Sưu tập một số mô hình mẫu sản phẩm mộc nhỏ tiêu biểu và hoàn thiện các bản vẽ thiết kế mô phỏng theo các mô hình được sưu tập

Từ gỗ con người đã tạo ra rất nhiều sản phẩm đồ mộc phục vụ cho cuộc sống như: bàn, ghế, giường, tủ, các sản phẩm mộc trang trí…Đến nay ngành chế biến gỗ ở thế giới nói chung và Việt Nam

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP KHOA CHẾ BIẾN LÂM SẢN

صصصص@صصصص

۩

KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP

“SƯU TẬP MỘT SỐ MÔ HÌNH MẪU SẢN PHẨM MỘC NHỎ TIÊU BIỂU VÀ HOÀN THIỆN CÁC BẢN VẼ THIẾT KẾ MÔ PHỎNG THEO CÁC MÔ HÌNH ĐƯỢC LỰA CHỌN”

Hà nội, 2009

MỤC LỤC

Nội dung trang

Mở đầu 1

Chương1: Những vấn đề chung 3

1.1 Mục tiêu của khoá luân 3

1.1.1.Mục tiêu tổng quát 3

1.1.2 Mục tiêu cụ thể 3

1.1 Nội dung của khoá luận 3

1.3 Phạm vi nghiên cứu của khoá luận 3

1.4 Phương pháp thực hiện khoá luận 4

Chương 2: Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn 5

2.1 Cơ sở lý luận 5

2.1.1 Giới thiệu về lịch sự đồ mộc 5

2.1.2 Đồ mộc nhỏ và xu hướng phát triển của nó 8

2.1.3 Nguyên lý cơ bản tạo hình sản phẩm mộc 9

2.1.4 Các liên kết cơ bản dùng trong sản phẩm mộc 12

2.2 Cơ sở thực tiễn 15

Chương 3: Bộ sưu tập mẫu sản phẩm nhỏ 21

3.1 Giới thiệu chung về bộ sưu tập 21

3.2 Bộ sưu tập và phân loại bộ sưu tập 21

Chương 4: Thiết kế sơ bộ mẫu sản phẩm nhỏ 32

4.1 Giới thiệu chung về mẫu sản phẩm nhỏ thiết kế sơ bộ 32

4.2 Các loại liên kết dùng trong thiết kế 35

4.3.Các bản vẽ thiết kế 37

Chương 5: Chế thử mẫu sản phẩm mộc 43

5.1 Giới thiệu sản phẩm mộc chế thử 43

5.2 Các liên kết dùng trong bản vẽ chế thử 45

5.3 Lựa chọn và tính toán nguyên liệu 47

5.4 Quá trình công nghệ tạo sản phẩm 47

5.5 Trang sức sản phẩm 48

Chương 6: Đánh giá kết quả thiết kế 49

6.1 Kết quả đạt được 49

6.2 Giá trị thiết kế 49

6.3.1 Giá trị thẩm mỹ 49

6.3.2 Giá trị kinh tế 49

6.3.3 Giá trị ứng dụng 50

6.3 Tính sáng tạo trong thiết kế 50

6.4 Kết quả chế thử mẫu 50

Kết luận và kiến nghị 53

I Kết luận 53

I.1 Sự cần thiết của sản phẩm mộc nhỏ trong nội thất 53

I.2 Khả năng sử dụng gỗ tự nhiên cho sản xuất đồ mộc 53

I.3 Những vấn đề còn thiếu sót trong đề tài 53

II Kiến nghị 54

7.2.1 Đối với ngành chế biến lâm sản 54

7.2.2 Đối với nhà nước 54

7.2.3 Đối với doanh nghiệp 54 Phụ biểu

Tài liệu tham khảo

MỞ ĐẦU

Từ xa xưa, rừng đã chiếm một vị trí đặc biệt quan trọng trong đời sống loài người Rừng có tác dụng cung cấp lâm sản, duy trì cân bằng sinh thái, phòng hộ và bảo vệ môi trường Hằng năm rừng cung cấp một sản lượng gỗ rất lớn phục vụ cho công nghiệp chế biến lâm sản Từ gỗ con người đã tạo ra rất nhiều sản phẩm đồ mộc phục vụ cho cuộc sống như: bàn, ghế, giường, tủ, các sản phẩm mộc trang trí…Đến nay ngành chế biến gỗ ở thế giới nói chung

và Việt Nam nói riêng đã có sự phát triển vượt bậc, các nhà sản xuất không chỉ chú trọng đến hình thức, kết cấu vững chắc của sản phẩm mà họ còn rất chú trọng tới tính cạnh tranh về giá cả tiêu thụ trên thị trường Cùng với sự gia nhập WTO, nền kinh tế trong nước có sự hoà nhập mạnh mẽ của nước ngoài , do đó trên thị trường xuất hiện rất nhiều các sản phẩm mộc độc đáo nhưng hầu hết các sản phẩm này đều được thiết kế có bản quyền Vì vậy để có

tư liệu thiết kế cho các mô hình sản phẩm ấy cần phải thiết kế mô phỏng Thiết kế mô phỏng là cách thức mà tôi thực hiện khoá luận này

