Ngoai ra, a cac qu6c gia dang phat tri@n, b�t ddu cac ho?t d9ng t kinh doanh/lao d9ng cfing kh6 khan hon cac qu6c gia phat tri€n.. Nguai lao d9ng tham gia vao kinh tS ngfim d€ I.in tranh
Trang 6DANH MlJC-CACCHirvntT TAT _ • L� ri
Ngdn hang phat triin Chdu A Hi¢p h{H cac quc5c gia Dong Nam APhuang phap Kiim chudn cua Bajada va Schneider (2005)
_ Dan vj nghien cuu Phat triin th€ chi va Phan ti'i�t dai hq.n Phuong phap Kiim chudn ciia Dell'Anno va Schneider (2003) Phuong phap Kidm chudn cua Dell 'Anno va Schneider (2006) T6ng sim pluim qu6c n9i
Phuang phap mo men t611g quat T6ng thu nhgp qu6c gia
Tc5ng sim phdm qu<5c gia Phu'm zg phap Kidm chudn cua Giles va Tedds (2002) T6 chuc Laf a911g Qu6c Ti
C(tc ThuJ Lien bang Hoa Ky
Mo hinh nhiJu Nguyen nhiin nhiJu Kit qua T6 cln'rc H<JP tac va Phat tridn kinh ti
Mo hinh phuong trinh c&u tnk T6 clnrc minh bq.ch thi giai
Ca SO' dit li¢u Chi s6 phat triin thi giai Khao sat gia trt thi giai
�
Trang 10' ' j
V� H� n' -L' H Th h 'T'� -Th H� -Nh -(-2015)··-ux · ··ct· -
-_ -_ -_ -_ -_ -_ -_ -_ -_ -_ -_ ., o - ong uuckinh tS ng�m cua Vi?t Nam va cac qu6c gia chau ,- y- ung- - !n , iong - t ong ung -A su d\lllg ky thu�t Mo-Men t6ng ac \1111 quy mo II
quat (GMM)''; Tqp chi Pluit Tri€n Kinlz Ti, thang 6 nam 2015, tr 113-133
- Vo H6ng Due & Phc.1m Minh TiSn (2014) "Any Link between Unofficial Economy
and Official Economy? An Empirical Evidence from the ASEAN", International Journal of Economics and Finance, 6(11), 97
6 Phrrong thfrc chuy�n giao, dja chi frng d\mg, tac dqng va lgi icl! mang I�i ciia k�t
·'1-i-
KSt qua nghien cuu se duqc chuySn dSn:
• Sa Lao d9ng cac tinh/thanh phd tqrc thu9c Trung Vang
• B9 Lao d9ng Thuong Binh Xa H9i
• T6ng Cvc Thu&, B9 Tai Chinh
• V1=1 Chfnh sach Ngan hang Nha Nu&c Vi�tNam
� ! I\ \, �-m1unurm" (;_\.o _I, \ , , oXc'HJ' ,, 5' �,o W,\l(J _, - TRUONG
·Cs- ·' · y�n Van Phuc
Ngay 31 thang 7 nam 2016
Trang 19_ 6 _ CachJWp_qn_ _ -···-····- - -··- - ·-:·-· ·- -····-·· · · -·
Cach tiSp c�n cua nghien cuu nay nhu sau:
• Tham khao va t6ng hqp cac nghien ClTI.l vs quy mo khu vgc kinh tS ngfim tren th� gi&i
va trong nuac (rAt hc.1n chS)
• Xay dµng cac mo hinh nghien cuu dinh luqng nh�m dc.1t duqc m\}C tieu nghien ct'.ru.
