Giao lưu tiép biến văn hoa trong cộng đồng người khmer ở nam bộ

Tim ve ban sic van hoa vung Nam B>, hi€u bi€t ve Jich sfr hinh thflnh va qua trinh giao luu, ti€p bi€n van hoa gifra c>ng d6ng cac dan t>c tren vung ddt nay, d�c bi�t la ba dan t9c: Vi�t

BO GIAO DUC VA DAO TAO

TRUONG D�I HQC MO TP HO CHI MINH

BAO cAo TONG KET

DE TAI KHOA IlQC VA CONG NGHt CAP TRUONG

GIAO LU'U TIEP BIEN VAN HOA

5Qj; J' �� :/.S

f\l 6'"f(,4 -A-�f,

Ch u n ., h"' d u;m e a1: ;\. t' ThS Nguy�n Thi Tam Anh

Tp H6 Chi Minh, 01/2011

MUCLUC

"GIAO LUU TIEP BIEN V AN HOA TRONG C<)NG DONG NGUO'J KHMER O NAM B<)"

4 D6i tlt{lng va ph(lm vi nghien CU'U 2

CHUONG 1: Khai quat b6i canh van h6a Khmer Nam BQ va cO' srr ly lu{in 7

1.1 B6i ciinh viin luJa Khmer Nam B{j 7

1.1.1 Luqc sir qua tri�h hinh thanh cc)ng d6ng nguoi Khmer 6 Nam B9 7

1.2 Cu SO' ly thuyit lien quan ilin iii tai 18

Tiiu kit clzu·ung 1

CHUONG 2: Giao irru ti�p bi�n trong van boa v{it chit cua ngu·iri Khmer 23 NamB{>

BO GrAo DlJC v A DAo T �o

D<)c l{ip - Tl}' do - H�.mh phuc

THONG TIN KET QUA NGHIEN CUU

1 Thong tin chung:

- Tend€ tai: Giao IU'u ti�p bi�n van boa trong ci)ng d6ng ngU'oi Khmer O' Nam Bi).-Ma s6:

-Chu nhi�m: ThS Nguy�n Thi Tam Anh

- Dan vi cua chu nhi�m dS tai_: DH Mrr Tp HCM

- Thai gian th\l'C hi�n: 12 thang

M\lC tieu nghien cuu khac cua dS tai nh�m g6p phfin cung d.p tu li�u nghien CU'U v€ van h6a nguai Khmer Nam Be) cho cac ban nganh chuc nang, cho cong tac giang d�y, h9c t�p v8 van h6a cua nguai Khmer Nam Be) a cac truang, cac vi�n nghien cuu

3 Tinh m6'i va sang t;rn:

Giao luu ti€p bi€n van hoa khong con la vdn dS m6i nfra, tuy nhien hi�n nay c6 kha

it tac gia t�p trung nghien cuu mang nay, d�c bi�t la trong truang ch(mg ta 6 cac truang khac, m(lt s6 nha nghien cuu da dS c�p d€n vdn dS nay M�c du v�y, cho d€n nay, trong ph�m vi tai li�u ch(mg toi c6 t!1� bao quat duqc thi vfin chua c6 cong trinh nao di sau nghien cuu vs m6i giao luu ti€p bi€n van hoa trong c(>ng d6ng nguai Khmer a Nam Be) D8 tai nay da chi ra duqc S\l' giao luu ti€p bi€n van hoa tren hfiu h€t cac khia c�nh van hoa nhu kinh t€ - xa h<)i, tin nguang - ton giao, ngh� thu�t gifra c(>ng d6ng nguai Khmer v6'i cac dan t(>c Vi�t - Hoa - Cham tren vung ddt Nam Be) V 6i phfin 16n tu li�u di€u tra di8n da, d€ tai se cung cdp ngu6n tai li�u tham khao dang tin c�y