Gỗ là một loại vật liệu được con người yêu thích nên càng ngày nhu cầu

sử dụng gỗ ngày càng lớn, song song với sự phát triển của xã hội, con người

bị cuốn vào vòng xoáy của hoạt động kinh tế thiếu bền vững Việc chặt phá, khai thác rừng bừa bãi diễn ra rộng khắp, làm cho rừng bị tàn phá nghiêm trọng, lượng gỗ cung cấp cho ngành chế biến lâm sản bị suy giảm mạnh, đặc biệt là các loại gỗ quí hiếm và các cây gỗ có đường kính lớn Chính vì vậy, chúng ta cần có các biện pháp bảo vệ rừng, tận dụng tối đa lượng gỗ cho việc thiết kế tạo sản phẩm để tránh sử dụng gỗ một cách lãng phí và kém hiệu quả Đối với lượng gỗ dư thừa không thể tạo thành bộ sản phẩm hoặc tạo ra các sản phẩm lớn chúng ta có thể thiết kế ra các sản phẩm nhỏ để tận dụng một cách tối đa trong quá trình sử dụng Nhóm sản phẩm mộc nhỏ này là loại sản phẩm có tính đa năng, có thể đặt ở các vị trí bất kì như: góc nhà, cạnh tường, cạnh giường, trong phòng ngủ, phòng khách, hoặc nhà bếp, toa lét…Bạn có thể sử dụng chúng với nhiều mục đích khác nhau như làm sản phẩm trang trí,

cất đựng đồ đạc và cũng có thể di chuyển chúng một cách dễ dàng vì chúng nhỏ và gọn

Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, được sự giúp đỡ của thầy giáo T.S Võ Thành Minh, K.S Trần Đức Thiện, sự phân công của khoa Chế biến Lâm sản

tôi thực hiện đề tài khoá luận có tiêu đề: “ Sưu tập một số mô hình mẫu sản

phẩm mộc nhỏ tiêu biểu và hoàn thiện các bản vẽ thiết kế mô phỏng theo các

mô hình được sưu tập”

Đề tài khoá luận đã hoàn thành với những kết quả được trình bày trong bản khoá luận tốt nghiệp này Mặc dù đã hết sức cố gắng, nhưng do kiến thức còn nhiều hạn chế nên không tránh khỏi những thiếu sót Kính mong nhận được sự góp ý, chỉ bảo của các thầy cô giáo để đề tài này được hoàn thiện hơn

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG 1.1 Mục tiêu của khoá luận

1.1.1 Mục tiêu tổng quát

Xây dựng tư liệu thiết kế mô phỏng cho một số mô hình sản phẩm mộc thuộc loại hình sản phẩm nhỏ được tìm hiểu và lựa chọn

1.1.2 Mục tiêu cụ thể

Tìm hiểu lựa chọn một số mô hình sản phẩm mộc loại nhỏ

Thiết kế sơ bộ các mô hình sản phẩm được lựa chọn

Thiết kế có chế thử một sản phẩm tiêu biểu được lựa chọn

1.2 Nội dung nghiên cứu

Khóa luận tập trung giải quyết các nội dung cơ bản sau:

Trình bày khái quát về phân loại sản phẩm mộc gia dụng và vai trò công năng của các sản phẩm nhỏ

Sưu tập các mô hình mẫu sản phẩm thuộc nhóm sản phẩm nhỏ của đồ mộc gia dụng

Hoàn thiện các bản vẽ thiết kế sơ bộ mẫu sưu tập

Chế thử một mẫu sản phẩm và hoàn thiện tư liệu thiết kế

1.3 Phạm vi nghiên cứu

Trong khuôn khổ khoá luận, do không có điều kiện khảo nghiệm thực

tế nên nội dung sưu tập mẫu sản phẩm chỉ dựa vào phương tiện internet, tạp chí, sách báo

Phương pháp gia công, tạo lập công nghệ gia công các chi tiết dựa trên

cơ sở lý thuyết và đã được khảo nghiệm thực tế

Do thời gian có hạn nên phạm vi đề tài bao gồm:

Sưu tập khoảng 40 mẫu sản phẩm nhỏ

 Lập bản vẽ thiết kế mô phỏng cho 3 mẫu sản phẩm nhỏ tiêu biểu trong bộ sưu tập

Chế thử một mẫu sản phẩm đã có bản vẽ thiết kế

1.4 Phương pháp thực hiện khoá luận

Khoá luận sử dụng một số phương pháp sau:

1 Phương pháp internet và thư viện: Tham khảo tài liệu trên internet, tạp chí để lựa chọn mẫu sản phẩm cho bộ sưu tập

2 Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia: lấy ý kiến chuyên gia về các vấn đề đòi hỏi kinh nghiệm như việc lựa chọn mẫu sản phẩm cho

bộ sưu tập, lựa chọn các phương án liên kết sản phẩm

3 Phương pháp thiết kế mô phỏng: Dựa trên các mẫu sản phẩm đã

có sẵn trong bộ sưu tập thiết kế mô phỏng lại hình dáng của sản phẩm đó

4 Nghiên cứu theo phương pháp nhân trắc học và tư duy logic: Dựa vào kích thước cơ thể người, mối quan hệ giữa kích thước

cơ thể người với các sản phẩm mộc, để từ đó lựa chọn kích thước phù hợp cho mẫu sản phẩm mộc

a Đồ mộc gia dụng truyền thống trung quốc

Căn cứ theo chữ tượng hình, chữ khắc trên mai rùa, xương thú và suy

đoán trang sức kiểu vân của đồ đồng thới đời nhà Thương, Chu, lúc bấy giờ

đã sản xuất được một vài thứ như cái chõng, cái bàn dài, bàn viết… là hình mẫu ban đầu của đồ mộc gia dụng Trong thời kì từ đời Thương Chu đến đời Tần Hán, do con người phải ngồi quì chủ, vì thế đồ mộc gia dụng đều rất thấp, đến thời kì triều Nguỵ Tấn Nam Bắc, ghế, ghế dựa, giường, chõng…kích thước của đồ gia dụng đều cao lên, đến thời kì Ngũ Đại, loại