• Xay dµng va dS xmit ham y cac giai phap kinh t� vi mo cho Vi�t Nam tren ca so phantich va Iµa ch<;m kinh nghi�m duqc thµc hi�n tren ths gi&i va b6rcanh kinh ts xa h<'.>icua Vi�t Nam
7 Phu·O'ng phap nghien CU1.l
'.'!-
�:
Phuang phap dinh luqng duqc t?p trung SU d1,mg trong nghien cuu nay, bao g6m vi�c xay dµng mo hinh kinh t@ luqng, thu th?P dfr li�u va sir dvng cac ky thu?t kinh tS luqng khac nhau nh�m mµc dich d?t dUQ'C cac ml)C tieu nghien CUU d�t ra
Trang 21• S t.r phat friSn _c�a ��!!ht� Qg&m c.6 thS d�n t6i.sv kh6.khan khiban.hanh cac-ehinh saci1-1
vi cac chi bao chinh thuc cua n�n kinh tS khong con chinh XclC; Ching h,;m nhu cac chibao vs th§t nghi�p, 11.rc Iuqng Iao d9ng, thu nh?p, tieu dung dSu co thS bi bop meo khi khu V\fC kinh tS ngfrm t6n t<J,i v a cac chinh sach dµa tren cac chi bao sai thi hfiu nhu khong hi�U qua hO?C d�n tcri h?U qua dt t6i t�
• C6 quan diSm cho ding nen t<J,o ra m(H khu vµc kinh tS ngfim hi�u qua ben c<J,nh nSnkinh tS chfnh thuc N6i each khac, SlJ phat triSn cua kinh tS ngfim c6 th� thu hut laod9ng rai khoinSn kinh tS chfnh thuc va ti.to ra sue C?nh tranh cho cac cong ty hoq.t d(}ng
trong nJn kinh tS chinh thuc Cv thS hon, kSt qua cua m9t s6 ·l};�hien cuu kSt lu?n riing
it nhfrt hai phfin ba thu nh�p kiSm duqc tir khu VlJC kinh tS phi chinh thuc se quay vSnSn kinh tS chinh thuc ngay l?P rue thong qua mua s�m hang h6a, djch V\l Do V?Y,kinh tS ngfrm se giup nSn kinh tS chinh thuc ho?t d9ng hi?u qua hon f>iSu nay da duqcchi ra trong cac nghien cuu vS hi�u qua kinh tS ngfim t?i flue va Uc (Schneider, 1998).Cac nghien cuu nay ciing chi ra ring hai phfin ba gia ttj gia tang duqc t?O ra trong khuV\fC kinh tS ngfim se khong duqc t?o ra trong nSn kinh tS chf nh thuc nSu kh6ng c6 ho<J.td9ng hi?u qua trong khu V\fC kinh tS ngfim
• M<)t khu VlJC kinh tS ngfim Ian va khong duqc SlJ quan ly dung se tq.O ra m<)t san chai
khong c6ng bing' glfra cac doanh nghi�p thu<)c nSn kinh tS chinh thrrc vai · nhfrng cathS, t6 chuc hoq.t d9ng trong khu VlJC kinh tS ngfim, d�k bi?t la Cq.nh tranh vs gia
• NSu·khong c6 chinh sach'cjuan tam dSn lgc Iuqng lao d9ng thi Ive luqng lao d<}ng trong kinh tS ng§m se khong duqc ghi nh?n ho�c bao v� theo phap lu�t N6i each khac, nguai
lao d<)ng ho�c nhfrng nguai kh&i nghi?p trong khu V\fC kinh tS ngfim khong c6 nhfrng
SlJ bao dam ca ban (ILO, 2002) nhu sau:
Bao ilam vJ tht tntimg lao ilr}ng: ca hc}i lam vi�c trong moi truang C<J,nh tranh binh
dfing, nSu th1Jc sµ t6t h9 se a tiSp tµc lam vi�c, nguqc l?i h9 dS dang c6 thong tin
dS tim kiSm c6ng vi?c khac
Bao ilam vJ cong sue lam vi¢c: S\f dam bao vi�c tuy�n dµng va sa thai dung quy
dinh, danh gia kha nang cua nguai Iao d9ng tuong xung v&i nsn kinh ts hi�n t<J.i
Bao ilam vJ cong vi¢c: ca h<)i di theo con duang phat tri�n cua nghS nghi�p duqc
thiSt kS ro rang va Cc.tnh tranh
Ba o ilam vJ nghJ nghiip: sv bao dam khi xay ra·tai n?n, b�nh t?t trong qua trinh