4 K@t qua nghien crru:

Lam r5 m9t sf> n9i dung giao luu tiSp bi€n van hoa th€ hi�n trong van hoa v�t chAt

va tinh thdn_cua nguai Khmer Nam B9 v6i cac t9c nguai c9ng cu Tir d6, di vao ly giai

nhfrng tac d(mg cua giao luu tiSp biSn d6i v6i sg phat tri€n van hoa t9c nguoi

5 Trong tli lgi

B Giao luu ti�p bi�n trong van hoa tinh thdn cua nguoi Khmer Nam B9

1 Trong tin nguang- ton giao

2 Trong ngh¢ thu<jt

3 Trong nghi Ii vong tlai

6 Hi�u qua, phll'O'ng thtrc chuyin giao k@t qua nghien CU'U va kha nang ap d\mg:

K�t qua nghien cuu c6 th€ irng dvng t�i cac dia chi sau:

1 Cac truang d�i h9c, vi�n nghien cuu: lam tai li�u nghien cuu giang d�y, cung cApthong tin theo nhu cdu cfrp thiSt hi�n nay la tim hi€u van hoa cac dan t9c thi€u s6hay van hoa vung Nam B9

2 Tinh Tra Vinh, S6c Trang (ho�c nhfrng tinh c6 d6ng bao Khmer sinh s6ng): cungcfip tai li�u thong tin vS d�c trung van hoa cac dan t9c Tir d6, giup Tinh dinhhu6ng duong 16i chinh sach hqp ly d6i v6i d6ng bao dan t9c thi€u s6

Ngay 21 thang 3 nam 2011

Chu nhi�m d� tai

(ky, h9 va ten)

-= - · · -

B Exchange of cultural acculturation in the spirit of the Khmer Southern

1 In the belief- religious

2 In art

3 In the life cycle rituals

6 Effects, transfer alternatives of research results and applicability:

Research results can be applied at the following addresses:

1 Universities and research institutes: a documented study of teaching, providinginformation in urgent need now is to understand cultural or ethnic minority regions of Southern culture

2 Tra Vinh, Soc Trang province ( or provinces where the Khmer people live) to providedocuments about the cultural characteristics of ethnic groups That helps oriented way

of rational policy for ethnic minorities

DANLUAN

Net d�c trung cita van h6a Vi�t Nam la mang nhieu mau sic van h6a d(>c dao cua cac dan t(k Tren khip ddt nu&c, o dau ciing bit g�p hinh anh c(>ng cu rdt hc'm binh gifra cac dan t(>c trong cimg m9t dia ban cu tn'i M6i dan t(>c delr c6 nhiing net van h6a rieng, c6 phong each d(>c dao trong tu tuong, tinh cam, n€p nghi, 16i s6ng, phong tl)C tin nguong Chinh S\f da: d�g d6 da te;lO nen nen van hoa da sic thai cita d�i gia dinh cac dan t(>c Vi�t Nam

Vung van h6a Nam B(> cfing th€ hi�n ro net d�c trung "th6ng nhdt trong da d�ng" khi nai day thu hut nhieu c(>ng d6ng d€n sinh s6ng Day la dia ban sinh tl) cita

cu dan cac dan t(>c Vi�t, Hoa, Khmer, Cham, Stieng, Chro Qua qua trinh c(>ng cu va giao luu van h6a lau dai cita cac dan t('>c da hinh thanh nen di�n me;lO van h6a vung kha

da d�ng va phong phu o Nam B(>

Tim ve ban sic van hoa vung Nam B(>, hi€u bi€t ve Jich sfr hinh thflnh va qua trinh giao luu, ti€p bi€n van hoa gifra c(>ng d6ng cac dan t(>c tren vung ddt nay, d�c bi�t la ba dan t9c: Vi�t - Hoa - Khmer, nhfrng chit th€ khai pha dfiu tien d€n chinh phl)C vung ddt phuang Nam la vdn de rdt cfin thi€t

