Nghiên cứu ảnh hưởng của một số giá thể đến sinh trưởng, phát triển của cà chua tại trường đại học nông lâm thái nguyên

Ngoài những giá trị về dinh dưỡng,xét về mặt kinh tế cà chua là cây rau ăn quả quan trọng của nhiều vùng chuyêncanh, cho hiệu quả kinh tế năng suất cao, sinh trưởng nhanh, bảo quản đượct

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Thái Nguyên, năm 2020

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

2016 - 2020

TS Hà Duy Trường

Thái Nguyên, năm 2020

LỜI CẢM ƠN

Ngày nay khi tiến bộ khoa học ngày càng phát triển đòi hỏi mỗi sinh viênkhi ra trường không chỉ vững về lý thuyết mà còn giỏi về tay nghề với phươngchâm “học đi đôi với hành'', “lý thuyết gắn liền với thực tiễn” Do vậy việcthực tập tốt nghiệp là giai đoạn quan trọng và cần thiết với mỗi sinh viên bởiqua đó mỗi sinh viên có điều kiện hệ thống, củng cố lại toàn bộ kiến thức đãhọc và hiểu rõ mối quan hệ giữa kiến thức lý luận và thực tiễn

Được sự nhất trí, phân công của nhà trường, Ban chủ nhiệm khoa Nông

Học em đã thực hiện đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng của một số giá thể đến sinh trưởng, phát triển của Cà chua tại trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên''.

Để được kết quả này em xin cảm ơn sự giúp đỡ của các thầy cô trong

khoa Đặc biệt sự chỉ bảo, giúp đỡ tận tình của thầy TS Hà Duy Trường đã

tạo điều kiện giúp đỡ em vượt qua những khó khăn trở ngại để hoàn thành tốtluận văn của mình

Với khoảng thời gian hạn hẹp và trình độ chuyên môn còn nhiều hạn chế,nên đề tài của em không tránh khỏi những thiếu sót, vậy kính mong sự chỉ bảogóp ý của các thầy cô để khóa luận của em được hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

Sinh viên

Phạm Thị Trúc

MỤC LỤC

5.1.1 Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của một số giá thể đến sinhtrưởng, năng

PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC HÌNH

Từ viết tắt Nội dung đầy đủ

PHẦN 1

MỞ ĐẦU 1.1 Tính cấp thiết của đề tài

Tăng dân số toàn cầu và tình trạng mất diện tích đất nông nghiệp đồngnghĩa với nhu cầu lương thực sẽ ngày càng tăng lên trong tương lai Để khắcphục tình trạng trên, công nghệ trồng cây không cần đất đang được mở rộngnhanh chóng xuyên suốt các quốc gia trên thế giới Trồng cây không cần đấtcho phép kiểm soát các yếu tố sinh trưởng, phát triển Ứng dụng trong sản xuấtrau sạch, giảm bớt và rút ngắn thời gian xử lý nông sản sau thu hoạch

Hiện nay xơ dừa, bã dong riềng, vỏ trấu là những phụ phẩm nông nghiệpchưa được tận dụng triệt để, đang có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường từ việcđốt, bỏ bừa bãi Để tận thu hiệu quả nguồn nguyên liệu dư thừa trong sản xuấtnông nghiệp, một giải pháp hiệu quả được đề ra là sử dụng chúng tạo giá thểtrồng cây

Cà chua là loại cây ăn quả có giá trị dinh dưỡng cao, nhiều chất dinhdưỡng có lợi cho cơ thể như carotene, lycopene, vitamin A, B, C, E trong đó cókhoảng 95%-99% là vitamin A, 60%-70% là Vitamin B2 và gần 100% Vitamin

C và nhiều khoáng chất có trong quả cà chua như: Ca, Fe, P, S, K, Mg,Na.Theo Đỗ Tất Lợi (1990) [9], cà chua có thể bảo vệ những người nghiệnthuốc lá khỏi nguy cơ bị bệnh phổi, lycopen trong cà chua có tác động mạnhđến việc giảm sự phát triển nhiều loại ung thư như tiền liệt tuyến, ung thư ruộtkết, ung thư trực tràng, nhồi máu cơ tim Ngoài những giá trị về dinh dưỡng,xét về mặt kinh tế cà chua là cây rau ăn quả quan trọng của nhiều vùng chuyêncanh, cho hiệu quả kinh tế năng suất cao, sinh trưởng nhanh, bảo quản đượctương đối dài hơn so với các loại rau khác, quả có thể vận chuyển đi xa thuậnlợi

Tuy nhiên để đảm bảo cho cà chua sinh trưởng tốt, cho trái nhiều thì cần

10

kết hợp rất nhiều yếu tố lại với nhau, xong ảnh hưởng của giá thể đóng vai tròrất quan trọng Giá thể phải đảm bảo các yếu tố như giá rẻ, có sẵn ở địaphương, ổn định, khả năng giữ nước và thoát nước tốt, ít nhiễm sâu bệnh.

Chính vì vậy, đề tài “Nghiên cứu ảnh hưởng của một số giá thể đến sinh trưởng, phát triển của Cà chua tại trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên''

được thực thiện nhằm xác định tỷ lệ phối trộn giá thể thích hợp cho sinhtrưởng, phát triển của cà chua

1.2 Mục đích nghiên cứu đề tài

Xác định được loại giá thể hữu cơ phù hợp nhất cho sinh trưởng, năngsuất và chất lượng của cà chua trong nhà màng tại trường Đại học Nông LâmThái Nguyên

1.3 Yêu cầu của đề tài

- Đánh giá khả năng sinh trưởng, phát triển của cây cà chua trên các nềngiá thể khác nhau

- Đánh giá được khả năng cho năng suất của cà chua trên các nền giá thểkhác nhau

- Xác định một số chỉ tiêu về chất lượng quả cà chua

1.4 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

1.4.1 Ý nghĩa khoa học

- Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ cung cấp các dẫn liệu khoa học về ảnh

hưởng của một số loại giá thể đến khả năng sinh trưởng, năng suất và chấtlượng của cà chua tại trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên

1.4.2 Ý nghĩa thực tiễn

- Kết luận của đề tài là cơ sở khoa học cho định hướng sử dụng các loại

giá thể nhằm phát triển sản xuất cà chua Xác định được loại giá thể thích hợpcho cây cà chua góp phần làm hoàn thiện quy trình kỹ thuật trồng cà chua trênnền giá thể phù hợp nhất

PHẦN 2TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Cơ sở khoa học của đề tài

2.1.1 Cơ sở lý luận của đề tài

Giá thể là cách gọi chung cho tất cả các hỗn hợp, vật liệu giúp tạo môitrường thuận lợi cho sự phát triển của cây trồng Có khả năng giữ nước, tạo độthoáng cho sự phát triển của cây, hỗn hợp này được dùng đơn lẻ hoặc trộn lại đểtận dụng ưu điểm từng loại Giá thể thường được trộn từ các vật liệu khác nhaunhư phân hữu cơ, vỏ cây, chất thải xanh, xơ dừa, than bùn hoặc các thành phầnkhoáng chất như đất sét, đá bọt và đá trân châu (Theo nguồn tin báo điện tửthegioinhanong.vn) [17]

