Xuất phát từ những lý do trên, tôi đã quyết định chọn đề tài “Chất lượng công chức Tư pháp - hộ tịch cấp xã ở thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh” mang tính cấp thiết và phù hợp với yêu cầu thự
Trang 1HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Trang 2HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
NGUYỄN THẾ CHINH
CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC TƯ PHÁP - HỘ TỊCH CẤP XÃ Ở THỊ XÃ TỪ SƠN, TỈNH BẮC NINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
Chuyên ngành: Quản lý công
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn “Chất lượng công chức Tư pháp - hộ tịch cấp xã ở thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh” là nghiên cứu của cá nhân tôi.
Các nội dung nghiên cứu, số liệu và kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực và khách quan
Ngoài ra, những nội dung tham khảo của các tác giả, tổ chức, cơ quan khác đều được trích dẫn và thể hiện đầy đủ trong phần tài liệu tham khảo
Hà Nội, ngày 20 tháng 11 năm 2020
Học viên
Nguyễn Thế Chinh
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Sau một quá trình học tập tại Học viện Hành chính Quốc gia, luận văn
“Chất lượng công chức Tư pháp - hộ tịch cấp xã ở thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh” của tôi đã hoàn thành Đây là kết quả nghiêm túc của người thực hiện
dưới sự hướng dẫn nhiệt tình, tận tâm, đầy trách nhiệm của giảng viên hướngdẫn và sự giúp đỡ của các cơ quan, bạn bè trong lĩnh vực liên quan
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc Học viện Hành chính Quốcgia cùng các thầy cô giáo giảng dạy trong quá trình học, đặc biệt xin bày tỏlòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Phạm Đức Chính - người thầy đã tận tình chỉbảo, hướng dẫn tôi nghiên cứu và hoàn thiện luận văn này
Chắc chắn, luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót do những hạnchế về kiến thức cũng như thực tiễn Tôi rất mong nhận được sự đóng góp củaQuý thầy cô và các bạn đồng nghiệp để luận văn của tôi thêm hoàn thiện, làđộng lực cho tôi tiếp tục học tập và nâng cao năng lực chuyên môn trongnhững năm tháng công tác tiếp theo
Trân trọng!
Trang 5MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ KHOA HỌC CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC TƯ PHÁP - HỘ TỊCH CẤP XÃ 10
1.1 Một số vấn đề về công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã 10
1.1.1 Khái niệm công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã 10
1.1.2 Đặc điểm của công chức chức tư pháp - hộ tịch cấp xã 12
1.1.3 Tiêu chuẩn, nhiệm vụ và quyền hạn của công chức chức tư pháp - hộ tịch cấp xã 13
1.1.4 Vị trí, vai trò của công chức chức tư pháp - hộ tịch cấp xã 18
1.2 Chất lượng công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã 20
1.2.1 Quan niệm về chất lượng và chất lượng thực thi công vụ 20
1.2.2 Các tiêu chí đánh giá chất lượng công chức tư pháp hộ tịch cấp xã 24
1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã 34
1.3.1 Công tác tuyển dụng và sử dụng 34
1.3.2 Hoạt động quy hoạch, đào tạo và bồi dưỡng 36
1.3.3 Cơ sở vật chất và phương tiện làm việc 38
1.3.4 Công tác đánh giá 39
1.3.5 Hoạt động kiểm tra, kiểm soát 41
1.3.6 Văn hóa công sở 42
1.4 Kinh nghiệm về nâng cao chất lượng công chức tư pháp- hộ tịch cấp xã 43 1.4.1 Kinh nghiệm của tỉnh Nam Định 43
1.4.2 Kinh nghiệm của thị xã Tân Uyên - Tỉnh Bình Dương 47
1.4.3 Bài học cho thị xã Từ Sơn 49
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 51 CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC TƯ PHÁP - HỘ
Trang 6TỊCH CẤP XÃ Ở THỊ XÃ TỪ SƠN, TỈNH BẮC NINH 52
2.1 Khái quát về thị xã Từ Sơn 52
2.1.1 Đặc điểm tự nhiên 52
2.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 54
2.2 Thực trạng chất lượng công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã 58
2.2.1 Thực trạng công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã 58
2.2.2 Thực trạng chất lượng công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã 59
2.3 Đánh giá về thực trạng chất lượng công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã 75 2.3.1 Ưu điểm 75
2.3.2 Hạn chế 77
2.3.3 Nguyên nhân hạn chế 79
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 82
CHƯƠNG 3 QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC TƯ PHÁP - HỘ TỊCH CẤP XÃ Ở THỊ XÃ TỪ SƠN, TỈNH BẮC NINH 83
3.1 Quan điểm về chất lượng công chức tư pháp- hộ tịch cấp xã 83
3.1.1 Mục tiêu: 83
3.1.2 Phương hướng: 84
3.2 Đề xuất một số giải pháp về chất lượng công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã 85 3.2.1 Tuyển dụng, sử dụng 85
3.2.2 Quy hoạch, đào tạo và bồi dưỡng 87
3.2.3 Cải thiện cơ sở vật chất và phương tiện làm việc 89
3.2.4 Chính sách đãi ngộ, tạo động lực 90
3.2.5 Đổi mới công tác đánh giá 92
3.2.6 Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát 93
3.2.7 Hoàn thiện văn hóa công sở và văn hóa công vụ 95
3.3 Kiến nghị thực hiện và giải pháp 97
3.3.1 Về quan điểm và chỉ đạo của đảng 99
3.3.2 Một vài kiến nghị thực hiện và giải pháp với thị xã Từ Sơn như sau 100 TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 100
Trang 7KẾT LUẬN 101
TÀI LIỆU THAM KHẢO 102
Trang 8CĐ Cao đẳng
TT, PB, GDPL luậtTuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 9DANH MỤC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 1.1: Các chức danh công chức cấp xã 11
Sơ đồ 1.2 Các nhóm yếu tố đánh giá chất lượng công chức 22
Sơ đồ 1.3 Các tiêu chí đánh giá chất lượng công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã 25
Sơ đồ 2.1 Bản đồ hành chính Thị xã Từ Sơn - Tỉnh Bắc Ninh 53
Trang 10DANH MỤC CÁC BIỂU
Bảng biểu 2.1 Dân số trong độ tuổi lao động của Thị xã Từ Sơn 55Bảng biểu 2.2 Cơ cấu độ tuổi, giới tính của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xãcuả thị xã Từ Sơn 58Bảng biểu 2.3 Trình độ chuyên môn của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xãcủa thị xã Từ Sơn 60Bảng biểu 2.4 Số liệu các vụ việc quản lý hộ tịch hàng năm 64Bảng biểu 2.5 Kết quả khảo sát cán bộ, công chức 12 xã, phường về kỹ nănggiải quyết công việc của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã ở thị xã Từ Sơn 66
Bảng biểu 2.6 Kết quả khảo sát đánh giá của người dân khi đến UBND xã giảiquyết công việc đối với công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã
Từ Sơn 69Bảng biểu 2.7 Tổng hợp số liệu các vụ việc đăng ký hộ tịch tại thị xã TừSơn
71
Trang 11MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Xã, phường, thị trấn (gọi chung là cấp xã) là đơn vị cơ sở trong hệ thốngđơn vị hành chính của Nhà nước Việt Nam Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã
là cơ quan thực hiện chức năng quản lý nhà nước tại địa phương, trực tiếp giảiquyết các mối quan hệ giữa Nhà nước với nhân dân; đưa chủ trương, chínhsách của Đảng và pháp luật của Nhà nước trên mọi lĩnh vực đi vào cuộc sống,trong đó có tư pháp - hộ tịch Tư pháp - hộ tịch vốn dĩ là một lĩnh vực nhiềukhó khăn và phức tạp, đồng thời giữ một vị trí hết sức quan trọng do liên quanđến những quyền lợi cơ bản của công dân Đặc điểm này đòi hỏi công chức tưpháp - hộ tịch phải có hiểu biết sâu, rộng về chuyên môn cũng như thông thạo
về đặc điểm dân cư, tập quán, truyền thống văn hóa, trình độ phát triển của địaphương Chỉ khi đảm bảo những yêu cầu trên, công chức tư pháp - hộ tịch mới