V 6'i nhi�t tam cita nguoi m&i bu&c dfiu tim hi€u ve nen van h6a d�c sic, phong

phu cua dan t(>c Khmer Nam B(>, chung toi ch9n d� tai "Giao IU'u ti€p bi€n viin hoti trong c{ing ttJng ngll'ifi Khmer ii' Nam B{i" d€ nghien cuu Qua de tai, chung t6i cfing

mong mu6n g6p phfin tim hi€u m(>t each da di�n cac khia CC;lnh van h6a cita dan t(>c Khmer Nam B(> va sv bi€n d6i cita n6 trong qua trinh giao luu v&i cac c(>ng d6ng dan t9c khac

Nghien cuu de tai "Giao IU'u ti€p bi€n viin hoa trong c{ing ttJng ngu·ifi Khmer

ii Nam B{i" nh�m cac ml)c dich sau:

G6p phfin hi€u bi€t ve nen van h6a cita nguoi Khmer va dong g6p m(>t phfin trong vi�c bao t6n va phat huy, gifr gin v6n van h6a d�c sic cita nguoi Khmer Nam

B9 theo chit truang cita Dang va Nha nu&c

1

M\lc dich nghien cuu khac cua dS tai nh�m g6p phdn cung cdp tu li�u nghien c(ru vS van h6a nguai Khmer Nam Be) cho cac ban nganh ch(rc nang, cho cong tac giang d<;1y, h9c t�p vs van h6a cua nguai Khmer Nam Be) 6 cac truang, cac vi�n nghien cuu

Y ngh'la khoa h9c cua ttJ tai: nghien cuu du6i g6c de) van h6a cac khia c<;1nhvan h6a Khmer Nam Be), qua d6 tang cuang S\J hi€u bi€t mc)t sf> ly thuy€t vs giao luu van h6a trong Nhan h9c van h6a

Y ngh'la thi:rc tiln cua ttJ tai: g6p phdn cung cdp tu li�u tham khao cho cong tac nghien c(ru giang d<;1y va h9c t�p t<;1i cac truang d<;1i h9c; la ngu6n tai li�u tham khao ph\lC V\l cho cac ban nganh ch(rc nang thu(k trung uong va cac tinh Nam Be)

D�c bi�t, dS tai con c6 y nghia h€t sue C\l th€, d6 la g6p ph�n giup cho vi�c h9c t�p cua cac b<;1n sinh vien chuye� nganh Van hoa Dong Nam A duqc thu�n lqi hon, hi�u hon vs nhfing di€m tuong d6ng trong dai s6ng van hoa cua nguai Khmer v6i nguai Vi�t, nguai Hoa

EJ<5i tu()'ng nghien cuu: dS tai chi t�p trung nghien cuu cac d�c trung van h6aung XU cua nguai Khmer, tir d6 chi ra nhfing net giao luu va ti€p bien van hoa vs nhfrng y€u t6 v�t chdt nhu nha cua, trang ph\lc, giao thong va van hoa tinh thdn nhu tin nguang, each t6 chuc gia dinh, nghi 1� vong dai

Phq,m vi nghien cuu vJ khong gian: la vung Nam Be), trong d6 t�p trung chu y€u t<;li hai tinh: Tra Vinh va S6c Trang Ch9n hai tinh nay lam dia ban nghien cuu vi day la hai tinh c6 sf> ·nguai Khmer Nam Be) cu tru dong nhdt N€u nhu Tra Vinh la noi

ma v6n van h6a truySn th6ng cu� nguai Khmer Nam Be) duqc bao luu ro net nhdt thi S6c Trang la manh ddt ma cu dan ba tc)c nguai Vi�t - Khmer - Hoa da sf>ng hoa thu�n, giup do tuong than tuong ai v6i nhau qua nhiSu nam, nhiSu th€ h�

Phc;zm vi nghien CllU vJ thai gian: dS tai nghien cuu van hoa Khmer va nhfrng bi€n d6i cua n6 tir sau nam 197 5 cho den nay Day la khoang thai gian ma van hoa

2

cua dan t9c Khmer vira bao luu tinh truy€n th6ng d6ng thai wa <lien ra nhfrng bi€n d6i du&i tac d(mg cua cac nhan t6 ljch su, kinh t€, van hoa, xa h9i