hình đồ mộc gia dụng đã cơ bản hoàn thiện

Trong thời kì Minh Thanh của Trung Quốc cổ đại, phẩm loại và loại hình của đồ mộc gia dụng đã tương đối đầy đủ, đồng thời nghệ thuật tạo hình cũng đạt đến mức khá cao, hình thành lên phong cách riêng của đồ mộc gia dụng Theo đà mở mang vận chuyển đường biển ở thời kì Minh Thanh, gỗ Lê hoa vàng, gỗ Đàn Hương của Đông Nam Á…nhập khẩu vào đất nước; đồng thời một vài đặc thù của công nghệ gia công như tơ, trổ sơn, trạm ngọc, ngày càng chín muồi; sự hình thành của ngành Lâm viên cung cấp điều kiện tốt của sự phát triển của đồ mộc gia dụng Trong truyền thống đồ mộc gia dụng Trung Quốc, đồ mộc gia dụng đời Minh có thể gọi là ngọn của một cây, nó chiếm vị

trí cực kì quan trọng, hình thành dứt khoát, cấu tạo hợp lý và nổi tiếng thế giới

b Đồ mộc gia dụng cổ điển nước ngoài

Đồ mộc gia dụng Ai Cập, Hy Lạp, La Mã: Ghi chép lần đầu chế tạo ra đồ mộc gia dụng là người Ai Cập, đồ mộc gia dụng thời kì đó do đường thẳng

tổ thành, màu sắc tươi sáng Ghế và ghế tựa là bộ phận tổ thành chủ yếu của đồ mộc gia dụng Do người Ai Cập cổ khá thấp, có thói quen ngồi xổm, vì thế ghế ngồi được thiết kế khá thấp Đồ mộc gia dụng của Hy Lạp

cổ đơn giản, mộc mạc, ví dụ như đẹp, trang sức giản dị, mà vật liệu trang sức phong phú Trong đó trong sách Hy Lạp cổ đã nhắc đến đánh sáp trên vật liệu gỗ, cùng với tiến hành sấy vật liệu gỗ và trang sức bề mặt…, điều này chứng tỏ đồ mộc gia dụng của Hy Lạp có chất lượng khá cao Đồ mộc gia dụng của La Mã cổ là sự biến thể hình dáng của đồ mộc gia dụng Hy Lạp, nó dày, nặng, trang sức phức tạp, thủ pháp trang sức tinh vi

Đồ mộc gia dụng thời kì Phục Hưng văn nghệ và giữa thế ký Gothic: Thời kì giữa thế kỷ do Tây Âu trong thời buổi loạn lạc, người giàu lúc này

cư trú trong những thành luỹ bỏ không, nên số lượng và loại hình của đồ mộc gia dụng đều rất ít Đồ mộc gia dụng thời kì Gothic, áp dụng hình thức kiểu kiến trúc Gothic và thiết kế chi tiết của tường dày, áp dụng chủ

đề trang sức của kiến trúc, như ô hoa cửa sổ, sản phẩm tượng khắc của chạm khắc….Đồ mộc gia dụng thời kì Phục Hưng văn nghệ Italy thường

áp dụng kiểu thiết kế đường thẳng, do đặc trưng đồ án của phù điêu cổ điển, vì thế chi tiết của đồ mộc gia dụng có nhiều hình dáng

Thời kì Baroque: Đồ mộc gia dụng của thời kì này còn đại biểu cho đồ mộc gia dụng của thời kì của hoàng hậu Anh Quốc Anna, loại đồ mộc gia dụng này nhẹ nhàng đẹp mắt, gia công tinh xảo, trong khi thiết kế chú trọng đến kích thước con người, vì thế hình dáng của nó càng phù hợp với con người

Thời kì Rocaille: Đồ mộc gia dụng thời kì này phân thành đồ mộc gia dụng của thời kì Lộ dịch Pháp thế kỷ 15 và đồ mộc gia dụng của thời kỳ đầu Kiểu trị Anh quốc Độ mộc gia dụng của thời kỳ Lộ dịch Pháp thế kỷ

15 đẹp đẽ, phù hợp với kích thước nhân thể, đồ mộc gia dụng dùng chất liệu nhẹ, dễ vận chuyển; đồ mộc gia dụng thời kỳ đầu Kiểu trị Anh quốc trước năm 1730 mang nặng phong cách Baroque, đến sau năm 1730 phong cách Rocaille mới bắt đầu đại chúng hoá

Chủ nghĩa Tân cổ điển: Từ năm 1760 đến giữa năm 1789 thời kỳ này do chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa cổ điển, thiết kế đồ mộc gia dụng càng phải suy xét đến yêu cầu kích thước của con người, lấy sự thích hợp làm tiêu chuẩn, hình thức, đường nét, kết cấu, trang sức bề mặt khá đơn giản

Thời kì Victoria: Là đại biểu cho phong cách hỗn độn của thế kỷ thứ 19, trong phương pháp thiết kế việc tổng hợp hình thức các giai đoạn lịch sử khác nhau, thiết kế có xu hướng thoái hoá Sau năm 1880 việc chế tạo đồ mộc thời kỳ này đi từ chế tạo thủ công đơn thuần dần dần chuyển sang chế tạo bằng cơ khí, trong quá trình chế tạo áp dụng vật liệu mới và kỹ thuật mới như gang, uốn cong gỗ, cán mỏng bản gỗ

c Đồ mộc gia dụng cận hiện đại

Từ cuối thế kỷ 19 đầu thể kỷ 20 phong trào nghệ thuật mới đã thoát khỏi sự ràng buộc của lịch sử, trong thời gian chưa đến 100 năm, nguồn gốc của đồ mộc gia dụng hiện đại từ thiết kế đồ mộc gia dụng đã phát sinh sự biến hoá về chất, nhà thiết kế trong thiết kế đồ mộc gia dụng xuất phát từ việc thoả mãn công năng sử dụng cơ bản đã suy nghĩ nhiều về tư thế và tập quán của con người trong cuộc sống, từ đó mà thiết kế ra nhiều đồ mộc gia dụng hiện đại, phù hợp với tập quán cuộc sống của con người