lam vi�c, ben qmh do con dugc bao dam an toan va disu ki?n sue khoe, gi&i h?n thai gian lam vi�c
Bao ilam pluit triin ky nang: co h<)i h9c t?P, phat tri�n ky nang cho cong vi�c
Bao ilam thu nhl).p: SlJ hao dam ti�n luong dUQ'C tra ddy du va ro rang
7
Trang 27
: gi_� \_'�Q.-�_a_fJlQfl:Lc!§11g_11gdrn.J1h;it JitkhLmuc_ d¢ giam_trir_tren_thu_nhw-thi thftp-va dong-go�vao an sinh xa h9i l?i cao Ngoai ra, a cac qu6c gia dang phat tri@n, b�t ddu cac ho?t d9ng t
kinh doanh/lao d9ng cfing kh6 khan hon cac qu6c gia phat tri€n Do d6, Frey va Eichenberger (1999) da khuySn cao, khi nghien cuu cac qu6c gia dang chuy€n d6i va dang phat tri�n, nen chu y riing suy nghi lach lu?t c6 th� giup h9 t6n tgi qua kh6 khan va chi phi giao djch d€ ti.io thi�n cam vai chinh quyen ho�c d6i tac thuong rfit cao
Nguai lao d9ng tham gia vao kinh tS ngfim d€ I.in tranh muc thuS va dong g6p an sinh
xa h<)i cao thuong xay ra t?i khu vµc kinh ts h<? gia dinh Nhan-t6 can bAn dJ h9 gia dinh lam vi�c trong khu V\fC kinh tS ngfim la tr6n thue, va cau hoi ma cac h<)°.:gia dinh nay thuong suy nghi la "Nen khai baa thu nh?p bao nhieu vai ca quan thuS?" Schneider va cac c9ng sµ (1989)
da nghien CU'U cac yeu t6 quy€t dinh dS he) gia dinh cung dp lao d<)ng cho khu vµc kinh tS
- ngfim va nhu dm cua hQ vs hang h6a trong khu V\fC kinh tS ngfim Nghien CU'U chi ra hai khiaC?nh dµa tren quySt dinh cua nguai lao d<)ng:
• ThuS xufit bien tren thu nh?p cang cao d6ng nghia vai luqng cung lao d9ng cho khuvµc kinh ts ngfim cang Ian.
• Ty I� luong thµc lanh a n�n kinh tS chinh thuc cang cao d6ng nghia v&i luqng cungcfip lao d9ng cho:-kinh tS ngfim cang thfip Hay n6i each khac, nhu du ve lao d(>ngtrong khu vµc ng!rrt va kha nang cung dp hang hoa ng.im ph\l thu(k d6ng bisn v&ithu� sufit va ty 1� luong t)tl_rc Hinh cua nguai lao d9ng trong nen kinh tS chinh thuc Sµthay d6i ty I� luong thµc lanh trong n�n kinh tS chinh thuc c6 th€ c6 tac d9ng d6ngbien hoi,ic nghich bisn vm sµ can biing cua s6 luqng lao d(mg ng!m, dieu nay phµ thu9cvao sµ thay d6i cung, du lao d<)ng Them vao do, sµ can biing ve s6 luqng ciia lµclugng lao d9ng ngfim con phµ thu(k vao m9t s6 biSn khac nhu muc tiSn ph?t khi nguailao d(>ng bi phat hi�n tr6n thuS, ciing nhu xac suit bi phat hi�n tr6n thuS
0 m(>t nghien CU'U khac, Schneider va Neck (1993) di tim sµ anh hu&ng cua muc d9phuc tc.1p h� th6ng thus dSn quy mo cua khu vµc kinh ts ngdm Theo quan diSm nay, mot chinh sach thus thu nh�p khong qua phuc t?p Ia m(>t chinh sach thus ro rang va toan di?n Tird6 h9 da dua ra mo hinh ly thuySt nhu sau: •
• M(>t h� th6ng thuS cang phirc t?p se c6 nhiSu lao d9ng tham gia vao khu vµc kinh tS ng&m, nsu cac disu ki�n khac khong thay d6i, b&i vi h� th6ng thus cang phuc tc.1p khiSn tirng ca nhan n6 lgc ne thus m9t each hqp phap nhiSu hon Ben C?nh do, h� th6ng thuS phfrc ti.ip khuySn khich h9 gia dinh tham gia vao nSn kinh tS chinh thuc, vi ganh n�ng thu€ duqc giam - b&i sµ ph(rc ti.ip cua h� th6ng thus, dfin dSn th1JC thi chinh sach thuS kh6 khan va khong thu du thus - khiSn cho vi�c tr6n thue khong con dn thist nua
