thướcbàn mà mỗi bạn sẽ phục vụ được 4 đến 6 khách Với không gian khá rộng nên nhàhàng sẽ phục vụ được đồng thời hơn 100 thực khách

DolpanSam với phong cách thịt nướng khá mới mẻ Các món ăn không tiếpxúc trực tiếp với lửa mà được nướng chín nhờ hơi nóng từ bàn đá nhập từ Hàn Quốcnên dùng không tẩm ướp mà vẫn dậy mùi thơm và giữ được độ ngọt và mọng nước.Ngoài món nướng ra, thì thực khách còn được thưởng thức nhiều món ăn Hàn Quốckhác như: Canh rong biển, Trứng hấp hay lẩu Nhà hàng phục vụ theo Combo,Buffet hoặc gọi món Đối với Combo, nhà hàng có hơn 10 combo khác nhau để phùhợp với nhu cầu của khách Các Combo với các giá tiền như 278000đ, 358000đ,

438000đ, 468000đ, 528000đ, … với định lượng món ăn khác nhau bao gồm thịtnướng và những món ăn Hàn Quốc khác

Ngoài ra, thực khách có thể ăn theo kiểu Buffet; nghĩa là thực khách đượcthưởng thức những món ăn nhất định tùy vào các suất buffet khác nhau, và khônggiới hạn lần gọi món DolpanSam sẽ phục vụ 3 loại buffet khác nhau tương đươngvới 3 giá tiền 129000đ, 149000đ và 169000đ với 4 món nướng chính là ba chỉ heo,nạc vai heo, thịt đùi gà lọc xương và ba chỉ bò Ngoài ra còn có canh rong biển vàtrứng hấp Riêng suất buffet 169000đ, thực khách sẽ được thưởng thức thêm mónlẩu với 2 loại nước lẩu là lẩu Thái Tomyum và lẩu Bulgogi Hàn Quốc Không chỉvậy, thực khách còn có thể gọi món riêng lẻ với giá từ 20000đ

Nhân viên của quán ngoại trừ kế toán, đầu bếp và cửa hàng trưởng là đượcthuê dưới dạng toàn thời gian thì nhân viên phục vụ đều được thuê dưới dạng bánthời gian Nhân viên phục vụ chủ yếu là sinh viên làm thêm có độ tuổi từ 18 đến 24,được chia thành ca sáng, tối hoặc phân bố theo lịch học Mỗi ca sẽ có 4 nhân viênphục vụ và sẽ được tăng cường là 5 vào chiều thứ 6 và 2 ngày cuối tuần Bếp đượcđặt ngay ở trong quán với diện tích khoảng 20m2, với đầy đủ nguyên liệu chế biến

và dụng cụ làm bếp Quán lý của nhà hàng là anh Bùi Tiến Đạt cho biết rằng nhàhàng DolpanSam ở Lê Trọng Tấn là chí nhánh đầu tiên của thương hiệu ở Hà Nội.Nhà hàng chính thức khai trương vào ngày 14/05/2017 Nhà hàng vào những ngàycuối tuần sẽ đón được lượng khách lớn hơn khoảng 100 đến 130 lượt/ngày, còntrong ngày thường sẽ là 50 đến 80 lượt/ ngày Lượng khách cũng có sự chênh lệchgiữa bữa trưa vào bữa tối Khách sẽ tới nhà hàng vào buổi tối nhiều hơn chiếm hơn

60% khách của ngày “Thường thì khách đến ăn tối nhiều hơn là trưa nhưng cũng

có hôm trưa lại đông hơn Nó khiến món ăn chuẩn bị không đủ vì nhà hàng sẽ chuẩn bị trước sau khi ước lượng được lượng khách”, anh Bùi Tiến Đạt chia sẻ.

Khi khách bước vào quán, một bạn nhân viên sẽ tới để hỏi xem có đặt bàntrước hay không Nếu khách đã đặt bàn từ trước thì sẽ dẫn tới bàn được sắp xếp từtrước, còn nếu chưa đặt bàn thì sẽ được dẫn tới một bàn phù hợp với số lượng ngườitới ăn Còn trong trường hợp không còn bàn trống thì sẽ được nhân viên sắp xếpchỗ để ngồi chờ Sau khi khách hàng ổn định chỗ ngồi thì nhân viên sẽ đem menu

tới và giới thiệu về các món ăn và suất buffer của nhà hàng Ngoài việc phục vụ mỗikhi khách gọi đến, nhân viên ở DolpanSam thường xuyên tới để lật thịt giúp khách

và vệ sinh bàn đá nếu cần thiết Anh Bùi Tiến Đạt cho biết: “Nhân viên trước khi làm sẽ được hướng dân kỹ về cách chăm sóc khách Đều là sinh viên nên nhanh nhẹn, năng động Nếu bị khách phản ánh sẽ không có thưởng có khi còn bị trừ lương nhưng từ khi khai trương đến giờ thì chưa có ai phải trừ lương hết”