có thể áp dụng một cách linh hoạt pháp luật của nhà nước, từ đó giúp UBNDcấp xã thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về tư pháp - hộ tịch trên địa bànmột cách hiệu quả nhất
Thực tế hiện nay ở đa số các địa bàn cấp xã, công chức tư pháp - hộ tịchđang bộc lộ khá nhiều hạn chế như: số lượng còn thiếu, nghiệp vụ chưa cao;một bộ phận chưa được đào tạo cơ bản về chuyên môn; công tác bồi dưỡngnghiệp vụ chưa được quan tâm đúng mức, chưa thể tiến hành thường xuyên,kịp thời; bố trí, luân chuyển cán bộ chưa hợp lý Những hạn chế này đã phảnánh phần nào chất lượng của công chức tư pháp - hộ tịch ở cấp cơ sở nóichung
Trước thực trạng này, việc tìm hiểu, nghiên cứu cơ sở lý luận về chấtlượng của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã không chỉ mang tính lý luận khoahọc mà còn có ý nghĩa thực tiễn đáp ứng được yêu cầu của việc cải cách hànhchính, cải cách tư pháp trong quá trình hoàn thiện bộ máy nhà nước hiện nay
Trang 12Thị xã Từ Sơn là một trong hai trung tâm kinh tế - văn hóa - giáo dục của tỉnhBắc Ninh, có điều kiện kinh tế - xã hội khá phát triển với nhiều khu côngnghiệp, nhiều làng nghề truyền thống nổi tiếng như Đa Hội, Đồng Kỵ, PhùKhê cùng các trường cao đẳng, đại học Thị xã Từ Sơn theo định hướng pháttriển sẽ trở thành một đô thị công nghiệp - văn hoá - giáo dục quan trọng củatỉnh Do đó, thị xã Từ Sơn đang đứng trước nhiều thời cơ và thách thức mới đòihỏi bộ máy quản lý nhà nước, nhất là bộ máy quản lý ở cấp cơ sở phải thay đổi
để bắt kịp cùng xu thế mới Không thuộc ngoại lệ, chất lượng của công chức tưpháp - hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn cũng còn rất nhiều hạn chế.Bên cạnh những hạn chế chung, do đặc điểm thị xã đang trong quá trình pháttriển kinh tế xã hội khá nhanh, các hoạt động trong xã hội ngày một đa dạnghơn, các phát sinh liên quan đến tư pháp - hộ tịch rất nhiều Điều này càng đòihỏi sự chuyển mình, nâng cao chất lượng nhanh chóng của công chức tư pháp -
hộ tịch nhằm đáp ứng kịp thời theo yêu cầu của công việc
Việc hệ thống hóa được các vấn đề lý luận cũng như chỉ ra các nguyênnhân của những khiếm khuyết, hạn chế về chất lượng công chức tư pháp - hộtịch cấp xã của thị xã sẽ giúp thị xã có những giải pháp phù hợp để khắc phục
Xuất phát từ những lý do trên, tôi đã quyết định chọn đề tài “Chất lượng công chức Tư pháp - hộ tịch cấp xã ở thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh” mang tính
cấp thiết và phù hợp với yêu cầu thực tiễn bởi những lý do sau:
Một là, Công chức tư pháp- hộ tịch cấp xã là một trong 7 chức danh
công chức cấp xã, là bộ phận trực tiếp tổ chức thực hiện việc đưa pháp luật vàothực tiễn cuộc sống của nhân dân, nâng cao ý thức pháp luật của nhân dân trênđịa bàn Vì thế, công chức tư pháp- hộ tịch cấp xã có vai trò quan trọng trongviệc góp phần quản lý nhà nước ở địa phương nhằm duy trì trật tự, ổn định xãhội và tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, thực hiện dân chủ và công bằng
xã hội ở địa phương
Hai là, tính chất và đặc điểm công việc của công chức tư pháp- hộ tịch
cấp xã khá phức tạp nên đòi hỏi công chức thực hiện phải đáp ứng những tiêu
Trang 13chuẩn về chất lượng ở mức cao.
Ba là, thực trạng chất lượng công chức tư pháp- hộ tịch cấp xã ở thị xã
Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh còn có những hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu củatình hình phát triển kinh tế- xã hội của địa phương hiện nay
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến luận văn
Vấn đề chất lượng của công chức luôn là một vấn đề nóng, thu hút nhiều
sự quan tâm, trăn trở của các nhà quản lý và các nhà nghiên cứu dù ở bất cứgiai đoạn nào Đây là đội ngũ làm việc trong khu vực công, công việc của họgắn với những quyền hạn, trách nhiệm, nghĩa vụ rất cụ thể Công chức tư pháp
- hộ tịch cấp xã là một bộ phận của công chức nhà nước, do đó chất lượng củacông chức tư pháp - hộ tịch cũng ảnh hưởng không ít tới chất lượng của cảcông chức
Bàn về chất lượng của công chức Tư pháp - hộ tịch cấp xã, có khá nhiềucác bài báo, công trình nghiên cứu, luận văn viết về các khía cạnh có liênquan Nhiều công trình nghiên cứu tiêu biểu về chất lượng của đội ngũ đã đượccông bố trên các sách báo, các kênh thông tin đại chúng Cho đến nay, đã cónhiều công trình, đề tài nghiên cứu, luận án, luận văn đề cập đến vấn đề về xâydựng cán bộ, công chức và nâng cao năng lực, chất lượng cán bộ, công chức ởnước ta như:
- TS Nguyễn Thị Tuyết Mai - Chủ biên (2007), Nâng cao năng lực tổ
chức thực tiễn của cán bộ chủ chốt cấp xã qua khảo sát ở đồng bằng Sông Hồng, Nxb Chính trị quốc gia, HN.
- TS Thang Văn Phúc, TS Nguyễn Minh Phương - đồng chủ biên
(2005), Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức.
- PGS.TS Nguyễn Phú Trọng, PGS.TS Trần Xuân Sơn, đồng chủ biên
(2001), Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong
thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, Nxb CTQG, HN.
- TS Nguyễn Minh Sản (2009), Pháp luật về cán bộ, công chức chính
Trang 14quyền cấp xã ở Việt Nam hiện nay - những vấn đề lý luận và thực tiễn, Sách
chuyên khảo, Nxb Chính trị - Hành chính, Hà Nội
- ThS Nguyễn Thế Vịnh, Ths Đinh Ngọc Giang - đồng chủ biên (2009),
Tiếp tục hoàn thiện chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức cơ sở, Nxb
Chính trị quốc gia, HN
Một số luận văn:
Luận văn “Nâng cao chất lượng công chức cấp xã trên địa bàn tỉnh Cao
Bằng” (năm 2018) của tác giả Bế Ngọc Duy, tác giả đã phân tích để nói lêný
nghĩa lý luận và thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt độngcông vụ của CC cấp xã nới riêng và hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị
cơ sở tỉnh Cao Bằng hiện nay
Luận văn “Nâng cao năng lực công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã trên
địa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh” (năm 2017) của tác giả Nguyễn Hữu Hải
đề cập sâu về năng lực của công chức, một trong các nhóm tiêu chí được sửdụng để đánh giá chất lượng của công chức Luận văn tập trung làm rõ các yếu
tố cấu thành năng lực của công chức, từ đó đối chiếu với thực tiễn về năng lựccủa công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã tại thị xã Từ Sơn, tìm ra hạn chế vànguyên nhân, đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực cho họ
Luận văn “Nâng cao năng lực công chức tư pháp - hộ tịch phường trên
địa bàn quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội” (năm 2018) của tác giả Nguyễn
Thị Bích Hường, Luận văn đã đánh giá được thực trạng năng lực công chức tưpháp - hộ tịch phường trên địa bàn quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội Đồngthời, Luận văn đã đề xuất được các giải pháp nâng cao năng lực của công chức
tư pháp - hộ tịch phường trên địa bàn quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội trongthời gian tới
Luận văn “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã tại
huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị” (năm 2018) của tác giả Nguyễn Nhật Linh
tập trung phân tích sâu và trực diện vào các tiêu chí đánh giá và hoạt động nâng
Trang 15cao chất lượng cán bộ, công chức cấp xã Tác giả đưa ra cả nhóm giải phápchung và nhóm giải pháp dành riêng cho cán bộ, công chức của địa bàn nghiêncứu đểnâng cao chất lượng.