Theo Roe và cộng sự (1993) việc ứng dụng sản xuất giá thể đặt nền tảngcho việc phòng trừ cỏ dại sinh trưởng giữa các hàng rau ở các thời vụ Chất thảihữu cơ là tiền đề làm tăng giá trị thương mại của các loại giá thể Nhờ vào kỹthuật, công nghệ mà làm tăng chất lượng cây và giảm thời gian sản xuất Chothấy lợi nhuận của việc sử dụng giá thể trên vùng đất nghèo dinh dưỡng làmtăng độ màu mỡ của đất, tăng thêm lượng đạm trong đất và làm tăng năng suấtchất lượng rau

Theo Lê Thị Hảo (2013) [6], sử dụng giá thể trồng cà chua làm giảm sựảnh hưởng của sâu bệnh hại và làm tăng năng suất chất lượng quả

2.1.2 Cơ sở thực tiễn của đề tài

Hiện nay, cà chua đang được trồng nhiều ở trang trại, mô hình và các khunhà ở tuy nhiên diện tích còn hạn chế do thiếu đất Năng suất, chất lượng sảnphẩm chưa tốt do đất chưa đáp ứng đủ điều kiện cho cây trồng Từ đó, các loạivật liệu có hàm lượng dinh dưỡng cao đã được phối trộn với nhau tạo thành giáthể, đựng trong túi bầu để trồng cà chua là giải pháp cho vấn đề thiếu đất và đấtnghèo dinh dưỡng hiện nay

12

2.2 Nguồn gốc, phân loại và phân bố cà chua

2.2.1 Nguồn gốc

Tomato là tên gọi của Nam Mỹ cho cây cà chua, từ này có nguồn gốc từxitomate hoặc zitotomate và mexican tomati Cây cà chua có nguồn gốc ở Peru,Bolivia và Ecuador Trước khi Cờ-rít-tốp-cô-lông tìm ra Châu Mỹ thì cà chua

đã được trồng ở Peru và Mehico Những loại cà chua hoang dại gần gũi với càchua trồng ngày nay vẫn được tìm thấy dọc theo núi Andes(Peru), Ecuado,Bolivia, Chile Vào năm 1554, cà chua được nhà nghiên cứu thực vật PierAndrea Mattioli giới thiệu những giống cà chua từ Mehico có màu vàng đỏnhạt, năm 1650 ở Bắc Âu thời gian đầu cà chua chỉ dùng để trang trí để thỏatính tò mò Năm 1710 Thomas jeffeson đã trồng cà chua trong vườn nhưngkhông tìm được kết quả mong muốn trong việc cải tiến giống cà chua Năm

1750 cà chua được trồng ở Anh để làm thực phẩm, nhưng phải mãi đến thế kỷ

19 (1830) cà chua mới thực sự trở thành loại thực phẩm cho bữa ăn hàng ngàycủa con người

Đến thế kỷ 20 được di thực vào nước ta sau đó được trồng trên diện rộng

Cà chua là cây rau quan trọng được trồng và sử dụng khắp nơi trên thế giới.Vào năm 1863 có 23 giống cà chua được giới thiệu, sau đó 2 thập kỷ, số lượng

đã tăng nhanh chóng lên tới 200 giống Cho đến nay số lượng và chủng loại càchua rất phong phú, đa dạng, phần nào đáp ứng được nhu cầu của người tiêudùng khắp nơi trên thế giới (Nguyễn Thúy Hà 2010) [3]

2.2.2 Phân loại

Cây cà chua thuộc họ cà (Sonalaceoe), có tên khoa học là Lycopersicon esculentum Mill, dạng thân thảo hàng năm hoặc thân thảo lưu niên thuộc chi

lycopersicon chi này thường được chia làm 2 chi phụ dực vào màu sắc quả:

- Chi phụ Eulycopersicon ( red fruited ): Quả của chi này có màu đỏ hoặc

vàng, hoa to là cây hàng năm Chi này gồm 2 loại:

+ L Esculentum: Cà chua thông thường

+ L Pimpineliolium: Cà chua nhỏ

- Chi phụ Eriopersicon: Quả của chi này có màu xanh, có sọc tía, cólông, hạt nhỏ

Chi này gồm 5 loại:

+ L Cheesmanii: Hoang dại

+ L Chilense: Hoang dại

+ L Glandulosum: Hoang dại

+ L Hirsutum: Hoang dại

+ L Peruvianum: Hoang dại

- Những biến đổi chủng thực vật:

+ L Esculentum là loại cà chua trồng trọt, có bốn chủng sau đây:

+ L Esculentum var Co mmune: Cà giống cà chua thông thường, hầu hết

các giống cà chua thông thường đều thuộc chủng này

+ L Esculentum var Validum: Cà chua anh đào, thuộc loại hình sinh sản

hữu hạn, cây đứng, mập lùn

+ L Esculentum var Grandfolium: Lá to, giống lá khoai tây, mặt lá rộng

và láng bóng, số lá trên cây từ ít đến trung bình

+ L Esculentum var Pyirforme: Cà chua dạng hình quả lê

2.2.3 Phân bố cà chua trên thế giới

Đầu thế kỷ 16, cà chua được đưa vào Italia Năm 1570 các nước Đức,Anh, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha cũng đã biết giống cà chua có hình quả nhỏ.Năm 1596, ở Anh cà chua trồng dùng làm cây cảnh gọi là love apple Sang thế

kỷ 17, cà chua được trồng rộng rãi khắp lục địa Châu Âu, nhưng cũng chỉ đượcxem như một loại cây cảnh và bị quan niệm sai lệch cho là loại quả độc Đếnthế kỷ 18, cà chua mới được chấp nhận là cây thực phẩm ở Châu Âu, đầu tiên

là Italia và ở Tây Ban Nha Ở Châu Á, cà chua suốt hiện vào thế kỷ 18, đầu tiên

14

ở Philippin, Inđôlnêxia và Malayxia thông qua các lái buôn từ Châu Âu và thựcdân Hà Lan, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha Từ đó cà chua được phổ biến ở Châu

Á Ở Châu Bắc Mỹ lần đầu tiên người ta nói đến cà chua vào năm 1710, nhưngmới đầu chưa được chấp nhận do quan niệm rằng cà chua chứa độc, gây hại chosức khỏe Tới năm 1830 cây cà chua mới được coi là cây thực phẩm cần thiếtnhư ngày nay Đến tận nửa đầu thế kỷ 20 cà chua mới trở thành cây trồng phổbiến trên toàn thế giới (Nguyễn Thúy Hà 2010) [3]

2.3 Giá trị dinh dưỡng và ý nghĩa kinh tế

2.3.1 Giá trị dinh dưỡng

Cây cà chua là loại cây ăn quả có giá trị dinh dưỡng cao, trong quả chín

có nhiều đường chủ yếu là đường glucoza, có nhiều vitamin B1, B2, C, axitamin và nhiều khoáng quan trọng Ca, P, Fe