• M& r9ng ph?m vi/d6i tuqng chiu thuS thu nh�p va loc.1i bo cac ph?m vi/d6i tuQ'llg duqcmi�n/giam trir thuS co thJ lam gia tang quy mo cua khu vµc kinh tS ngdm
13
Trang 31Nhfrng nghien cuu trinh bay tren day cho thfiy chfnh phu nen quan tarn dSn vi�c giarn
di m@t d9 ban hanh cac quy dinh ho�c it nhfit tang tinh cuong chS cua lu�t phap va quy djnh, thay vi gia tang s6 lugng cua cac quy djnh Tuy nhien, rnc)t s6 qu6c gia thuong ch9n h;ra gia tang s6 lugng cua quy dinh va lu@t 1� trong n6 h;rc c6 g5.ng giam quy mo kinh tS ngftrn Hftu nhu each lam nhu v@y clJ.i lam tang quySn Ive cho cac can bQ, quan chuc nha nucrc Ngoai ra, m9t s6 nha chfnh tri kho�g;thich giam quy mo kinh ts ngftrn Iau dai, bcri vi nit nhiSu nguai bo phiSu ung ho hQ l?i c6 lgi ich tu cac ho�t d9ng thuoc khu vvc kinh tS ngftm nay Khi d6, rn9t
tin hi�u cua vi�c dau tranh cho tr�t tv va lu�t phap se c6 ic.h cho cac chinh tri gia muon gia tang luqng phiSh bftu hon la sv cai each cua h� th6ng thuS va an sinh xa h(}i
3.5 Chat hrQ'ng the che , • ., J
K.hi nh�c dSn chfit lugng thS chS, khai ni�m nay khong chi dS c�p vs kinh tS ma con dS c�p dSn h� th6ng chinh tri H� th6ng chfnh tri nay tac d9ng len cac ho?t d(}ng cua ca nSn kinh tS chinh thuc, cung nhu khu vvc kinh tS ngllrn Bird va cac c9ng S\l' (2006) chi ra dng, cac qu6c gia ngheo mu6n tr& nen giau c6 hon, h9 cftn phai chi tra nhiSu tiSn hon cho co SO' h? tfing cong cc)ng, giao dµc va nhiSu thu khac nfra Do d6, hQ se s.6 nhu du danh thus nhiSu hon nfra Nhung diSu quan tr9ng la t?i sao h9 l?i khong lam nhu v�y? DiSu nay c6 ve hiSn nhien vi vi?c chi tra nhisu ti€n hon cho cac dich vµ cong khong rnang l?i lqi ich cho cac nha drn quy€n cua thS chS chinh ttj rn(}t qu6c gia nen hQ khong cftn phai tang thuS dS dftu tu vao co scr h? tftng cong c9ng NSu day chi la tnQt cau chuy�n (khong phai la sv th�t) thi cac nha kinh tS hQC
da khong s�n long dua ra cac rao can c6 tinh each tn?ng va cac giai phap·kha thi Hfiu hSt trong giai do?n hi�n t?i, nhfrng thay ddi cua cac qu6c gia nay co thS duqc giai thich bcri nhfrng
cu s6c Cac qu6c gia nay thuong n6 lµc d?t duqc tr?ng thai can biing gifra kich thuac va ban chfit cu.a h� th6ng tai chinh vai lµc luqng chinh trj va thS chS; sau d6 hQ se gifr vi tri nay cho dSn khi c6 m()t cu s6c xay ra va tu d6, h9 l?i phai n6 ·Itrc xay dµng diSrn can b5.ng m6i
17
Trang 33_ .}a _"Li�u ma n}ng thuong_ m<!i lam tang)lllygifu;n_yjfu;Jinn_p.bLch�nh_thirc_.v.a ti�n hraog phi chinh thuc?" Tuy nhien, ly thuySt kinh tS hi�n tc.1-i khong dua ra duqc dv doan chinh xac v� toan du hoa, ma n}ng tlmong me.ti va tinh trc.1-ng vi�c lam va tisn luong trong khu vvc phi chinh thuc Cac mo hinh ly thuySt t�p trung chti ySu vao cac truong hgp ma r9ng thuong me.ti dfrn dSn SlJ gia tang vi�c lam phi chfnh thuc, trong d6 thao lu�n vS cac vi€n canh ti8n luong phi chfnh thuc se tang hay giam