Luận văn “Năng lực công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã huyện Gia Viễn,
tỉnh Ninh Bình” (năm 2016) của tác giả Hoàng Thị Thúy Vân tập trung vào các
vấn đề lý luận về năng lực công chức, tìm hiểu và đánh giá thực trạng về vấn
đề này của huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình Trên cơ sở đó, các phương hướng,giải pháp được đưa ra để góp phần nâng cao năng lực của công chức tư pháp -
hộ tịch cấp xã trên địa bàn
Tạp chí và các công trình nghiên cứu khác
TS Tạ Ngọc Hải có bài viết “Chất lượng công chức và chất lượng đội
ngũ công chức” đăng trên tạp chí Tổ chức nhà nước ngày 08/02/2018 Tác giả
chỉ ra ba nhóm yếu tố phản ánh chất lượng cá nhân mỗi công chức: tâm lực, thểlực và trí lực, đồng thời đưa ra các tiêu chí đánh giá chất lượng công chức vànội dung của các tiêu chí đó
Th.S Hoàng Thị Hoài Hương có Bài tạp chí “Tiêu chí và giải pháp đánh
giá chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã” được đăng trên tạp chí Quản
lý nhà nước, tháng 11/2018 phân tích trực tiếp đến thực trạng của công tácđánh giá chất lượng và đưa ra các tiêu chí đánh giá chất lượng của cán bộ côngchức cấp xã Tác giả cho rằng các tiêu chí này là những yếu tố cơ bản có tínhquyết định đến năng lực của người cán bộ chính quyền cấp cơ sở
Bài viết của GS.TS Dương Xuân Ngọc bài nghiên cứu (2 kỳ) đăng trêntrang thông tin điện tử của Hội đồng Lý luận Trung ương tháng 6/2019 đề cậpđến sự thay đổi nhận thức lý luận về cán bộ, công chức của nhà nước phápquyền Việt Nam, đồng thời chỉ ra những ưu điểm và hạn chế, yếu kém của độingũ này Tuy không nói trực tiếp và chuyên sâu về chất lượng đôi ngũ cán bộ,công chức, nhưng các phân tích của tác giả về ưu nhược điểm đều có sự liênquan, hàm ý về chất lượng của cán bộ, công chức
Trang 16Bài viết của nhóm phóng viên xây dựng Đảng và Thường trú về “Nâng
cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở” (3 kỳ) đăng trên báo Nhân dân điện tử
tháng 12/2019 không đề cập ở khía cạnh lý luận mà chỉ ra những bất cập, hạnchế trong thực tiễn về chất lượng công chức của một số địa phương Bài viếtcũng phân tích và khẳng định để xây dựng công chức tiêu biểu thì cần chútrọng vào các giải pháp nâng cao chất lượng công chức, đặc biệt là trình độ, kỹnăng, phong cách gần dân, sát dân cần được đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyệnkhông ngừng
Tác giả Đỗ Quỳnh Liên (Báo Tuyên Quang) với bài viết “Mấy khía cạnh
lý luận về cán bộ, công chức cấp cơ sở” trích đăng trên Tạp chí của Ban Tuyên
giáo Trung ương tháng 03/2019 chỉ phân tích trên phương diện lý luận chung
về cán bộ, công chức cấp cơ sở Tác giả làm rõ khái niệm về công chức và chấtlượng công chức nói chung, đồng thời phân tích sâu hơn về chất lượng cán bộ,công chức cơ sở Từ những phân tích đó, tác giả cũng đưa ra tiêu chí đánh giáchất lượng cán bộ, công chức cấp cơ sở bao gồm: phẩm chất chính trị, đạo đức,lối sống; năng lực chuyên môn và kỹ năng công tác; uy tín trong công tác; chấtlượng và hiệu quả thực hiện công việc được giao và năng lực tổ chức, quản lý.Bên cạnh đó là các nhóm yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng cán bộ, công chứcgồm: nhóm yếu tố khách quan (như: chế độ, chính sách - khen thưởng; kỷluật); nhóm yếu tố chủ quan (tinh thần trách nhiệm làm việc, ý thức tổ chức kỷluật)
Nhìn chung, các công trình nghiên cứu trên đây đều chỉ ra các ưu nhượcđiểm cũng như các yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng công chức nói chung vàcấp cơ sở nói riêng Riêng đối với công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã, một sốluận văn khai thác sâu vào khía cạnh năng lực của công chức - một trongnhững tiêu chí để đánh giá chất lượng chung của công chức Tuy nhiên, châtlượng công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã là khái niệm bao hàm ý nghĩa rộnghơn, không chỉ là trình độ, kỹ năng mà cả yếu tố thể chất cũng trở thành một
Trang 17tiêu chí, điều kiện cần thiết trong việc đánh giá chất lượng công chức Do đó,công trình nghiên cứu của tác giả cũng chú trọng vào nội dung lý luận chưathực sự hoàn chỉnh này để hệ thống hóa khung lý thuyết khi nghiên cứu về chấtlượng công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã.
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích:
Luận văn trên cơ sở làm rõ lý luận chung về chất lượng công chức tưpháp- hộ tịch cấp xã ở thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh Đánh giá tình hình thựctrạng để đưa ra một số kiến nghị, giải pháp thiết thực nhằm nâng cao chấtlượng công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn dựa trênviệc tổng hợp số liệu, phân tích, đánh giá thực trạng công chức tư pháp - hộtịch tại 12 đơn vị hành chính cấp xã của Từ Sơn
- Tìm hiểu và phân tích thực trạng chất lượng công chức tư pháp - hộtịch cấp xã của thị xã Từ Sơn, đánh giá ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân củahạn chế về chất lượng của công chức tư pháp- hộ tịch cấp xã tại đây
- Đề xuất những giải pháp khắc phục các hạn chế và nâng cao chất lượngcông chức tư pháp - hộ tịch cấp xã của thị xã
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
Đối tượng nghiên cứu:
- Những vấn đề liên quan đến chất lượng công chức tư pháp - hộ tịch cấpxã
- Khảo sát bằng phiếu đối với người dân khi đến UBND xã, phường trên
Trang 18địa bàn thị xã Từ Sơn để giải quyết các vấn đề liên quan đến công chức tưpháp- hộ tịch.
bộ, công chức cấp xã trong giai đoạn hiện nay làm định hướng cho đề tài Trên
cơ sở lý thuyết về quản lý công và quản lý nhân sự hành chính để làm khung lýthuyết cho đề tài
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp duy vật biện chứng vàduy vật lịch sử Ngoài ra, luận văn còn sử dụng một số phương pháp nghiêncứu như:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu, văn kiện
- Phương pháp tổng hợp, thống kê, phân tích
- Phương pháp so sánh, đánh giá
- Phương pháp điều tra xã hội học
+ Số phiếu phát ra và thu về là 100
+ Thời gian từ tháng 8 năm 2019 đến tháng 9 năm 2019
+ Địa điểm khảo sát ở 5 xã và 7 phường ở thị xã Từ Sơn
+ Người thực hiện Nguyễn Thế Chinh
- Phương pháp chuyên gia
Trang 19Ngoài ra, còn kết hợp một số phương pháp kỹ thuật khác để xử lý số liệuthu thập được như chương trình Word, Excel.
6 Những đóng góp của luận văn
Về mặt lý luận:
Hệ thống hóa và làm rõ được những vấn đề lý luận căn bản về công chức
và chất lượng công chức nói chung và công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã nóiriêng (bao gồm cả cơ sở khoa học và cơ sở pháp lý mới nhất)
Về mặt thực tiễn:
- Tổng hợp, mô tả thực trạng chất lượng công chức tư pháp - hộ tịch cấp
xã trên địa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh trong giai đoạn 2016 - 2019
- Phân tích, đánh giá trên cơ sở khoa học về thực trạng chất lượng củacông chức tư pháp - hộ tịch cấp xã tại thị xã Từ Sơn, từ đó đề xuất các giảipháp cụ thể cho địa phương để nâng cao chất lượng công chức tư pháp - hộ tịchcấp xã tại đây
- Các kết quả nghiên cứu của luận văn có thể sử dụng như một nghiêncứu, báo cáo độc lập để chính quyền thị xã Từ Sơn tìm hiểu, thẩm định, và vậndụng vào thực tế địa phương
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, nội dung của luận văn bao gồm 03chương, cụ thể như sau:
Chương 1 Cơ sở khoa học chất lượng công chức tư pháp - hộ tịch cấp
Trang 20CÔNG CHỨC TƯ PHÁP - HỘ TỊCH CẤP XÃ
• •
1.1 Một số vấn đề về công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã
1.1.1 Khái niệm công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã
Trước hết, cần bắt đầu từ khái niệm “công chức” Trong hơn 11 năm kể
từ khi ra đời vào 13/11/2008, Luật Cán bộ, công chức năm 2008 là văn bảnpháp lý có giá trị cao nhất đã giải thích rõ ràng về thuật ngữ “công chức” và
“công chức cấp xã” Điều 1 Luật số 52/2019/QH14 ban hành ngày 25/11/2019,sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức đãchính thức sửa đổi khái niệm về công chức như sau:
“Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vàongạch, chức vụ, chức danh tương ứng với vị trí việc làm trong cơ quan củaĐảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương,cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà khôngphải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơquan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quanphục vụ theo chế độ chuyên nghiệp, công nhân công an, trong biên chế vàhưởng lương từ ngân sách nhà nước.”