Tóm lại, theo đà phát triển không ngừng của khoa học kỹ thuật, sự thiết

kế của đồ mộc gia dụng cũng ngày càng đổi mới, phân thành nhiều trường phái Các nhà thiết kế trong thiết kế sẽ có các suy nghĩ một cách toàn diện về

khác, vì cuộc sống của chúng ta cung cấp càng ngày càng nhiều loại hình dáng của đồ mộc gia dụng

2.1.2.Đồ mộc nhỏ và xu hướng phát triển của nhóm đồ mộc nhỏ

Trước hết cần phải hiểu đồ mộc là gì? Đồ mộc theo tiếng anh được gọi là

“furniture” Cách nói khác trong ngôn ngữ phương tây có nguồn gốc từ tiếng Latinh là ” Mobilis” Như vậy, đồ mộc hiểu theo nghĩa thông dụng là đồ dùng trong gia đình có thể chuyển dời Khái niệm đồ mộc hiện đại đã mang nghĩa rộng hơn, tức là đồ mộc không nhất định giới hạn sử dụng trong gia đình; dùng ở những nơi công cộng hoặc ở ngoài nhà cũng có thể gọi là đồ mộc Đồ mộc không nhất định là di động, nó có thể cố định trên mặt đất hoặc trên vật kiến trúc

Từ xa xưa đồ mộc đã trở nên gần gũi và thiết thực với đời sống của con người Theo thời gian, theo đà phát triển của xã hội thì đồ mộc cũng ngày càng phát triển hơn, hoàn thiện hơn và nó đã trở thành một trong những nhu cầu thiết thực không thể thiếu trong đời sống hàng ngày của con người Đồ mộc ngày nay mang trong mình đầy sự hiện đại, sự sáng tạo, sự năng động của đời sống hiện đại và của các không gian nội thất độc đáo Người ta có thể phân đồ mộc thành ba nhóm:

Đồ mộc (spm) đồng bộ: tức là thiết kế đồng bộ cho một không gian nội thất như phòng khách, phòng ngủ, nhà bếp…

SPM độc lập: Tức là sản phẩm mộc thiết kế ra đặt vào nội thất nào hợp thì đặt tuỳ theo người tiêu dùng lựa chọn

SPM nhỏ: Là các sản phẩm mộc có kích thước nhỏ hoặc là các sản phẩm chỉ mang tính hoàn thiện hơn, đẹp hơn, cho không gian nội thất mà thiếu nó cũng không ảnh hưởng gì lớn đến không gian nội thất nhà bạn Đây là nhóm sản phẩm mà tôi tiến hành nghiên cứu ở khoá luận Nhóm sản phẩm này rất phong phú về chủng loại, hình dáng và đặc biệt là tính tiện ích khi sử dụng chúng Khi đời sống của con người ngày càng được nâng cao thì vấn đề hoàn thiện về không gian nội thất càng cần phải quan tâm Khi sử dụng các sản

phẩm mộc nhỏ trong không gian nội thất sẽ tạo cho bạn rất nhiều tiện ích và thỏa mái mà không lo đến vấn đề không gian sẽ bị bó hẹp chật chội bởi chúng

có kích thước khá là nhỏ bé Vì thế mà nhóm sản phẩm nhỏ này sẽ có xu hướng phát triển mạnh trong tương lai

2.1.3 Nguyên lý cơ bản tạo hình sản phẩm mộc

Các nguyên lý cơ bản của tạo hình sản phẩm mộc là các nguyên lý ứng dụng các quy luật mang lại cái đẹp của hình thức trong thiết kế tạo hình sản phẩm mộc Chủ yếu gồm các nguyên lý sau:

a Tỷ lệ và kích thước

Sản phẩm mộc dùng ngôn ngữ hoạ hình điểm, đường, mặt, khối ,… để biểu đạt tạo hình và mô tả tạo hình, vì thế tỷ lệ đẹp và kích thước chính xác là điều kiện quan trọng để thu được cái đẹp lý tính

Sản phẩm mộc khác nhau có hình thức công năng khác nhau, hình thức công năng lại quyết định sản phẩm mộc có tỷ lệ khác nhau Nếu phối hợp tốt với hình thức công năng có thể thu được tỷ lệ tốt, tạo ra hiệu quả đẹp

Về quan hệ tổ hợp giữa một khối hình học, giữa chúng phải có mối liên kết nội tại nào đó, cũng tức là tỷ lệ giữa chúng cơ bản gần hoặc bằng nhau Đối với một hình liền nhau hoặc bao bọc nhau cần phải làm cho đương chéo của chúng song song hoặc vuông góc với nhau

b Kích thước và cảm giác kích thước

Kích thước là phạm vi căn cứ vào nguyên lý ergonomic và yêu cầu sử dụng qui định khi thiết kế sản phẩm mộc Kích thước tạo ra ấn tượng to nhỏ khác nhau, tạo ra cho con người những cảm giác khác nhau như khoan khoái,

dễ chịu, rộng rãi, chật hẹp, nặng nề… loại cảm giác này gọi là cảm giác kích thước Để thu được cảm giác kích thước tốt, ngoài công năng xác định kích thước hợp lý ra, còn phải xuất phát từ yêu cầu thẩm mỹ, điều chỉnh kích thước của tổng thể hoặc bộ phận của sản phẩm ở điều kiện đặc định hoặc hoàn cảnh đặc định để thu đựơc hài hoà giữa sản phẩm và người, sản phẩm và sản phẩm, sản phẩm và môi trường