Nghien cuu ctia Bacchetta va cac cc)ng sµ (2010) dua ra gia thuySt la toan du h6a t1.10 them cac cu s6c kinh tS dSn tir ben ngoai Chu6i san xufit toan d.u c6 th��truySn nhfrng cu s6c kinh tS vi mo va thuong m;.ti qua m9t ;6 qu6c gia khac mc)t each nhariil: ch6ng, nhu trong cu9c khting hoang kinh tS vao nam 2008 Trong hoan canh nhu v�y, cac qu6c gia dang phat tri�n
co nguy ca buac vao vong tron Iu&n quAn' ctia nsn kinh ts phi chinh thuc va sµ tan thuang ngay cang cao Cac qu6c gia c6 quy mo khu vµc kinh ts phi chinh thuc Ian chiu nhiBu tdn thfit hon sau cac cu s6c
Thµc tS vao mua thu nam 2008, biit dfiu tir My, cuc)c khimg hoang tai chinh da Ian ra khiip nBn kinh ts toan cfiu M�c du CUQC khting hoang khiSn cho m<}t s6 giai dp, tAng lap
nguai khong con thm}n lqi nfra, m<}t s6 ngucri tu giau da tr& !hanh pha san, n6 ciing tac d<}ng dSn hfiu hSt cac nh6m ngfrai chiu thi�t thoi trong xa hc)i Cu<}c khimg hoang nay da nhftn mc.tnh
m<}t dieu da dugc chi ra tu cac CUQC khimg hoang trucrc ctia thi truong the gicri, do la: toan ca�
h6a khong �hi t1.10 ra cac tac d9� c6 lc;ri dSn nhfrng rih6m da chiu nhfrng bfit lqi trong lich sir
nhu dan t9c, tfin� lap dan cu va gi&i tinh nhu Ia tc.1-0 ca h9i c6 them thu nh�p N6i each khac, · toan du hoa da kich thich t?O C(J h9i vi�c lam ma chua tung t6n tc.ti truac day v a n6 ciing t6 chuc lc.ti cac khong gian ctia kinh ts, khoa h9c - cong ngh� duc;rc ctich chuy�n sang cac vung triing cong ngh�, d�c bi�t cong ngh� lien quan toi thong tin va lien lc.tc Tir d6 tc.to thu�n _lc;ri hon cho nh6m nguai c6 ky nang, khoang each tiBn luong, thu nh�p gifra nh6m lao d9ng c6
ky nang va nh6m Iao d<}ng ph6 thong gia tang Cu6i cung d�n dSn gia tang cung lao dc)ng khong c6 ky nang trong nong nghi�p, cong nghi�p gia cong va ciing d�n tai gia tang nhu du lao d<)ng thiSu ky nang
s6 Iuqng hc.tn chs cac b�ng chung khong cho ph6p rut ra kSt lu�n ve anh huang ctia vi�c mo nJng thuong mc.ti d6i v&i vi�c lam phi chinh thuc N6i chung cac tac d<}ng dugc UO'C
tinh to ra khiem t6n vs mijt dinh lugng va thiSu dQ chiic chiin B�ng chung nr cac nghien CU'U
Cl) th� tc.ti cac qu6c gia nhu Brazil, Colombia va Mexico cho thfiy t6n t1.1i khac bi?t gifra cac qu6c gia, th�m chi trong cung m(Jt vung, vs phan ung ctia hQ d6i vai cai each thuang m1.1i Cac phan ung khac nhau nay co lien quan dSn vi�c thiSt l�p m<}t s6 cac quy dinh va th� chS
vs thi truong lao dc)ng (Bacchetta va cac c<}ng sv, 2010) E>�c bi�t, khi chinh sach nghieng v8
uu tien nhiing lao d9ng trong khu vµc chinh thirc, thi cac phan khuc nay se tim each bao v� vi�c lam cua hQ va ap d�t toan bQ cac diSu chinh Iellkhu VlJC kinh tS phi chfnh thuc Ngugc
19