Theo Edward C Tigchelaar (1989) thì thành phần hóa học của cà chuanhư sau:

Nước: 94% - 95%

Chất khô: 5 - 6%

Trong chất khô gồm các chất chủ yếu:

- Đường (glucoza, fructoza, sucroza): 50%

- Chất không hòa tan trong rượu (protein, xenlulo, pictin, polysacarit):

21%

- Axit hữu cơ (xitric, malic, galacturonic, pyrolidon-cacboxylic): 12%

- Chất vô cơ: 7%

- Các chất khác: 5%

Theo Tạ Thị Cúc và cộng sự (2007) [2] kết quả phân tích trên 100 mẫu

cà chua trồng ở vùng Đồng Bằng Sông Hồng có thành phần hóa học chủ yếusau: Hàm lượng chất khô 4,3 - 6,4%, hàm lượng đường tổng số 2,6 - 3,5%, độBrix khoảng 2,6 - 3,5%, axit tổng số 0,22 - 0,72 và Vitamin C 17,1 - 18,8

2.3.2 Ý nghĩa kinh tế

Cà chua là cây có giá trị kinh tế cao được trồng rộng rãi trên thế giới Ởnước ta cà chua được trồng trên 100 năm nay, diện tích trồng cà chua khoảng13,000 ha Cà chua là loại rau được sử dụng rộng rãi, cách chế biến đa dạng vàphong phú Ở Đài Loan hàng năm xuất khẩu cà chua tươi với tổng giá trị là952.000 USD và 40.800 USD cà chua chế biến, mỗi hecta mang lại 4.0005000USD ( Nguyễn Xuân Hiền và cộng sự, 2003) [7] Lượng cà chua trao đổi trênthị trường thế giới năm 1999 là 36,7 triệu tấn, trong đó cà chua được dùng ởdạng quả tươi chỉ từ 5 - 7% Ở Mỹ (1997) tổng giá trị sản xuất 1 ha cà chua caohơn 4 lần so với lúa nước và 20 lần so với lúa mì

Quả cà chua có thể ăn tươi, nhất là các giống cà chua hồng, quả ăn vừangọt vừa có vị chua thanh Cà chua cũng có thể nấu canh với thịt, đánh nước sốtvới cá Quả cà chua còn dùng làm nguyên liệu chế biến đồ hộp, làm nước quả,phơi khô làm mưt

Cây cà chua có thể cho năng suất cao, sinh trưởng nhanh, bảo quản đượctương đối dài hơn so với các loại rau khác, quả có khả năng vận chuyển thuậnlợi và đi xa

Ở Việt Nam, tùy theo đặc điểm của từng vùng sinh thái, thời vụ và kinhnghiệm sản xuất của nhà vườn mà có thể thu trên 1 đến 2 - 3 triệuđồng/sào.Theo Tạ Thị Cúc, 2006 [1] ở Vùng Gia Lâm (Hà Nội) tổng giá trị sảnxuất thu từ cà chua là 27.409.000 triệu đồng/ha, lãi 15.087.000 triệu đồng/ha

Cà chua là rau quan trọng của nhiều vùng chuyên canh, là cây trồng có hiệu quảkinh tế cao

2.4 Đặc điểm thực vật học của cây cà chua

2.4.1 Rễ

Rễ chùm, ăn sâu và phân nhánh mạnh, khả năng phát triển rễ phụ rất lớn

16

Trong điều kiện tối hảo những giống tăng trưởng mạnh có rễ ăn sâu 1 - 1,5m vàrộng 1,5 - 2,5m vì vậy cà chua chống hạn tốt Khi cấy rễ chính bị đứt, bộ rễ phụphát triển và phân bố rộng lên cây cũng chịu đựng được kiều kiện khô hạn Bộ

rễ ăn sâu, cạn, mạnh hay yếu đều liên quan đến mức độ phân cành và phát triểncủa bộ phận trên mặt đất, do đó khi trồng cà chua tỉa cành, bấm ngọn, bộ rễthường ăn nông và hẹp hơn so với điều kiện trồng tự nhiên

+ Loại trung bình: Loại này có chiều cao cây 65 - 120 cm

2.4.3 Lá

Lá cà chua thuộc lá kép lông chim lẻ, mỗi lá hoàn chỉnh có 3 - 4 đôi láchép Ngọn lá có một phiến lá riêng biệt gọi là lá đinh Giữa các lá chét còn có

lá giữa và lá bên nhỏ hơn lá chét Đặc trưng đặc tính lá của giống biểu hiện đầy

đủ nhất khi có chùm hoa đầu tiên Năng suất cà chua cao hay thấp phụ thuộcnhiều vào số lượng lá trên cây Lá ít ảnh hưởng tới quá trình quang hợp của cây,bên cạnh đó còn ảnh hưởng tới chất lượng quả, nếu không đủ lá để che quả sẽgây ra hiện tượng nứt và dám quả Diện tích lá lớn hay nhỏ phụ thuộc nhiều vàogiống và kỹ thuật trồng trọt

2.4.4 Hoa

Hoa cà chua thuộc loại hoa hoàn chỉnh bao gồm lá đài, cánh hoa, nhị vànhụy Thuộc loại hoa chùm, hoa đính vào chùm bằng cuống ngắn, ở cuống hoa

có một lớp tế bào riêng rẽ, khi gặp điều kiện không thuận lợi lớp tế bào này sẽchết đi và làm cho hoa bị rụng Hoa cà chua nhỏ, có màu vàng, thường mọcthành chùm Mỗi chu kỳ sống có khoảng 20 chùm, mỗi chùm có từ 5 - 20 hoa.

2.4.5 Quả

Cà chua thuộc loại quả mọng bao gồm vỏ, thịt quả, vách ngăn, giá loãn,

ở giữa có trục Khối lượng quả có sự chênh lệch đáng kể giữa các loài 1 - 2 gđến 200 - 300g Căn cứ vào khối lượng quả chia làm 3 loại: quả nhỏ có khốilượng trung bình dưới 50g, quả trung bình 50 - 100g, quả trên 100g Màu sắcquả cà chua phụ thuộc vào màu sắc vỏ quả và thịt quả Màu sắc quả thay đổitrong quá trình chín thường có từ hồng nhạt đến đỏ thẫm hoặc vàng đến vàngsáng

2.5 Yêu cầu điều kiện ngoại cảnh đối với sinh trưởng và phát triển cây cà chua

2.5.1 Nhiệt độ

Cà chua ưa khí hậu ấm áp, khả năng thích nghi rộng, chịu được nhiệt độcao, nhưng mẫn cảm với rét Cà chua sinh trưởng bình thường trong phạm vinhiệt độ 15 - 35°C Nhiệt độ thích hợp cho cà chua nằm trong giới hạn 22 -24°C Giới hạn nhiệt độ thấp là 10°C và nhiệt độ tối cao là 35°C Hạt nảy mầmtốt ở nhiệt độ 25 - 30°C, nhưng nhiệt độ thích hợp là 29°C Quá trình sinhtrưởng tốt ở nhiệt độ 20 - 22°C, sắc tố hình thành ở nhiệt độ 20°C, quá trìnhchín ở nhiệt độ 24 - 30°C, lớn hơn 35 độ các sắc tố bị phân giải