Như vậy, về mặt pháp lý, khái niệm công chức đã được làm rõ trong mộtluật riêng, phân biệt với các khái niệm vốn có nhiều tương đồng, dễ nhầm lẫn
là “cán bộ” và “viên chức” Công chức chính là một bộ phận của nguồn nhânlực xã hội nói chung và nguồn nhân lực khu vực công nói riêng Họ làm việctrong khối cơ quan Đảng, tổ chức chính trị xã hội, cơ quan nhà nước, cơ quanQuân đội và Công an, hưởng lương từ ngân sách nhà nước, là chủ thể trực tiếptham gia vận hành, điều khiển toàn bộ hoạt động của các cơ quan này Do đó,hiệu quả trong hoạt động của công chức sẽ đóng góp vào hiệu quả chung củahoạt động cơ quan nhà nước bên cạnh sự đóng góp của các đối tượng khác làcán bộ, viên chức, người lao động
Trang 21Về công chức cấp xã, khoản 3 điều 4 Luật Cán bộ, công chức 2008 chỉ
rõ “ công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chứcdanh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, trong biên chế vàhưởng lương từ ngân sách nhà nước” Vì vậy, công chức cấp xã cũng là một bộphận trong công chức nhà nước nói chung, bao gồm cả công chức được luânchuyển, điều động, biệt phái về cấp xã và đều do cấp huyện quản lý Côngchức cấp xã bao gồm 07 chức danh, được minh họa như hình sau:
Sơ đồ 1.1: Các chức danh công chức cấp xã
Trong đó, lưu ý đặc biệt với một số chức danh:
- Trưởng Công an (áp dụng đối với xã, thị trấn chưa tổ chức công anchính quy theo quy định của Luật Công an nhân dân số 37/2018/QH14);
- Công chức Địa chính - xây dựng - đô thị và môi trường (đối với địabàn là phường hoặc thị trấn) hoặc công chức Địa chính - nông nghiệp - xâydựng và môi trường (đối với địa bàn xã)
Như vậy, công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã, theo luật quy định, là mộttrong bảy chức danh của công chức cấp xã Dưới góc độ là một công chức, họđương nhiên phải thực hiện những nghĩa vụ và đồng thời được hưởng những
Trang 22quyền lợi của công chức mà pháp luật quy định Còn dưới góc độ chuyên môn,cùng với các chức danh công chức cấp xã khác, công chức tư pháp - hộ tịch cónhiệm vụ tham mưu, giúp UBND cấp xã thực hiện công tác QLNN về lĩnh vựcriêng của mình trên địa bàn xã Đó là tất cả các công việc trong phạm vi hay cóliên quan đến vấn đề tư pháp- hộ tịch theo quy định pháp luật tại địa phương.
Tóm lại, công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã được hiểu là những côngdân Việt Nam được tuyển dụng vào làm việc tại UBND cấp xã, có trách nhiệmtham mưu, đề xuất các giải pháp giúp UBND cấp xã tổ chức và điều hành cáchoạt động quản lý nhà nước về tư pháp- hộ tịch trong phạm vi địa phương
1.1.2 Đặc điểm của công chức chức tư pháp - hộ tịch cấp xã
Như đã trình bày ở trên, công chức tư pháp - hộ tích cấp xã là một bộphận của công chức cấp xã - những người hoạt động theo nhiệm vụ, quyền hạn
mà pháp luật quy định, phải chịu trách nhiệm trước pháp luật, trước nhân dânđịa phương và cơ quan quản lý cấp trên về hoạt động của mình Do đó, đặcđiểm của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã gắn liền với vị trí, chức năng,nhiệm vụ, tiêu chuẩn trong tổ chức hoạt động của chính quyền cấp xã, cụ thểnhư: công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã làm công tác chuyên môn về lĩnh vực
tư pháp- hộ tịch trong phạm vi địa phương; là cấp thấp nhất trong hệ thốngngành tư pháp, chịu sự quản lý về chuyên môn nghiệp vụ của Phòng Tư phápcấp huyện; được tuyển dụng theo những quy định của pháp luật hoặc có thểluân chuyển công tác theo yêu cầu của tổ chức về sắp xếp nhân sự, tuyển dụngtheo chính sách thu hút, cử tuyển
Ngoài những đặc điểm chung được chi phối bởi các tính chất của hệthống tổ chức bộ máy quản lý nhà nước, công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã cónhững đặc trưng như:
Hiện nay, công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã phần lớn là người của địaphương, gần gũi gắn bó với dân, trực tiếp giúp UBND xã tổ chức triển khai cácchủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước Vì vậy, họ
Trang 23khá am hiểu các phong tục, tập quán, tâm lý của người dân trên địa bàn Đây làđặc điểm cực kỳ thuận lợi trong quá trình tuyên truyền, vận động, thuyết phụcnhân dân thực hiện tốt các chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật củaĐảng và nhà nước Tuy nhiên, đây lại cũng là điểm hạn chế do công chức tưpháp - hộ tịch cấp xã nhiều người vừa làm công chức nhà nước tại địa phươngvừa sản xuất kinh doanh ở gia đình Thu nhập chính của họ đến từ kết quả sảnxuất kinh doanh của gia đình mà không phải từ lương và phụ cấp cho công việc
họ đang đảm nhiệm trong cơ quan nhà nước Chính vì vậy, rất khó để họ toàntâm, toàn ý cho công việc dẫn tới hiệu quả công việc chưa tốt Không chỉ thế,
do bản thân là người địa phương, chịu nhiều ảnh hưởng từ phong tục, tập quán,
từ các mối quan hệ huyết thống nên việc giải quyết công việc còn nặng về
“tình” thay vì coi trọng về “lý”, thậm chí nhiều trường hợp còn làm trái quyđịnh của pháp luật do nể nang, cảm tính, quan hệ người nhà
Công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã còn phải kiêm nhiệm nhiều côngviệc, chủ yếu là các cán bộ chuyên trách cấp xã luân chuyển sang, không quathi tuyển, thậm chí nhiều người chưa hoàn thiện bằng cấp chuyên môn, songsong vừa học vừa làm, xử lý công việc bằng kinh nghiệm thực tế Do thiếu đàotạo bài bản nên trình độ năng lực của công chức tư pháp- hộ tịch cấp xã cònnhiều hạn chế, vấn đề này trở thành một bài toán mà chính quyền cấp xã phải
có được lời giải càng sớm càng tốt, hay nói cụ thể là việc nâng cao năng lựccông chức tư pháp- hộ tịch cấp xã là cần thiết, quan trọng, phải hoàn thiện đểđáp ứng được yêu cầu công việc đặt ra ngày càng nhiều và phức tạp
1.1.3 Tiêu chuẩn, nhiệm vụ và quyền hạn của công chức chức tư pháp - hộ tịch cấp xã
*Tiêu chuẩn của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã
Công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã buộc phải đáp ứng đầy đủ các tiêuchuẩn chung và tiêu chuẩn cụ thể áp dụng với công chức theo quy định củapháp luật
Trang 24*Tiêu chuẩn chung:
Điều 3 Nghị định số 112/2011/NĐ-CP ngày 05/12/2011 về công chức
xã, phường, thị trấn quy định các tiêu chuẩn chung của công chức cấp xã (trong
đó có công chức Tư pháp - hộ tịch) như sau:
- Hiểu biết về lý luận chính trị, nắm vững quan điểm, chủ trương, đườnglối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước;
- Có năng lực tổ chức vận động nhân dân ở địa phương thực hiện cóhiệu quả chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhànước;
- Có trình độ văn hóa và trình độ chuyên môn, nghiệp vụ phù hợp yêucầu nhiệm vụ, vị trí việc làm, có đủ năng lực và sức khỏe để hoàn thành nhiệm
vụ được giao
* Tiêu chuẩn cụ thể:
Điều 1 Thông tư số 13/2019/TT-BNV ngày 06/11/2019 hướng dẫn một
số quy định về cán bộ, công chức cấp xã và người hoạt động không chuyêntrách ở cấp xã ở thôn, tổ dân phố quy định các tiêu chuẩn cụ thể về độ tuổi vàtrình độ của công chức cấp xã như sau:
- Độ tuổi: Đủ 18 tuổi trở lên;
- Trình độ giáo dục phổ thông: Tốt nghiệp trung học phổ thông;
- Trình độ chuyên môn nghiệp vụ: Tốt nghiệp đại học trở lên của ngànhđào tạo phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ của từng chức danh công chức cấp xã;
- Trình độ tin học: Được cấp chứng chỉ sử dụng công nghệ thông tintheo chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin cơ bản quy định tại Thông tư