Trang 35_ _ _lao_d9ng ch(QbJ_huc _vJ l_u Q'.Il_g thucJanb_th�p d§.n llifui.nay_dftn dik.khu.vl,[c kinh.tLlgim-tfo1 -1
hut them nhiSu lao d9ng Bing each c16, nguai lao d9ng se gia tang ky vQng v� thu nh?p d1Ja tren ca du ngu6n van ctia khu VlJC kinh tS ngilm Nhfrng nghien CU"U sau hon, nhu Zenou (2008), da lam ySu di gia thuyet v6 SlJ h9i nh?p hoan toan ctia thi truang lao d9ng, d6 la: phan bi�t m9t thi tnrang Iao d9ng chinh thuc duqc d?C trung boi sµ tim kiem cac xung d9t v&i m9t thi truang lao d9ng kh6ng chinh thuc d&y tinh q.nh tranh M<)t bao cao khac v� sµ anh huong ctia khting hoang kinh te thS gi&i 2008 toi klrn vµc kinh te ng&m ctia Due va cac qu6c gia thu <)c OECD khac trong nam 2010 ctia Schneider (2010) cung da chi raring khimg hoang kinh tS lam cho cac qu6c gia nay phai d6i m�t v&i SlJ gia tang quy tJ?6 ctia khu VlJC kinh te
ng&m l§n thuc hai (SlJ gia tang quy mo kinh te ng&m lftn d&u tien ctia cac qu6c gia nay Ia vao nam 2009)
3 7 Tham nhiing
Chi co m9t s6 it cac nghien cuu thµc nghi�m tim hieu vS m6i quan h�_ gifra tham nhfing va kinh tS ng&m, kS ca nghien cuu trong m9t qu6c gia Cl) the hay m9t nhom cac qu6c gia nao do Trong m9t nghien cuu thi;rc tS vS b6n muai chin qu6c gia bao g6m cac qu6c gia chau My Latin, cac qu6c gia thu9c OECD, cac qu6c gia h?U c9ng san" ctia Dong Au va Lien bang X6
Vi St ctia Johnson va cac �<}ilg sµ ( 1998a) da tim ra cac m6i quan h� c6 y nghia th6ng ke gifra nhiSu each do luang khac nhau p.ua h6i 1<) ho?C tham nhilng v&i kinh tS ng&m: gia tang m9t diSm cai thi�n ctia chi s6 tham nhung ICRG - International Country Risk Guide - se lam giam 8% dSn U % quy mo kinh tS ng&m
Sir d\mg phuong phap do luang tham nhfing khac, sir d\mg·chi s6 tham nhilng CI ctia
T6 chuc Minh B:.ich ThS Gi&i, Johnson va cac c9ng SlJ ( 1998b) da tim ra ring gia tang 1 % chi s6 tham nhung CI se lam giam quy mo khu VlJC kinh tS ng&m 5 1 % N ghien cuu ctia Friedman
va cac c9ng sµ (2000) kSt lu?n ring m6i quan h� gifra quy mo kinh t6 ngfim va cac quy djnh
ctia phap lu?t (bao g6m quy dinh vS tham nhfing) la rfit m:.inh me va d6ng nhftt khi do Iuang
sir dl)ng tam phuong phap khac nhau ctia sau t6 chuc d9c l?P· T&t ca tam chi s6 nay dSu chi
ra ring nhfrng qu6c gia nao co mire d9 tham nhung can1?; nhiSu thi quy mo khu VlJC kinh tS ngfim cang cao T6 chuc minh b:.ich thS gioi (TI -Transparency International) dua ra kSt qua
vS chi s6 tham nhung (Corruption Index) ctia cac qu6c gia hang nam Chi s6 CI nay duqc danh gia theo khoang tir 1 dSn 10 diem (v&i 10 diem nghfa la kh6ng c6 tham nhiing) Tuy nhien, nhi�u nghien cuu khac ciing dua ra nhfrng kSt lu?n khac hin nhu tham nhung vakinh
tS ng&m khong c6 m6i tuong quan nao ho?c tham nhilng va kinh tS ng&m c6 m6i tuang quan Io:.ii trir
.-�
21
Trang 37_ ··-·· ho<J,LdQIJ.g kinh t�_tftt.ca.cic ca-nhan-Gung wg--lao-dQng-e�-san-x-ufit -hang-boa Va dich
V\l trong khoang thcri gian C\l thS (World Bank, 2014)