2.5.2 Ánh sáng

Cà chua là cây trồng không phản ứng với độ dài ngày, có thể ra hoa trongđiều kiện chiếu sáng cả ngày dài lẫn ngày ngắn Cà chua là cây ưu cường độánh sáng mạnh Ánh sáng đầy đủ cây con sinh trưởng tốt, cây ra hoa thuận lợi,năng suất, chất lượng tốt Cây thiếu ánh sáng biểu hiện hình thái bên ngoài yếu

ớt lá nhỏ, mỏng, cây vống, ra hoa quả chậm, năng suất chất lượng giảm

18

2.5.3 Nước

Chế độ nước trong cây ảnh hưởng nhiều đến quá trình sinh lý diền ratrong cây như: Quang hợp, hô hấp, sinh trưởng và phát triển Cây cà chua chịuđược hạn như không chịu được úng Hạt cà chua hút nước 32 - 36% so với khốilượng bản thân để nảy mầm Khi độ ẩm đất 70% thì số lượng hạt nảy mầm caonhất và thu được cây giống cao nhất Độ ẩm thích hợp cho cây cà chua sinhtrưởng phát triển là 70-80% Thiếu nước cây sinh trưởng kém lóng ngắn, lánhỏ, rụng nụ, rụng hoa, rụng quả Thừa nước cũng ảnh hưởng đến sinh trưởngphát triển của cà chua Trong điều kiện độ ẩm không khí cao (95%), cây sinhtrưởng mạnh, lá mềm, mỏng, giảm khả năng chống chịu với điều kiện bất thuận

và sâu bệnh hại Hàm lượng nước trong quả cao, giảm nồng độ các chất hòatan, bảo quản và vận chuyển gặp nhiều khó khăn

2.5.4 Dinh dưỡng

Cà chua có thời gian sinh trưởng dài, thân lá sinh trưởng mạnh, khả năng

ra hoa ra quả nhiều, tiềm năng cho năng suất rất lớn Vì vậy cung cấp đầy đủchất dinh dưỡng là yếu tố và tính chất quyết định đến năng suất và chất lượngquả

Đất phù hợp với cây cà chua là đất thịt nhẹ, đất cát pha, tơi xốp, tưới tiêu

dễ dàng, độ pH từ 5,5 - 7,5 Độ pH thích hợp nhất cho cây cà chua phát triển là

6 - 6,5 Trên đất có pH dưới 5, cây cà chua bị bệnh héo xanh gây hại

Cà chua là loại cây thân lá sinh trưởng mạnh, khả năng ra hoa lớn, vì vậycần cung cấp đủ dinh dưỡng là yếu tố có tính chất quyết định đến năng suất,chất lượng quả Cà chua hút nhiều nhất là kali, sau đó là đạm và ít nhất là lân

Cà chua sử dụng 60% lượng N, 50 - 60% K và 10 - 20% P tổng lượng phân bón

và đất suốt vụ trồng (theo Tạ Thu Cúc và công sự 2007) [6]

- Đạm có tác dụng thúc đẩy sinh trưởng thân lá, phân hóa hoa sớm, sốlượng hoa trên cây nhiều, hoa to tăng năng suất trên một đơn vị diện tích

- Lân có tác dụng kích thích hệ rễ cà chua phát triển, nhất là thời kỳ câycon Bón phân đầy đủ sẽ phân hóa hoa sớm, hình thành chùm hoa sớm, hoa nởsớm, quả chín sớm, rút ngắn thời gian sinh trưởng.

- Kali cần thiết hình thành thân, bầu quả, kali làm cho cây cứng, chắc,tăng khả năng chống chịu sâu hại

- Các yếu tố vi lượng có tác dụng quan trọng đối với sự sinh, trưởng pháttriển của cây: Bo, Mn, Zn, Cu Đặc biệt Bo có vai trò rất lớn trong việc hạnchế rụng hoa, rụng quả Bo thúc đẩy việc hút canxi của cây, tăng trưởng canxicho cây Bón Bo vào thời kỳ cây sắp ra hoa làm tăng tỉ lệ đậu quả Thiếu Bo bộ

lá kém phát triển, chồi đỉnh dễ bị thối, quả bị biến dạng

- Zn (kẽm) thúc đẩy việc sử dụng và chuyển hóa đạm cho cây Cây thiếu

Zn có thể bị giảm 50 % năng suất

- Mn (mangan) thúc đẩy cây nảy mầm sớm, làm cho rễ to khỏe, cây ra hoakết quả nhiều

Bảng 2.1 Nhu cầu dinh dưỡng của cà chua ở các mức năng suất khác nhau

Nguồn: Robert Cowell

2.6 Tình hình sản xuất cà chua trên thế giới và Việt Nam

2.6.1 Tình hình sản xuất cà chua trên thế giới

Trong những năm gần đây, sản xuất cà chua trên thế giới có những biếnđổi cả về diện tích, năng suất, sản lượng số liệu được thể hiện qua bảng sau:

20

Bảng 2.2 Diện tích, năng suất, sản lượng của cà chua trên thế giới

Năm Diện tích (ha) Năng suất (tạ/ha) Sản lượng (tấn)

2014 diện tích trồng là 4.903.097 ha, đến năm 2018 là 4.762.457 ha Về năngsuất mặc dù diện tích trồng có sự thay đổi nhưng năng suất cà chua vẫn tăngdần qua các năm Năm 2014 năng suất 356.484 tạ/ha, năm 2016 diện tích tăngnhưng năng suất trồng lại giảm so với những năm trước Năm 2018 năng suất382.694 tạ/ha, tăng 26,21 tạ/ha so với năm 2014 Sản lượng cà chua có chiềuhướng tăng, đạt 180.945.772 tấn vào năm 2018 tăng 6.158.242 tấn so với năm2013

2.6.2 Tình hình sản xuất cà chua ở Việt Nam

Ở nước ta cà chua được trồng rất lâu đời, cho đến nay cà chua vẫn làloại rau ăn quả chủ lực được nhà nước ưu tiên phát triển

Bảng 2.3: Diện tích, năng suất và sản lượng cà chua ở Việt Nam

Năm Diện tích (ha) Năng suất

(tấn/ha)

Sản lượng (tấn)