số 03/2014/TT-BTTTT ngày 11 tháng 3 năm 2014 của Bộ Thông tin và truyềnthông
Ngoài ra, đối với riêng lĩnh vực hộ tịch, khoản 2 điều 72 Luật Hộ tịch
2014 còn quy định các tiêu chuẩn của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã:
- Có trình độ từ trung cấp luật trở lên và đã được bồi dưỡng nghiệp vụ
Trang 25* Nhiệm vụ của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã
Điều 2 Thông tư số 13/2019/TT-BNV ngày 06/11/2019 hướng dẫn một
số quy định về cán bộ, công chức cấp xã và người hoạt động không chuyêntrách ở cấp xã ở thôn, tổ dân phố chỉ rõ công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã phảithực hiện các nhiệm vụ như sau:
Thứ nhất, tham mưu, giúp UBND cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ,
quyền hạn của UBND cấp xã trong các lĩnh vực tư pháp và hộ tịch trên địa bàntheo quy định của pháp luật
Thứ hai, công chức tư pháp - hộ tịch trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ
sau:
Phổ biến, giáo dục pháp luật; quản lý tủ sách pháp luật, xây dựng xã đạtchuẩn tiếp cận pháp luật; tổ chức phục vụ nhân dân nghiên cứu pháp luật; theodõi việc thi hành pháp luật và tổ chức lấy ý kiến nhân dân trên địa bàn cấp xãtrong việc tham gia xây dựng pháp luật;
Thẩm tra, rà soát các văn bản quy phạm pháp luật của HĐND và UBNDcấp xã báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định; tham gia công tácthi hành án dân sự trên địa bàn;
Thực hiện nhiệm vụ công tác tư pháp, hộ tịch, chứng thực, chứng nhận
và theo dõi về quốc tịch, nuôi con nuôi; số lượng, chất lượng về dân số trên địabàn cấp xã theo quy định của pháp luật; phối hợp với công chức Văn hóa - xã
Trang 26hội hướng dẫn xây dựng hương ước, quy ước ở thôn, tổ dân phố và công tácgiáo dục tại địa bàn;
Chủ trì, phối hợp với công chức khác thực hiện công tác hòa giải ở cơsở; xử lý vi phạm hành chính, giúp UBND cấp xã xây dựng và quản lý cơ sở
dữ liệu về hộ tịch trên địa bàn;
Thứ ba, thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật
chuyên ngành và do Chủ tịch UBND cấp xã giao
Riêng trong lĩnh vực hộ tịch, theo điều 73 Luật Hộ tịch 2014 quy định,công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã có nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:
a) Tuân thủ quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật
đ) Chủ động kiểm tra, rà soát để đăng ký kịp thời việc sinh, tử phát sinhtrên địa bàn
Đối với địa bàn dân cư không tập trung, điều kiện đi lại khó khăn, cách
xa trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã, công chức tư pháp - hộ tịch báo cáo Ủy bannhân dân cấp xã cho tổ chức đăng ký lưu động đối với việc khai sinh, kết hôn,khai tử;
e) Thường xuyên trau dồi kiến thức pháp luật để nâng cao năng lực vànghiệp vụ đăng ký hộ tịch; tham gia các lớp bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ
do Ủy ban nhân dân hoặc cơ quan tư pháp cấp trên tổ chức;
g) Chủ động báo cáo, đề xuất Ủy ban nhân dân cùng cấp phối hợp với cơ
Trang 27quan, tổ chức kiểm tra, xác minh về thông tin hộ tịch; yêu cầu cơ quan, tổchức, cá nhân cung cấp thông tin để xác minh khi đăng ký hộ tịch; phối hợpvới cơ quan Công an cùng cấp cung cấp thông tin hộ tịch cơ bản của cá nhâncho Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
* Quyền hạn của công chức tư pháp- hộ tịch cấp xã
Thứ nhất, giúp Uỷ ban nhân dân xã thực hiện một số việc về quốc tịch
thuộc thẩm quyền theo quy định pháp luật
Ngày 13 tháng 11 năm 2008, Luật Quốc tịch Việt Nam số: 24/2008/QH12được ban hành tiếp tục kế thừa các quy định của Luật Quốc tịch Việt Nam năm
1998 và các văn bản hướng dẫn thi hành, đồng thời mở rộng các nội dung liênquan quản lý Nhà nước về quốc tịch đối với người Việt Nam định cư ở nướcngoài và đăng ký quốc tịch Việt Nam, bãi bỏ nguyên tắc một quốc tịch, nớilỏng các điều kiện xin nhập, trở lại quốc tịch Việt Nam nhằm tạo điều kiện chongười Việt Nam định cư ở nước ngoài có quốc tịch Việt Nam, tránh tình trạngngười Việt Nam định cư ở nước ngoài không có quốc tịch
Thông qua công tác quản lý và đăng ký hộ tịch,công chức tư pháp - hộtịch có nhiệm vụ giúp Uỷ ban nhân dân xã quản lý các loại giấy tờ liên quanđến nhân thân của mỗi người, chứng minh nguồn gốc xuất thân của mỗi cánhân Đồng thời phối hợp với các cơ quan có liên quan trong việc xác minhtính chính xác và trung thực của các hồ sơ đăng ký, xin nhập quốc tịch theoyêu cầu của các cơ quan có liên quan
Thứ hai, thực hiện rà soát, thống kê nhu cầu giúp đỡ pháp luật, các vướng
mắc của đối tượng được trợ giúp pháp lý
Công chức tư pháp - hộ tịch chủ động tham mưu, đề xuất với Uỷ ban nhândân xã phối hợp chặt chẽ với các Trung tâm trợ giúp pháp lý để tham gia thựchiện trợ giúp pháp lý cho người nghèo và các đối tượng chính sách theo quyđịnh của pháp luật, cụ thể:
+ Tuyên truyền, giải thích về các tổ chức quản lý và hoạt động trợ giúp
Trang 28pháp lý của Nhà nước để cung cấp cho người dân những hiểu biết cần thiết vềtrợ giúp pháp lý.
+ Tham mưu với Uỷ ban nhân dân xã cấp cho các đối tượng trợ giúp pháp
lý các giấy tờ cần thiết để xuất trình với tổ chức trợ giúp pháp lý, giải quyết cáckiến nghị do tổ chức trợ giúp pháp lý chuyển đến
+ Tham gia làm cộng tác viên cho trung tâm trợ giúp pháp lý, phối hợpvới trung tâm trợ giúp pháp lý trong các hoạt động trợ giúp pháp lý lưu động ở
cơ sở hoặc trong các vụ việc trợ giúp pháp lý cụ thể ở cơ sở, thống kê đốitượng, nhu cầu trợ giúp và giới thiệu, hướng dẫn đối tượng tới các trung tâm đểđược hưởng trợ giúp pháp lý, cung cấp các văn bản pháp luật, thông tin phápluật cho nhân dân khi có nhu cầu, thông tin về các hoạt động pháp luật đểngười dân quan tâm, theo dõi, đóng góp khi cần thiết
+ Thực hiện trợ giúp pháp lý cho người nghèo, đối tượng chính sách tạinơi tiếp dân của Uỷ ban nhân dân theo sự hướng dẫn của trung tâm trợ giúppháp lý, lồng ghép trợ giúp pháp lý trong các lĩnh vực thuộc chức năng, nhiệm
vụ của tư pháp - hộ tịch cấp xã như: chứng thực, quản lý hộ tịch, thi hành án,
1.1.4 Vị trí, vai trò của công chức chức tư pháp - hộ tịch cấp xã
Trong rất nhiều bài báo cũng như các bài viết nghiên cứu khoa học, côngchức tư pháp - hộ tịch luôn được ví như “người gác cổng” về pháp luật choUBND Cấp xã là địa bàn cơ sở gần dân nhất, là nơi trực tiếp triển khai các chủtrương về chinh sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước trong mọi lĩnh vực vàothực tiễn cuộc sống của nhân dân, nâng cao ý thức pháp luật của nhân dân, gópphần duy trì trật tự, ổn định xã hội, thực hiện dân chủ và công bằng xã hội ở cơ
sở Hay nói cách khác cấp xã chính là cầu nối gắn kết Đảng, Nhà nước vớiNhân dân Sinh thời, chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói "cấp xã là gần gũi dân nhất,
là nền tảng của hành chính Cấp xã làm được việc thì mọi việc đều xong xuôi”
Dưới góc độ quản lý nhà nước, công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã là bộphận chuyên môn, chịu sự phân công, chỉ đạo trực tiếp của chính quyền cơ sở,
Trang 29đồng thời chịu sự hướng dẫn, kiểm soát về chuyên môn của các cơ quan tưpháp cấp trên Họ cũng là một thành phần trong tổ chức nhân sự của bộ máychính quyền cơ sở nên chất lượng của công chức tư pháp - hộ tịch cũng có ảnhhưởng đến chất lượng chung của công chức.