Với không gian khá đẹp mắt cùng đồ ăn phong phú và đa dạng mà nhà hàngthịt nướng bàn đá DolpanSam đã thu hút được đông đảo thực khách đến thưởngthức cũng như trải nghiệm văn hóa Hàn Quốc qua ẩm thực

2.3.2 Quán “Ẩm thực Hàn Quốc Jjang”

Quán ăn “ Ẩm thực Hàn Quốc Jjang” là một trong số những địa chỉ đượcnhiều bạn trẻ biết đến Quán nằm trên trục đường Nguyễn Trãi nơi có những trườngĐại học và cao đẳng như: Đại học Hà Nội, Đại học Khoa học xã hội & Nhân văn,Đại học Tự nhiên,…Quán có 2 mặt tiền tương ứng với địa chỉ: Số 254A, đườngNguyễn Trãi và số 254A ngõ 1, Đại học Hà Nội, Thanh Xuân Hà Nội

Đây là một quán ăn bán đồ Hàn Quốc chủ yếu phục vụ những vị khách tầmtrung với những món ăn có giá thành trung bình Những người thường xuyên ghéthăm quán chủ yếu là học sinh, sinh viên và nhân viên văn phòng ở những khu vựcxung quanh Quán có hai mặt tiền với biển hiệu được nhà hàng thiết kế lớn, dễ dàngnhận biết khi đi đường Bên trong quán được thiết kế gọn gàng và sạch sẽ tạo cảmgiác thoải mái cho người sử dụng

Quán gồm 2 tầng và tầng 1 có không gian được chia thành hai phòng cáchkhác nhau Không gian thứ nhất thì thực khách sẽ được thưởng thức bữa ăn trênnhững chiếc bàn thấp và ngồi trên những chiếc đệm nhỏ Và để đảm bảo về thẩm

mỹ và vệ sinh thì những người ăn theo kiểu này sẽ để giày và dép lên một chiếc giá

đã được nhà hàng chuẩn bị từ trước Còn đối với không gian thứ hai thì khách sẽđược thưởng thức những món ăn trên những chiếc bàn và ghế gỗ Và trên mặt bàncủa cả 2 không gian đều đã được chuẩn bị giấy ăn, bát, đũa và thìa Còn tầng 2 thì

sẽ được ngồi trên thảm với bàn thấp giống không gian thứ nhất của tầng 1

Thực đơn của nhà hàng bao gồm 42 món ăn và 26 đồ uống khác nhau nhưcơm cuộn, cơm trộn, mỳ lạnh, các loại canh với giá tiền từ 25000đ Giá thành củacác món ở Ẩm thực Jjang không quá đắt nên thu hút được nhiều bạn học sinh, sinhviên ghé thăm Menu đồ ăn phong phú với nhiều món ăn Hàn Quốc khác nhau nênthực khách ghé quán sẽ có nhiều sự chọn lựa hơn Nhà hàng sẽ phục vụ khách hàng

từ 06h30 sáng đến 21h30 tất cả các ngày trong tuần Quán có không gian không lớn

và phục vụ được khoảng gần 100 thực khách cùng một lúc Mỗi bàn ăn sẽ ngồiđược 4 người nhưng nếu có những đoàn đông khách thì nhà hàng sẽ chủ động sắpxếp khách ngồi ở bàn thấp và ghép 2 đến 3 bàn vào để tạo không gian lớn hơn Cácmón ăn thường được chế biến ngay tại quán sau khi khách hàng chọn đặt món

Nhân viên của cửa hàng hầu hết là những người ở các tỉnh thành khác đếnlàm việc dưới hình thức toàn thời gian, ăn với ở ngay địa điểm làm việc Nhân viên

có độ tuổi từ 16 đến 42 tuổi Bếp của quán được thiết kế là một gian phòng cạnh đóvới không gian khoảng 20m2 Nhân viên phục vụ của quán là 4 đến 6 nhân viên ở cả

2 tầng Nhân viên khi khách tới sẽ hỏi số lượng người và dẫn tới bàn phù hợp Saukhi khách xem menu và chọn món thì nhân viên sẽ đem tới các món ăn kèm đãđược chuẩn bị sẵn ở trên một chiếc bàn Nhân viên ở đây sẽ luôn xuất hiện khikhách gọi đến nhưng sẽ không chủ động hỏi xem khách có nhu cầu gì không Ngoạitrừ phục vụ tại cửa hàng thì Ẩm thực Hàn Quốc Jjang cũng cung cấp dịch vụ giaohàng tận nơi Khách hàng có thể đặt hàng thông qua các ứng dụng đặt đồ ăn hiện cóbao gồm Now, Grab, Baemin hoặc gọi điện thoại đến số điện thoại của quán để đặthàng