2015 23.308,9 39,7 925.362,5

Nguồn: Số liệu của Tổng Cục Thống Kê 2018

Năm 2017 diện tích cà chua khoảng 25,59 nghìn ha, năng suất trungbình 40,5 tấn/ha (Tổng cục Thống kê, 2018) Phần lớn ở nước ta cà chua đượctrồng ở các tỉnh phía Bắc, hiện nay vẫn tập trung lớn ở đồng bằng Sông Hồng,Hải Dương, Bắc Ninh, Hà Tây, Nam Định, chiếm trên 60% diện tích của cảnước Tại các tỉnh phía Nam ước đạt 9.000 ha, chiếm khoảng 40% diện tíchtrồng cà chua cả nước, được trồng nhiều ở các tỉnh như : Lâm Đồng, An Giang,

TP Hồ Chí Minh, Bình Thuận trong đó Lâm Đồng chiếm diện tích lớn nhất,khoảng 7.000 ha, năng suất trung bình đạt 50 - 60 tấn/ha (Nguyễn Thế Thuận,2016) [11]

Cà chua là một trong những mặt hàng có giá trị xuất khẩu cao kể cảdạng tươi và dạng chế biến Ở Việt Nam diện tích gieo trồng cà chua hằng nămbiến động từ 23 - 25 nghìn ha, năng suất trung bình 30 - 40 tấn/ha Mức tiêu thụbình quân đầu người của nước ta là: 3kg/người/năm Tại khu vực Đông Anh,Hoài Đức, Thanh trì (Hà Nội) sản xuất cà chua mỗi năm một sào cho thu nhập

40 - 50 triệu đồng Cà chua là loại cây ngắn ngày, trồng khoảng 2,5 tháng là chothu hoạch trừ chi phí, mỗi sào cà chua lãi từ 20 - 25 triệu đồng/vụ, cao hơnnhiều so với lúa Trồng lúa chỉ giải quyết 230 - 250 công lao động, trong đótrồng cà chua giải quyết được 1100 - 1200 công lao động

2.7 Nghiên cứu về giá thể trồng rau

2.7.1 Tình hình nghiên cứu giá thể trên thế giới

Ở các nước đang phát triển, hỗn hợp đặc biệt gồm đá châu, than mùn, cátkhô có sẵn ở dạng sử dụng được cung cấp ngay cho mục đích thay thế đất Cáctrang trại thâm canh chủ yếu ở các nước đang phát triển thiên về nhập khẩu

22

những hỗn hợp không phải là đất này, không có khả năng khai thác và sử dụngvật liệu sẵn có ở địa phương Thực tế, môi trường nhiệt đới có rất nhiều vật liệu

có thể sử dụng pha chế hỗn hợp bầu trong vườn ươm

- Masstalerz (1997) [13] cho biết ở Mỹ đưa ra công thức phối trộn (tínhtheo thể tích) thành phần phối trộn hỗn hợp bầu bao gồm mùn sét, mùn cát sét

và mùn cát tỉ lệ 1:2:2; 1:1:1 hay 1:2:0 đều cho hiệu quả Cho thêm 5,5-7,7g bột

đá vôi và 7,7-9,6 supe phosphat cho một đơn vị thể tích

- Theo Lawtence; Newell (1950) [14] cho biết Anh sử dụng đất mùn +than bùn + cát thô (tích theo thể tích) có tỉ lệ 2:1:1 để gieo hạt, để trồng cây là7:3:2

2.7.2 Tình hình nghiên cứu giá thể ở Việt Nam

Ở Việt Nam giá thể như xơ dừa, trấu hun, mùn cưa, cát, sỏi vụn, đấtnung xốp, đá trân châu, đá bọt núi lửa, loại vật liệu có nhiều thớ, sợi, đang rấtđược ưa chuộng Có thể dùng đơn lẻ hoặc trộn lại để tận dụng ưu điểm từngloại

Một giá thể tốt phải đảm bảo sự phát triển mạnh khỏe cho cây trồngbằng việc cung cấp một loạt các yếu tố cần thiết sau:

- Có khả năng giữ ẩm, hút ẩm nhanh, thấm nước dễ dàng

- Có khả năng giữ độ thoáng khí

- Có pH trung tính và khả năng ổn định Ph

- Có khả năng tái sử dụng hoặc phân hủy an toàn trong môi trường

- Sạch bệnh không có nguồn nấm bệnh lây nhiễm

- Cung cấp dinh dưỡng thiết yếu cho cây

- Ngô Thị Hạnh (1997) [5] Viện rau quả Hà Nội đưa ra công thức trộngiá thể cho gieo cải bao trong khay gồm đất + cát + phân chuồng + trấu huntheo tỷ lệ 3:1:1:1 và lượng NPK là 500g sunphat amon, 500g supe photphat và170g clorua kali trong 1 tấm giá thể

- Sở NN & PTNT Hà Nội (2003) [10] qua nghiên cứu bước đầu, đưa ra

5 công thức phối trộn giá thể cho 5 loại cây trồng như sau: Cây hồng Đà Lạt:Than bùn 76,5% + bèo dâu 13,5% + 10% đất; cây cảnh: than bùn 76,5% +6,75% trấu + 6,75% bèo dâu + 10% đất; hoa giống: Than bùn 45% + 22,5%trấu + 22,5 bèo dâu + 10% đất; ớt: Than bùn 67,5% + 22,5% trấu hun + 10%đất và cà chua : 67,5% than bùn + 22,5 bèo hoa dâu + 10% đất

2.8 Giới thiệu một số nguyên liệu phối trộn giá thể

2.8.1 Xơ dừa

Đối với người dân Việt Nam thì dừa và xơ dừa đã không còn xa lạ Câydừa gắn bó lâu đời với nhiều nước trong đó có Việt Nam Dừa là cây mang lạirất nhiều lợi ích, từ thân dừa cây che bóng, đến lá dừa, nước của quả dừa Đặcbiệt ngày nay xơ dừa đang được sử dụng nhiều nhất bởi xơ dừa ứng dụng vàđược dùng với nhiều mục đích khác nhau trong nông nghiệp cũng như trongsản xuất Xơ dừa là vỏ của trái dừa mà chúng ta xé ra Là phần của vỏ dạng khô

và thường có màu nâu vàng

Xơ dừa có rất nhiều tác dụng đối với đời sống con người được ứng dụngnhiều trong sản xuất Ngoài ra, xơ dừa khi trộn với các chất hữu cơ cũng nhưvới đất cho độ ẩm rất tốt và hiệu quả Hỗn hợp này có tác dụng giữ được độ ẩm,làm cho đất thêm tơi xốp Tuy nhiên xơ dừa có tác dụng tốt nhưng trong xơ dừavẫn chứa nhiều chất chát chất này nếu chúng ta không ủ kỹ xơ dừa thì khi sửdụng sẽ làm ảnh hưởng rất lớn đến cây trồng, đặc biệt là đối với bộ rễ của cây.Làm ảnh hưởng đến sự phát triển rễ của cây Khi ủ các xơ dừa với hợp chấtkhác, hợp chất xơ dừa có thể sử dụng làm giá thể, đóng trong túi bầu trồng cáccây con, hoặc gieo hạt Hỗn hợp này làm bước đệm đầu tiên cho cây con phát

triển nhanh chóng (theo nguồn tin điện tử baokhuyennong) [21] 2.8.2 Vỏ trấu hun

Vỏ trấu là lớp vỏ ngoài cùng của hạt lúa và được tách ra trong quá trình

24

xay xát Những thành phần này hoàn toàn tự nhiên được dùng cho nhiều mụcđích từ công nghiệp, nông nghiệp Sản phẩm hữu cơ thân thiện môi trường.

