HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ , NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT XHCNVT

Hệ thống chính trị là tổ hợp có tính chỉnh thể các thể chế chính trị được xây dựng theo một kết cấu chức năng nhất định, vận hành trên những nguyên tắc cơ chế và quan hệ cụ thể, nhằm thực thi quyền lực chính trị. Hệ thống chính trị Việt Nam cũng là một loại của hệ thống chính trị, có thể hiểu: Hệ thống chính trị là một chỉnh thể các tổ chức chính trị hợp pháp trong xã hội bao gồm các đảng chính trị, nhà nước và các tổ chức CT- XH được liên kết với nhau trong hệ thống tổ chức, nhằm tác động vào các qúa trình của đời sống xã hội; củng cố, duy trì và phát triển chế độ chính trị phù hợp với lợi ích của giai cấp cầm quyền.

và quan hệ cụ thể, nhằm thực thi quyền lực chính trị.

Hệ thống chính trị Việt Nam cũng là một loại của hệ thống chính trị, có thểhiểu: Hệ thống chính trị là một chỉnh thể các tổ chức chính trị hợp pháp trong xã hộibao gồm các đảng chính trị, nhà nước và các tổ chức CT- XH được liên kết vớinhau trong hệ thống tổ chức, nhằm tác động vào các qúa trình của đời sống xã hội;củng cố, duy trì và phát triển chế độ chính trị phù hợp với lợi ích của giai cấp cầmquyền

Cấu trúc của hệ thống chính trị gồm: các chể thế chính trị; các nguyên tắchoạt động, các cơ chế vận hành và các quan hệ chính trị

Trong đó các quan hệ chính trị được thể hiện cụ thể như sau:

- Quan hệ giữa người có chủ quyền và người được uỷ quyền trong hệ thống chính trị

Trong hệ thống chính trị, công dân Việt Nam là người có chủ quyền nhànước: thực hiện sự uỷ quyền để bầu ra các cơ quan quyền lực nhà nước và có thểbãi miễn các cơ quan đó theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏphiếu kín

Cơ quan quyền lực nhà nước thay mặt Nhân dân thực thi quyền lực nhà nước,hiện thực hoá quyền, ý chí và lợi ích của nhân dân

Quyền lực chính trị của Đảng Cộng sản Việt Nam về thực chất là quyền lực

do đảng viên ủy quyền tạo thành Tổ chức đảng từ trung ương đến cơ sở đều thaymặt đảng viên, mà cơ quan cao nhất là Đại hội đại biểu toàn quốc thực hiện quyền

lực chính trị, thực hiện sự lãnh đạo nhà nước và xã hội MTTQ và các tổ chức chínhtrị xã hội đại diện cho quyền và lợi ích hợp pháp của thành viên, hội viên, là cơ sởchính trịc ủa chính quyền nhân dân, vừa tham gia vào đời sống chính trị của đấtnước, vừa thực hiện chức năng xã hội đối với thành viên và hội viên của mình.

- Quan hệ theo chiều ngang trong hệ thống chính trị: được xác lập do một cơ

chế chủ đạo và cũng là quan hệ chủ đạo: Đảng lãnh đạo, Nhân dân làm chủ, Nhànước quản lý Trong đó sự lãnh đạo của Đảng được xác định bằng phương thức lãnhđạo bằng cương lĩnh, đường lối Đường lối và cương lĩnh đó được thể ché hóatrong hệ t hống văn bản pháp luật của Nhà nước; lãnh đạo bằng giáo dục, tuyêntruyền vận động và nêu gương; bằng công tác tổ chức và cán bộ; kiểm tra giám sát

Nhà nước quản lý bằng hệ thống pháp luật, bằng hệ thống cơ quan quản lýnhà nước, kể cả biện pháp cưỡng chế để đảm bảo thực hiện nghiêm minh của phápluật Mục tiêu quản lý là phát huy mọi tiềm năng sáng tạo của nhân ân, phát huyquyền làm chủ của nhân dân, đảm bảo nhân dân được làm tất cả những gì pháp luậtkhông cấm, phát huy sức mạnh tổng hợp của mọi thành phần kinh tế

Nhân dân làm chủ được xác định ở địa vị chủ thể quyền lực nhà nước Chỉnhân dân mới có quyền đối với quyền lực nhà nước ND ủy quyền cho các đại biểucủa mình và giám sát đại biểu trong quá trình thực thi quyền lực nhà nước ND cònlàm chủ các hình thức trực tiếp và gián tiếp

- Quan hệ theo chiều dọc từ Trung ương đến cơ sở trong hệ thống chính trị

Quan hệ giữa Trung ương và địa phwong và cơ sở của các tổ chức trong hệthống chính trị được tổ chức theo cấp hành chính: Trung ương, tỉnh, huyện, xã.Trong đó: Cấp dưới phải phục tùng cấp trên, chịu sự lãnh chỉ đạo của cấp trên

Nhằm bảo đảm cho cấp dưới vừa đại diện cho lợi ích của cấp trên và cấpdưới, đồng thời phát huy được sự năng động, sáng tạo của địa phương và cơ sổ

- Quan hệ bên trong và bên ngoài của hệ thống chính trị:

Quan hệ giữa hai hệ thống chính trị là quan hệ của từng tổ chức cấu thành hệthống chính trị này với những bộ phận tương ứng của một hệ thống chính trị khác

Trong đó mối quan hệ giữa các nhà nước là quan trọng nhất Vấn đề đặt ra trong lúcthừa nhận tôn trọng chủ quyền quốc gia là nguyên tắc cơ bản nhất trong quan hệquốc tế, nhưng vẫn chủ động và tích cực hội nhập quốc tế, vừa bảo vệ chủ quyềnquốc gia, vừa cam kết thực hiện các công ước, các thỏa thuận quốc tế.

Vấn đề 2: Phương hướng xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam? Liên hệ thực tế?

Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam là nhà nước của nhân dân, do nhândân, vì nhân dân, tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân; quyền lực nhà nước

là thống nhất có sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan nhà nướctrong việc thực hiện quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp; phát huy quyền làm chủcủa nhân dân, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân; nhànước tổ chức, hoạt động theo pháp luật, quản lý xã hội bằng pháp luật nhằm phục

vụ lợi ích của nhân dân; do Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo đồng thời chịu tráchnhiệm trước nhân dân và sự giám sát của nhân dân

Trong thực tế việc xây dựng NNPQXHCNVN bên cạnh những kết quả đạtđược còn một số tồn tại hạn chế như việc thực hiện dân chủ, hệ thống pháp luật,hoạt động của cơ quan nhà nước, thực hiện cải cách hành chính nên phải xác định

rõ phương hướng xây dựng nhà nước pháp quyền XHCNVN của nhân dân, do nhândân, vì nhân dân Cụ thể bao gồm các phương hướng sau:

Một là: Phát huy dân chủ, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân, tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân

Vấn đề phát huy dân chủ, bảo đảm quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân,quyền làm chủ của nhân dân là phương hướng đồng thời là mục tiêu bao trùm hoạtđộng xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN ở nước ta hiện nay

Thực hiện dân chủ, tôn trọng và bảo đảm trên thực tế quyền dân chủ và làmchủ của nhân dân là vấn đề có ý nghĩa sống còn không chỉ đối với nhà nước phápquyền XHCNVN, thể hiện bản chất ưu việt của chế độ, là thước đo, là tiêu chí đánh

giá tính chất của dân, do dân, vì dân trong tổ chức hoạt động của NN ta trên thực tế.Biểu hiện cụ thể của phương hướng này bao gồm:

- Trong xây dựng nhà nước: Nhân dân tham gia bầu cử đại biểu của mình vàoQuốc hội, HĐND các cấp; Nhân dân tham gia các công việc quản lý nhà nước ở địaphương và cơ sở; Nhân dân tham gia xây dựng, đánh giá chủ trương, chính sách củanhà nước và chính quyền các cấp ở địa phương, góp ý kiến điều chỉnh bổ sung, sửachữa các chủ trương, chính sách cho phù hợp với thực tiễn;…

- Trong quản lý xã hội:

+ Nhân dân tham gia quản lý XH bằng phương thức tự nguyện, dựa vàonhững thể chế đã được ban hành, kết hợp với NN, đồng thời NN dựa vào dân đểcùng nhau giải quyết các vấn đề trong đời sống XH, gắn với lợi ích, nhu cầu củaND

+ ND tham gia quản lý XH thông qua các tổ chức, thiết chế phi NN: các đoànthểm các tổ chức chính trị - XH,

+ ND tham gia quản lý XH bằng sự kết hợp phối hợp các tổ chức, các phongtrào, các nguồn lực để thực hiện phát triển kinh tế - văn hóa, XD môi trường XHlành mạnh, xóa đói, giảm nghèo, phòng chống tệ nạn XH, giữ gìn an ninh, trật tự,

ổn định chính trị - XH, t/chức đời sống VH, xây dựng đạo đức, lối sống

Hai là: Đẩy mạnh xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật và tổ chức thực hiện pháp luật

Yêu cầu khách quan, cấp bách của việc hoàn thiện hệ thống pháp luật và tổchức thực hiện pháp luật xuất phát từ chính yêu cầu xây dựng NNPQXHCN, bảođảm phát huy quyền làm chủ của nhân dân, thực hiện được yêu cầu quản lý xã hộibằng pháp luật Mặt khác yêu cầu này còn xuất phát từ việc xây dựng và phát triểnkinh tế thị trường định hướng XHCN, chủ động, tích cực hội nhập quốc tế; và đểkhắc phục những tồn tại, hạn chế của hệ thống pháp luật và công tác tổ chức thựchiện pháp luật thời gian qua Phương hướng này gồm các nội dung sau:

* Nội dung xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật

- Trong lĩnh vực kinh tế: tập trung hoàn thiện pháp luật về doanh nghiệp,pháp luật về đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, pháp luật về sở hữu, tài chính công,thuế, bảo vệ Tài nguyên môi trường, thị trường vốn, thị trường bất động sản, thịtrường lao động và việc làm,

- Trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo, khoa học công nghệ:

+ Hoàn thiện PL về GD - ĐT nhằm tạo cơ sở pháp lý cho cải cách căn bản,toàn diện nền GD - ĐT phù hợp với thời kỳ CNH - HĐH và cách mạng công nghiệp4.0

+ Hoàn thiện PL về KH - CN nhằm thúc đẩy thị trường KH CN phát triển,khuyến khích đầu tư cho nghiên cứu KH, gắn NC với ứng dụng

- Trong lĩnh vực QP - AN, trật tự ATXH: hoàn thiện PL về bảo vệ biên giới

và chủ quyền biển đảo, PL về đấu tranh phòng chống tội phạm và tệ nạn XH, rà soát

và pháp điển hóa PL về trật tự, an toàn giao thông

- Trong lĩnh vực tổ chức và hoạt động của bộ máy NN: tiếp tục hoàn thiện

PL về tổ chức và hoạt động của bộ máy NN, về bộ máy tổ chức, hoạt động của các

cơ quan điều tra, cơ quan thi hành án, bổ trợ tư pháp

* Nội dung tổ chức thực hiện PL:

- Đẩy mạnh phổ biến tuyên truyền, giáo dục, giải thích, hướng dẫn rhi hànhPL

Ba là: Tiếp tục đổi mới tổ chức, hoạt động của Quốc hội

Tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của QH theo phương hướng chung làbảo dảm QH thực sự là cơ quan đạib iểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lựcnhà nước cao nhất Thực hiện tốt chức năng của Quốc hội Xây dựng Quốc hội đảmbảo thực hiện được vai trò, chức năng, nhiệm vụ quyền hạn do Hiến pháp 2013 vàluật quy định, đảm bảo hiệu lực, hiệu quả tính chuyên nghiệp, hiện đại, tính minhbạch, công khai trong tổ chức và hoạt động Vì vậy cần thực hiện các giải pháp sau:

Tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả việc thực hiện các chức năng của QH:

QH là cơ quan có quyền lập hiến, lập pháp, vì vậy việc kiện toàn tổ chức và đổi mớiphương thức và nâng cao hiệu quả hoạt động của QH, trước hết là phải xác địnhtrọng tâm là nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động lập hiến, lập pháp; đồngthời làm tốt hơn chức năng quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, thựchiện có hiệu quả và hiệu lực chức năng giám sát Cần tiếp tục hoàn tiện hoạt độngcủa QH trong tất cả các khâu, các công đoạn của quá trình lập pháp, tổ chức thihành tốt luật hoạt động giám sát của Qh;

Phát huy vai trò, trách nhiệm, nâng cao năng lực, bản lĩnh và nghiệp vụ hoạtđộng của đại biểu quốc hội: Đại biểu QH là thành tố quan trọng cơ bản và quantrọng nhất của Qh Do đó cần xác định đầy đủ hơn về địa vị pháp lý và vai trò củađại biểu QH; làm rõ hơn địa vị pháp lý của đại biểu chuyên trahcs và đại biểu khôngchuyên trách, tăng dần số đại biểu QH chuyên trách để đạt tỷ lệ thích hợp và phùhợp với thực tiễn

Đổi mới cơ chế bầu cử đại biểu QH nằm đảm bảo tính đại diện trong cơ cấu,nhưng chất lượng của đại biểu phải được đưa lên hàng đầu Trong hoạt động các đạibiểu cũng phải thể hiện rõ vai trò trách nhiệm, nâng cao năng lực, bản lĩnh nghiệp

vụ hoạt động

Tiếp tục hiện toàn các cơ quan của QH: đó là HĐ dân tộc và các ủy ban.Tăng cường mqh giữa QH vs Nhân dân: là yêu cầu khách quan cấp bách Cầnthông tin đầy đủ, kịp thời cho nhân dân biết những việc QH bàn bạc và quyết định;

tạo điều kiện cho nhân dân được dự hoặc theo dõi các kỳ họp, hoạt động của QH.

Có cơ chế phản ánh kịp thời tâm tư nguyện vọng và ý chí của nhân dân với QH

Bảo đảm các điều kiện thuận lợi cho hoạt động của QH, như tăng cường cácđiều kiện về dội ngũ cán bộ tham mưu giúp việc; bảo đảm kinh phí, cơ sở vật chất,trụ sở làm việc của QH, thông tin tài liệu cung cấp cho các cơ quan của QH, các đạibiểu; thư viện QH trong đó chú trọng sử dụng công nghệ thông tin hiện đại

Bốn là: Đẩy mạnh cải cách hành chính

Nền hành chính là hệ thoogns cơ quan hành chính nhà nước ở Trung ương vàđịa phương, cơ sở, gắn với hệ thống thể chế hành chính, đội ngũ CBCC và hệ thốngquản lý tài chính công, tài sản công, thực thi quyền hành pháp để quản lý và điềuhành các lĩnh vực của đời sống xã hội Trong quá trình thực hiện, đã bộc lộ nhữnghạn chế nhất định, vì vậy tiếp tục phải cải cách hành chính

Cải cách nền hành chính NN đòi hỏi cải cách đồng bộ sáu yếu tố sau:

- Một là tiếp tục đẩu mạnh cải cách thể chế của nền hành chính

- Hai là, cải cách thủ tục hành chính

- Ba là, cải cách tổ chức bộ máy hành chính NN

- Bốn là, xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viênchức

- Năm là, cải cách tài chính công

- Sáu là, hiện đại hóa hành chính

Năm là: Đẩy mạnh cải cách tư pháp

Trong điều kiện xây dựng NNPQ, cải cách tư pháp phải quán triệt, bảo đảmthực hiện các nguyên tắc trong hoạt động tư pháp như nguyên tắc khách quan, vô

tư, công bằng, độc lập và chỉ tuân theo pháp luật; nguyên tắc tranh tụng trong xétxử Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện hoạt động tư pháp cũng bộc lộ và chưađáp ứng yêu cầu xây dựng NNQP Vì vậy, phải tiến hành cải cách tư pháp vớinhững giải pháp sau:

- Một là, tiếp tục sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện hệ thống PL, tạo cơ sở pháp lývững chắc cho hoạt động tư pháp.

- Hai là đổi mới tổ chức hoạt động của các cơ quan tư pháp

Đội ngũ CBCC có vai trò quyết định sự thành bại của cách mạng và hiệu lực,hiệu quả hoạt động bộ máy nhà nước Trong NNPQXHCN của ND, do ND, vì NDđội ngũ CBCC phải đáp ứng yêu cầu là phải có năng lực chuyên môn nghiệp vụ đápứng yêu cầu công việc đảm nhiệm; tận tâm, mẫn cán với công việc; thực hiện đugnscác quy định của pháp luật; kính trọng, lễ phép nhân dân; tôn trọng quyền conngười, quyền công dân gương mẫu chấp hành đường lối, chính sách, pháp luật; tựgiác rèn luyện phẩm chất đạo đức, nhân cách, phong cách làm việc Tuy nhiên, thựctiễn hiện nay, đội ngũ CBCC cũng bộc lộ không ít yếu kém bất cập như trình độchuyên môn chưa tương xứng với yêu cầu công việc; tính chủ động, ý thức tráchnhiệm còn thấp Vì vậy, trong quá trình xây dựng NNQPXHCN của nhân dân hiệnnay đòi hỏi phải đổi mới đồng bộ các nội dung, các khâu của công tác cán bộ, đó là:

- Một là, xây dựng và thực hiện tốt chiến lược và quy hoạch cán bộ Trong

đó, chú ý xây dựng cơ cấu cán bộ cấp chiến lược, cán bọ quản lý, cán bộ KH, côngnghệ có trình độ cao; cán bộ cơ sở, cán bộ nữ, cán bộ là người dân tộc thiểu số, cán

bộ trẻ, cán bộ là con em các gia đình có công với nước, cán bộ xuất thân từ côngnhân, tạo nguồn cán bộ

- Hai là, Đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức đảm bảonâng cao trình độ lý luận, chuyên môn nghiệp cụ, bản lĩnh chính trị, thành thạo kỹnăng quản lý, điều hành, rèn luyện đạo đức, phẩm chất cán bộ

- Ba là, Đổi mới cơ chế đánh giá, tuyển dụng cán bộ, công chức đảm bảo dânchủ, công khai, khách quan và khoa học để đánh giá đúng đắn, bố trí sắp xếp độingũ cán bộ hợp lý, tuyển dụng đúng người đáp ứng được yêu cầu công việc.

- Bốn là, Đổi mới chế đọ chính sách đối với cán bộ, công chức bảo đảm thunhập, đãi ngộ thỏa đáng, kích thích được tính tích cực phấn đấu của cán bộ côngchức, phù hợp với điều kiện KT - XH của đất nước, cán bộ, công chức an tâm, tậntâm với công việc

- Năm là, tăng cường công tác quản lý, kiểm tra giám sát cán bộ, công chức

Bảy là: Đẩy mạnh đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng và những hiện tượng tiêu cực khác trong bộ máy nhà nước

* Để đẩy Đẩy mạnh đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng và những hiệntượng tiêu cực khác trong bộ máy nhà nước cần thực hiện đồng bộ các giải phápsau:

- Một là, đánh giá đúng thực trạng tình hình và kết quả đấu tranh với các cănbệnh nêu trên

- Hai là, nhận thức đúng tầm quan trọng của đấu tranh chống quan liêu, thamnhũng và những tiêu cực khác trong bộ máy NN

- Ba là, xác định đúng đắn quan điểm và thái độ đấu tranh chống quan liêu,tham nhũng và các hiện tượng tiêu cực khác

- Bốn là: triển khai đồng bộ các giải pháp thích hợp trong đấu tranh phòngchống quan liêu, tham nhũng và các hiện tượng tiêu cực khác trong bộ máy NN

Tám là: Đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà Nước trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN của Nhân dân do Nhân dân vì Nhân dân.

* Sự lãnh đạo của Đảng đối với quá trinh xây dựng NN pháp quyền XHCNcủa dân, do dân, vì dân phải bao quát toàn bộ tổ chức, hoạt động của NN và đượcthệ hiện trên những ND cơ bản sau:

- Một là, Đường lối, chính sách của Đảng là định hướng chính trị và nội dunghoạt động của NN.

- Hai là, Đảng xác định những quan điểm, phương hướng, nội dung cơ bảnnhằm XD và hoàn thiện tổ chức và hoạt động của NN đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụcách mạng trong từng giai đoạn

- Ba là, Đảng lãnh đạo hoạt động bầu cử QH, HĐND các cấp bảo đảm thật sựphát huy quyền làm chủ của nhân dân trong việc lựa chọn các đại biểu xứng đángvào các cơ quan này

- Bốn là, Đảng lãnh đạo công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát hđộng của các

cơ quan NN, CBCC NN trong việc t/h đường lối, chính sách của Đảng và PL củaNN

- Năm là, Đ lãnh đạo hoạt động xd PL & tổ chức t/h PL, tăng cường pháp chếtrong đời sống XH và hoạt động of NN, CBCC NN

- Sáu là, Đảng lãnh đạo xd đội ngũ CB, CC đáp ứng yêu cầu của sự nghiệpđổi mới & yêu cầu xd NN pháp quyền XHCN của ND, do ND, vì ND

* Theo Nghị quyết Đại hội XIII

- Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩaViệt Nam của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân do Đảng lãnh đạo là nhiệm vụtrọng tâm của đổi mới hệ thống chính trị

- Xây dựng hệ thống pháp luật đầy đủ, kịp thời, đồng bộ, thống nhất, khả thi,công khai, minh bạch, ổn định, lấy quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của ngườidân, doanh nghiệp làm trọng tâm thúc đẩy đổi mới sáng tạo, bảo đảm yêu cầu pháttriển nhanh, bền vững

- Xác định rõ hơn vai trò, vị trí, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của các cơquan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp trên cơ

sở các nguyên tắc pháp quyền, bảo đảm quyền lực nhà nước là thống nhất, có sựphân công rành mạch, phối hợp chặt chẽ và tăng cường kiểm soát quyền lực nhànước

- Tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của Quốc hội, bảo đảm Quốc hộithực sự là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước caonhất Đổi mới phương thức, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động, phát huydân chủ, pháp quyền, tăng tính chuyên nghiệp trong tổ chức và hoạt động của Quốchội, trong thực hiện chức năng lập pháp, quyết định những vấn đề quan trọng củađất nước và giám sát tối cao.

- Tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng quy trình lập pháp, tập trung xâydựng, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; tôn trọng,bảo đảm, bảo vệ quyền con người, quyền công dân; hoàn thiện cơ chế bảo vệ Hiếnpháp, cơ chế giám sát, lấy phiếu, bỏ phiếu tín nhiệm đối với những người giữ chức

vụ do Quốc hội, Hội đồng nhân dân bầu hoặc phê chuẩn

- Xây dựng nền hành chính nhà nước phục vụ nhân dân, dân chủ, pháp quyền,chuyên nghiệp, hiện đại, trong sạch, vững mạnh, công khai, minh bạch

- Đánh giá thuận lợi, khó khăn trong thực hiện các phương hướng đó

+ Về thuận lợi: Tình hình tế xã hội phát triển ổn định; trật tự an ninh đượcđảm bảo; Trình độ dân trí ngày càng cao nên nhận thức về việc xây dựngNNPQXHCN ngày càng đầy đủ, toàn diện hơn; hệ thống văn bản pháp luật của Nhànước được xây dựng cơ bản trên các lĩnh vực của đời sống xã hội làm căn cứ để xâydựng và đáp ứng yêu cầu xây dựng NNPQ; xu hướng hòa bình hữu nghị, hợp tácphát triển cũng là những điều kiện căn bản thuận lợi cho việc thực hiện phươnghướng xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhândân hiện nay

+ Về khó khăn: tình hình dịch bệnh, nhất là diễn biến dịch bệnh covid kéodài, chưa có chiều hướng giảm; kinh tế phát triển chậm lại; xã hội diễn biến phứctạp; tư tưởng của một số CBCC,VC, người dân có biểu hiện suy thoái vì sự tác động

từ mặt trái của cơ chế thị trường đã tác động không nhỏ tới việc thực hiện phươnghướng xây dựng nhà nước pháp quyền trong giai đoạn mới

2 Về thực trạng việc xây dựng nhà nước pháp quyền

* Ưu điểm:

Việc phát huy dân chủ, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân được chínhquyền thực hiện cơ bản đầy đủ, toàn diện trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, giáodục, y tế của địa phương Nhất là ngày 23/5/2021 vừa qua, Nhân dân đã thực hiệntốt nhất quyền làm chủ của mình - quyền bầu cử, lựa chọn những đại biểu ưu túnhất để thay mặt mình thực thi quyền lực, giữ những vị trí quan trọng trong cơ quanQuốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp

Trước khi tiến hành bầu cử, chính quyền xã (phường) đã tổ chức tuyên truyềnLuật bầu cử, niêm yết danh sách theo đúng quy định và bằng nhiều hình thức tuyêntruyền, phổ biến, triển khai đảm bảo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho nhân dân thựchiện quyền làm chủ của mình Theo báo cáo của Tổ bầu cử, 100% người dân đãthực hiện quyền bầu cử của mình; các lá phiếu đều thể hiện tinh thần trách nhiệmcủa người dân, không có phiếu không hợp lệ, đảm bảo đúng quy trình, làm việcnghiêm túc, đảm bảm đúng nguyên tắc bầu cử Kết quả là nhân dân đã bầu được 7đại biểu Quốc hội; 70 đại biểu HĐ ND các cấp trên địa bàn Qua những là phiếu đầytinh thần trách nhiệm của người làm chủ, nhân dân đã thể hiện rõ quyền làm chủcủa mình đối với đất nước, đối với việc hình thành các cơ quan quyền lực nhà nướctrong bộ máy nhà nước

Đối với các công việc của địa phương, chính quyền cũng đã đảm bảo để nhândân tham gia tích cực, hiệu quả nhất trên các lĩnh vực như việc tổ chức hội nghị đểnhân dân đóng góp ý kiến trong việc xây dựng kế hoạch phát triển KT-XH của địaphương, cũng như văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII, Văn kiện Đại hội

Đảng bộ tỉnh Phú Thọ lần thứ XIX, văn kiện Đại hội Đảng bộ của địa phương vàcác chính sách pháp luật khác Kết quả tổng hợp ý kiến: 10 ý kiến đóng góp vàonội dung văn kiện Đại hội XIII; 20 ý kiến đóng góp vào Văn kiện Đại hội Đảng bộtỉnh lần thứ XIX; 35 ý kiến đóng góp văn kiện Đại hội Đảng bộ xã (phường), các ýkiến cơ bản đều thể hiện tập trung vào các nhiệm vụ, giải pháp trong phát triển kinh

tế xã hội ở địa phương; biện pháp phòng chống dịch bệnh đặc biệt là dịch bệnhCovid; chế độ chính sách đối với CBCC Qua đó, thể hiện tinh thần làm chủ củangười dân ngày càng được quan tâm, được thực hiện đầy đủ

Trong các buổi tiếp xúc cử tri trên địa bàn được chính quyền thực hiệnnghiêm túc, các ý kiến nêu ra và đề xuất với chính quyền ngày càng nhiều hơn, tậptrung vào lĩnh vực đất đai, khai thác cát, giải phóng mặt bằng trên địa bàn Qua đó

cá nhân, tổ chức thực hiện rõ quyền giám sát của mình đối với hoạt động củaCBCC, của chính quyền, của các đại biểu HĐN D trong quá trình thực hiện nhiệm

vụ Trong năm, có 18 ý kiến đề nghị CBCC phải thực hiện nghiêm túc hơn nhiệm

vụ trong quá trình tiếp công dân, hướng dẫn người dân thực hiện các thủ tục hànhchính; có 12 ý kiến đề nghị các đại biểu HDND ghi chép ý kiến đề nghị của ngườidân, đề nghị với cấp có thẩm quyền giải thích rõ, đảm bảo quyền lợi của người dân

Về khiếu nại, tố cáo: nhân dân của xã cũng thực hiện đúng theo quy định củapháp luật, hàng năm trung bình có 2 đơn khiếu nại, nhiều đơn kiến nghị, 5 đơn tốcáo với chính quyền và được chính quyền xem xét cụ thể, giải quyết thỏa đáng chongười khiếu nại, tố cáo, tạo được lòng tin trong nhân dân

* Đẩy mạnh xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật và tổ chức t/h pháp luật

Hệ thống pháp luật đã được hoàn thiện một bước cơ bản Vai trò của phápluật và thực thi pháp luật ngày càng được chú trọng trong tổ chức và hoạt động củachính quyền, và đời sống xã hội Cơ chế phân công phối hợp và kiểm soát quyềnlực giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp,

tư pháp ngày càng rõ nét Bộ máy nhà nước, nhất là tổ chức bộ máy chính quyền địaphương bước đầu được sắp xếp gọn theo hướng tinh gọn gắn với tinh giản biên chế,

hoạt động hiệu lực, hiệu quả hơn.Hoạt động của HĐN D có nhiều đổi mới Cải cáchhành chính, tư pháp ở một số lĩnh vực có bước đột phá Cụ thể là:

Chính quyền địa phương đã cụ thể hóa các văn bản pháp luật thành các nghịquyết kinh tế, xã hội, nghị quyết về xây dựng nông thôn mới từ đó UBND đã banhành các thông báo, các quyết định cụ thể hóa trong thực tiễn Trên cơ sở ban hànhcác văn bản đó, chính quyền đã tích cực xin ý kiến đóng góp của người dân bằngvăn bản cụ thể, hoặc triển khai hội nghị như xin chuyển mục đích sử dụng đất; xâydựng cơ cấu kinh tế; xây dựng nông thôn mới, xã hội hóa trường học, Đồng thời,Chính quyền địa phương thường xuyên phổ biến tuyên truyền các chủ trương, chínhsách đến nhân dân Việc quán triệt các văn bản pháp luật, nhất là Nghị quyết đại hộiXIII, nghị quyết đại hội đảng bộ tỉnh lần thứ 19 và nghị quyết đại hội đảng bộhuyện đã được chính quyền triển khai, tổ chức cho toàn thể CBCCVC, nhân dânnghiên cứu nghiêm túc thông qua việc học tập trực tuyến, tổ chức hội nghị tuyêntruyền, thông qua các phương tiện thông tin khác (với tỷ lệ 97% cán bộ, đảng viêntham gia học tập, nghiên cứu nghị quyết); đồng thời, chính quyền địa phương đãxây dựng chương trình hành động cụ thể, kế hoạch thực hiện phù hợp với từng lĩnhvực kinh tế, văn hóa, giáo dục, y tế để đưa nghị quyết vào cuộc sống

Đồng thời, Chính quyễn cũng thường xuyên nắm bắt tình hình, giải quyết kịpthời những vấn đề mới nảy sinh, làm tốt công tác tuyên truyền, vận động Nhân dântrong xã thực hiện tốt chủ trương của đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước gópphần thực hiện tốt nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội, củng cố quốc phòng an ninh.Kết quả cụ thể: chính quyền đã tổ chức lấy ý kiến đóng góp sửa đổi Hiến pháp

2013, Bộ Luật Dân sự, Bộ Luật hình sự, Luật Bảo hiểm xã hội… (bao nhiêu lượt ýkiến đóng góp?); chính quyền đã cụ thể hóa văn bản pháp luật của cấp trên bằngviệc ban hành Nghị quyết (bao nhiêu?; quyết định?); phối hợp với Ban ngành đoànthể tổ chức tuyên truyền chủ trương, chính sách (bao nhiêu cuộc tuyên truyền? baonhiêu lượt người tham dự?)…

* Đẩy mạnh cải cách hành chính:

Chính quyền địa phương quan tâm thực hiện các nội dung đẩy mạnh cải cáchhành chính, nhất là thực hiện cải cách thủ tục hành chính - một trong những khâuđột phá của địa phương Vì vậy, căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ chính quyền địaphương đã chủ động bố trí cán bộ, địa điểm, phương tiện làm việc, công khai đầy

đủ các văn bản, biểu mẫu có liên quan đến thủ tục hành chính, tạo điều kiện chonhân dân khi đăng ký thực hiện các thủ tục hành chính, đồng thời để nhân dân tìmhiểu về các nguyên tắc, quy trình thực hiện các thủ tục hành chính, tạo điều kiện đểnhân dân giám sát, góp ý trực tiếp cho đội ngũ cán bộ tiếp nhận và giải quyết cácthủ tục hành chính cho nhân dân Kết quả 100% thủ tục được tiếp nhận và được giảiquyết đúng hạn, đảm bảo đúng thẩm quyền pháp lý; quyền lợi của người dân, doanhnghiệp, tổ chức Qua đó uy tín của CBCC ngày càng được nâng cao, thể hiện quaviệc lấy ý kiến người dân: 98% người dân hài lòng về tác phong phục vụ, giải quyếtcông việc theo TTHC