Trong các công việc thuộc chức trách, công chức tư pháp - hộ tịch cấp
xã đóng vai trò rất quan trọng, từ việc tham mưu xây dựng và ban hành văn bảnpháp luật, tham mưu giải quyết khiếu nại, tố cáo cho đến việc thực hiện côngtác khác như hộ tịch, chứng thực, đến phối hợp với các cơ quan chuyên mônkhác để giải quyết các vấn đề của cấp xã Công việc của họ liên quan đến phápluật, hộ tịch vốn là các hoạt động tạo cơ sở pháp lý để người dân được côngnhận các quyền con người, quyền, nghĩa vụ công dân và để Nhà nước bảo hộcác quyền, lợi ích hợp pháp của họ Để việc ban hành các kế hoạch, công văn,
tờ trình, quyết định hành chính có tính thực thi, không bị chồng chéo; trả lờiđơn thư, chứng thực đúng thẩm quyền, tránh khiếu kiện; tuyên truyền phổ biếngiáo dục pháp luật, giải quyết khiếu nại, tố cáo, hòa giải cơ sở hợp tình hợp lý,người dân nhận ra cái đúng cái sai , công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã chính
là người đầu tiên tiếp cận vấn đề, vận dụng kiến thức luật pháp, từ đó thammưu cho UBND tiến hành thực hiện giải quyết theo đúng quy trình và thẩmquyền
Tóm lại, không thể phủ nhận công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã có vaitrò quan trọng, đóng góp không nhỏ vào sự ổn định tình hình kinh tế, xã hộicủa địa phương Cùng với các chức danh công chức cấp xã khác, công chức tưpháp - hộ tịch cũng góp phầnquyết định đến sự thành công hay thất bại của quátrình phát triển kinh tế, sự ổn định xã hội của địa phương Vì vậy, cần nhìnnhận và đánh giá chuẩn xác về vị trí cũng như vai trò của công chức tư pháp -
hộ tịch cấp xã trong các mối quan hệ với công chức cùng địa phương cũng nhưvới cán bộ, công chức nhà nước nói chung trong giai đoạn hiện nay
1.2 Chất lượng công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã
Trang 301.2.1 Quan niệm về chất lượng và chất lượng thực thi công vụ
“Chất lượng”, nói chung, là một khái niệm khó định lượng, khó đolường cụ thể do mỗi lĩnh vực khác nhau, mục đích khác nhau lại có các quanđiểm về chất lượng khác nhau Vì vậy, việc xây dựng các tiêu chí thống nhất đểđánh giá chất lượng cũng không dễ dàng Tuy nhiên khi một sản phẩm, dịch
vụ, hay kết quả của một công việc được đánh giá là chất lượng thì đều chunghàm ý nói lên sự phù hợp và thỏa mãn nhu cầu đối với người sử dụng của sảnphẩm, dịch vụ đó Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học do nhà xuất bản
Đà Nẵng xuất bản năm 2000 (tr.144) định nghĩa “Chất lượng là cái tạo nênphẩm chất, giá trị của một con người, một sự vật, sự việc” Song, chất lượngliên quan đến con người càng khó kết luận chính xác, không hoàn toàn giốngvới chất lượng của các loại hàng hóa, dịch vụ, bởi con người là một thực thểphức tạp có lý trí nhưng cũng có tình cảm, và thậm chí mức độ lý trí và tìnhcảm có thể thay đổi tùy thuộc những mối quan hệ với các cá nhân và tập thểkhác Chất lượng cán bộ, công chức lại càng khó đánh giá hơn do các góc tiếpcận ngành nghề, lĩnh vực khác nhau, quan điểm tiếp cận khác nhau
Theo TS Tạ Ngọc Hải - Phó Viện trưởng Viện Khoa học tổ chức nhànước, BộNội vụ, chất lượng công chức là tập hợp các yếu tố của cá nhân đượcxếp vào ba nhóm: thể lực, trí lực và tâm lực Mỗi nhóm này lại bao gồm cácyếu tố thành phần để đánh giá chất lượng công chức chi tiết hơn Cụ thể nhưsau:
Thứ nhất, nhóm yếu tố thể lực Thể lực được biểu hiện cả ở những dấu
hiệu có thể nhìn thấy, cảm nhận ở bên ngoài cơ thể và cả ở các chỉ số phản ánhsức khỏe bên trong; thể hiện sự khỏe mạnh cả về thể chất và tinh thần Cónhiều dấu hiệu bên ngoài có thể phần nào giúp chúng ta nhận biết về sức khỏe
cá nhânnhư: da dẻ; động tác, sự cân đối của cơ thể giữa chiều cao, cân nặng,ánh mắt, tóc, thần thái Một cá nhân có sức khỏe tốt chắc chắn những biểuhiện bên ngoài sẽ tốt như: da dẻ hồng hào, tác phong nhanh nhẹn, hình thể rắn
Trang 31chắc cân đối, ánh mắt tinh nhanh, thần thái vui tươi Và ngược lại, nếu sứckhỏe không tốt những biểu hiện ra bên ngoài cũng kém theo như: uể oải, mệtmỏi, da xạm Ngoài ra, thể lực còn được thể hiện thông qua các chỉ số y họcnhư: các chỉ số về huyết áp, đường huyết, cholesterol, BMI, các chỉ số liênquan đến các cơ quan, các hệ trong cơ thể: tim mạch, tiêu hóa, nội tiết
Đối với công chức, đặc biệt là công chức tư pháp - hộ tịch có thể ápdụng khá nhiều các tiêu chí về sức khỏe để đánh giá thể lực của họ, có thể là:
sự bền bỉ, dẻo dai trong công việc, trí nhớ (do công chức tư pháp - hộ tịch phảiđảm nhiệm khá nhiều công việc), tác phong, thái độ vui vẻ, hòa nhã với đồngnghiệp và người dân
Trên thực tế, nhóm yếu tố này thường không được hiểu đúng về tầmquan trọng của nó, thường xếp sau nhóm yếu tố về trí lực Tuy nhiên, thể lựclại chính là điều kiện cần có đầu tiên để bất cứ công chức tư pháp - hộ tịch cấp
xã nào cũng có thể hoàn thành nhiệm vụ của mình Hàng năm, các cơ quan đều
tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho tập thể cán bộ, công chức, viên chức vàngười lao động Đây chính là một trong những căn cứ để đánh giá một phầnchất lượng của công chức
Sơ đồ 1.2 Các nhóm yếu tố đánh giá chất lượng công chức
Thứ hai, nhóm yếu tố trí lực Trí lực biểu hiện qua trình độ, kỹ năng làm
việc.Trình độ bao gồm trình độ chuyên môn, nghiệp vụ; trình độ tin học, ngoạingữ; các kiến thức về quản lý nhà nước, lý luận chính trị Bên cạnh đó còn có
Trang 32các kỹ năng cần thiết khác bổ trợ cho quá trình làm việc của công chức tư pháp
- hộ tịch cấp xã như giao tiếp, lắng nghe, trình bày và thuyết phục, quản lý thờigian, phân tích, lập kế hoạch, phối hợp, làm việc nhóm Đây là nhóm yếu tốđược chú trọng nhất trong đánh giá chất lượng công chức nói chung, do liênquan trực tiếp đến các công việc hàng ngày của công chức
Thứ ba, nhóm yếu tố tâm lực Tâm lực biểu hiện chủ yếu qua thái độ, ý
thức trách nhiệm làm việc của công chức Thái độ hay ý thức trách nhiệm đềuxuất phát từ suy nghĩ bên trong của công chức và thể hiện ra ngoài qua cáchành động cụ thể Suy nghĩ có thể tiêu cực hoặc tích cực và phần nào tác độngtới thái độ thể hiện bên ngoài Tuy nhiên, do bản chất công chức là người làmviệc trong cơ quan nhà nước, phục vụ cho nhân dân, do đó nếu công chức luônnêu cao ý thức đúng đắn về trách nhiệm của người công chức thì dù suy nghĩhay thái độ có thể tiêu cực, công chức vẫn phải thực hiện nhiệm vụ và tự chịutrách nhiệm với kết quả thực hiện của mình Thái độ đôi khi chịu tác động từtâm lý, khí chất của cá nhân, còn trách nhiệm thì gắn với những quy định cótính pháp lý và nhận thức của cá nhân Hiểu rõ nhóm yếu tố này sẽ có cáchthức tác động để nâng cao chất lượng của công chức
Nghị định 90/2020/NĐ-CP về đánh giá, xếp loại chất lượng cán bộ, côngchức, viên chức đưa ra các nhóm tiêu chí chung gồm chính trị tư tưởng; đạođức, lối sống; tác phong, lề lối làm việc; ý thức tổ chức kỷ luật; kết quả thựchiện chức trách, nhiệm vụ được giao Có thể thấy các tiêu chí này cũng tậptrung vào các nhóm yếu tố phản ánh về tâm lực và trí lực Nhóm các yếu tố vềsức khỏe của công chức không được đề cập và đưa vào như một tiêu chí đểđánh giá chất lượng công chức Tuy nhiên, như đã diễn giải ở phần trên, yếu tốthể lực tuy không phải là yếu tốt quan trọng nhất trong đánh giá chất lượng củacông chức, song nó là điều kiện cần để công chức có thể đảm đương nhiệm vụcủa mình Với các công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã, khối lượng công việcnhiều, đối tượng tiếp xúc đa dạng về thành phần, trình độ hiểu biết, càng đòi
Trang 33hỏi công chức phải có đủ sức khỏe thể chất và tinh thần mới có thể hoàn thànhnhiệm vụ Do đó, cá nhân người viết vẫn cho rằng yếu tố thể lực cần phải đượccoi như một trong các tiêu chí xem xét khi tiến hành đánh giá chất lượng côngchức.
