Sáng kiến kinh nghiệm về bài tập thí nghiệm môn vật lý

Nếu không thực hiện thí nghiệm thực mà GV không tìm được phương pháp khác trực quan hóa phương án nêu ra thì BTTN không thể phát huy hết được vai trò của mình, việc giảng dạy BTTN sẽ khô

MỤC LỤC

• •

I

1.

VII BTVL VIII Bài tập vật lí

XVII.PPDH XVIII Phương pháp XIX SBT XX Sách bài tập XXI SGK XXII Sách giáo khoa XXIII TH XXIV Trung học phổ

XXVII VL XXVIII.Vật lí

XXIX SỬ DỤNG BÀI TẬP THÍ NGHIỆM TRONG DẠY HỌC

CHƯƠNG

XXX ĐỘNG LỰC HỌC VẬT RẮN VẬT LÍ 12 NÂNG CAO

XXXI I MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

XXXII Như chúng ta đã biết, Vật lí là môn khoa học thực nghiệm, do đó hầu hết các kiến thức vật lí đều được rút ra từ những quan sát và thí nghiệm Chính vì vậy trong dạy học vật lí ở trường phổ thông, TN là một phương tiện rất quan trọng trong việc tổ chức hoạt động nhận thức cho HS, TN có vai trò to lớn trong việc nâng cao hứng thú học tập bộ môn, góp phần vào việc giáo dục kĩ thuật tổng hợp và hướng nghiệp cho học sinh trung học phổ thông

XXXIII Dạy học bài tập là hoạt động quan trọng trong dạy học các môn khoa học tự nhiên ở trường THPT Bài tập thí nghiệm là dạng bài tập đặc trưng của môn Vật lí Bài tập thí nghiệm là những bài tập khi giải phải làm thí nghiệm hoặc phải quan sát để thu thập dữ liệu cho việc giải bài tập, dự kiến hoặc phải nghiên cứu sự phụ thuộc giữa các thông số để giải bài tập hoặc kiểm tra lại lời giải lí thuyết Như vậy BTTN vừa là bài tập vừa là thí nghiệm nên nó phát huy tốt chức năng của cả hai hoạt động đặc thù này

XXXIV Để BTTN phát huy tốt những chức năng của nó, người GV cần có phương pháp giảng dạy phù hợp Từ trước đến nay, việc dạy BTTN trên lớp thường theo phương pháp truyền thống: GV ra đề, HS giải và trình bày phương án trả lời lên bảng hoặc giấy, sau đó GV kết luận, nếu có điều kiện thì

GV thực hiện thí nghiệm thực cho HS quan sát Phương pháp dạy lí tưởng nhất là

GV và HS thực hiện thí nghiệm kiểm chứng phương án nêu ra Tuy nhiên, thực tế không phải BTTN nào cũng dễ dàng thực hiện được trên lớp, có nhiều nguyên nhân của việc này, như điều kiện cơ sở vật chất và dụng cụ, sự hạn chế thời gian, yêu cầu về đảm bảo an toàn Nếu không thực hiện thí nghiệm thực mà GV không tìm được phương pháp khác trực quan hóa phương án nêu ra thì BTTN không thể phát huy hết được vai trò của mình, việc giảng dạy BTTN sẽ không đạt hiệu quả như mong muốn Mặt khác, nếu GV thực hiện được thí nghiệm thực, nhưng nếu không có phương tiện hỗ trợ thì việc phân tích cơ chế của hiện tượng xảy ra (như phân tích lực, chuyển động, ) cũng gặp khó khăn và một số HS sẽ khó hiểu được sâu sắc về thí nghiệm mà GV vừa thực hiện Như vậy yêu cầu đặt

ra để việc dạy BTTN vật lí có hiệu quả là GV phải có phương tiện hỗ trợ khi thực hiện thí nghiệm thực và phải có phương án thay thế nếu không thực hiện được thí nghiệm

XXXV Chương Động lực học vật rắn vật lí 12 nâng cao là các chương có nhiều kiến thức gần gũi với đời sống, GV có thể sử dụng BTTN khi giảng dạy, tuy nhiên BTTN phần này khó thực hiện thí nghiệm thực, các BTTN trong sách giáo khoa cũng chưa được chú trọng nhiều nên học sinh còn khó khăn trong việc lĩnh hội, vận dụng tri thức vào thực tiễn Chúng ta nên có một hệ thống BTTN thuộc chương này, đồng thời đề ra phương án giảng dạy phù hợp với sự hỗ trợ của MVT nhằm thực hiện tốt mục tiêu rèn luyện cho HS phương pháp ứng dụng những kiến thức vật lí vào thực tiễn, góp phần nâng cao hơn nữa hiệu quả học

XXXVI Xuất phát từ những lí do trên, chúng tôi chọn đề tài: “Sử dụng

bài tập thí nghiệm trong dạy học chương động lực học vật rắn vật lí 12 nâng

cao”.