Về xây dựng đội ngũ cán bộ công chức cũng được chính quyền địa phươngquan tâm, tạo điều kiện thuận lợi Vì vậy, 100% CBCC được tham gia học tập, bồidưỡng ở các chương trình đào tạo, bồi dưỡng của Tỉnh, Thành phố, nên trình độ củađội ngũ CBCC ngày càng được nâng cao đáp ứng yêu cầu xây dựng chính quyềncủa nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân

Việc hiện đại hóa công sở cũng được lãnh đạo địa phương quan tâm muasắm, sửa chữa kịp thời các trang thiết bị hiện đại phục vụ thực hiện tôt hơn nhiệm

vụ của địa phương 100% các bộ phận đã được trang bị máy tính, phần mềm trongquản lý, thực hiện TTHC ở các lĩnh vực được trang bị và thực hiện đầy đủ; mạngLan, Interet cũng được lãnh đạo địa phương trang bị phục vụ cho việc tra cứu tàiliệu mới, ứng dụng trong quản lý, thực hiện nhiệm vụ

* Xây dựng đội ngũ CBCC đủ năng lực, phẩm chất đáp ứng yêu cầu

Đội ngũ CBCC xã về cơ bản đảm bảo năng lực chuyên môn nghiệp vụ: 100%

có trình độ đại học, 30% có trình độ thạc sỹ; 100% có trình độ lý luận chính trị !00% CBCC có phẩm chất đạo đức tốt, chính trị tư tưởng vững vàng, mẫn cán với

công việc, thực hiện nghiêm túc quy định về đạo đức công việc, cần kiệm liêmchính, chí công vô tư trong giải quyết công việc với người dân, tổ chức; luôn có ýthức liên hệ chặt chẽ với nhân dân, phục vụ nhân dân với tinh thần trách nhiệm caonhất Bởi vậy, 98% CBCC được đánh giá là ND hài lòng khi tiếp công dân, giảiquyết công việc cho nhân dân.

Đồng thời, chính quyền đã thường xuyên, chủ động xây dựng quy hoạch, đàotạo, bồi dưỡng, nhất là đào tạo chuẩn hoá về trình độ lý luận ctrị, trình độ chuyênmôn nghiệp vụ nhằm đảm bảo cho đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở đáp ứng đượcyêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới, gđoạn 2015-2020 và định hướng đến năm2025; làm tốt công tác giới thiệu nhân sự các chức danh chủ chốt đại biểu HĐND

xã khóa 18(2011-2016) và nhân sự các ngành đoàn thể, đại hội MTTQ (nhiệm kỳ2014-2019); Chỉ đạo bầu bổ sung 1 đ/c ủy viên BTV đảng ủy, bầu bổ sung chứcdanh phó bí thư thường trực đảng ủy và chức danh phó chủ tịch UBND xã Côngtác nhân sự thực hiện nghiêm túc, chặt chẽ đúng quy trình

Công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ cho cán bộ, đv được quan tâmtừng bước chuẩn hóa đội ngũ cán bộ ở cơ sở, trong nhiệm kỳ đã cử cán bộ tham giahọc tập nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, ĐH 11 đ/c, Trung cấp 3 đ/c; Vềtrình độ lý luận ctrị: TC 12 đ/c, sơ cấp 4 đ/c Qua đó, hàng năm đội ngũ cán bộ,công chức cơ sở đã được quan tâm phát triển cả về số lượng và chất lượng, và trẻhoá đội ngũ

Hàng năm CBCC được đánh giá xếp loại: Hoàn thành tốt nhiệm vụ? Hoànthành xuất sắc nhiệm vụ? Hoàn thành nhiệm vụ? Không hoàn thành nhiệm vụ?

* Đổi mới và tăng cường sự lđạo của Đảng đối với nhà nước trong điều kiệnxây dựng NNPQ XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân

Đảng bộ và các chi bộ trong xã đã nhận thức và xác định rõ vai trò, vị trí,chức năng, nhiệm vụ của từng tổ chức trong HTCT, đồng thời đảm bảo vai trò lãnhđao toàn diện trên mọi lĩnh vực ở địa phương Trong những năm qua, đã có nhiềuđổi mới về ndung, phương thức hoạt động, tập trung hướng về cơ sở , chăm lo lợi

ích thiết thực cho quần chúng nhân dân; giải quyết kịp thời những vấn đề phức tạpmới nảy sinh ngay từ cơ sở Phát huy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, thực hiện tốtquy chế dân chủ ở cơ sở.

Chú trọng nâng cao chất lượng tổ chức, cơ sở đảng và đảng viên Công tácgduc chính trị tư tưởng được triển khai t/h nghiêm túc, triển khai nghiêm túc Chỉ thị

05 “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách HCM” được phổ biến,quán triệt đạt đến toàn chi, đảng bộ Công tác MTTQ và các tổ chức ctri: có nhiềuđổi mới, hướng về cơ sở tập trung làm tốt công tác tuyên truyền, vận động nhân dânchấp hành tốt chủ trương đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của NN, tíchcực tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền, tập hợp khối đại đoàn kết toàndân tộc

* Hạn chế:

Vấn đề đổi mới đồng bộ, phù hợp giữa kinh tế với chính trị, văn hóa, xã hội,giữa đổi mới kinh tế với bộ máy chính quyền còn một số mặt lúng túng Cơ chếkiểm soát quyền lực chưa hoàn thiện; vai trò giám sát của nhân dân chưa được pháthuy mạnh mẽ

Hệ thống pháp luật còn một số quy định chưa thống nhất, chưa đáp ứng kịpthời yêu cầu thực tiễn Chấp hành pháp luật nhìn chung chưa nghiêm, kỷ cươngphép nước có lúc bị xem nhẹ, xử lý vi phạm pháp luật chưa kịp thời, ché tài sử lýchưa đủ sức răn đe

Vấn đề dân chủ trong thực sự còn mang tính hình thức, chưa thực chất; đặcbiệt là sự tham gia của nhân dân vào quản lý nhà nước của chính quyền chưa nhiều,chủ yếu tập trung vào một số đối tượng, chưa thu hút được nhiều tầng lớp nhân dântham gia

Ý kiến trong xây dựng chủ trương, quyết sách của chính quyền trong nhândân cũng chưa phong phú, còn nhiều ý kiến trùng lặp, thiếu thực tiễn, khả thi

Cải cách hành chính, tư pháp chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển; tổ chức

và hoạt động của chính quyền địa phương chưa đổi mới mạnh mẽ, chức năng nhiệm

vụ phân cấp, phân quyền chưa thực sự rõ ràng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động còn hạnchế.

Đội ngũ cán bộ, công chức số lượng lớn; phẩm chất, năng lực, uy tín còn hạnchế, thiếu tính chuyên nghiệp, thực sự chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tìnhhình mới, nhất là về kỹ năng xử lý tình huống, giải quyết công việc tại địa phươngcòn cứng nhắc, thiếu linh hoạt, chủ động, chưa biết vận dụng chủ trương đúng củanhà nước vào giải quyết, nên tính hiệu quả chưa cao

Vai trò lãnh đạo của đảng ủy, chính quyền đôi lúc còn mờ nhạt, chưa rõ tráchnhiệm, thiếu kiên quyết trong xử lý, quản lý

* Nguyên nhân:

Nguyên nhân ưu điểm:

Do sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của lãnh đạo địa phương trong việc triển khaithực hiện các nội dung phương hướng xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN trênđịa bàn;

Nhận thức của CBCC và người dân về việc xây dựng NNPQXHCN ngàycàng đầy đủ, toàn diện hơn nên được sự ủng hộ đồng tình cao trong nhân dân khithực hiện phương hướng xây dựng NNPQ

Hệ thống các văn bản pháp luật - cơ sở để xây dựng và thực hiện nội dungxây dựng NNPQ ngày càng đầy đủ hơn ở các lĩnh vực của đời sống xã hội

Nguyên nhân hạn chế:

Nhận thức của một số CB trong cấp ủy, chính quyền, đảng viên về một sốchủ trương, đường lối của Đảng và chính sách pháp luật của NN còn chưa sâu sắc,thiếu thống nhất, do vậy việc triển khai các phương hướng xây dựng NNPQ thiếukiên quyết, còn lúng túng, hiệu quả thấp

Chỉ đạo, tổ chức thực hiện các phương hướng, giải pháp xây dựng NNPQtrên đại bàn vẫn là khâu yếu, chậm được khắc phục; năng lực cụ thể hóa, thể chếhóa chủ trương, nghị quyết còn hạn chế; năng lực tổ chức thực hiện của CBCC chưa

đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ, làm cho pháp luật, nghị quyết chậm được thựchiện và hiện quả thấp.

Nhiều hạn chế, yếu kém trong lãnh đạo, quản lý, điều hành của cấp ủy, chínhquyền và đội ngũ CB đảng viên chậm được khắc phục ở một số thời điểm; tráchnhiệm người đứng đầu chưa thực sự được đề cao Tư tưởng trông chờ, thụ động, ỷlại vào cấp trên, tình trạng nói không đi đôi với làm, nói nhiều làm ít, kỷ cươngphép nước không nghiêm còn xảy ra trên địa bàn; chưa tạo được cơ chế, chính sách,giải pháp có tính đột phá, đồng bộ để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho người dân,doanh nghiệp, huy động mọi nguồn lực cho đầu tư phát triển địa phương

Nhận thức và triển khai đổi mới tổ chức bộ máy của địa phương chưa đều,chưa thật đồng bộ Công tác cán bộ có mặt còn hạn chế, việc thực hiện một số nộidung trong các khâu cảu công tác cán bộ còn hình thức, nhất là trong việc đánh giácán bộ công chức hàng năm, thi đua khen thưởng Tình trạng suy thoái về tưtưởng, đạo đức, lối sống chủ nghĩa cá nhân, lợi ích nhóm, bệnh lãng phí, vô cảm,bệnh thành tích ở một số CBCC, đảng viên chưa bị đẩy lùi

Điều kiện cơ sở vật chất, phương tiện thực hiện chưa đảm bảo đáp ứng yêucầu trong việc xây dựng nhà nước pháp quyền nên phần nào ảnh hưởng tới quá trìnhtriển khai, thực hiện trong thực tế

Công tác kiểm tra, giám sát chưa được quan tâm thường xuyên, nên nhiều nộidung xây dựng nhà nước pháp quyền chưa được thực hiện nghiêm túc, còn hìnhthức, tính hiệu quả thấp

Sự phối hợp với các ban ngành, đoàn thể trên địa bàn trong việc triển khaiđồng bộ các giải pháp xây dựng nhà nước pháp quyền chưa linh hoạt, thiếu tínhsáng tạo nên kết quả chưa được như mong muốn