Vỏ trấu được hun sử dụng làm phân bón và để lót chuồng trại rất hiệuquả cho các nhà nông chăn nuôi, trồng trọt, với độ hút nước cao 7-14 lít/kg luôngiữ cho chuồng trại sạch sẽ khô thoáng Khi phối hợp với phân gia súc vỏ trấuhun tạo ra một loại phân bón rất tốt cho cây, đặc biệt là cây trồng rau, nó giúpcải tạo đất làm đất tơi xốp thông thoáng, tăng độ phì nhiêu cho đất, kích thích

bộ rễ phát triển sâu rộng (theo nguồn tin báo điện tử thapxanh) [20]

Sử dụng phân gia súc còn là 1 biện pháp xử lý nguồn phế thải gây ôinhiễm môi trường từ chăn nuôi rất hiệu quả Vì trung bình lượng phân do giasúc thải ra trong suốt quá trình sinh trưởng thường gấp 20 lần trọng lượng của

nó Khối lượng các chất thải rất lớn này là nguồn gây ô nhiễm môi trường rấtlớn nếu không được xử lý tốt Đồng thời phân chuồng sau khi được xử lý bóncho cây trồng lại tạo ra sản phẩm phục vụ cho con người

2.8.5 Phân trùn quế

Phân trùn quế hay còn gọi là phân trùn đỏ Đây là loại phân bón thiênnhiên giàu dinh dưỡng có tác dụng kích thích sự tăng trưởng của cây trồng.Không giống như phân chuồng, phân trùn được hấp thu ngay một cách dễ dàngbởi cây trồng Phân trùn không chỉ kích thích cây trồng tăng trưởng mà còntăng khả năng giữ nước trong đất và ngăn ngừa các bệnh về rễ Phân trùn quếcung cấp các chất khoáng cần thiết cho sự phát triển của cây trồng như đạm,lân, kali, canxi, magie, Đồng thời, nó cũng chứa mangan, đồng, kẽm, coban,borat, sắt Các chất này có thể được cây hấp thu ngay mà không như nhữngphân hữu cơ khác phải phân hủy trong đất trước khi cây hấp thụ Sẽ không cóbất cứ rủi ro, hay tình trạng cháy cây xảy ra khi bón phân trùn quế (theo ĐặngGia Trang nhà cung cấp phân trùn quế) [19]

2.8.6 Bã dong riềng

Trong những năm gần đây, dong riềng là cây trồng được trồng nhiều ởmột số tỉnh miền núi phía Bắc như Bắc Kạn, Tuyên Quang, Sơn La, Lai Châu Củ dong riềng sau chế biến lấy tinh bột còn lại lượng bã thải lớn (7075%).Hiện tại, lượng bã này được tận thu rất ít làm thức ăn chăn nuôi (lợn gà, trâubò) Phần lớn bị bỏ thối làm ô nhiễm nước mặt, nước ngầm và ô nhiễm mặt đấtcũng như bầu không khí Theo Tạ Thu Hằng (2015) [4], Một số chỉ tiêu của bãdong riềng: Độ ẩm 84,69%; pH=6,84; N2 tổng số 0,20%; P2O5 tổng số 0,28%;K2O tổng số 0,28%; VSV tổng số 9,5x106

26

PHẦN 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

• ' •

3.1 Đối tượng và vật liệu nghiên cứu

3.1.1 Đối tượng nghiên cứu

- Giống cà chua lai F1 T252 Sản phẩm của công ty cổ phần MSA ViệtNam Xuất xứ Đài Loan Đặc tính thích ứng rộng, chịu nhiệt, chịu bệnh xoăn lávàng lá, năng suất cao, dễ chăm sóc Quả đồng đều, chín màu đỏ đẹp, quả chắcthích hợp cho việc bảo quản xa

3.1.2 Vật liệu nghiên cứu

- Trấu hun, xơ dừa, bã dong riềng, phân lợn tinh chế, phân gà tinh chế,phân trùn quế

+ Trấu hun: Vỏ trấu hun không hoàn toàn, có tính thoát nước, thôngthoáng, nhẹ, xốp không ảnh hưởng đến độ pH, ít nhiễm bệnh

+ Xơ dừa: Xơ dừa là một loại giá thể rẻ tiền có thể pha trộn với khảnăng trao đổi cation và khả năng giữ nước cao, thoát nước tốt

+ Bã dong riềng: Bã dong riềng là hỗn hợp xơ sợi và nước, kích thướcsợi từ 0,2 - 1,5 cm Độ ẩm cao giữ nước tối, độ ẩm nguyên liệu đạt tới 84,69%

+ Phân gà tinh chế: Cung cấp hàm lượng hữu cơ cao, tăng sự phát triểncủa hệ vi sinh vật có ích, trong phân gà có 1,6 % N; 1,8%P và 2% là K

+ Phân lợn tinh chế: Bổ sung chất hữu cơ, tăng chất mùn, giúp cải tạođất, tăng độ phì nhiêu cho đất Trong phân lợn có 0,8%N ; 0,4%P; 0,3%K

+ Phân trùn quế: Cung cấp các chất khoáng cần thiết cho sự phát triểncủa cây như đạm 0,98%, lân 1,05%, kali 0,29%, canxi 1,18%, magie 0,27%

3.2 Địa điểm thời gian nghiên cứu

- Địa điểm: Trung tâm Đào tạo Nghiên cứu Giống Cây Trồng và Vậtnuôi - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên

- Thời gian: Từ tháng 01/2020 đến tháng 08/2020

3.3 Nội dung nghiên cứu

- Phân tích một số chỉ tiêu hóa lý trong giá thể trước khi trồng và giaiđoạn thu hoạch

- Nghiên cứu ảnh hưởng của một số loại giá thể đến sinh trưởng phát

triển, năng suất và chất lượng của giống cà chua lai F1 T252

3.4 Phương pháp bố trí thí nghiệm

- Thí nghiệm được thiết kế theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD),

gồm 6 công thức và ba lần nhắc lại, mỗi lần nhắc lại 5 cây

* Công thức thí nghiệm như sau:

- CT1: (1/4 trấu hun + 1/4 xơ dừa + 1/4 bã dong riềng + 1/4 phân lợntinh chế) + 20% phân trùn quế

- CT2: (1/4 trấu hun + 1/4 xơ dừa + 1/4 bã dong riềng + 1/4 phân lợntinh chế) + 30% phân trùn quế