2 Mục đích nghiên cứu

XXXVII Xây dựng được phương án sử dụng hệ thống BTTN với sự hỗ trợ của MVT trong tiến trình dạy học chương “Động lực học vật rắn” vật lí 12 nâng cao

3 Đối tượng nghiên cứu

XXXVIII - Hoạt động dạy và học chương “Động lực học vật rắn” Vật lí

12 nâng cao

XXXIX - BTTN vật lí

4 Đối tượng khảo sát, thực nghiệm

XL Học sinh lớp 12 nâng cao trường THPT Lê Lợi

5 Phương pháp nghiên cứu

❖ Nghiên cứu lý thuyết

XLI - Nghiên cứu các văn kiện của Đảng và nhà nước, các văn bản của

Bộ GD&ĐT có liên quan đến tiến trình đổi mới phương pháp dạy học ở trường THPT

XLII - Nghiên cứu các tài liệu về lý luận dạy học, tâm lý học, giáo dục học và các tài liệu có liên quan đến việc đổi mới phương pháp dạy học

XLIII - Nghiên cứu cơ sở lý luận của phương pháp thực nghiệm

XLIV - Nghiên cứu nội dung, chương trình sách giáo khoa vật lí lớp 12

❖ Phương pháp điều tra thực tiễn

XLV - Điều tra thông qua đàm thoại và phát phiếu điều tra với giáo viên

và học sinh về thực trạng, những thuận lợi và khó khăn về mọi mặt của việc sử dụng thí nghiệm, thực hành trong dạy học Vật lí ở bậc THPT

XLVI - Điều tra giáo viên và học sinh để tìm hiểu thực trạng của việc xây dựng và sử dụng hệ thống BTTN nhằm rèn luyện và phát triển kỹ năng tư duy trong dạy học vật lí ở một số trường THPT

❖ Phương pháp thực nghiệm

XLVII - Tiến hành thực nghiệm nhằm đánh giá hiệu quả của đề tài

6 Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu

XLVIII - Phạm vi nghiên cứu:

XLIX + Nội dung chương trình: Chương “Động lực học vật rắn” vật lí 12 nâng cao

L + Địa bàn nghiên cứu: Trường THPT Lê Lợi, Đông Hà, Quảng Trị

LI - Kế hoạch nghiên cứu: Thời gian từ 01/9/2014 đến 22/5/2015

LII II PHẦN NỘI DUNG

LIII 1 Một số vấn đề về bài tập thí nghiệm

a Khái niệm

LIV BTTN là những bài tập mà trong khi giải phải tiến hành những thí nghiệm, những quan sát hoặc để kiểm chứng lời giải lý thuyết hoặc tìm các số liệu, dự kiến dùng cho việc giải bài tập hoặc nghiên cứu sự phụ thuộc giữa các đại lượng vật lí Những thí nghiệm này có thể cho giáo viên tiến hành để học sinh quan sát, có thể cho học sinh tự thực hiện ở lớp, ở phòng thí nghiệm hay ở nhà Bài tập thí nghiệm vừa mang tính lý thuyết vừa mang tính thực nghiệm nó có tác dụng lớn trong việc bồi dưỡng cho học sinh phương pháp thực nghiêm, phương pháp cơ bản của nhận thức vật lí

b Phân loại

LV Có nhiều cách để phân loại BTTN vật lí, trong đó cách phân loại theo tính chất được sử dụng rộng rãi nhất Có thể tóm tắt bằng sơ đồ:

LVI BÃI TẬP THÍ NGHIỆM

LX 1 BTTN định tính

LXII BTTN định lượng

LXVI

LXXII Làm

thí nghiệm, quan sát, mô

tả, giải thích

LXXIII

LXXIV

Thiết kế phương

án thí nghiệm

LXXVI

Đo lường đại lượng Vạt h'

LXXVII

LXXVIII T hièt lập minh hoạ quy luật Vật lí

LXXIX

LXXX 1 Chothiềtbị hướng dẫn cách làm thí nghiệm, yêu cầu đo đặc, tìm quy luật.