c Thay đổi và thống nhất

Hình thức đơn điệu là không đẹp, bất kể là liên tục đơn âm hay là trang sức phẳng đơn sắc Mùa đông tuyết phủ trắng ta thấy đẹp là do nó mới lạ xuất hiện sau màu sắc loang lổ của bốn mùa trong năm Nếu tách rời bối cảnh không gian, thời gian đa dạng thì loại đơn điệu này sẽ không đẹp Thay đổi và thống nhất là biểu hiện ngoại tại của qui luật thống nhất đối lập của thế giới tự nhiên Thay đổi và thống nhất làm pháp định tạo hình, tức là yêu cầu thiết kế trên hình thức vừa thể hiện tính đa dạng và thay đổi, lại thể hiện trật tự, đem lại cảm giác đẹp cho con người Kết hợp giữa thay đổi và thống nhất trong tạo hình sản phẩm mộc thể hiện chủ yếu ở các hình thức sau:

So sánh và hài hoà: So sánh là đêm một yếu tố nào đó trong rất nhiều yếu

tố tạo hình như đường hoặc hình, theo mức độ sai khác rõ rệt tổ chức lại để đối chiếu, để tạo ra hiệu quả nghệ thuật nhất định Hài hoà là thông qua thủ pháp thu nhỏ mức độ sai khác, đem các bộ phận so sánh tổ chức hữu cơ lại làm cho hoàn chỉnh và hài hoà nhất trí Yếu tố so sánh trong tạo hình sản phẩm mộc có đường, hình, màu sắc, vân thớ, hư thực, khối lượng, chiều hướng…điều kiện so sánh là cùng một yếu tố tạo hình

Cân bằng và ổn định: Ổn định thường chỉ quan hệ nặng nhẹ, trên dưới toàn bộ sản phẩm, còn cân bằng chỉ cảm giác khối lượng tương đối giữa các bộ phận trước, sau, phải trái của sản phẩm Đối xứng và cân bằng là qui luật mỹ học của hiện tượng tự nhiên Cân bằng gồm 2 loại : cân bằng tĩnh và cân bằng động, cân bằng tĩnh có hiệu quả đoan trang, nghiêm túc,

an toàn, cân bằng động là trạng thái cân bằng không đối xứng không đẳng chất, không đẳng lượng, cân bằng động có hiệu quả nhanh, sôi động của cuộc sống Khi thiết kế sản phẩm mộc phải chú ý đẹp ồn định, hình thức của nó phải phù hợp với trọng tâm lệch phía dưới hoặc có diện tích mặt

đáy tương đối lớn, làm cho hình thể sản phẩm giữ một loại trạng thái ổn định, không chỉ ổn định trong sử dụng, mà thể hiện rõ ổn định trên thị giác

d Tính lặp lại và vận luật

Trong thể giới tự nhiên và sinh hoạt xã hội có rất nhiều sự vật và hiện tượng lặp lại có qui luật và thay đổi có tổ chức như: mặt trời mọc, mặt trời lặn, trăng tròn, trăng khuyết…đều là hình thức biểu hiện của vận luật Trong tạo hình sản phẩm mộc đối với một chi tiết công năng, đồ án trang sức, vân thớ ghép hoa, đặc trưng hình thể… ứng dụng lặp lại để hình thành hiệu quả vận luật nhất định

e Nguyên lý về màu sắc và đường nét trên bề mặt sản phẩm

Khi nhìn vào sản phẩm mộc, con người thường cảm nhận đầu tiên là về màu sắc và các đường nét trang trí, sau đó mới đến hình dạng sản phẩm Sản phẩm có thu hút, có bắt mắt không đó là nhờ vào màu sắc của sản phẩm

Như chúng ta đã biết, màu sắc của một vật phụ thuộc vào ánh sáng chiếu tới nó, xong cho dù ánh sáng nhân tạo có phát triển đến đâu đi chăng nữa thì chúng đều hướng theo mục đích là tạo ra loại ánh sáng gần gũi với thiên nhiên nhất và tất nhiên là phản ánh trung thực nhất màu sắc của vạn vật xung quanh Chính vì vậy, mỗi vật, mỗi sản phẩm cần có màu sắc phù hợp, hoà đồng với mọi vật xung quanh nó

Mỗi màu sắc đều tạo ra cảm giác riêng đối với con người Ví dụ: màu

đỏ gây cảm giác ấm cúng, màu lục gây cảm giác bình yên… cảm giác về sự hài hoà của màu sắc được sắp đặt gần nhau cũng là sự cảm giác về thẩm mỹ tạo hình Vì vậy, trong quá trình thiết kế tạo hình của sản phẩm cũng luôn gắn liền với việc lựa chọ màu sắc với việc phân ly tỷ lệ tạo hình của từng chi tiết Trong màu sắc được sử dụng chúng ta có thể sử dụng màu sắc tương phản để tạo ra giá trị thẩm mỹ Để làm nổi bật một bộ phận, chi tiết nào đó, chúng ta nên sử dụng quy luật tương phản về màu sắc

Màu sắc của sản phẩm trong tạo dáng cần tuân thủ theo cảm nhận theo màu của người sử dụng: người già thường thích màu nhẹ nhàng; trẻ nhỏ thường thích các màu nguyên có độ bão hoà màu cao, các sắc độ màu tương phản mạnh…

Màu của sản phẩm mộc gần gũi nhất đó là những màu gần màu gỗ, những màu này là những màu tương đối dễ hoà đồng trong môi trường không gian nội thất Một số màu khác thường chỉ được sử dụng ở những chi tiết như phần bọc đệm để đa dạng các màu sản phẩm