- CT3: (1/4 trấu hun + 1/4 xơ dừa + 1/4 bã dong riềng + 1/4 phân lợn

tinh chế) + 40% phân trùn quế

tinh chế) + 40% phân trùn quế

xơxơxơ

dừa +dừa +dừa +

1/4 bã dong riềng1/4 bã dong riềng1/4 bã dong riềng

1/4 phân gà1/4 phân gà1/4 phân gà

3.5 Kỹ thuật trồng và chăm sóc cà chua

* Thời vụ trồng: Vụ Xuân Hè 2020

- Gieo hạt giống: Ngày 02/03/2020 ngâm ủ hạt giống

Ngày 03/03/2020 gieo hạt giống

- Trồng cây con vào bầu: Ngày 29/03/2020

- Kết thúc thu hoạch: Ngày 04/07/2020

* Chuẩn bị nhà lưới trồng cây

- Nhà lưới được quét dọn sạch nền, xử lý vôi bột khử trùng, quạt gió đểthông thoáng khí, mái che được rửa sạch đảm bảo khả năng chiếu sáng, đườngống dẫn nước tưới được kiểm tra làm sạch không bị tắc

* Chuẩn bị giá thể trồng và đóng bầu

- Trấu hun: Vỏ trấu đem hun không hoàn toàn (70%)

- Xơ dừa: Bổ sung chế phẩm thuốc trừ bệnh sinh học Tricô-ĐHCT 108

bào tử/g, pha 500g với 500 lít nước tưới đều và ủ trong 30 ngày

- Bã dong riềng: Xử lý bằng cách bổ sung chế phẩm thuốc trừ bệnhsinh học Tricô-ĐHCT 108 bào tử/g, pha 500g với 500 lít nước tưới đều và ủtrong 30 ngày

- Mật độ trồng: 25.000 cây/ha

- Chọn cây có 3 - 4 lá thật, thân cứng, mập lá xanh đậm, không bị sâubệnh hại Trồng mỗi bầu 1 cây

Dải bảo vệ

* Chăm sóc cây cà chua trong nhà lưới:

- Sau khi trồng cây con vào bầu cần tưới nước mỗi ngày 2 lần (sáng,chiều) tưới bằng hệ thống tưới nhỏ giọt trong vòng 30 phút cho mỗi lần tưới,duy trì độ ẩm 70% - 80% đảm bảo cây hồi xanh trong tuần đầu, sau đó tùy vàođiều kiện thời tiết mà có lượng nước tưới, cách tưới khác nhau Các thời kỳphân hóa hoa, ra nụ, hoa rộ và thời kỳ có quả là thời kỳ khủng hoảng nước củacây, vào thời kỳ này cần cung cấp đủ nước cho cây

- Khi cây đạt chiều cao 30 - 40cm thì làm giàn, dùng dây mềm quấn sợidây vào thân cây buộc vào giàn cao Cây sinh trưởng phát triển đến đâu buộcđến đó

- Tỉa cành: Tỉa bỏ những nhánh mọc từ nách lá để tập trung dinh dưỡngcho thân chính và cành cấp 1 ra hoa, quả đồng thời tạo sự thông thoáng choluống Tỉa bỏ lá già, lá vàng, sâu bệnh

- Phòng trừ sâu bệnh chính cho cây cà chua như sâu xanh, sâu đục quả,bệnh héo xanh vi khuẩn, bệnh xoăn lá , bệnh mốc sương cà chua

3.6 Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi

* Các chỉ tiêu theo dõi cho cà chua ở giai đoạn vườn sản xuất:

- Động thái tăng trưởng chiều cao cây (cm): Đo phần thân chính từ cổ

rễ đến ngọn cây, theo dõi định kỳ 7 ngày/ lần

- Động thái ra lá trên thân chính (lá): Đếm số lá thật trên thân chính,theo dõi định kỳ 7 ngày/lần

- Thời gian ra hoa (ngày): Là thời gian từ trồng đến ngày có khoảng 50%

số cây có hoa đầu

- Thời gian đậu quả (ngày): Là thời gian từ trồng đến ngày có khoảng50% số cây có quả đậu

- Thời gian bắt đầu trồng đến khi chín (ngày): Là ngày có khoảng 50%

- Tổng thời gian sinh trưởng (ngày): Tính từ ngày gieo đến khi kết thúc

có quả chín có thể thu hoạch

- Số quả trung bình/cây = Tổng số quả thu được/Tổng số cây cho thu hoạch

- Khối lượng trung bình quả (gram) = Tổng khối lượng quả thu

hoạch/Tổng số quả thu được

- Năng suất lý thuyết (tấn/ha) = Khối lượng TB/quả x Số quả TB/cây x Mật độ trồng

- Năng suất thực thu (tấn/ha) = Khối lượng quả thực thu trên ô thí nghiệm

- Độ Brix (%): đo theo phương pháp khúc xạ kế

- Hàm lượng Nitrat (mg/kg): sử dụng máy đo an toàn thực phẩmGreentest 0808

* Phân tích 1 số chỉ tiêu hóa lý trong giá thể:

- pH và EC của giá thể được xác định bằng cách chiết xuất và hòa vớinước theo tỷ lệ 1:10 (w: v) (Inbar, Hadar và Chen 1993) sau đó trộn đều và giữtrong 2 giờ, trước khi được thực hiện bằng máy đo pH (UltraBasic-UB10;Denver Instrument, New York, NY, USA) và máy đo độ dẫn điện (EC) (máy

đo độ dẫn được sử dụng công nghệ SC-2300; Suntex)

* Đánh giá tình hình sâu bệnh hại:

- Sâu hại: Sâu đục quả đếm tổng số sâu bắt được, mật độ sâu

- Bệnh sương mai, héo xanh Đánh giá mức độ hại bằng cách đếm số cây

bị bệnh và xác định tỉ lệ bị bệnh

Điểm 1: Không bệnh

Điểm 3: Có dưới 20% diện tích thân lá nhiễm bệnh (bị hại nhẹ)

Điểm 5: Có 20% đến 50% diện tích thân lá nhiễm bệnh (bị hại trung bình) Điểm 7: Có trên 50% đến 75% diện tích lá bị bệnh nhiễm nặng (bị bệnh nặng)

Điểm 9: Có trên 75% đến 100 diện tích thân lá bị nhiễm bệnh (bị hại rất nặng)

3.7 Phương pháp xử lý số liệu

- Số liệu tính toán sử dụng phần mềm Excel 2010

- Xử lí số liệu trên phần mềm phân tích thống kê SAS 9.1

4.1 Phân tích một số chỉ tiêu hóa lý trong giá thể trước khi trồng và giai đoạn thu hoạch

Giá thể là nơi cung cấp dưỡng chất cũng như các điều kiện cần thiết để câysinh trưởng và phát triển, cho năng suất và phẩm chất tốt Tính chất hóa học củagiá thể trồng cà chua là những yếu tố vô cùng thiết yếu, ảnh hưởng trực tiếp đếnkhả năng sinh trưởng và phát triển cũng như tạo ra chất lượng quả

Bảng 4.1: Phân tích một số chỉ tiêu hóa lý trong giá thể

trước khi trồng và giai đoạn thu hoạch

pH giai đoạn thu hoạch

EC trước khi trồng (mS/cm)

EC giai đoạn thu hoạch (mS/cm)

Kiểm tra giá thể để đảm bảo các chất dinh dưỡng được cân bằng Đo độ

pH giá thể giúp xác định cây trồng có thích hợp với giá thể hay không qua bảng4.1 nhận thấy pH trước khi trồng dao động trong khoảng 6,5-6,72 thích hợp cho

cà chua phát triển CT5 có giá trị pH cao nhất 6,72 tiếp đến lần lượt là CT6 (6,70),CT4 (6,67), CT3 (6,66), CT2 (6,54), CT1 giá trị pH thấp nhất 6,62

pH giá thể giai đoạn thu hoạch dao động trong khoảng 6,58-6.82 CT6 cógiá trị pH cao nhất 6.82, tiếp đến lần lượt là CT5 (6,80), CT4 (6,77), CT3 (6,73),CT2 (6,66), CT1 giá trị pH thấp nhất 6,62.