5.1 Vi�c nghien cuu vs vung ddt Nam Be) va nguai Khmer a Nam B9 da duqcchu tr9ng tir rdt s&m Tai li�u thu tjch c6 ghi chep ve Phu Nam va Chan L�p kha

phong phu nhu Di v(it chi (25 - 220), Ngo thu, Luong thu, Phu Nam th6 t1:Lc, Tdn thu,

Tuy thu, Thong tli€n, Tan Duong thu tuy nhien, chung toi khong c6 di€u ki�n ti€p

c�n tqrc ti€p ma chi thong qua ng�6n tai li�u cua cac tac gia khac Theo sach Tuy thu

chep r�ng Chan L�p la nu&c a phia Tay Nam Lam Ap, nguyen la thu9c qu6c cua Phu Nam nhung phat tri€n nhanh ch6ng va da tdn cong Phu Nam chi€m m9t phlin lanh th6 cua d€ ch€ nay vao khoang th€ ky VII Phlin lanh th6 d6 tuang duang vung Nam Be)

ngay nay Ben c�nh d6, quy€n Chan Lc;ip phong th6 ky cua Chau D�t Quan do tac gia

Le Huang djch ra nam 1970 cung da cung cdp nhfrng tu li�u quy gia vs lich su vung d�tNamB9

D€n dfiu th€ ky XIX, b9 Gia Dinh thanh thong chi do Trinh Hoai Due bien

S01_ln ghi chep ve dja ly, khi h�u, Sall V�t, CUO'Ilg V\fC, phong t\}C, tin nguong Va cac den mi8u t�i vung ddt Nam ky xua la nhfrng tu li�u gia tri cho cong tac nghien cuu

Thai nha Nguyen, b9 Dgi Nam (hlfC ll:LC va Dgi Nam nhdt th6ng chi do Qu6c SU

quan tri€u Nguyen bien so�n ghi l�i chi ti€t ljch SU trieu Nguyen c6 k€ d€n nhfrng thong tin quan tr9ng ve vung ddt Nam Be)

Thai Phap thuc)c, cac h9c gia phuang Tay nhu G Coedes, P Pelliot, L

Malleret , Bouscarde da cong b6 m9t s6 cong trinh nghien cuu v€ khao c6 h9c, dan t(k h9c trinh bay nhfrng d�c trung, d�c di€m vung Nam Be) va ljch su hinh thanh t9c nguai Khmer Nam B.(>

Giai do�n tru&c 1975, nhi�u nha nghien cuu Vi�t Nam da ti€n hanh khao cuu n€n van h6a Khmer C6 th€ thdy Le Huang la m9t trong nhfrng tac gia vi€t nhi€u v€

nguai Khmer Tac phfim Nguai Vi¢t g6c Mien cua ong duqc Tri Dang xudt ban nam

1969 mo ta nhfrng khia c�h trong dai s6ng cua dan t9c Khmer vung Nam B9

Sau nam 1975, kha nhieu nha nghien cuu ti€p tl)C khao cuu sau han vs mang

d€ tai thu vi nay Nhfrng cong trinh nghien cuu ve van h6a Khmer cung ngay cang

3

thoat nu6'c, kho rao va khong bi nhi€m m�n Nha c6 vi tri cao n6i len gifra vung trfing cho nen nhfrng 16p cu dan Khmer ddu tien d€n vung Nam B9 ch9n gif>ng lam nai cu tru Trang qua trinh khfrn hoang, dan cu ngay m9t dong va d€ dap ung nhu

du trf>ng lua nu6'c, cu dan Khmer da ddn khai pha nhfrng vung ddt trfing xung quanh gif>ng

• Cu tru tren ddt ru9ng: cu6i th€ ky XIX ddu th€ ky XX, do ap lµc cua�vi�c tangnhanh dan s6 Khmer va vi�c ddt dai hoang h6a ngay cang it, nhfrng vung ddt t6tmau ma da khai pha gdn h€t, nguai Khmer phai di xa hon khai pha nhfrng bungphen vung ng�p m�n Dan s6 tang, ddt gif>ng khong con du sue chua nfra, m�t khacd€ ti�n lgi trang vi�c gdn ddt canh tac, nguai Khmer chuy€n xu6ng ddt ru9ng