Tiếp tục tăng cường vai trò lãnh đạo của đảng, hoạt động của MTTQ và các

Vấn đề 3 Vị trí, vai trò, chức năng của Hội đồng nhân dân

Tại Điều 113 Hiến pháp 2013 quy định: HĐND là cơ quan quyền lực nhà nước ởđịa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân, do Nhândân địa phương bầu ra, chịu trách nhiệm trước Nhân dân địa phương và cơ quan nhànước cấp trên HĐN D quyết định các vấn đề của địa phương do luật định; giám sátviệc tuân theo Hiến pháp và pháp luật ở địa phương và thực hiện nghị quyết của HĐND

Quy định đó đã được cụ thể hóa tại Điều 6 Luật tổ chức chính quyền địaphương 2015: Hội đồng nhân dân gồm các đại biểu Hội đồng nhân dân do cử tri ởđịa phương bầu ra, là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí,nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân, chịu trách nhiệm trước Nhân dân địaphương và cơ quan nhà nước cấp trên

Từ cơ sở pháp lý trên cho thấy vị trí, vai trò và chức năng của HĐN D đượcthể hiện như sau:

Về vị trí của Hội đồng nhân dân: Hội đồng nhân dân là cơ quan quyền lực nhànước ở địa phương vì HĐN D được ND trực tiếp trao quyền, thay mặt nhân dân thực

hiện quyền lực nhà nước; nắm giữ và sử dụng quyền lực nhà nước trong phạm vipháp luật quy định; quyết định các vấn đề của địa phương theo luật định

- Vai trò của Hội đồng nhân dân: Hội đồng nhân dân có vai trò đại diện cho ýchí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân địa phương nơi đã bầu ra mình Vì:các đại biểu HĐND đó là đại biểu của các tầng lớp nhân dân, do ND bầu ra theonguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín Đại biểu HĐND thaymặt ND thực hiện quyền lực nhà nước: thảo luận, quyết định các vấn đề ở địaphương Đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân địaphương

- Chức năng của Hội đồng nhân dân: là những công việc chính của HĐND sẽ

đảm nhận thực hiện, bao gồm 2 chức năng:

+ Hội đồng nhân dân quyết định các vấn đề của địa phương do luật định: HĐND quyết định những chủ trương, biện pháp quan trọng để phát huy tiềmnăng thế mạnh của địa phương; Xây dựng và phát triển địa phương về kinh tế - xãhội, củng cố quốc phòng, an ninh, không ngừng cải thiện đời sống vật chất và tinhthần của nhân dân địa phương; Làm tròn nghĩa vụ của địa phương đối với cả nước;

+ Hội đồng nhân dân thực hiện quyền giám sát: Giám sát đối với hoạt độngcủa Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Tòa án nhân dân, Viện kiểmsát nhân dân cùng cấp; Giám sát việc thực hiện các nghị quyết; Giám sát việc tuântheo pháp luật của cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũtrang nhân dân và của công dân ở địa phương;

Vấn đề 4 Phương hướng đổi mới tổ chức và hoạt động của HĐND và UBND trong giai đoạn hiện nay? Liên hệ thực tế?

Trong văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII có xác định phươnghướng chung là tiếp tục hoàn thiện tỏ chức chính quyền địa phương phù hợp với địabàn nông thôn, đô thị, hải đảo, đơn vị hành chính, kinh tế đặc biệt theo Luật định;thực hiện và tổng kết việc thí điểm chính quyền đô thị nằm xây dựng và vận hànhcác mô hình quản trị chính quyền đô thị theo hướng tinh goạn, hoạt động hiệu lực,

hiệu quả Gắn kết và đổi mới tổ chức bộ máy và cơ chế hoạt động của MTTQ, các

tổ chức chính trị xã hội ở các cấp Cải cách phân cấp ngân sách nhà nước theohướng phân định rõ ngân sách trung ương, ngân sách địa phương, bảo đảm vai tròchủ đạo của ngân sách trung ương, nâng cao tính chủ động, tự chủ của ngân sáchđịa phương Cụ thể là:

* Phương hướng tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của HĐND

Đổi mới cơ chế bầu cử, bảo đảm cho dân đề cử, ứng cử, lựa chọn các đại biểuHĐND thực sự là người đại diện cho nhân dân

Tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động của HĐND, TTHĐND, các ban củaHĐND và đại biểu HĐND Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động tiếp xúc cử tri,hoạt động của đại biểu tại kỳ họp, sau kỳ họp, đặc biệt là hoạt động chất vấn và tínhkhả thi của các NQ Nâng cao chất lượng các kỳ họp, mở rộng thành phần, đốitượng khách mời dự các kỳ họp, hiệu quả giám sát của HĐND

Cần có quy định cụ thể để HĐND quyết định có hiệu quả những mục tiêukinh tế xã hội, an ninh quốc phòng tại địa phương theo nguyên tắc phân cấp

* Phương hướng tiếp tục đổi mới tổ chức, hoạt động của UBND

Hội nghị TW 7 khóa XI: “Nghiên cứu về tổ chức chính quyền địa phương (cóphân biệt tổ chức chính quyền đô thị và nông thôn)…Thực hiện mô hình Bí thư cấp

ủy đồng thời là Chủ tịch HĐND các cấp; Bí thư cấp ủy đồng thời là Chủ tịchUBND cấp xã, cấp huyện đối với những nơi đủ điều kiện…Điều chỉnh chức năng,nhiệm vụ HĐND, UBND xã, phường, thị trấn phù hợp với thực tiễn và yêu cầu,nhiệm vụ mới”

Nghiên cứu xây dựng mô hình chính quyền nông thôn, đô thị, biên giới, hảiđảo, đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt

Nghiên cứu thí điểm nhân dân trực tiếp bầu Chủ tịch UBND cấp xã

Đề cao trách nhiệm và thẩm quyền của các cơ quan thuộc UBND và cácthành viên UBND trong việc thực hiện đúng những nhiệm vụ, quyền hạn theo sự

phân công, phân cấp, đặc biệt là thẩm quyền và trách nhiệm của tập thể UBND, củachủ tịch UBND Tiếp tục kiện toàn bộ máy của UBND.

Thực hiện chương trình, kế hoạch đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng thườngxuyên CB, CC của UBND

Tạo điều kiện, phương tiện làm việc, nhất là tạo điều kiện cho việc chủ động

về ngân sách, mở rộng các khoản thu; trang bị những phương tiện làm việc cần thiết

và từng bước hiện đại hóa theo yêu cầu tin học hóa hệ thống quản lý hành chính nhànước

Cần có những quy định cụ thể và khả thi về trách nhiệm của Chủ tịch UBND

và những người đứng đầu các cơ quan chuyên môn của UBND trong việc khônghoàn thành những nhiệm vụ được giao, để xảy ra những vi phạm trong những lĩnhvực, cơ quan mà mình lãnh đạo, phụ trách

* Liên hệ thực tế:

+ Khái quát đặc điểm tình hình của HĐND xã

- Vị trí địa lý

- Kinh tế xã hội

- Cơ cấu tổ chức của Hội đồng nhân dân

- Thuận lợi: Tình hình chính trị, kinh tế ổn định; an ninh trật tự trên địa bànđược ổn định; bộ máy chính quyền địa phương được đổi mới, đội ngũ cán bộ côngchức ngày càng được đảm bảo về số lượng, chất lượng; quy định về chức năngnhiệm vụ của chính quyền địa phương đã được cụ thể, rõ ràng trong Hiến pháp,Luật tổ chức chính quyền địa phương Đó là những thuận lợi căn bản để thực hiệncác phương hướng đổi mới tổ chức và hoạt động của H ĐN D và UBND

- Khó khăn: tình hình dịch bệnh, thời tiết diễn biến phức tạp; đời sống củanhân dân còn nhiều khó khăn, kinh tế phát triển chưa ổn định, hạn chế của cơ chếthị trường tác động không nhỏ tới hoạt động của HĐND và UB ND; cơ chế phânđịnh giữa các cấp chính quyền chưa rõ ràng, rành mạch đã tác động không nhỏ tớiviệc thực hiện các giải pháp đổi mới của HDND và UBND

+ Thực trạng:

- Ưu điểm:

Đối với HĐND xã (phường):

Trong việc tổ chức bầu cử vào ngày 23/5/2021, bầu đại biểu Quốc hội vàHĐN D các cấp vừa qua trên địa bàn đã diễn ra nghiêm túc, đảm bảo dân chủ, côngkhai danh sách ứng cử, đề cử nhân sự; quy trình thực hiện đảm bảo đúng quy định.Đặc biệt trong tình hình dịch bệnh Covid diễn biến quá phức tạp, lãnh đạo địaphương đã chủ động các phương án, biện pháp phòng chống dịch bệnh trong quátrình tổ chức bầu cử, chuẩn bị khẩu trang, nước sát khuẩn, máy đo thân nhiệt và có

sự hướng dẫn của tổ bầu cử cho các cử tri Với sự chuẩn bị chu đáo từ khâu chuẩn

bị bầu cử, đến việc tuyên truyền, vận động cho nhân dân tham gia thực hiện quyềnbầu cử của mình, đảm bảo quyền dân chủ, lựa chọn đại biểu xứng đáng, tin cậy đểtrao quyền lực của mình, thay mặt mình thực hiện quyền lực nhà nước Vì vậy, kếtquả bầu cử đã được nhân dân lựa chọn 70 đại biểu HĐN D các cấp và 07 đại biểuQuốc hội tham gia vào cơ quan QH và HĐN D các cấp

Hoạt động của HĐN D có nhiều đổi mới, hoàn thành tốt chức năn, nhiệm vụtheo quy định của pháp luật, thể hiện rõ vai trò là cơ quan quyền lực nhà nước ở địaphương, dại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ cảu nhân dân Chấtlượng các kỳ họp tiếp tục được nâng cao; hoạt động chất vấn và trả lời chất vấntiếp tục được đổimới, thiết thực, hiệu quả, phát huy dân chủ, trách nhiệm của cácđại biểu HĐN D, tăng cường tính công khai, minh bạch gắn với trách nhiệm giảitrình, thực hiện lời hứa của cơ quan chức năng, người đứng đầu đơn vị Công tácgiám sát được triển khai có trọng tâm, trọng điểm đạt kết quả tích cực Hoạt độngtiếp xúc cử tri được thực hiện đúng quy định, ngày càng hiệu quả và thực chất hơn,duy trì và tăng cường mối quan hệ gắn bó giữa đại biểu dân cử và cử tri, nhân dantrong tỉnh Kết quả cụ thể: HĐN D đã chú trọng đổi mới về phương thức hoạt động,chất lượng, hiệu quả công việc ngày càng được nâng cao, xây dựng kế hoạch, nộidung chương trình các kỳ họp đảm bảo đúng luật định Về hoạt động khảo sát, giám

sát thực hiện chương trình kế hoạch đầu năm của HĐND, Thường trực HĐNDthường xuyên kiểm tra đôn đốc, giám sát một số vấn đề nội dung Nghị quyếtHĐND cũng như việc thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của