Từ kết quả phân tích một số chỉ tiêu hóa lý trong giá thể trước khi trồng vàgiai đoạn thu hoạch ta có biểu đồ pH giá thể trước khi trồng và giai

đoạn thu hoạch

Poly (pH giai đoạn thu hoạch )

Hình 4.1: Biểu đồ pH giá thể trước khi trồng và giai đoạn thu hoạch

Nhìn vào biểu đồ pH giá thể trước khi trồng và giai đoạn thu hoạch chothấy pH giá thể giai đoạn thu hoạch đều cao hơn so với giai đoạn trước khi trồng.CT6 có pH cao nhất cụ thể là trước khi trồng pH=6,70, sau khi trồng pH=6,82.CT1 có giá trị pH thấp nhất cụ thể trước khi trồng pH=6,5 sau khi trồng pH=6,58

pH giá thể là đặc điểm quan trọng yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động

và khả năng sự hấp thu dinh dưỡng của rễ cây pH ảnh hưởng đến khả năng hòatan trong nước Độ tan rất quan trọng bởi vì rễ cây chỉ có thể hút các chất dinhdưỡng hòa tan và không thể hấp thu dinh dưỡng ở dạng rắn Các chất dinh dưỡngnhư Fe, Mn, Zn hòa tan cao ở pH thấp (5,0-6,0) do đó ở pH thấp các chất dinh

pH giai đoạn thu hoạch

-Poly (pH trước khi trồng)

pH trước khi trồng

Đo EC là cách tốt nhất để đo cường độ của các ion trong giá thể Điều nàygiúp bạn theo dõi các chất dinh dưỡng đã có sẵn cho cây trồng Kết quả phân tíchcác mẫu giá thể trồng cà chua được thể hiện qua bảng 4.1 độ dẫn điện (EC) trướckhi trồng dao động trong khoảng 1,74-2,74 mS/cm, cao nhất ở CT6 (2,74 mS/cm),tiếp đến là CT5, CT4, CT3,CT2 với giá trị lần lượt là 2,48; 2,31; 1,87;1,81mS/cm CT1 giá trị EC thấp nhất 1,74 mS/cm.

EC giai đoạn thu hoạch dao động trong khoảng 1,33-2,16 mS/cm Giá trị

EC cao nhất ở CT6 (2,16 mS/cm) tiếp đến lần lượt là CT5 (1,94 mS/cm), CT4(1,82 mS/cm), CT2 (1,43 mS/cm) CT3 (1.41 mS/cm), CT1 giá trị EC thấp nhất1,33 mS/cm

Từ kết quả phân tích một số chỉ tiêu hóa lý trong giá thể trước khi trồng vàgiai đoạn thu hoạch có biểu đồ EC giá thể trước khi trồng và giai

đoạn thu hoạch

2345

Công thức Hình 4.2: Biểu đồ EC giá thể trước khi trồng và giai đoạn thu hoạch

Độ dẫn điện (EC) của giá thể thay đổi đáng kể giữa các công thức, nhìn vàobiểu đồ có thể nhận thấy EC giai đoạn thu hoạch thấp hơn so với trước khi trồng.CT6 có giá trị EC cao nhất cụ thể trước khi trồng 2,74 mS/cm, sau khi trồng 2,16

sinh trưởng cây trồng từ 0,75-3,5 mS/cm Sự giảm EC trước khi trồng và giaiđoạn thu hoạch nguyên nhân là do cây cà chua đã hấp thụ lượng lớn chất dinhdưỡng trong quá trình sinh trưởng, phát triển.

Theo các chuyên gia về phương pháp nông nghiệp thủy canh, chỉ số ECtốt nhất cho cây trồng cần được giữ ổn định ở mức: 1,5 - 2,5 mS/cm Tuy nhiên,tùy theo từng nhóm cây rau ăn lá hay cây rau ăn quả mà EC sẽ ở những mức cụ

thể hơn: Đối với cây rau ăn lá: EC thích hợp trong khoảng 1,6 - 1,8 mS/cm Đối với cây rau ăn quả: EC thích hợp trong khoảng 2 - 2,2 mS/cm (theo nguồn tin

báo điện tử gwall) [16]

4.2 Ảnh hưởng của một số loại giá thể đến sinh trưởng, năng suất và chất lượng quả cà chua

chiều cao cây cà chua

Thân cây là bộ phận chủ yếu mà các khoáng chất được lấy từ đất vậnchuyển qua và cũng là nơi các chất hữu cơ sau khi được tổng hợp trên lá sẽ đượcvận chuyển tới các bộ phận của cây thông qua mạch dẫn Như vậy mối quan hệgiữ bộ phận bên trên và bộ phận bên dưới của cây được điều hòa là do thân cây,vậy nên cần đảm bảo cho thân sinh trưởng và phát triển tốt tạo tiền đề cho cây

có năng suất và chất lượng tốt

Chiều cao cây phụ thuộc vào dinh dưỡng và mùa vụ trong đó chất lượngdinh dưỡng mà cây hút được là quan trọng nhất Thành phần giá thể khác nhauthì chất lượng dinh dưỡng và độ thoáng, tơi xốp khác nhau làm cho khả nănghút chất dinh dưỡng cũng khác nhau Chiều cao cây nói chung, cây cà chua nóiriêng được đánh giá qua động thái tăng trưởng chiều cao thân cây

Kết quả theo dõi ảnh hưởng của giá thể đến động thái tăng trưởng chiều caocây cà chua được trình bày ở bảng 4.2

Bảng 4.2: Ảnh hưởng của giá thể đến động thái tăng trưởng chiều cao

và bén rễ Ở lần theo dõi đầu tiên 10 ngày sau trồng chiều cao cây dao độngtrong khoảng 15 cm - 17,80 cm Cao nhất ở CT4 (17,80 cm), thấp nhất ở CT6(15,00 cm) Khoảng thời gian từ 24 - 45 ngày sau trồng tăng trưởng chiều caorất nhanh cụ thể là sau trồng mỗi lần theo dõi chiều cao cây tăng từ 17 - 20 cm