• Cu tru ven theo cac kenh, r�ch nho: day cfing la m9t ki€u cu tru kha ph6 bi€n cuanguai Khmer gi6ng nhu nguai Vi�t va nguai Hoa Xay dlJilg nha cua ven theo caccon kenh tµ nhien la hinh thuc cu tru kha lau dai so v6i lo�i hinh cu tru tren ddtrU<)ng D9c theo hai ba kenh, cac ngoi nha cua nguai Khmer dugc xay dlJilg n6iti€p nhau, quay m�t ra hu6ng kenh, r�ch trong nhu nha cua nguai Vi�t Tuy nhien,hinh thuc nay mang tinh phan tan hon so v6i cu tru tren ddt gif>ng,

• Cu tru theo tn.ic 19 giao thong: khac v6i nguai Vi�t va nguai Hoa, theo truy€nth6ng, nguai Khmer khong c6 th6i quen cu tru d9c theo cac tn.1c 19 giao thong.Hinh thai nay la h� qua cua vi�c ma r9ng m�ng lu6i giao thong duang b9 6 df>ngb�ng song Cuu Long Luc ddu, do di€u ki�n dia ly nen nhfrng con duang ddu tienduqc thi€t l�p tren cac gif>ng cat, ho�c n6i cac gif>ng ddt v6i nhau, ven cac kenhdao Vi v�y, nhfrng con duang b9 nay thuang di ngang qua cac phum, soc cuanguai Khmer Trang cac phum s6c d9c theo cac tuy€n giao thong, nguai Khmerchu y€u vdn lam ru9ng, chi c6 m9t s6 it chuy€n sang buon ban ho�c lam cac dichV\l khac Di€u nay ty giai them t�p quan cu tru cua nguai Khmer vdn g�n v6i nongnghi�p Hinh thuc cu tru nay th§.y ro nhdt 6 thi xa S6c Trang, huy�n VInh Chau.Trang cdu true nha 6, cu dan Khmer vung Nam B9 da th€ hi�n sµ thich ung v6i m6i truang s6ng Ph6 bi€n nhdt trang vung la nhfrng ngoi nha tr�t n€n ddt duqc lgp b�ng la dua nu6c - lo�i nguyen li�u t�i ch6, m9c um tum ven cac song r�ch C6 th€ th�y chinh moi sinh da hinh thanh nen ddu dn van h6a Khmer vung Nam B9 khac bi�t

so v6i nguai Khmer 6 Campuchia (ph6 bi€n la nha san ki€u truy€n th6ng)

14

D€n th€ ky XIII, do nhung bi€n d9ng lich sir xa h9i, chi€n tranh loc;1n lc;1c lien ti€p, doi s6ng nhan dan CO' C\fC, dc;10 Ba la mon v6i nhung giao ly khilt khe, phan bi�t d�ng cdp da tr& nen khong con phu hgp nfra, cu dan Khmer bi€t den tri€t ly hit�n hoa, nhan van cua dc;10 Ph?t va da ti€p nh?n vao trong dai s6ng [NhiSu tac gia 1988: 35]

Ba la mon giao nay chi con lc;1i nhung vet tich th6 hi�n qua nhung t\lC 1� c6 xua con Ph?t giao da tr& thanh m9t phfin quan trQng trong cu9c s6ng nguoi Khmer