2.1.4 Các loại liên kết dùng trong đồ mộc

Sản phẩm mộc đều do các chi tiết, cụm chi tiết theo một phương thức liên kết nhất định lắp ráp thành Phương thức liên kết thường dùng của sản phẩm mộc có liên kết mộng, liên kết bằng đinh, liên kết bằng vít gỗ, liên kết bằng keo, bản lề…phương thức liên kết dùng chính xác hay không đều ảnh hưởng trực tiếp đến mỹ quan, cường độ và quá trình gia công của sản phẩm mộc

Liên kết mộng:

Mộng là hình thức cấu tạo có hình dạng xác định được gia công tạo thành ở đầu cuối chi tiết theo hướng dọc thớ nhằm mục đích liên kết với lỗ được gia công trên chi tiết khác của kết cấu

Cấu tạo của mộng có nhiều dạng, song cơ bản vẫn bao gồm: thân mộng

1: mặt đầu mộng, 2: thân mộng, 3: vai mộng, 4: lỗ mộng, 5: rãnh mộng Ngoài ra mộng có thể tạo mòi để tăng tính thẩm mỹ cho sản phẩm

Trong sản xuất thường thấy có: liên kết giữa các thanh gỗ với nhau, dán ghép giữa các lớp ván mỏng, dán phủ mặt cho các chi tiết dạng tấm phẳng, dán cạnh…đều sử dụng bằng keo dán

Phương thức này có ưu điểm lớn là có thể tiết kiệm được gỗ, từ gỗ nhỏ tạo thành gỗ lớn, từ gỗ chất lượng kém tạo thành gỗ có chất lượng cao, có thể đảm bảo được sự ổn định của kết cấu, nâng cao chất lượng và cải thiện ngoại quan của sản phẩm

Liên kết đinh:

Đây là loại hình liên kết mà chủng loại vật liệu liên kết rất phong phú:

có đinh bằng kim loại, đinh gỗ và đinh tre, trong đó thường sử dụng nhất là đinh bằng kim loại Đinh bằng kim loại chủ yếu có đinh hình chữ T, đinh hình

∏…

Liên kết bằng đinh tròn rất dễ làm tổn hại đến kết cấu của gỗ mà cường

độ nhỏ, vì thế trong sản xuất đồ mộc ít sử dụng, chỉ sử dụng trong các vị trí liên kết bên trong, các vị trí không lộ trên bề mặt hoặc những vị trí mà không cần yêu cầu cao về ngoại quan, như dùng để cố định rãnh trượt của ngăn kéo Đinh tre và đinh gỗ là loại được sử dụng từ rất lâu đời và được phổ biến trong sản xuất các loại đồ mộc bằng thủ công của Trung Quốc Những loại đinh mang tính trang sức thường được dùng trong các loại sản phẩm đồ mộc làm từ gỗ mềm

Liên kết đinh là liên kết không thể tháo lắp nhiều lần Lực liên kết đinh

có quan hệ với chủng loại, khối lượng thể tích, độ ẩm của gỗ, đường kính, độ dài, phương hướng và độ sâu của đinh Ví dụ: lực bám đinh ở phần cạnh của ván dăm thấp hơn rất nhiều so với bề mặt của ván, do đó phần cạnh của ván dăm không thích hợp sủ dụng liên kết bằng đinh

Liên kết đinh vít gỗ:

Nó dùng liên kết các chi tiết không thể tháo lắp nhiều lần, nếu không sẽ ảnh hưởng đến cường độ sản phẩm Đinh vít lộ ở bề mặt, ảnh hưởng đến ngoại quan, thường dùng để cố định và lắp ráp các phụ kiện như mặt bàn, mặt

tủ, ván hậu, tay co ngăn kéo…Lực bám đinh vít cũng giống lực bám đinh, chiều dài, đường kính đinh vít tăng lên, lực bám đinh bít cũng tăng lên…

Liên kết keo:

Chủng loại keo rất đa dạng, dùng để liên kết chi tiết gỗ, ván, đặc biệt là liên kết các cụm chi tiết đồ mộc Yêu cầu của ke dùng cho đồ mộc là: kết cấu vững chắc, tin cậy, có thêt tháo lắp nhiều lần, tháo lắp thuận tiện, khi lỏng có thể trực tiếp vặn chặt, hiệu suất lắp ráp cao, chế tạo thuận tiện, giá thành thấp

Các liên kết khác:

Đây là các chi tiết liên kết được sản xuất từ kim loại, polyme, thuỷ tinh hữu cơ hoặc bằng gỗ,… Nó được chế tạo đặc thù và có thể tháo lắp nhiều lần

và cũng là một loại chi tiết phối hợp không thể thiếu trong sản xuất các loại

đồ mộc hiện đại Hiện nay thường sử dụng các chi tiết liên kết bằng kim loại

ở dạng như: kiểu xoắn ốc, kiểu lệch tâm và kiểu móc treo Đối với các chi tiết liên kết dạng này có yêu cầu như sau: kết cấu chắc chắn, thuận tiện cho việc tháo lắp nhiều lần, có thể điều tiết được mức độ chặt lỏng, dễ sản xuất, giá thành rẻ, hiệu quả lắp rắp cao, không làm tổn hại đến công năng và ngoại quan của sản phẩm, đảm bảo được cường độ của sản phẩm,…

Liên kết bằng các chi tiết liên kết là một phương pháp đã được sử dụng rộng rãi nhất trong sản xuất các loại đồ mộc tháo lắp được, đặc biệt là đồ mộc dạng tấm phẳng Hiện nay sử dụng các chi tiết liên kết có thể đạt đựơc mức