NN, góp phần hoàn thành nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội của địa phương.Thường xuyên theo dõi, giám sát UBND xã và các ban ngành thuộc xã tổ chức triểnkhai Nghị quyết về nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội, quốc phòng an ninh năm

2020 Giám sát, thẩm tra các báo cáo của UBND xã, các ban, ngành chức năng của

xã và nội dung kỳ họp HĐND giữa năm 2020 Tổ chức 1 cuộc khảo sát chuyên đề

về côn tác thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững trên địabàn Từ đầu năm 2021 đến nay, Thường trực HĐND đã thành lập các đoàn giám sátcủa thường trực và các ban của HĐND xã Tổ chức 01 cuộc giám sát chuyên đề đốivới Ủy ban nhân dân xã về việc giải quyết các ý kiến, kiến nghị của cử tri trước vàsau kỳ họp, Hội đồng nhân dân xã Đồng thời, để có cơ sở thực tế phục vụ cho nộidung giám sát, Đoàn giám sát Thường trực Hội đồng nhân dân xã tổ chức 04 cuộckhảo sát các kiến nghị của cử tri có tính bức xúc như: Công tác vệ sinh môi trườngnhư đổ rác, xử lý rác thải trên địa bàn, vấn đề bồi thường tái định cư,tranh chấp đấtđai; điện chiếu sáng, quy hoạch nhà văn hóa khu, tên phố, số nhà Qua kết quảgiám sát việc giải quyết các kiến nghị của cử tri cho thấy, với trách nhiệm cơ quanquản lý nhà nước địa phương, Ủy ban nhân dân đã xem xét, giải quyết, trả lời đạttrên 80%, các ý kiến còn đang xem xét giải quyết chủ yếu vượt quá nguồn lực vàthẩm quyền của địa phương, trong đó có những kiến nghị thực hiện giải quyết trongthời gian ngắn giữa hai kỳ họp, nên chưa thể giải quyết dứt điểm Từ thực tế đó đãkiến nghị Ủy ban nhân dân và các cơ quan, đơn vị liên quan tiếp tục giải quyếtnhững vấn đề mà cử tri đã kiến nghị, góp phần tích cực vào việc nâng cao hiệu lực,hiệu quả quản lý nhà nước trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội ở địa phương

Ban Kinh tế - Xã hội, Hội đồng nhân dân xã tổ chức 03 cuộc khảo sát về côngtác triển khai sản xuất vụ xuân của 03 HTXDVTH trên địa bàn Ban Pháp chế, Hộiđồng nhân dân xã tổ chức 02 cuộc giám sát với 02 nội dung về việc quản lý đất đai,

trật tự xây dựng và thực hiện công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo vàhòa giải cơ sở trên địa bàn xã Qua giám sát, hai Ban Hội đồng nhân dân xã đã đánhgiá những kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế, nguyên nhân, kịp thời kiến nghị

cơ quan có thẩm quyền thực hiện theo đúng quy định pháp luật Ngoài ra, Ban Kinh

tế - Xã hội Hội đồng nhân dân xã tổ chức thẩm tra 03 dự thảo nghị quyết trình kỳhọp, Hội đồng nhân dân xã gồm: Nghị quyết về phát triển kinh tế xã hội và thu chingân sách xã năm 2020 Nghị quyết về quyết toán thu, chi ngân sách xã năm 2020;Nghị quyết phê duyệt chủ trương triển khai lập Quy hoạch chi tiết trên địa bàn

Ngoài việc xem xét các báo cáo, Đoàn giám sát làm việc trực tiếp với các đối tượngđược giám sát, kết hơp nắm bắt tình hình qua các đợt tiếp xúc cử tri CÁc nội dunggiám sá được lựa chọn thiết thực, liên quan đến vấn đề an sinh xã hội, đời sống củangười dân, các vấn đề được dư luận và cử tri quan tâm, công tác quản lý nhà nướctrên tất cả các lĩnh vực kinh tế xã hội còn nhiều vướng mắc Sau giám sát, Thườngtrực HĐND xã đã đề nghị và đôn đốc UBND các đơn vị, các ngành liên quan, cáckhu dân cư thực hiện tốt nhiệm vụ và khắc phục những tồn tại, hạn chế theo đúngquy định của pháp luật

Trong hoạt động phối hợp với UBND, TTHĐND thường xuyên kiểm tra, đôn đốcUBND giải quyết những ý kiến chất vấn, kiến nghị tại kỳ họp HĐND cũng như ýkiến kiến nghi của cử tri kịp thời Từ đó, trong 6 tháng đầu năm 2021 hạn chế đượcviệc tồn đọng đơn thư yêu cầu, khiếu nại, khiếu kiện kéo dài, vượt cấp ở địaphương HĐND phối hợp xây dựng nội dung, chương trình kỳ họp, trước mỗi kỳhọp 30 ngày, TTHĐND phối hợp với UBND, UBMTTQ VN và có mời Thườngtrực, Đảng uỷ tham dự để bàn bạc thống nhất dự kiến nội dung, chương trình, phâncông chuẩn bị báo cáo và chuẩn bị các điều kiện đảm bảo cho việc tổ chức kỳ họp.Trước khi tổ chức kỳ họp HĐND, TTHĐND phối hợp với UBND thẩm tra ký cácbáo cáo, đề án, tờ trình và việc dự thảo Nghị quyết hết sức tập trung chu đáo, kỹlưỡng trước khi trình ra kỳ họp Phối hợp với UBND giải quyết kịp thời đúng quyđịnh những vấn đề phát sinh giữa các kỳ họp HĐND

Trong hoạt động tiếp xúc cử tri, các ban của HĐND và đại biểu HĐND đã phối hợpvới TTHĐND và các ban, ngành, tổ chức thực hiện tốt công tác tiếp xúc cử tri Từđầu năm 2021 đến nay, HĐND xã đã tổ chức 1 đợt tiếp xúc cử tri với 78 cử tri thamgia Tại buổi tiếp xúc cử tri có 15 lượt ý kiến về các vấn đề an sinh xã hội, đề nghịcấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, vấn đề môi trường, đền bù, giải phóng mặtbằng, giá đất Đa số các ý kiến của cử tri được lãnh đạo trả lời thoả đáng, các ýkiên chưa được giải quyết, TTHĐND đã tổng hợp và dề nghị UBND, ban ngànhliên quan giải quyết và trả lời cho cử tri theo đúng luật Đối với công tác tiếp côngdân vào thứ 5 hàng tuần, TTHĐND xã phối hợp với UBND tiếp công dân theo định

kỳ để nắm bắt ý kiến, tâm tư, nguyện vọng của cử tri phản ánh

* Đối với phương hướng đổi mới của UBND:

Hoạt động của UBND xã (phường) tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ; hiệu lực, hiệuquả quản lý nhà nước được nâng lên Công tác chỉ đạo, điều hành được thực hiệntheo hướng bám sá các chủ trương, định hướng lớn, xác định nhiệm vụ trọng tâm,trọng điểm để tập trung chỉ đạo, đồng thời triển khai thực hiệ theo hướng sâu sátnhiệm vụ, cụ thể rõ người, rõ trách nhiệm, rõ quy trình, rõ hiệu quả; hướng về cơ

sở, đặc biệt trong năm 2019, 2020 đã quyết liệt tập trung chỉ đạo cùng cả nướcphòng, chống hiệu quả dịch tả lợn châu phi, đại dịch Covid 19, không để bùng phátlây lan ra cộng đồng; chỉ đạo kịp thời và có nhiều giải pháp để khôi phục và lấy đàtăng trưởng kinh tế của địa phương Công tác xây dựng, triển khai các cơ chế, chínhsách được thực hiện có hiệu quả; tích cực chì đạo thực hiện khâu đột phá về cảicách hành chính, sắp xếp, tinh gọn cơ cấu tổ chức bộ máy, khu dân cư, góp phầnquan trọng trong chỉ đạo, điều hành phát triển kinh tế xã hội, bảo đảm quốc phòng,

an ninh Tăng cường kiểm tra, thanh tra công vụ; siết chặt kỷ cương, kỷ luậthanfhchính, kịp thời phát hiện và kiên quyêt xử lý các CBCC vi pham chế độ trách nhiệmcông vụ,hương tới xây dựng nền hành chính phục vụ, từng ước cải thiện nâng caochỉ số hài lòng của tổ chức, công dân đối với các dịch vụ công

Hạn chế: Hoạt động của HĐND có lúc chưa phát huy đầy đủ vị trí, vai trò của cơquan quyền lực NN ở địa phương và còn tồn tại, hạn chế một số mặt như công táctham gia xây dựng và tuyên truyền,phổ biến pháp luật,c hủ trương của Đảng, Nhànước, nghị quyết của HĐND còn thiếu chủ động; việc xem xét, quyết định nhữngvấn đề quan trọng, nhất là về kinh tế xã hội, ngân sách nhà nước, xây dựng cơ bản

có lúc còn mang tính hình htwcs, hoạt động giám sát hiệu quả chưa thực sự cao,nhiều kiến nghị thông qua hoạt động giám sát chưa được các cơ quan có tráchnhiệm giải quyết kịp thời; việc giảm sát giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân,công tác hoà giải ở cơ sở còn hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu, nguyện vọngchính đáng của nhân dân; một số đại biểu HĐND chưa làm tròn trách nhiệm củangười đại biểu dân cử, chưa dành thời gian cần thiết cho hoạt động của HĐND,chưa thường xuyên tiếp công dân theo quy định

Đối với UBND: hoạt động của một số bộ phận chuyên môn chưa thể hiện rõ nét; cơcấu lại đội ngũ CBCC gắn với vị trí việc làm còn hạn chế Công tác đánh giá cán bộchưa sát thực tế Việc nắm bắt tình hình và tham mưu giải quyết những vấn đề phátsinh có việc chưa kịp thời

Nguyên nhân:

Nguyên nhân kết quả:

Nhận thức của các đại biểu HĐND và thành viên của UBND ngày càng đầy đủ hơn,xác định rõ hơn nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND và UBND Đội ngũ CBCC củachính quyền ngày càng đảm bảo về số lượng, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, kỹnăng giải quyết tình huống ngày càng được nâng cao; Hệ thống văn bản pháp luật,nhất là những văn bản quy định về chức năng nhiệm vụ của HĐND và UBND ngàycàng cụ thể hơn; sự phân cấp, phân quyền trong hoạt động của cơ quan quyền lựcHĐN D và cơ quan HCNN - UBND giữa các cấp đã có những thay đổi nhất định,thực hiện tốt hơn chức năng, nhiệm vụ

Nguyên nhân hạn chế:

Năng lực triển khai, công tác chỉ đạo điều hành, cụ thể hóa thực hiện các cơ chế,chính sách, nghị quyết ở địa phương chưa quyết liệt, sáng tạo, sự phối hợp thiếuchạt chẽ, chưa kịp thời đề xuất các cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướngmắc.