Ly tuong s6ng cua nguoi Khmer hfiu nhu chi ph6i boi Ph?t giao Nam tong, cho nen trong CUQC s6ng thuang ngay, khong chi gi6i SU sai ma ca dan ch(mg dSu ren luy�n theo dc;10 phap: thQ gi6i, b6 thi va t\lng ni�m Day ciing la m9t net d�c trung cua nguoi Khmer Nam B9 ngoai nhung d�c di6m chung cua nhung cu dan thu9c loc;1i hinh van h6a g6c nong nghi�p Tuang t1J nhu nguoi Vi�t, nguoi Khmer c6 ca cdu xa h9i giln ch�t v6i ki6u gia dinh mo r9ng, nhiSu gia dinh qufin cu t?p hqp thanh phum, thanh s6c HQ dSu mang tu duy nong nghi�p bi6u hi�n qua I6i (mg xir v6i moi truong t1J nhien va xa h9i: tinh each on hoa, ton trQng t6 tien, nhung vi thu linh, nhung nguoi gia, S\f giln b6, c6 k€t v6i gia dinh, lang x6m ch�t che

Di6m n6i h?t d6i v6i cu dan Khmer Nam B9 chinh la tu tuong Ph?t giao da chi ph6i nhung sinh hoc;1t tinh thfin cua nguoi Khmer Ca cu9c doi nguoi Khmer tir luc sinh ra den khi truong thanh, rbi vs gia va luc ch€t di, mQi n6i vui bubn dSu giln v6i

ngoi chua Nguoi Khmer c6 cau "Konlenhnamean Khmer, konlenhmmgmienwat" (c6 nghia la "Nai niw c6 nguai Khmer s6ng, nai t16 c6 chua chi€n ") Theo Ph?t giao Nam

tong nguyen thuy nen nguoi Khmer chi tho duy nhdt Ph?t Thich Ca, lam theo con duong Ngai chi d�n, s6ng tich phu6c due d6 khi ch€t di duqc sieu thoat vS coi Ni€t

ban HQ quan ni�m rfulg "Di chua lam phuac cung nhir lam ru9ng, lam nhi€u aU()'C

qua phzrac nhi€u, lam it aU()'C it, khong lam thi khong air()'C huang" [Nguyen Si Lam

2005: 74-75] V6i suy �ghi ily, ngoi chua da la ch6 d\fa tinh thfin, la ngubn an ui trong dai s6ng cu dan Khmer Du ngheo _kh6, vdt va nhung ngoi chua trong s6c cua nguoi Khmer phai th?t khang trang, th6 hi�n duqc tinh hoa va ban sic cua c9ng d6ng Chua Khmer con d6ng vai tro la m9t trung tam van h6a cua c9ng d6ng N goai nhung sinh hoc;1t ton giao, chua con la nai di6n ra nhung 16 h9i 16n nho, cac sinh hoc;1t van h6a th6 dvc th6 thao N goi chua con la truong hQC d6 tu ren dc;10 due, tinh thfin, dc;1y nghS, dc;1y chfi' va ca nhung mon ngh� thu?t Nguai Khmer quan ni�m vi�c di tu la m9t trong

17

Lam Bang chfr Vu qui:

Nhung anh hu&ng giao thoa van hoa trong dai s6ng hang ngay gifra ba dan t9c cung chung s6ng la di�u tit y€u Nhung anh hu&ng nay r§.t kh6 nh�n bi€t khi da duqc ti€p nh�n va bi€n d6i trong m9t thai gian dai, nhung doi khi chung ta cung c6 th� phat hi�n nhung hien tuqng nho va con m&i

C6 th� n6i, gQi la ngh� thi chua chinh xac nhung day cfing la m9t viec lam nhiim ki€m them thu nh�p Nguai Khmer lam nhung t§.m bang g6 vi€t chfr "Vu

qui"(Apiapipia) dung trong ngay cu&i Tit ca d�u ghi chfr Khmer D1,1ng c1,1 d� lam r§.t

don gian: m9t cay c9 d� vi€t chu va ve, cung v&i m§.y IQ son duqc mua ngoai chg C6 le day la anh hu&ng phong t1,1c dan gi§.y do ngay cu&i cua nguai Ti�u Phong t1,1c nay cung b�t ddu ph6 bi€n trong sinh ho�t cua nguai Khmer13•