LXXXI 2 Cho thiểt bị YỄucầu: Iịp PATN, làm thí nghiệm đo đạc, tỉm quy luật.

LXXXII.3 Yèu cầu: Lựa chọnthiẺt bị, lập PATN, làm thí nghiệm

LXXXIII 2 Thực trạng việc sử dụng BTTN hiện nay

a Thực trạng BTTN trong các tài liệu dạy học đã xuất bản

LXXXIV *Về SGK và sách bài tập Vật lí 10,12: Trong SGK và SBT

Vật lí 10, 12 nâng cao không có BTTN về vật rắn Hiện nay SGK và SBT là hai tài liệu cơ bản dùng cho đa số GV và HS Chính vì thế nhiều học sinh không biết BTTN là thế nào, bởi họ không được làm quen với dạng bài tập đó

LXXXV *Về các tài liệu tham khảo khác: Qua điều tra và khảo sát

các tài liệu tham khảo Vật lí 10, 12 của một số tác giả như: Vũ Thanh Khiết, Lê Văn Thông, Đỗ Sanh, Lương Duyên Bình.thì chúng tôi nhận thấy trong các tài liệu tham khảo đó không có mặt BTTN Điều đó cũng dễ hiểu vì mục đích của các tài liệu tham khảo là hấp dẫn học sinh bằng các dạng toán, bài tập để HS có thể làm tốt hơn các bài kiểm tra, thi ở trên lớp và các kì thi khác chứ không rèn luyện cho HS kỹ năng thực hành thí nghiệm

I B

a mửc độ

II 1 Điêu

gi xảy ra

III.neu ?

2 Tại sao lại xảy ra như vậy?

b Thực trạng sử dụng BTTN trong trường học

LXXXVI Qua khảo sát nhanh các giáo viên dạy vật lý ở trường THPT

Lê Lợi, tôi nhận thấy:

LXXXVII Hầu hết GV không sử dụng BTTN hoặc sử dụng rất ít BTTN trong dạy học GV chỉ dạy BTTN khi ôn thi HS giỏi, đây là các BTTN ở mức độ khó, không phù hợp với đại đa số HS Hầu hết các bài kiểm tra, đánh giá của các trường đều không có BTTN

LXXXVIII Nếu có sử dụng BTTN, GV cũng không thực hiện đầy đủ quy trình giảng dạy, đặc biệt là việc tiến hành thí nghiệm kiểm chứng chưa thực hiện tốt GV cũng chưa tìm được biện pháp khắc phục thích hợp để nâng cao hiệu quả của việc giảng dạy BTTN

c Một số nguyên nhân cơ bản

❖ Khách quan:

LXXXIX Cơ sở vật chất: Việc giải BTTN đòi hỏi phải làm thí nghiệm.

Vì vậy, phải có thiết bị thí nghiệm Trong điều hiện cơ sở vật chất còn thiếu thốn

ở các trường phổ thông hiện nay chỉ đáp ứng một phần nhỏ với những thiết bị đơn giản Ngoài ra, việc thí nghiệm cũng đòi hỏi phải có không gian và thời gian Trong điều kiện lớp học với 40 đến 50 học sinh thời gian 45 phút không đáp ứng được yêu cầu về thí nghiệm Việc không phát huy được tác dụng của bài tập đã làm hạn chế chất lượng dạy và học vật lí và không phát huy được khả năng tư duy, sáng tạo của học sinh

ít, thậm chí không có BTTN khiến HS và GV đánh giá thấp tầm quan trọng của dạng bài tập này Do sách giáo khoa như vậy nên cũng có rất ít sách tham khảo viết về BTTN, điều này gây nhiều khó khăn cho GV khi cần tìm tài liệu để nghiên cứu

cho đến các kỳ thi tốt nghiệp, đại học, cao đẳng dạng BTTN hầu như không có BTTN chỉ xuất hiện với số lượng ít ở kì thi HS giỏi Áp lực thi cử hiện nay rất nặng nề nên thi như thế nào thì GV phải dạy học như thế đó, đây là hạn chế rất lớn trong việc sử dụng BTTN trong dạy học

❖ Chủ quan:

XCII Nhiều GV chưa biết vượt lên hoàn cảnh, chưa khắc phục được khó khăn để hướng đến mục tiêu giảng dạy môn Vật lí đúng như một môn khoa học thực nghiệm GV chưa có nhận thức đúng đắn về BTTN, do vậy chưa cố gắng tìm tòi nghiên cứu các biện pháp để đưa BTTN vào tiết dạy sao cho có hiệu quả nhất Nhiều GV có trình độ CNTT còn hạn chế chưa khai thác hết chức năng của MVT trong dạy học Một số GV kĩ năng thực hành TN chưa tốt, có tâm lí ngại làm TN vì vất vả và mất nhiều thời gian, do ngại làm thí nghiệm nên GV cũng ngại đưa BTTN vào dạy học

2 Một số giải pháp

XCIII a Trong tình hình hiện nay, để có thể sử dụng tốt bài tập thí

nghiệm trong dạy học, giáo viên cần thực hiện một số biện pháp:

XCIV - Tự nâng cao ý thức về vai trò của bài tập thí nghiệm trong dạy học, coi đó là một loại bài tập có vai trò tương đương những bài tập truyền thống khác

XCV - Chủ động xây dựng cho mình một ngân hàng bài tập thí nghiệm, phân loại theo chương và theo tính chất để dễ dàng quản lý

XCVI - Trong các sinh hoạt chuyên môn của tổ cần thảo luận, trao đổi thêm về phương pháp giảng dạy bài tập thí nghiệm có hiệu quả Sử dụng hộp thư chung của tổ để trao đổi những bài tập hay hoặc những vấn đề cần làm sáng tỏ thêm

XCVII - Cần có kế hoạch đưa bài tập thí nghiệm vào các đề thi và đề kiểm tra định kỳ

XCVIII b Một số bài tập thí nghiệm minh họa:

XCIX Qua quá trình nghiên cứu và giảng dạy, tôi đã sưu tầm và biên soạn một số bài tập thí nghiệm Trong khuôn khổ sáng kiến kinh nghiệm này, tôi xin đưa ra một số bài tập ví dụ tiêu biểu, đồng thời đề ra phương pháp giảng dạy phù hợp tương ứng với từng bài tập như sau:

một máy xay sinh tố nếu trong tay bạn chỉ có một sợi dây

đỉnh máy Cho máy hoạt động, do định luật bảo toàn momen động lượng, chiều quay bên trong máy theo một chiều nào đó thì phần vỏ sẽ quay theo chiều ngược lại

CII Bài tập sử dụng để dạy kiến thức về định luật bảo toàn mômen động lượng Đây là thí nghiệm đơn giản, rõ ràng, giáo viên có thể thực hiện trên lớp CIII Bài tập 2 Quan sát cấu tạo của máy bay trực thăng, ta thấy có một

cánh quạt lớn có trục quay thẳng đứng ở trước và một cánh quạt nhỏ ở đuôi Hãy giải thích tác dụng của cánh quạt ở đuôi Thực hiện một thí nghiệm để minh họa cho lập luận của bạn với các dụng cụ: một cánh quạt gắn với mô tơ điện, một bàn quay tự do quanh trục thẳng đứng

CV Khi cánh quạt lớn quay, nó tạo ra một momen động lượng hướng dọc theo trục quay, để thỏa mãn định luật bảo toàn momen động lượng, thân máy bay sẽ quay theo hướng ngược lại Cánh quạt đuôi có nhiệm vụ hết sức quan trọng là triệt tiêu momen động lượng do cánh quạt chính tạo ra, đảm bảo thân máy bay không bị quay tròn

CVI Ngoài ra nhờ việc thay đổi công suất của cánh quạt đuôi mà máy bay có thể chuyển hướng sang phải sang trái dễ dàng

CVII Cũng có loại máy bay trực thăng không cần cánh quạt đuôi , khi đó người ta dùng 2 cánh quạt chính quay ngược chiều nhau Lực nâng của 2 cánh quạt này đều hướng lên trên nhưng momen động lượng thì triệt tiêu lẫn nhau Khi muốn đổi hướng bay người ta phải thay đổi công suất của một trong 2 cánh quạt

để momen của một trong hai thắng thế

CVIII Bài tập sử dụng để dạy kiến thức về định luật bảo toàn mômen động lượng Giáo viên có thể thực hiện mô hình thí nghiệm minh họa: Gắn mô tơ gắn với cánh quạt theo phương thẳng đứng trên một góc bàn quay, bật cho cánh quạt chạy, ta thấy bàn quay theo chiều ngược chiều quay của cánh quạt