độ tiêu chuẩn hoá trong gia công đối với các chi tiết, tiện lợi cho việc lắp ráp đóng gói, vận chuyển và dự trữ đối với sản phẩm

Hình 2.4 Liên kết có trợ giúp của các chi tiết liên kết

2.2 CƠ SỞ THỰC TIỄN

Như tôi đã đề cập ở trên, một không gian nội thất hoàn thiện không chỉ đẹp mà còn phải đáp ứng được tối ưu các tiện ích cho con người Đối với một sản phẩm mộc nhỏ cũng vậy, khi đặt nó vào một không gian nội thất thì nó phải làm cho không gian đó trở lên đẹp hơn, với nhiều công năng tiện ích hơn cho con người Dưới đây tôi xin đưa ra một số không gian có gắn những sản phẩm mộc thuộc nhóm sản phẩm nhỏ để các bạn có thể hiểu rõ hơn về ý nghĩa của chúng

Hình 2.5 Góc không gian tĩnh lặng

Chiếc bàn nhỏ là sự kết hợp cuả các chi tiết mảnh mai, đơn giản, màu sắc hài hòa Nhìn vào đây ta có thể thấy sản phẩm nhỏ này có khá nhiều tác

dụng, mặt bàn được đặt một bình hoa rất đẹp, phía dưới còn có tấm đỡ vì vậy

có thể đựng đồ đạc, giỏ hoa quả…

Sự đơn giản của từng chi tiết không làm mất đi nét đẹp của chiếc bàn nhỏ, không những vậy nó tạo cho căn phòng mang một nét rất riêng, trầm lắng và tĩnh lặng

Hình 2.6 Nét độc đáo của các sản phẩm mộc nhỏ

Sự kết hợp hoàn hảo giữa gam màu trắng và đen của các sản phẩm nội thất tạo cho không gian phòng ngủ có sự khoẻ khoắn rất trẻ trung Màu vàng nhạt của thảm và tường làm không gian trở lên sáng hơn, tươi mát hơn

Những sản phẩm nhỏ tạo nên những cá tính mạnh mẽ, không chỉ làm sống động không gian phòng ngủ, chúng còn có những công năng hữu ích làm hài lòng ngày cả nhưng chủ nhân khó tính nhất

Trong phòng ngủ một chiếc bàn nhỏ ngay sát đầu giường với mục đích

để đặt đèn ngủ, khung ảnh, và một vài quyển sách đọc trước khi ngủ… thật tiện lợi

Ngày nay với sự phát triển mạnh mẽ của ngành mộc, trên thị trường xuất hiện rất nhiều mẫu sản phẩm mộc độc đáo với hình dạng, màu sắc rất đẹp và đặc sắc, có thể kể đến mẫu sản phẩm trên hình 2 này: Độc đáo ở hình dạng, nổi bật trong gam màu đen cuốn hút

Đôi lúc khi ngồi đối diện với góc tường, hay bắt gặp trong nhà bạn có những cạnh tường sắc nhọn nhô ra thật khó chịu, bức bối Bạn sẽ làm gì ?

Hình 2.7 Sự mới mẻ của những góc tường do chiếc bàn nhỏ mang lại

Bạn có thể tham khảo một không gian phòng khách, cũng có những góc tường, cạnh tường sắc nhọn nhưng giờ những góc tường đó lại trở nên thân

thiện không còn sự bó buộc hay nhàm chán Với những góc tường thô cạch, những chiếc bàn cá tính hình vuông, hình chữ nhật hay là những chiếc bàn tam giác ba chân rất phù hợp Những chiếc bàn không chỉ làm mất đi những cạnh tường thô cạch, mà nó còn khá hữu ích khi đựng đồ hoặc làm góc học tập

Khác với hình ảnh trên, trong không gian này bạn lại thấy sự đồng bộ về màu sắc, kiểu dáng của các sản phẩm Từ bàn uống trà đến các tấm gỗ trên tường cũng rất đơn giản, mộc mạc Gam màu vàng kết hợp với vân gỗ nổi tạo nên nét tươi vui mới lạ

dù là sản phẩm đồng bộ hay những sản phẩm nhỏ riêng biệt cũng góp phần hoàn hiện cho không gian sống của chúng ta

Đối với không gian phòng khách như thế này việc sử dụng những sản phẩm nhỏ đạt hiệu quả rất cao về thẩm mỹ và công năng Hầu hết chúng thường được dùng để đặt các bình hoa, lọ hoa, các vật trang trí trong phòng khách Căn phòng là sự pha trộn của nhiều màu sắc nhưng chủ đạo vẫn là màu xanh và đen Màu xanh của lá tạo một sức sống mãnh liệt cho con người Màu đen tô điểm với nhưng đồ vật, hoa văn màu trắng tạo nên một cá tính mạnh

Chương 3

BỘ SƯU MÔ HÌNH MẪU SẢN PHẨM MỘC NHỎ

3.1 Giới thiệu chung về bộ sưu tập

Nhóm sản phẩm mộc nhỏ là loại sản phẩm có kích thước nhỏ gọn chủ yếu được dùng trong các không gian nội thất Đây là loại sản phẩm có tính đa năng, linh động rất cao, rất tiện ích cho người sử dụng.Vì chúng nhỏ gọn lên người sử dụng có thể dễ dàng kê, đặt và thay đổi vị trí của chúng đến nơi mà bạn thích Sử dụng nhóm sản phẩm này sẽ làm cho không gian nội thất nhà bạn trở lên hoàn thiện hơn và đẹp hơn Ví dụ như: Bạn là người ham mê đọc sách báo, khi ngồi ở phòng khách bạn có thể lấy những tờ báo bất cứ lúc nào