Như vậy, một cách cơ bản nhất, chất lượng công chức được hiểu là tổnghợp các yếu tố về năng lực, thể lực, tâm lực của mỗi cá nhân công chức thểhiện trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được phân công
Mặc dù có những khó khăn khi thiết lập một định nghĩa chính xác và cáctiêu chí chuẩn mực, toàn diện về chất lượng công chức nhưng một cách đơngiản nhất chất lượng công chức có thể được hiểu là khả năng thực hiện cácnhiệm vụ được giao thuộc lĩnh vực chuyên môn bên cạnh việc đáp ứng các yêucầu công việc khác của tổ chức, đơn vị Do đó, chất lượng công chức được thểhiện một phần qua chất lượng thực thi công vụ Chất lượng thực thi công vụ tốt
có nghĩa là hoạt động công vụ có kết quả tốt, đảm bảo hiệu quả, và được biểuhiện ra xã hội thông qua sự hài lòng, niềm tin của người dân đối
với hệ thống cơ quan nhà nước Chất lượng thực thi công vụ sẽ quyết định đếnhiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước nói chung và cho thấy hiệu quả việc sửdụng các nguồn lực của địa phương
Chất lượng thực thi công vụ chịu ảnh hưởng của các yếu tố then chốtsau:
Năng lực của bản thân công chức biểu hiện ở kiến thức chuyên môn, kỹnăng giải quyết công việc, xử lý tình huống và thái độ làm việc
Môi trường làm việc và sự phân công công việc phù hợp với năng lực đểphát huy cao nhất tối đa khả năng của cá nhân công chức
Sự khuyến khích của người lãnh đạo, quản lý, tạo động lực cho côngchức thông qua chế độ, chính sách đãi ngộ và cơ hội phát triển sự nghiệp
Để có khả năng thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ này, công chức phảiđáp ứng những tiêu chuẩn chung về nghề nghiệp cũng như các tiêu chí đánh
Trang 34giá chất lượng khác Các tiêu chí này có thể rất đa dạng và cụ thể tùy vào tínhchất công việc.
1.2.2 Các tiêu chí đánh giá chất lượng công chức tư pháp hộ tịch cấp xã
Mới đây nhất, Nghị định 90/2020/NĐ-CP ngày 13/8/2020 đã quy địnhcác tiêu chí chung để áp dụng khi đánh giá xếp loại chất lượng cán bộ, côngchức, viên chức nói chung, thể hiện trên năm khía cạnh là(i) chính trị tư tưởng;(ii) đạo đức lối sống;(iii) tác phong, lề lối làm việc;(iv) ý thức tổ chức kỷ luật;(v) kết quả thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao
Trên cơ sở đó, để đánh giá về chất lượng công chức tư pháp - hộ tịch cấp
xã nói riêng có thể dựa trên các tiêu chí cụ thể như sau: phẩm chất đạo đức;phẩm chất chính trị; năng lực thực thi nhiệm vụ; ý thức tổ chức kỷ luật và tráchnhiệm thực thi nhiệm vụ, kết quả thực thi nhiệm vụ và sức khỏe của công chức
Sơ đồ 1.3 Các tiêu chí đánh giá chất lượng công chức tư pháp - hộ tịch
cấp xã
1.2.2.1 Phẩm chất đạo đức
Trang 35Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói “Có tài mà không có đức là người vôdụng, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó” Lời dạy của chủ tịchcho thấy chủ tịch đề cao phẩm chất đạo đức của con người Công chức là ngườilàm việc trong cơ quan nhà nước, đều có quyền hành ở mức độ nhất định (dù íthoặc nhiều) Họ hưởng lương từ ngân sách nhà nước, phải có đạo đức tốt, cụthể hơn là đạo đức công vụ, để tận tâm phục vụ nhân dân, vì lợi ích chung củađất nước Nếu không giữ đúng cần, kiệm, liêm, chính thì dễ biến tướng, trởthành“sâu mọt” đục khoét tài sản công Đạo đức công vụ không tách rời chuẩnmực đạo đức chung của xã hội; tuy nhiên do gắn với nhiệm vụ thực thi công vụnên nó tuân theo những quy định của pháp luật về quyền lợi, nghĩa vụ, tráchnhiệm, những điều công chức được làm và không được làm Đạo đức công vụphải trải qua quá trình giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện của công chức trong quátrình thực thi công vụ mới hình thành được.Hơn ai hết, công chức tư pháp - hộtịch là những người có chuyên môn trong lĩnh vực luật pháp, được đào tạo bàibản, hiểu rõ luật pháp, là người trực tiếp tư vấn, giải quyết những thắc mắc yêucầu của người dân liên quan đến các vấn đề về tư pháp- hộ tịch Do đó nếukhông giữ vững những phẩm chất đạo đức cần có, rất dễ xảy ra những hành vitiêu cực, lợi dụng kẽ hở luật pháp để trục lợi cá nhân, gây khó dễ cho ngườidân, gây ảnh hưởng xấu đến hình ảnh cơ quan nhà nước nói chung và côngchức nói riêng.
Phẩm chất đạo đức của công chức tư pháp - hộ tịch, cụ thể hơn là đạođức công vụ của công chức tư pháp - hộ tịch có thể được đánh giá ở nhiều khíacạnh Trước hết, công chức tư pháp - hộ tịch cần xây dựng cho mình lối sốngtrung thực vàgiản dị, luôn thể hiện sự khiêm tốn, chân thành trong ứng xử vớiđồng nghiệp và người dân Họ cần tránh tuyệt đối những hành vi thể hiện sựhách dịch, cửa quyền vì điều này chắc chắn gây ra sự thiếu thiện cảm, cái nhìntiêu cực và mất lòng tin của người dân vào chính công chức tư pháp - hộ tịch,thậm chí có thể ảnh hưởng xấu đến bộ mặt chung của chính quyền sở tại
Trang 36Đối với tập thể, phải có tinh thần đoàn kết, xây dựng cơ quan, tổ chức,đơn vị trong sạch, vững mạnh Việc tạo dựng vây cánh, bè phái trong cơ quanđoàn thể khiến công chức sa đà vào những lợi ích không chính đáng, tập thểthiếu sự thống nhất, kết nối thành viên lỏng lẻo; dẫn tới mục đích hoạt độngcủa tập thể khó đạt được trọn vẹn.Trong công việc, kiên quyết không tham ô,tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, quan liêu, cơ hội, vụ lợi; không có biểu hiệnsuy thoái về đạo đức, lối sống, tự diễn biến, tự chuyển hóa Trong các mối quan
hệ cá nhân, nhất định không để người thân, người quen lợi dụng chức vụ,quyền hạn của mình để tư lợi
Trên đây là những điều mà bản thân công chức tư pháp - hộ tịch cấp xãphải luôn quán triệt từ tư tưởng đến hành động, giữ vững phẩm chất đạo đứctốt trước những cám dỗ của cuộc sống Đôi khi, công chức không chỉ thựchành, rèn luyện phẩm chất đạo đức tốt cho riêng mình mà còn cần lan tỏa điều
đó tới những người xung quanh, từ cơ quan đến những mối quan hệ của bảnthân
1.2.2.2 Phẩm chất chính trị
Phẩm chất chính trị là yếu tố rất quan trọng, thậm chí chi phối, địnhhướng các phẩm chất khác Là người làm việc trong hệ thống cơ quan hànhchính nhà nước, lại ở cấp cơ sở gần dân nhất, công chức tư pháp - hộ tịch phải
là người có phẩm chất chính trị vững vàng, đặt lợi ích của Đảng, quốc gia - dântộc, nhân dân, tập thể lên trên lợi ích cá nhân Việc giữ vững phẩm chất chínhtrị giúp công chức không bị ảnh hưởng bởi những cám dỗ, đặc biệt trong thờiđại công nghệ 4.0, các phần tử xấu rất dễ dàng tiếp cận, làm nhiễu loạn thôngtin, lung lay ý schí của công chức
Bên cạnh đó, công chức tư pháp - hộ tịch phải có ý thức nghiên cứu, họctập, vận dụng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cũng như các nghịquyết, chỉ thị, quyết định và các văn bản của Đảng Là những người được đàotạo chuyên môn về luật, công chức tư pháp - hộ tịch càng phải gương mẫu, nêu
Trang 37cao ý thức nghiêm chỉnh, tự giác chấp hành chủ trương, đường lối, quy địnhcủa Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Công chức tư pháp - hộ tịch phải rèn luyện quan điểm, bản lĩnh chính trịvững vàng; kiên định lập trường Định hướng chính trị đúng đắn giúp côngchức luôn làm chủ bản thân, làm chủ hoàn cảnh thực tiễn cũng như kiểm soátđược hành vi, thái độ của mình trong mọi tình huống, từ đó giúp họ chủ độngtrong cả suy nghĩ và hành động, kiên định không dao động khi có khó khăn,thách thức trong công việc và cuộc sống