Với địa điểm khá đẹp cùng đồ ăn phong phú, giá thành tầm trung mà nhàhàng đã thu hút được đông đảo khách hàng đến thưởng thức, đặc biệt là học sinh,sinh viên khi quán có địa chỉ ngay cạnh trương đại học Hà Nội

Tiểu kết chương 2:

Ẩm thực Hàn Quốc với những món ăn đặc trưng cho từng vùng miền, từngmùa với nhiều nét độc đáo trong chế biến Những món ăn đặc trưng của người Hàngồm có kimchi, cơm cuộn, mỳ lạnh, thịt nướng,… cùng với cách bày biện trang tríđộc đáo, đầy tính thẩm mỹ và công phu đã tạo nên nét đẹp trong văn hóa ẩm thực và

là niềm tự hào của người dân Hàn

Những nét độc đáo trong ẩm thực Hàn Quốc đã du nhập vào Việt Nam thôngqua những bộ phim truyền hình, các chương trình truyền hình rồi từ đó phát triểnmột cách mạnh mẽ Đi kèm với sự phát triển mạnh mẽ của ẩm thực Hàn Quốc chính

là sự đón nhận một cách khá tự nguyên của người dân Việt Nam, từ đó làm tiền đềcho việc hình thành hàng loạt các nhà hàng, quán ăn Hàn Quốc tại Việt Nam.

Chương 3: VĂN HÓA ẨM THỰC HÀN QUỐC TẠI VIỆT NAM – MÓN ĂN, CÁCH ĂN VÀ QUAN NIỆM VỀ ẨM THỰC

3.1 Món ăn

Văn hóa ẩm thực Hàn Quốc đang ngày càng khẳng định vị thế của mìnhtrong bản đồ ẩm thực trong khu vực và trên Thế giới Những món ăn Hàn Quốcđược chế biến một cách hài hòa, mới lạ đem đến cho thực khách khắp nơi trên thếgiới những trải nghiệm mới lạ Những món ăn Hàn Quốc tùy thuộc vào từng mùa,từng vùng miền mà có những biến tấu sao cho phù hợp Tuy nhiên, khi nhắc đến ẩmthực Hàn Quốc là phải nhắc đến những món như kim chi, cơm cuộn, thịt nướng, mỳlạnh,… Và những món ăn này cũng được nhiều nhà hàng, quán ăn tại Việt Nam chếbiến để phục vụ thực khách

Món ăn Hàn Quốc có rất nhiều, đa dạng nhưng trong khuôn khổ của luậnvăn, tác giả xin giới thiệu 4 món ăn, bao gồm: Kim chi, cơm cuộn, mỳ lạnh, thịtnướng Lý do thứ nhất vì đây là 4 món ăn được người Hàn ưa chuộng, thườngxuyên sử dụng Thứ 2 là vì đây là món ăn được thực khách quốc tế biết đến nhiều

và cực kỳ ưa thích Thứ 3 là 4 món ăn này được hầu hết các nhà hàng Hàn Quốc tạiViệt Nam chế biến để phục vụ thực khách

Kim chi là món ăn kèm được sử dụng phổ biến trong các bữa ăn thường ngàycủa gia đình Hàn Quốc Trong clip chia sẻ về những món ăn của gia đình trong mộttuần của Kim Hyeri (25/1/1994) – một Youtuber nổi tiếng với kênh Youtube: CheriHyeri, ta dễ dàng nhận thấy kim chi xuất hiện rất nhiều trong những bữa ăn với tần

suất lớn; và ngay chính bản thân Hyeri cũng nhận xét là “Người Hàn Quốc ăn cơm

và kim chi trong mỗi bữa ăn”

Tạp chí Health Magazine của Mỹ đánh giá kim chi là một trong “năm thực phẩm có lợi cho sức khỏe nhất” của thế giới Kim chi cùng với những Vitamin

trong đó sẽ rất tốt cho tiêu hóa hơn hết có tác dùng phòng tránh bệnh ung thư

Kim chi được làm đơn giản với những nguyên liệu đời thường nhưng bằng

óc sáng tạo tuyệt vời mà người Hàn có rất nhiều món ăn được làm từ kim chi nhưbánh kim chi, canh kim chi, cơm rang kim chi, Kim chi là món ăn kèm nhưng nóvẫn có thể là nguyên liệu để chế biến ra những món ăn chính như canh kim chi Đây