• Ngu6n thu tir thul Ngu6n thu tu thus la nhfrng khoang chuySn giao bit bu(lc cho Chinhphu Trung uang v&i m1,1c dich cong Nhfrng khoan chuySn giao brtt bu('>c nay bao g6m:tiSn, phi ph?t, hoan l?i tiSn hay diSu chinh doanh thu sau thu6 Tuy nhien, ph§n Ion caclo<;ti dong g6p phi an sinh xa h9i duqc lo<;ti trir (World Bank, 2014 )
• Tang truong GDP: Nhfrng ho<;tt d9ng cua kinh tS ngfim se tac dwg Ien tinh tqmg cua nSn kinh tS chinh thuc Do d6, ty I� tang truang GDP tren d§u�guai duqc sir di.mg nhu
"Ji,-
la m9t chi s6 ds do luang nhung tac d9ng gay ra bai kinh ts ngiim
Nhfrng chi bao tu Kinh tS ng§m kS tren, thong qua kJt qua cua nhfrng phep th6ng kekinh tS khiSn cac nha kinh tS, chinh tri ban hanh nhfrng quy�t dinh, chinh sach khong phu hqp Cac chinh sach nay duqc hi�n thµc dµa tren m9t s6 dfr li�u can ban ben tren va c6 thS chi ra nhfrng v.in dS kinh tS khong phu hqp M<)t vi dµ cµ thS, m9t qu6_c gia c6 thS khong co
nguai th.it nghi�p nhung s6 li�u chinh thuc khong phan anh duqc diSu nay Va tren thµc ts,
co thS thfiy r�ng h§u nhu khong t6n ti;ii qu6c gia nao khong co th.it nghi�p Di.ra tren nhfrng
th6ng ke chinh thuc bi bpp meo bm kinh ts ngAm, co ths ctftn dSn sµ nh?n dinh tinh tr<;1ng cua
- m9t nSn kinh tS am d<;t�- lfSt qua la nhfrng ngu6n lµc duqc sir di.mg dS ma n)ng nSn kinh tSqu6c gia co thS bi dinh huong sai lfim E>iSu nay co thS giai thfch ti;ii sao rdt nhi€u chinh phu
hi�n t<;ti mac sai lam trong qua ttinh hi�n thµc cac chinh sach·dung dan de xac dinh van de nenkinh tS cua h9, 'dftn dSn kSt qua la sµ mfit mat hoijc giam sut d§n sµ tin nhi�m Tuy nhien,nhfrng sai sot nay duqc co thS chfip nh?n nSu t?O duqc thi truang vi�c lam phong phu va tangthu nh?P· Nhung nhfrng sai sot nay c6 thS la vfin dS trAm tr9ng khi nSn kinh tS qu6c gia raivao khimg hoang va suy thoai
VS v.in dS th.it thu thuS a khu vµc kinh t� ngfim, h?u qua se nhu thS nao? Ben c?nh m9t
s6 h?u qua khac, th.it thu thuS se ap dijt nhiSu h?n chS khong dn thiSt vs v.in dS tai chinh cua chinh phu, nhu nhfrng chuang trinh chi tieu chinh phu E>S bu dip sµ melt mat, chinh phu co
thS gia tang thus Nhfrng nguai dang tuan thu cac quy dinh vs thus va nQp thus d§y du nh?U th.iy r�ng h9 dang bj d6i xir bfit cong, va quySt di� se tr6n thuS trong nam tai chinh tiSp theo
va tiSp theo sau do mia NSu gia djnh nay xay ra, xa h('>i se phai tra gia nit dit cho sµ ma r('>ng cua kinh t� ngfim; d6 la s6 luqng giam sut, va ch.it luqng ngheo nan cua cac dich vµ cong
Tuy nhien, sµ ·1r6n hoijc tranh thuS khong nhfit thiSt phai xu.it phat tu khu vµc kinh tS ngfim QuySt dinh tr6n hoijc tranh thuS, va tham gia vao khu vµc kinh t6 ngfim thuang c6 m6i lien quan, nhung khong ths xac dinh chi t6n t?i m('>t va chi m('>t m6i quan h� gilia trdn thus va quy mo cua khu vµc kinh ngfim Vftn t6n t?i kha nang nguai tr6n thuS vftn ho?t d<)ng trong