1.2.2.3 Năng lực thực thi nhiệm vụ
Năng lực thực thi nhiệm vụ của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã đượcđánh giá thông qua các yếu tố sau:
* Trình độ chuyên môn nghiệp vụ
Năng lực của công chức tư pháp - hộ tịch chắc chắn phải được đánh giáđầu tiên qua tiêu chí về trình độ chuyên môn Đây là một trong những tiêu chí
cơ bản và quan trọng để khẳng định về chất lượng của công chức nói chung vàcông chức tư pháp - hộ tịch nói riêng, thể hiện sự hiểu biết và những kiến thứcliên quan đến lĩnh vực pháp luật Do những công việc mà công chức tư pháp -
hộ tịch đảm nhiệm gắn chặt với quyền lợi của công dân nên họ phải có kiếnthức chuyên môn vững vàng, để xử lý công việc hàng ngày một cách chuẩnxác Những yêu cầu về chuyên môn nghiệp vụ cũng đã được thể chế hóa, quyđịnh rõ trong các tiêu chuẩn chung và cụ thể đối với công chức tư pháp - hộtịch cấp xã
Trình độ chuyên môn mà công chức tư pháp - hộ tịch có được nhờ quátrình đào tạo tại các cơ sở giáo dục đào tạo chuyên ngành, và được nâng cao do
sự tích lũy kinh nghiệm thực tiễn và bồi dưỡng thêm kiến thức trong suốt thờigian làm việc
* Trình độ ngoại ngữ, tin học
Trong thời kỳ hội nhập và cách mạng 4.0, yếu tố này trở nên vô cùng
Trang 38cần thiết vì nó hỗ trợ cho công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã rất nhiều trongcông việc hàng ngày Sử dụng thành thạo ngoại ngữ và tin học giúp công chức
tư pháp - hộ tịch cấp xã thu thập, tiếp cận, cập nhật với kiến thức mới, văn bảnquy phạm pháp luật mới nhanh, chính xác; quản lý hiệu quả hồ sơ, giấy tờ, tàiliệu liên quan đến công tác hộ tịch
* Kỹ năng giải quyết công việc
Năng lực thực thi nhiệm vụ không chỉ đánh giá qua trình độ chuyên môn
mà còn phải gắn liền với kỹ năng giải quyết công việc thuộc lĩnh vực chuyênmôn đó Đây là yếu tố phản ánh sự khéo léo, linh hoạt của công chức tư pháp -
hộ tịch cấp xã trong việc vận dụng kiến thức và kinh nghiệm thực tế để giảiquyết công việc Nó cũng thể hiện được khả năng làm chủ kiến thức thông quacách thức xử lý tình huống của họ, hay nói cách khác là nhìn vào kỹ năng củacông chức sẽ thấy được tính chuyên nghiệp khi làm việc của họ Nếu chỉ cókiến thức mà không có kỹ năng thì việc giải quyết công việc sẽ cứng nhắc,nhưng nếu chỉ có kỹ năng mà không có kiến thức thì dễ dẫn đến sự tùy tiện,không có nguyên tắc trong quá trình làm việc
Đối với công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã, có khá nhiều kỹ năng cầnthiết để có thể thực hiện tốt nhiều mảng công việc Có thể kể ra những kỹ năng
cơ bản sau đây:
- Kỹ năng diễn đạt, thuyết trình, giải thích, thuyết phục
Đây là kỹ năng mà công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã phải khá thànhthạo khi thực hiện các nhiệm vụ liên quan trực tiếp đến tuyên truyền, phổ biến,giáo dục pháp luật; vận động nhân dân chấp hành các quy định của pháp luật
về hộ tịch; hướng dẫn xây dựng hương ước, quy ước ở thôn, tổ dân phố vàcông tác giáo dục tại địa bàn; chủ trì, phối hợp với công chức khác thực hiệncông tác hòa giải ở cơ sở nhìn chung là các nhiệm vụ mang tính chất tổ chức,xây dựng kế hoạch, phổ biến kiến thức pháp luật
- Kỹ năng thu thập, tổng hợp thông tin, thống kê, tổng kết và phân tích
Trang 39các vấn đề thực tế khi công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã thực hiện các nhiệm
vụ liên quan đến tham mưu, rà soát văn bản quy phạm pháp luật, xây dựng vàquản lý cơ sở dữ liệu hộ tịch trên địa bàn
- Kỹ năng giao tiếp, tiếp dân, thụ lý, giải quyết hồ sơ trong những côngviệc liên quan đến hành chính, tư pháp Kỹ năng này đòi hỏi công chức tư pháp
- hộ tịch cấp xã phải nắm rất vững quy định của pháp luật về thẩm quyền giảiquyết, quy trình, thủ tục thực hiện, các chính sách áp dụng để hướng dẫn ngườidân
- Kỹ năng phối hợp trong hoạt động công vụ: tuy công chức tư pháp - hộtịch có công việc chuyên môn gắn với các vấn đề mang tính pháp lý và hộ tịch,nhưng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ không thể không cần đến sự phốihợp với các đồng nghiệp trong cùng lĩnh vực, thậm chí khác lĩnh vực trongcùng cơ quan Khi phối hợp tốt, nhịp nhàng với các công chức khác hoặc ở các
bộ phận khác sẽ giúp đạt được kết quả nhanh, tăng hiệu quả làm việc
- Các kỹ năng bổ trợ khác: kỹ năng sử dụng các phương tiện, công cụ kỹthuật phục vụ công việc (vi tính, phần mềm chuyên dụng, thiết bị khác ), soạnthảo văn bản, quản lý hồ sơ tài liệu, viết báo cáo, lắng nghe ý kiến, làm việcnhóm, quản lý thời gian
Để có được kỹ năng thuần thục, cá nhân phải có tri thức, sự am hiểu vềlĩnh vực chuyên môn của mình, đi kèm với quá trình rèn luyện, trau dồi mớihình thành nên Do đó, kỹ năng không thể tách rời khỏi hoạt động thực tiễn.Bản thân các công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã phải có ý thức củng cố thườngxuyên, không ngừng luyện tập để nâng cao các kỹ năng này trong quá trìnhcông tác
* Thái độ, tác phong làm việc
Công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã phải luôn ý thức giữ thái độ vàphong cách ứng xử, lề lối làm việc chuẩn mực, đáp ứng yêu cầu của văn hóacông vụ, đặc biệt là trong thái độ phục vụ nhân dân
Trang 40Đối với giao tiếp nội bộ ở công sở: lịch sự, tôn trọng đồng nghiệp; ngônngữ chuẩn mực, văn minh; biết lắng nghe ý kiến của đồng nghiệp; khách quan
và trung thực khi nhận xét, đánh giá; nêu cao tinh thần đoàn kết, giữ gìn hìnhảnh, uy tín của cơ quan, tổ chức, đơn vị và đồng nghiệp
Đối với nhân dân: có thái độ thân thiện nhưng chuẩn mực, lịch sự.Khiêm tốn, nhiệt tình, không hách dịch, cậy quyền nhũng nhiễu người dân khithi hành công vụ.Công việc của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã phải tiếpxúc trực tiếp với người dân, phục vụ các yêu cầu của người dân Do đó, cầnbiết lắng nghe để hiểu rõ nguyện vọng, thắc mắc của người dân, sau đó hướngdẫn,giải thích, đồng hành cùng người dân tìm cách giải quyết Không phải aicũng có sự hiểu biết nhất định khi đến làm thủ tục tại cơ quan nhà nước, côngchức tư pháp - hộ tịch cấp xã cũng phải có đức tính kiên nhẫn, bình tĩnh trướcnhững thắc mắc chưa đúng của người dân
Tóm lại, năng lực thực thi nhiệm vụ là yếu tố quan trọng để đánh giáchất lượng về kiến thức chuyên môn của công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã.Năng lực không phải là yếu tố bất biến, cố định Nó hoàn toàn có thể được điềuchỉnh theo thời gian, phụ thuộc rất nhiều vào ý thức rèn luyện, học hỏi, phấnđấu của bản thân công chức Kiến thức, kỹ năng và thái độ cũng là các yếu tốcấu thành làm nên năng lực của công chức Ba yếu tố này có mối quan hệ bổsung lẫn nhau Thực tiễn cũng luôn có sự thay đổi, vận động, công chức tưpháp - hộ tịch cấp xã muốn làm dày thêm kiến thức và kỹ năng của mình thìkhông thể không cố gắng, nỗ lực bằng nghiên cứu tài liệu, học hỏi những người
đi trước, tự đúc rút từ chính trải nghiệm của bản thân trong quá trình công tác,thậm chí tham gia các khóa học bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng cần thiết chocông việc
1.2.2.4 Ý thức tổ chức kỷ luậtvà trách nhiệm trong thực thi nhiệm vụ
Cho dù hiện nay, các cá nhân trong một tổ chức được khuyến khích pháthuy tính sáng tạo, chủ động trong công việc, nhưng cần phải có những yêu cầu