Trách nhiệm của một số CBCC trong đảng ủy, chính quyền và người đứng đầu cơquan trong hệ thống chính trị, tính nêu gương trong thực hiện nhiệm vụ được giao

có việc còn hạn chế Cơ cấu tổ chức và hoạt động còn một số bất cập: Thường trựcHĐND, nhất là Phó Chủ tịch HĐND hoạt động chuyên trách trình độ và năng lựccòn hạn chế, thiếu tính ổn định; đại biểu làm việc chuyên trách quá ít, một số đạibiẻu còn hạn chế về trình độ, năng lực, thiếu tâm huyết với HĐND và UBND; điềukiện đảm bảo cho hoạt động của HĐND, đại biểu HĐND còn hạn chế; một số ban,ngành, cán bộ, đảng viên chưa nhận thức đầy đủ về vị trí, vai trò của HĐND,UBND ý thức chấp hành nghị quyết của HĐND và quyết định của UBND ở một số

cơ quan nhà nước chưa cao; một số cấp uỷ chưa thật sự quan tâm đến hoạt động củaHĐND và UBND; Công tác kiểm tra, giám sát, theo dõi đôn đốc thực hiện trongthực thi công vụ chưa nghiêm; năng lực, phẩm chất ý thức kỷ luật của một bộ phậnCBCC chưa cao, còn tình trang nhũng nhiễu gây bức xúc cho người dânh và doanhnghiệp Trình độ quản lý, tư duy kinh tế của chủ doanh nghiệp,hộ sản xuấ kinhdoanh chưa theo kịp với cơ chế thị trường và hội nhập hiện nay

Giải pháp:

Cấp uỷ cơ sở tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với tổ chức và hoạt động củaHĐND, đổi mới nội dung phương thức lãnh đạo của cấp uỷ Đảng ở địa phương đốivới hoạt động của HĐND, quan tâm công tác quy hoạch, đào tạo, phân công cá bộ

có tâm, có tầm làm công tác HĐND để xây dựng HĐND thật sự là cơ quan quyềnlực nhà nước ở địa phương

Nâng cao chất lượng đại biểu HĐND và công tác tổ chức của HĐND Trong đóphải đổi mới công tác hiệp thương, giới thiệu người ra ứng cả làm đại biểu, khôngnên nặng vè cơ cấu mà nên coi trọng phẩm chất, đạo đức, trình độ, năng lực công

tác, tâm huyết với hoạt động của HĐND, có khả năng đại diện cho cộng đồng dân

cư và năng lực tham vấn, quyết định Do đó cần chú ý tiêu chuẩn đại biểu có nănglực đóng góp vào hoạt động của HĐND, có điều kiện thực hiện nhiệm vụ đại biểu.Định kỳ mỗi năm, HĐND và đại iểu HĐND báo cáo công khai với dân về công việc

đã làm, đề nghị nhân dân nhận xét, đánh giá, qua đó phát huy quyền giám sát củanhân dân đối với chính quyền cơ sở và đại biểu dân cử

Cần cải tiến và nâng cao chất lượng kỳ họp HĐND Kỳ họp HĐND phải thực sự làdiễn đàn của nhân dân, là nơi thể hiện phương châm dân biết, dân bàn, dân làm, dânkiểm tra và dân thụ hưởng, là hoạt động thu hút sự quan tâm theo dõi của cử tri Dovậy, tổ chức kỳ họp phải được cung cấp đầy đủ và kịp thời các báo cáo, tờ trình vànhững thông tin liên quan để nghiên cứu trước; đồng thời phải dành thời igan thoảđáng cho địa biểu thảo luận và chất vấn Chủ toà cần linh động trong điều hành kỳhọp, gợi mở để đại biểu mạnh dạn tham gia ý kiến đóng góp, nhất lf ý kiến phảnbiện để xem xét vấn đề một cách thấu đáo hơn, đa chiều hơn nhằm ban hành nhữngnghị quyết có tính khả thi cao Việc xây dựng và ban hành nghị quyết phải đa bảoquy trình theo luật định

Thực hiện tốt chức năng giám sát của HĐND Cần thực hiện tốt các hình thức giámsát như xem xét các báo cáo tại kỳ họp HĐND; kiêm tra, giám sát của TTHĐND;chất vấn của đại biểu; giám sát văn bản quy phạm pháp luật ở địa phương và giámsát thực tế tại cơ sở nhằm tác động đến phát triển kinh tế xã hội; bảo đảm quốcphòng an ninh ở địa phương Đê nâng cao chất lượng hoạt động, để đáp ứng yêucầu, nguyện vọng của nhân dân, nhất là việc thực hiện pháp lệnh dân chủ ở xã,HĐND cần tăng cường hoạt động giám sát chuyên đề

Đổi mới và nâng cao chất lượng tiêp xúc cử tri, tiếp dân của đại biểu HĐND Cầntăng cường tiếp xúc cử tri trước và sau kỳ họp; đồng thời đa dạng hoá hình thức tiếpxúc cử tri như tiếp xúc nơi cư trú, nơi làm việc, theo chuyên đề Khi có yêu cầu của

cử tri, đại biểu HĐND nên dành thời gian để tiép dân; trong hoạt đọng này, đạib iểu

phai thực sự gần dân; lắng nghe ý kiến của người dân và phản ánh trung thực ý kiếnnguyện vọng của nhân dân với HĐND.

Đối với UBND: đổi mới, nâng cao năng lực, hiệu quả công tác; xây dựng chínhquyền cơ sở trong sạch, vững mạnh Thực hiện có hiệu quả công tác tổ chức, sắpxếp tổ chức bộ máy của UBND gắn với tinh giản biên chế, đảm bảo tinh gọn, hiệulực, hiệu quả và phù hợp với thực tiễn Tiếp tục đổi mới phương thức chỉ đạo, điềuhành của chính quyền theo hướng sâu sát, quyết liệt thoe tinh thần rõ người, rõ việc,

rõ trách nhiệm, rõ quy trình, rõ hiệu quả, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu.Xây dựng đội ngũ CBCC đủ về số lượng, đáp ứng yêu cầu về chất lượng, có phẩmchất đạo đức, chính trị tốt, có ý thức trach nhiệm coa và năng lực hoàn thành nhiệm

vụ được giao Đổi mưới và htwjc hiện cso hiệu quả việc đánh giá xếp loại lãnh đạo

và kết quả thực hiện nhiệm vụ của các bộ phận Thực hiện có nền nếp qu chế đốithoại giữa người đứng đầu cấp uỷ, chính quyền với nhân dân; nâng cao chỉ sốCCHC Tập trung triển khai CCHC, trọng tâm là hiện đại hoá nền HC gắn với hiệulực, hiệu quả quản lý nhà nước Đề cao trách nhiệm, tính chủ động, đổi mới sángtạo của người đứng đàu trong tham mưu, đề xuất, thực thi công vụ; nâng cao ý thức,trách nhiệm của đội ngũ CBC thực thi công vụ và nâng cao chất lượng phục vụ,mức độ hài lòng của người dân, tổ chức Xây dựng chính quyền điện tử hoạt độnghiệu quả, đồng bộ, liên thong, thống nhất 4 cấp tiến tới xây dựng chính quyền số Tiếp tục CCTTHC đảm bảo tính công khai, minh bạch, kỷ cương hành chính; hạnchế tối đa tiêu cưc, nhũng nhiễu trong quá trình thực thi công vụ

Vấn đề 5: Vai trò của pháp luật đối với kinh tế

Pháp luật xã hội chủ nghĩa là hệ thống những quy tắc xử sựchung, do nhànước xã hội chủ nghĩa ban hành hoặc thừa nhận, thể hiện ý chí của giai cấp côngnhân và đại đa số nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, được đảm bảothực hiện bằng bộ máy nhà nước và phương thức tác động của Nhà nước trên cơ sởgiáo dục, thuyết phục và cưỡng chế của Nhà nước nhằm xây dựng chế độ xã hội chủnghĩa

*Vai trò của pháp luật đối với kinh tế thể hiện ở các nội dung sau:

Pháp luật là phương tiện hàng đầu xác định địa vị pháp lý bình đẳng đối vớichủ thể tham gia quan hệ kinh tế; tạo lập các “khung pháp lý” để các chủ thể quản

lý nhà nước dựa vào các chuẩn mực pháp lý để điều khiển hoạt động sản xuất kinhdoanh

Thông qua pháp luật, nhà nước tạo ra môi trường thuận lợi, tin cậy và chínhthức cho các chủ thể tham gia hoạt động sản xuất, kinh doanh thực hiện có hiệuquả;

Pháp luật là phương tiện cho các quan hệ kinh tế trở thành quan hệ pháp luậtkhi đó pháp luật xác định rõ các chủ thể tham gia hoạt động kinh tế, quyền và vànghĩa vụ cũng như khách thể mà các bên tham gia hoạt động kinh tế

Pháp luật là phương tiện củng cố và bảo vệ những nguyên tắc vốn có của nềnkinh tế thị trường như tính quy luật của lợi ích, nhu cầu của người tiêu dùng đối vớisản xuất, bảo đảm tôn trọng sự cạnh tranh, cạnh tranh lành mạnh Đồng thời, phápluật còn là phương tiện bảo vệ lợi ích kinh tế tốt nhất cho các bên tham gia hoạt độngkinh tế trong trường hợp xảy ra tranh chấp kinh tế, vi phạm hợp đồng kinh tế

Vấn đề 6: Khái niệm, đối tượng điều chỉnh, phương pháp điều chỉnh và các chế định cơ bản của Luật hành chính? Liên hệ thực tế việc thực hiện Luật hành chính?