CIX Giáo viên có thể chiếu video về cấu tạo và hoạt động của máy bay trực thăng, thực hiện thí nghiệm thực trên bàn xoay, biểu diễn mô hình thí nghiệm đó bằng powerpoint hoặc flash để thấy rõ hướng vectơ momen động lượng

đường xoắn ốc, còn gọi là đường khương tuyến Đường khương tuyến có tác dụng làm đầu đạn khi ra khỏi nòng sẽ chuyển động xoay quanh trục của nó, khi

đó đường đạn đi sẽ ổn định hơn Tác dụng của đường khương tuyến dựa trên cơ

sở vật lí nào? Hãy thiết kế một thí nghiệm đơn giản để minh họa nhận định: một vật vừa quay quanh trục vừa bay theo phương trục quay sẽ có đường bay ổn định hơn vật chỉ bay mà không quay

CXII Khi viên đạn vừa bay vừa quay quanh trục vừa tiến tới như Hình vẽ

thì momen động lượng L của viên đạn có phương trùng với đường bay Do ma sát không đáng kể, trọng lực trong trường hợp này không gây ra momen lực nên momen động lượng của viên đạn coi như bảo toàn Viên đạn sẽ chuyên động sao cho hướng của L giữ nguyên như cũ, nhờ đó mà đường đi của viên đạn ổn định hơn khi viên đạn không quay Ngoài ra viên đạn quay còn có tác dụng khác là làm tăng sức công phá khi gặp mục tiêu

CXIII Bài tập sử dụng để dạy kiến thức về định luật bảo toàn mômen động lượng Giáo viên có thể thực hiện thí nghiệm minh họa sau: Sử dụng một vật dạng hình thoi, phía đuôi có lắp cánh định hướng, nếu các cánh này hoàn toàn thẳng: khi phóng thì vật không quay quanh trục, nếu các cánh này có độ xoáy: khi phóng thì vật quay quanh trục Ta thấy với vật có cánh xoáy thì đường bay ổn định hơn

CXIV Ngoài ra, giáo viên nên chiếu video quay chậm viên đạn bay khỏi nòng súng để thấy rõ chuyển động quay của nó Việc thực hiện thí nghiệm thực

về vật có gắn cánh định hướng cần có không gian rộng ngoài lớp học, do vậy GV

có thể thực hiện trước thí nghiệm ở nhà, quay video và chiếu cho HS xem Đồng thời GV nên có hình vẽ biểu diễn vectơ momen động lượng của vật để HS thấy rõ

CXV Bài tập 4 Một bánh xe đạp có trục quay được

treo nằm ngang bằng 2 sợi dây thẳng đứng Tác động để bánh

xe quay nhanh quanh trục Khi bánh xe đang quay, nếu ta cắt

bớt một sợi dây thì trục bánh xe sẽ có phương như thế nào?

Thực hiện thí nghiệm kiểm tra dự đoán và giải thích hiện

tượng xảy ra

CXVI Hướng dẫn:

CXVII Nếu cắt bớt một sợi dây thì trục bánh xe vẫn giữ

nguyên phương như cũ

CXVIII Giải thích: Do momen ngoại lực gần bằng

0 nên momen động lượng của bánh xe coi như bảo toàn Ở đây ta xét sự bảo toàn

về hướng của momen động lượng Hướng của L

CXIX tương ứng với chiều quay bánh xe như hình vẽ Phương trục bánh xe được giữ sao cho hướng của L không đổi

CXX Bài tập sử dụng để dạy kiến thức về định luật bảo toàn mômen động lượng Đây là thí nghiệm có tính bất ngờ gây được hứng thú cho HS GV nên

thực hiện thí nghiệm thực đồng thời chiếu Hình vẽ mô tả hướng vectơ momen

động lượng

CXXI Bài tập 5 Cho một thanh thẳng đồng chất chiều dài l, khối lượng M

quay gần như tự do quanh trục đi qua một đầu thanh Tìm phương án xác định vận tốc vật khối lượng m được bắn ngang, biết rằng vật m có khả năng bám dính tốt và trong tay bạn có một thước đo góc

CXXII Hướng dẫn:

CXXIII Bắn vật m cho bám dính vào đầu dưới thanh M, thanh M quay

1 góc cực đại a (Giả sử vận tốc vật m không quá lớn nên thanh không bị quay tròn quanh trục) Quá trình trên có thể chia thành 2 giai đoạn:

CXXIV Gọi vận tốc vật m ngay trước khi va chạm vào đầu thanh là v

Va chạm giữa thanh và vật m là va chạm mềm: momen động lượng bảo toàn, cơ năng không bảo toàn

CXXV Momen động lượng trước va

chạm: L1 = mvl

CXXVI Momen động lượng sau

va chạm: L2 =

CXXVII k

CXXVIII mvl

CXXIX LẬ = L2 o —- y

CXXX m l2 +ẬM l2

CXXXI 3 CXXXII Áp dụng định luật bảo toàn cơ năng: Wi -1 ' ’

CXXXIII 12

CXXXIV W - Mg l (1 - cosa) +

mgl(1 - cosa) — gl

CXXXV

Mì

CXXXVI 1 +

CXXXVII 2m1

CXXXVIII Các giá trị g, l, M, m đã biết, dùng thước đo góc a ta tính được vận tốc v

CXXXIX Bài tập sử dụng để dạy kiến thức tổng hợp về động năng quay,

ml2 + ẬM l2 )o

mv

= 7 1 V

m + ẬM l I3)

l2

(

m2v2

1 V -> 1Ml 2m +

22

m2v2

2 7 m + Ậ MÌ

32

7M, Y _ X

— + m I (1 -

cosa) k 2 2

W1 = W2 v = 2gl71 +

■

(1 - cosa)

VII m VIII 17 l w IX m

X 7k XI 2 XII 3

bảo toàn mômen động lượng Giáo viên có thể sử dụng thí nghiệm ảo để minh họa

CXL Bài tập 6 Cho một cây gậy thẳng có một đầu nặng, một đầu nhẹ.

Một người muốn giữ thăng bằng cây gậy thẳng đứng trên đầu ngón tay Hỏi người đó nên đặt đầu nặng hay đầu nhẹ của cây gậy lên đầu ngón tay để giữ gậy thẳng đứng dễ hơn? Hãy làm thí nghiệm kiểm tra và giải thích

CXLI Hướng dẫn:

CXLII Vật có momen quán tính đối với trục quay càng lớn thì càng khó thay đổi tốc độ góc (tức là có sức ì lớn) Ta thấy khi để đầu nhẹ cây gậy ở trên đầu ngón tay thì momen quán tính của gậy lớn hơn khi để đầu nặng ở trên đầu ngón tay vìkhi đầu nhẹ ở ngón tay thì khối lượng phân bố ở xa trục quay hơn Do vậy nếu đặt đầu nhẹ trên đầu ngón tay thì dễ giữ thăng bằng hơn

CXLIII Bài tập sử dụng để dạy kiến thức về mômen quán tính Giáo viên nên thực hiện thí nghiệm thực, kết hợp hình vẽ sự phân bố khối lượng trên cây gậy

CXLIV.Bài tập 7 Có một trục quay hình trụ bán kính r, chiều dài l đang

quay đều quanh trục của nó Hãy tìm phương án xác định tốc độ góc của nó bằng một viên phấn và một đồng hồ bấm giây

CXLV Hướng dẫn:

CXLVI Khi trục đang quay, tì viên phấn vào thân trục, di chuyển chậm viên phấn dọc theo trục từ đầu đến cuối trong thời gian At

CXLVII Khi trục dừng quay, đếm số vòng xoắn n trên trục Suy ra góc

mà trục quay được trong thời gian trên là Aọ = n.2n

CXLVIII Vậy tốc độ góc của trục là ® = — = 2n^

CXLIX AtAt

CL Bài tập sử dụng để dạy kiến thức về tốc độ góc trong chuyển động tròn đều Thí nghiệm rất dễ thực hiện, giáo viên có thể làm trên lớp hoặc yêu cầu học sinh làm ở nhà rồi quay video để trình diễn cho cả lớp xem

của pê- đan

CLII Hướng dẫn:

CLIII Do đĩa A và líp B truyền động với nhau bằng xích nên tốc độ dài 1 điểm trên mép A và B là như nhau

CLIV (')ARA

A = V

A = ®BR

CLVI.R

B

CLVII Do líp B và bánh xe C gắn với nhau nên tốc độ góc của B và C như nhau:

CLVIII

CLIX Suy ra tốc độ dài của một điểm trên mép ngoài bánh xe C là:

CLX

V

C = (I) .\ R. \ R C

R B