Nhu v�y, qua m9t vai khao sat nho, chung toi nh�n th§.y S\f giao luu van hoa da _ di vao rung chi ti€t cua dai s6ng va san xu§.t, vi lqi ich va h�nh phuc chung cua cac t9c nguai anh em 6 d6ng bring

chu y€u la g�o va n€p Tu g�o va n€p nguai

Khmer ch€ bi€n thanh chao, xoi va c6 th� xay

thanh b9t d� lam cac lo�i banh Thfrc an hang

ngay cua nguai Khmer chu y€u la ngu6n d9ng

v�t va thµc v�t d� ki€in trong vung nai hQ cu

tru ho�c do hQ nuoi tr6ng nhu: rau, d�u, dua,

bi, bfiu, mu&p hay nhu ga, vjt, heo Tu

ngu6n thµc phdm h€t sue phong phu nay va

cung cac lo�i gia vi nhu hanh, toi, 6t k€t hqp Ngu6n: picasaweb.google com MdmPrahoc

http://www.hcmussh.edu.vn

27

v&i phong each ch6 bi6n truy�n th6ng nhu ndu, nu6ng, xao, hfrp, Nguoi Khmer da t�o ra nhi�u m6n an c6 mui vi d(k dao rieng

Nguai Khmer a Nam B9 thich an nhung m6n an c6 vi chua va cay, cac m6n canh chua ho�c canh ndu v6i ca, h9 cfing rfit thich an nhung m6n an duqc nfiu v6i <lira

va nuac c6t <lira

D�c bi�t nguoi Khmer c6 m9t m6n an rfit n6i ti€ng g9i la mim prahoc (nguoi Kinh thuong g9i la mim bo h6c) Day la m9t loe;1i mim ch6 bi€n theo nguyen tic gifr duqc thvc phftm lau b�ng each u6p mu6i va duong Mim prahoc, duqc lam tir nhung con ca con t6t nhfrt, m6 ru9t u6p mv6i r6i d€ trong tu d�y kin, vai thang sau m6i dem

ra an C6 th€ n6i day la m6n an truy�n th6ng cua nguoi Khmer ma nguoi Vi�t c6 anh

huang Khac v6i mim cua Vi�t Nam, mim prahoc rdt m�n do chi u6p mu6i va khong mau Mim prahoc c6 th€ ndu bun nu6c leo, n§u canh rdt ngon an cung rau ghem, hoa lµc binh, bong sung, gia s6ng thai nho cung v6i thit ca, 6c nfiu nhir chan vao

M9t s6 m6n an cua nguoi Khmer cfing duqc nguoi Vi�t cai ti6n, di�u chinh cho phu hqp nhu canh chua (somlo mochu), bun mim Nhung m6n nhu ca ride, ca ri ga

la tu nguoi Cham Islam giao Nhung m6n nfiu b�ng lftu, mi xao, hfi ti€u xao, cam

chi en Duang Chau la S\f ti€p thu tu nguoi Hoa

Nguai Khmer cfing nhu nguoi Vi�t, nguoi Hoa rdt thich an bun v6i nu6c leo Tuy nhien, m6i dan t9c c6 each ch6 bi6n rieng d€ phu hqp v6i khftu vi truy�n th6ng cua minh Ch�ng he;1n, nguoi Hoa khi nfiu bun nu6c leo thi khong ddm nat ca ma hfip,

ga xuang, d€ ca nguyen mi6ng, va d�c bi�t nguoi Hoa con an bun nu6c leo v6i thit heo quay thai nho, con bun nu6c leo cua nguoi Khmer le;1i c6 nem mim prahoc va ngai bun Ngay nay, bun nu6c leo cfing da tro thanh m6n an truy�n th6ng cua nguoi Khmer Hay nhu m6n bun mim hi�n nay chung ta thdy rdt ph6 bi€n te;1i thanh ph6 H6 Chi Minh

Ngoai ra, nguoi Khmer rfit _thich an cac m6n an cua nguoi Vi�t, d�c bi�t c6 m6n cha gio cua Vi�t Nam da duqc nguoi Khmer dua vao danh mvc cac m6n an kho cua h9

28