nSn kinh tS chinh thuc Do do, nguyen nhan tr6n hoijc tr�nh thuS co thS rfit khac nhau tu mong mu6n duqc ho?t d<)ng trong khu vµc kinh tS ngfim Mc)t nguyen nhan khac Ia ngucri dong thu8
23
Trang 39· _ mot _Qi�lJ_khu.ng_h �-d�_dang, dai b6i s1r b9P-ta.c.�n11-1ne.m-cac.t6-chire-tai-cl1inh-tr-en-t�giei,
bai cac t6 chuc nay se tir ch6i hgp tac do lo SQ' m§.t khach bang� Sau ngay 11.9, v§.n lll;lll ve nia tiSn da duqc quari tam va thao lu�n m?nh me han tru&c day do muc d<) nghiem tr9ng cua
no trong vi�c lien quan dSn khung b6 Theo m(>t nghien cuu, Schneider (2002) da phat hi�n
ra it nhftt 50% ngu6n tai chinh cua t6 chuc �ung b6 Al Qaeda c6 duqc la tir cac khu vvc kinh
tS ngftm va bftt hgp phap Tac gia UO'C tinh m6i nam c6 tir 20 dSn 50 tri�u USD d6 vao nh6mkhung b6 nay, trong d6, 30-35% dSn tir vi�c kinh doanh thu6c phi�n, 10-15% tir cac ho�it d<)ng b�t c6c va t6ng tien, 10-15% tir vi?c kinh doanh kim cuang b§t hgp phap-, va s6 con l?i lfty tir cac ngu6n hgp phap ho�c b§t hgp phap khac Chinh vi thS, vi?c ng�p can sµ phat triSn cua khu vµc kinh ts ngftm va dong tie8: tai trq ru khu vµc nay dSn cac nh6m khung b6 Ia di�u dn thiSt; m('>t s6 t6 chuc qu6c tS dang hot,1t d('>ng vS v§n d� nay nhu t6 chuc Financial Action Task Force (FATF), tf> cht'.rc Egmont Group of Financial Intelligence Units, nh6m G-20 va m<)t s6 th€ ch€ tai chinh qu6c tS khac
5 Cac phuong phap mrc Iuqng quy mo khu V\fC kinh t� nglm
C6 nhiSu phuang phap dS do luang quy mo khu vµc kinh tJ ngftm Tµu trung l?i, cac phuang phap nay duqc chia thanh ba nh6m chinh:
-:-5.1 PhU:ong phap trvc ti�p
,-C6 hai phuang phap trµc tiSp duqc sir dµng d8 u&c luqng q�y mo khu vµc kinh tS ngftm: (i)
phuo11g phcip aiJu tra kluio sat; va (ii) phuang phcip !dim tocin thui Ca hai phuang phap nay
cung c§p thong tin chi tiSt v� du true khu vµc kinh tS ngAm Tuy nhien, cac phuang phap nay cho kSt qua UO'C luqng ve quy mo khu vµo kinh tS ngftm th§p han so vai cac phuang phap
uac luqng khac (Greenidge va cac c<)ng sµ, 2009) Phuang phap trµc tiSp con duqc g9i la phuang phap tiSp c�n cac ysu t6 vi mo
5.2 Phuong phap gian ti�p
Phuang phap gian tiSp chti ySu sir dµng cac thong tin khong lien quan trµc tiSp dSn cac ho?t d<)ng trong khu vvc kinh tS ngftm Phuang phap nay th?t sµ hfru ich vi nhi�u d6i tuqng duqc khao sat khong mu6n co quan cht'.rc nang biSt dSn cac ho?t d<)ng ngftm cua hQ DI nhien, nSu nhu theo each trµc tiSp, cac d6i tuqng nay c6 thS che d?Y cac ho<,1t d<)ng trong n�n kinh tS khong chinh 1huc, dfin dSn thong tin duqc phan h6i thiSu sot Cac nha kinh ts g9i phuangphap nay la each tiSp C?n theo huong vI mo Theo d6, cac chi s6 kinh tS vI mo duqc sir d1,mg m<)t each thich hqp dS trich xufit thong tin thS hi?n xu huong gia tang trong khu vµc kinh tS ngftm Cac phuang phap gian tiSp dS u6c luqng quy mo khu vµc kinh tS ngftm bao g6m: (i)
Chenh lich giira th6ng ke tai khoan qu6c gia va chi tie,,u qu6c gia; (ii) Chenh !¢ch giita ll/C
25