* Khái niệm Luật hành chính

Luật Hành chính là một ngành luật độc lập trong HTPL Việt Nam, bao gồmtổng thể các QPPL điều chỉnh QHXH phát sinh trong hoạt động quản lý của các cơquan HCNN; các QHXH phát sinh trong quá trình các cơ quan NN xây dựng và ổnđịnh công tác nội bộ; các QHXH phát sinh trong quá trình các tổ chức xã hội và cánhân thực hiện hoạt động quản lý hành chính đối với vấn đề cụ thể do PL quy địnhdựa trên phương pháp mệnh lệnh đơn phương

* Đối tượng điều chỉnh của Luật Hành chính

- Nhóm những quan hệ xã hội phát sinh trong hoạt động chấp hành và điềuhành của các cơ quan QLNN

- Nhóm những quan hệ xã hội mang tính chất chấp hành và điều hành phátsinh trong hoạt động xây dựng và củng cố tổ chức bộ máy, chế độ làm việc của nội

bộ cơ quan nhằm đảm bảo chức năng, nhiệm vụ của mình

- Nhóm những quan hệ xã hội mang tính chất chấp hành và điều hành phátsinh trong hoạt động của các cơ quan nhà nớc khác hoặc tổ chức xã hội khi đượcnhà nước trao quyền thực hiện chức năng QLNN

* Phương pháp điều chỉnh của Luật Hành chính

- Phương pháp điều chỉnh của Luật Hành chính là phương pháp mệnh lệnhđơn phương, hình thành từ mối quan hệ “quyền lực - phục tùng” thể hiện sự khôngbình đẳng về ý chí của các bên tham gia quan hệ pháp luật hành chính, thể hiện:

+ Một bên có quyền ra các mệnh lệnh cụ thể hoặc đặt ra các quy định bắtbuộc đối với bên kia và kiểm tra việc thực hiện các quy định, mệnh lệnh của bên cónghĩa vụ;

+ Một bên có quyền đưa ra những yêu cầu, kiến nghị, còn bên kia có quyềnxem xét những yêu cầu, kiến nghị đó và có thể đáp ứng hay bác bỏ những yêu cầu,kiến nghị đó

+ Cả hai bên đều có quyền hạn nhất định được nhà nước giao, nhưng mộtbên quy định hay quyết định những điều gì thì phải được bên kia cho phép hay phêchuẩn;

+ Sự không bình đẳng còn thể hiện ở tính chất đơn phương và bắt buộc củacác quyết định hành chính

Các chế định cơ bản của Luật hành chính:

Một là: Tổ chức và hoạt động của cơ quan hành chính Nhà nước

Cơ quan hành chính Nhà nước là một dạng của cơ quan Nhà nước, là một bộ

phận cấu thành của bộ máy Nhà nước, thực hiện chức năng QLHCNN trên các lĩnhvực của đời sống xã hội, thông qua hoạt động chấp hành - điều hành, có thẩm quyền

mang tính quyền lực Nhà nước Vì vậy, cơ quan HCNN là một bộ phận của bộ máynhà nước do nhà nước lập ra để thực thi quyền hành pháp, thực hiện chức năngquản lý HCNN; có cơ cấu tổ chức riêng để thực hiện chức năng, nhiệm vụ đượcpháp luật quy định, hoạt động trên một đơn vị hành chính lãnh thổ hoặc lĩnh vựcnhất định; chức năng, nhiệm vụ được Hiến pháp, pháp lệnh và các văn bản PL khácquy định;

Như vậy, địa vị pháp lý của cơ quan HCNN được xác định bởi những điểmsau: Được thành lập theo hiến phấp, luật, pháp lệnh hoặc theo quyết định của cơquan HCNN cấp trên; tổ chức và hoạt động trên cơ sở pháp luật để thực hiện phápluật; được đặt dưới sự kiểm tra, giám sát của cơ quan quyền lực nhà nước cùng cấp

và báo cáo hoạt động trước cơ quan quyền lực cùng cấp; trong quá trình hoạt động

có quyền ban hành các quyết định hành chính thể hiện dưới hình thức văn bảnQPPL và văn bản áp dụng pháp luật; Có tính độc lập và sáng tạo trong tác nghiệpđiều hành, nhưng phải theo nguyên tắc tập trung dân chủ, và nguyên tắc quyền lựcphục vùng

Hai là: Quy chế pháp lý hành chính của cán bộ, công chức

- Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức

vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhànước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở cấp tỉnh, ở cấp huyện, trong biênchế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước

- Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch,chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chứcchính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộcQuân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhânquốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩquan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sựnghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội,trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ

máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹlương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật.

+ Quyền và nghĩa vụ của cán bộ, công chức

* Quyền của cán bộ công chức

+ Quyền của cán bộ, công chức được bảo đảm các điều kiện thi hành

công vụ:

- Được giao quyền tương xứng với nhiệm vụ

- Được bảo đảm trang thiết bị và các điều kiện làm việc khác theo quy địnhcủa pháp luật

- Được cung cấp thông tin liên quan đến nhiệm vụ, quyền hạn được giao

- Được đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệpvụ

- Được pháp luật bảo vệ khi thi hành công vụ

+ Quyền của cán bộ, công chức về tiền lương và các chế độ liên quan đến tiền lương

- Được Nhà nước bảo đảm tiền lương tương xứng với nhiệm vụ, quyền hạnđược giao, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước Cán bộ, công chứclàm việc ở miền núi, biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số,vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn hoặc trong các ngành, nghề cómôi trường độc hại, nguy hiểm được hưởng phụ cấp và chính sách ưu đãi theo quyđịnh của pháp luật

- Được hưởng tiền làm thêm giờ, tiền làm đêm, công tác phí và các chế độ

khác theo quy định của pháp luật

+ Quyền của cán bộ, công chức về nghỉ ngơi

Cán bộ, công chức được nghỉ hàng năm, nghỉ lễ, nghỉ để giải quyết việc riêngtheo quy định của pháp luật về lao động Trường hợp do yêu cầu nhiệm vụ, cán bộ,công chức không sử dụng hoặc sử dụng không hết số ngày nghỉ hàng năm thì ngoài

tiền lương còn được thanh toán thêm một khoản tiền bằng tiền lương cho nhữngngày không nghỉ.

+ Các quyền khác của cán bộ, công chức

Cán bộ, công chức được bảo đảm quyền học tập, nghiên cứu khoa học, thamgia các hoạt động kinh tế, xã hội; được hưởng chính sách ưu đãi về nhà ở, phươngtiện đi lại, chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật; nếu

bị thương hoặc hy sinh trong khi thi hành công vụ thì được xem xét hưởng chế độ,chính sách như thương binh hoặc được xem xét để công nhận là liệt sĩ và các quyềnkhác theo quy định của pháp luật

* Nghĩa vụ cuả cán bộ, công chức

+ Nghĩa vụ của cán bộ, công chức đối với Đảng, Nhà nước và nhân dân

- Trung thành với Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủnghĩa Việt Nam; bảo vệ danh dự Tổ quốc và lợi ích quốc gia

- Tôn trọng nhân dân, tận tụy phục vụ nhân dân

- Liên hệ chặt chẽ với nhân dân, lắng nghe ý kiến và chịu sự giám sát củanhân dân

- Chấp hành nghiêm chỉnh đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng vàpháp luật của Nhà nước

+ Nghĩa vụ của cán bộ, công chức trong thi hành công vụ

- Thực hiện đúng, đầy đủ và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện nhiệm vụ,

quyền hạn được giao

- Có ý thức tổ chức kỷ luật; nghiêm chỉnh chấp hành nội quy, quy chế của cơquan, tổ chức, đơn vị; báo cáo người có thẩm quyền khi phát hiện hành vi vi phạmpháp luật trong cơ quan, tổ chức, đơn vị; bảo vệ bí mật nhà nước

- Chủ động và phối hợp chặt chẽ trong thi hành công vụ; giữ gìn đoàn kếttrong cơ quan, tổ chức, đơn vị

- Bảo vệ, quản lý và sử dụng hiệu quả, tiết kiệm tài sản nhà nước được giao

- Chấp hành quyết định của cấp trên Khi có căn cứ cho rằng quyết định đó là

trái pháp luật thì phải kịp thời báo cáo bằng văn bản với người ra quyết định; trường

hợp người ra quyết định vẫn quyết định việc thi hành thì phải có văn bản và ngườithi hành phải chấp hành nhưng không chịu trách nhiệm về hậu quả của việc thihành, đồng thời báo cáo cấp trên trực tiếp của người ra quyết định Người ra quyếtđịnh phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định của mình

- Các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật

+ Nghĩa vụ của cán bộ, công chức là người đứng đầu

Ngoài việc thực hiện nghĩa vụ đối với Đảng, Nhà nước, Nhân dân và trong thihành công vụ được quy định tại Điều 8, điều 9 trên, cán bộ, công chức là ngườiđứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị còn phải thực hiện các nghĩa vụ sau đây:

- Chỉ đạo tổ chức thực hiện nhiệm vụ được giao và chịu trách nhiệm về kếtquả hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị;

- Kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn việc thi hành công vụ của cán bộ, công chức;

- Tổ chức thực hiện các biện pháp phòng, chống quan liêu, tham nhũng, thựchành tiết kiệm, chống lãng phí và chịu trách nhiệm về việc để xảy ra quan liêu,tham nhũng, lãng phí trong cơ quan, tổ chức, đơn vị;

- Tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về dân chủ cơ sở, văn hóacông sở trong cơ quan, tổ chức, đơn vị; xử lý kịp thời, nghiêm minh cán bộ, côngchức thuộc quyền quản lý có hành vi vi phạm kỷ luật, pháp luật, có thái độ quanliêu, hách dịch, cửa quyền, gây phiền hà cho công dân;

- Giải quyết kịp thời, đúng pháp luật, theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơquan có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo và kiến nghị của cá nhân, tổ chức;

- Các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật

* Bầu cử; tuyển dụng; đào tạo bồi dưỡng;điều động, biệt phái, luật chuyển; hưu trí thôi việc; khen thưởng, kỷ luật

*Bầu cử

- Việc bầu cử được áp dụng trong trường hợp cần trao cho công dân đảmnhiệm một chức vụ nhất định theo nhiệm kỳ (Bầu cử ĐB Quốc hội, ĐB HĐND);

- Những người do bầu, khi thôi chức vụ thì được bố trí công tác theo nănglực, sở trường, ngành nghề chuyên môn của mình và được đảm bảo chế độ, chínhsách đối với cán bộ, công chức

* Tuyển dụng

- Việc tuyển dụng cán bộ, công chức do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền tiếnhành căn cứ vào nhu cầu công việc, vị trí công tác của các chức danh cán bộ, côngchức trong cơ quan, tổ chức mình và chỉ tiêu biện chế được giao

- Người được tuyển dụng phải có phẩm chất đạo đức đúng với tiêu chuẩnnghiệp vụ và thông qua thi tuyển theo quy định của pháp luật

- Người được tuyển dụng phải thực hiện chế độ tập sự Hết thời gian tập sự,nếu đạt yêu cầu thì được cơ quan, tổ chức có thẩm quyền bổ nhiệm chính thức vàongạch

* Đào tạo, bồi dưỡng

- Cơ quan, tổ chức có thẩm quyền quản lý cán bộ, công chức có trách nhiệmxây dựng quy hoạch, kế hoạch và tổ chức việc đào tạo, bồi dưỡng để tạo nguồn vànâng cao trình độ, năng lực cán bộ, công chức

- Việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức phải căn cứ vào quy hoạch, kếhoạch, tiêu chuẩn đối với từng chức vụ, tiêu chuẩn nghiệp vụ cho từng ngạch

- Kinh phí đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức do ngân sách Nhà nước cấp.Chế độ đào tạo, bồi dưỡng do các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền quy định

* Điều động, biệt phái, luân chuyển

Điều động là việc cán bộ, công chức được cơ quan có thẩm quyền quyết định

chuyển từ cơ quan, tổ chức, đơn vị này đến làm việc ở cơ quan, tổ chức, đơn vịkhác