mà không ảnh hưởng đến trật tự của căn phòng, bởi chúng luôn đựơc xếp gọn gàng trong một sản phẩm đồ mộc nhỏ (giá đựng chuyên dùng) gọn ngay cạnh bàn uống trà, hoặc ở góc thích hợp của phòng khách Hay bạn muốn đặt một cái đèn ngủ, quyển sách mà bạn thường đọc nó trước khi đi ngủ, bạn sẽ đặt chúng ở đâu? Sẽ thật là bất tiện nếu bạn đặt chúng ở xa chiếc giường ngủ của mình vì thế một giải pháp rất hiệu quả đó là bạn hãy sử dụng những sản phẩm mộc nhỏ dạng tủ đặt ngay sát đầu giường Như vậy, không những bạn có thể đặt chiếc đèn ngủ, sách mà bạn có thể đặt rất nhiều thứ trong chiếc tủ nhỏ xinh xắn này…Tuy nhiên, nếu một lúc nào đó bạn thấy chúng không phù hợp với sở thích của mình, bạn có thể bỏ chúng đi mà không cần bận tâm quá nhiều vì chúng cũng không ảnh hưởng lớn đến không gian nội thất nhà bạn

3.2 Giới thiệu và phân loại bộ sưu tập

Để có thêm tư liệu tôi xin đưa ra bộ sưu tập thuộc nhóm sản phẩm nhỏ

Bộ sưu tập gồm khoảng 40 mẫu sản phẩm, ở đây tôi chỉ đưa ra một số sản phẩm tiểu biểu độc đáo để các bạn tham khảo, Các mẫu còn lại được đưa ở phụ biểu 2, 3 đặt cuối khoá luận

kế bộ kéo trượt hợp lý rồi

Mộc mạc và đơn giản

Thời hiện đại, hầu hết những sản

phẩm mộc thường rất đơn giản

Nhưng không vì thế mà tạo nên sự

nhàm chán cho người sử dụng

Đây giá đựng tài liệu thường

dùng trong phòng khách hoặc phòng

làm việc Sản phẩm được làm bằng

gỗ tự nhiên với kết cấu khá vững

chắc, vòm hình cung phía trước và

sau có kết cấu dạng lồng ghép khung

tạo điểm nhấn cho sản phẩm

Hình 3.2 Giá đựng tài liệu

Một cái bàn nhỏ chân trụ có

mặt quay cũng rất thông dụng đối với

không gian nội thất Sản phẩm không

quá nhiều chi tiết, không quá càu kì

phô trương nhưng lại thuyết phục khá

Đôi khi sự phá cách trong thiết kế

lại tạo ra sức cuốn hút mạnh mẽ Khi

bước vào một căn phòng nếu ta bắt

gặp những cạnh tường sắc nhọn và

những góc tường thô cạch con người

thường có sự phản cảm mạnh mẽ đối

với không gian Vì thế để che lấp

khuyết điểm của góc tường hay cạnh

tường sắc nhọn người ta kê vào đó

những những chiếc bàn hình tam

giác, hình cung rất đặc sắc Nhờ vào

chúng ta có thể trang trí cho góc

tường theo ý thích, tạo nét đẹp cho

không gian riêng của bạn

Ta phải khẳng định một điều rằng:

Hình 3.6 Bàn nhỏ

sự đơn giản, mộc mạc của nhóm sản

phẩm nhỏ này tạo nên những nét nhấn

mạnh mẽ đầy thuyết phục Chúng tự

gắn kết với không gian phù hợp làm

cho không gian đẹp hơn, sống động

hơn, chính chúng đã tạo nên thiện

cảm đối với người sử dụng

Nhóm sản phẩm này được tạo

nên chủ yếu bằng các khối hình

vuông, hình chữ nhật khá đơn giản,

liên kết sử dụng chủ yếu là liên kết

Sự hài hước đầy hóm hỉnh

Đây là một cái tủ nhỏ đa năng

ngỗ nghĩnh, ý tưởng tạo ra những cái

tủ hình trống quả thật đặc sắc Sản

phẩm được làm bởi rất nhiều thanh

gỗ nhỏ được uốn cong và ghép lại

với nhau Sở dĩ những thanh gỗ nhỏ

này liên kết với nhau bởi vòng sắt

bao xung quanh và được bắn đinh

trực tiếp vào các thanh gỗ Vì vậy,

của sản phẩm này Chiếc tủ rượu có

kết cấu khá đơn giản chủ yếu là liên

kết mộng, chốt, đinh vít Mặt tủ được

đặt chậu hoa nhỏ để trang trí, phía

dưới có các ngăn để đựng ly, chai

rượu, một số đồ dùng nhỏ khác như:

khăn lau, dụng cụ mở rượu…

Chiếc tủ rượu này thường được dùng

trong các quán ba nhỏ, hoặc dùng

trong phòng khách của gia đình bởi

nó nhỏ, gọn

Hình 3.10 Tủ rượu mini

Hình 3.11.Bàn ăn mi ni

Đây là những chiếc bàn ăn mi ni rất độc đáo Ý tượng về những đường cong tạo nên sự hài hước đầy cá tính của người thiết kế Những chiếc bàn này thường được dùng ngoài trời, khoảng không gian thư giãn của gia đình , và dành cho một hoặc hai người

Mặt bàn được tạo bởi những thanh gỗ ngắn có kích thước không đều ghép lại tạo thành tấm sau đó gia công tạo thành tấm tròn Thân phía dưới của sản phẩm cũng được tạo bởi những thanh gỗ ngắn có kích thước bằng nhau nhưng sau khi phay tròn thì chúng được ốp vòng sắt xung quanh vừa có tác dụng trang trí vừa tạo sự chắc chắn cho sản phẩm