Tài liệu Các phương pháp gây đa bội cùng nguồn docx

Các phương pháp gây đa bội cùng nguồn Cho đến nay người ta đã sử dụng 7 phương pháp chính để gây đa bội thể ở thực vật và động vật chủ yếu là trên đối tượng thực vật... Phương pháp ly t

Các phương pháp gây

đa bội cùng nguồn

Cho đến nay người ta đã sử dụng 7 phương pháp chính để gây đa bội thể ở thực vật và động vật (chủ yếu là trên đối tượng thực vật)

1 Phương pháp ly tâm :

Người ta đặt cơ thể hoặc cơ quan có tế bào phân chia vào ly tâm để ngăn cản sự hình thành sợi của thoi vô sắc hăọc ngăn cản các nhiễm sắc thể di chuyển về các cực của tế bào

2 Phương pháp gây chấn thương :

Phương pháp này áp dụng có hiệu quả nhất đối với các cây thuộc họ cà Ở những cây thuộc họ cà, chỗ bị chấn thương do cắt hoặc ghép dễ hình thành

mô sẹo Từ mô sẹo, từ nách của lá bị cắt ngang sẽ mọc thành chồi bất định có số lượng nhiễm sắc thể trong tế bào tăng gấp đôi

Người ta còn ghép cây cà chua non còn mang lá mầm vào cây đã có 4 – 5 lá Khi

chỗ ghép đã liền thì người ta cắt ngang,

từ chỗ dó dễ mọc chồi bất định

3 Phương pháp sốc nhiệt :

Sốc nhiệt cản trở sự chuyển dịch của các nhiễm sắc thể từ mặt phẳng xích đạo của thoi vô sắc về các cực của tế bào

Đối với thực vật, người ta thường sử dụng nhiệt độ từ 43 – 45 độ C, trong 24h đối với tế bào ở mô phân sinh, tế bào mẹ hạt phấn và tế bào mẹ túi phôi hoặc hợp

tử

4 Phương pháp đa phôi :

Sauk hi thụ tinh, một số phôi đa bội có thể được hình thành, từ đó trở thành thể

đa bội

5 Phương pháp phóng xạ :

Chiếu xạ tế bào sắp hoặc đang phân chia bằng bức xạ ion hóa sẽ ngăn cản hoặc làm đứt sợi của thoi vô sắc Nhiễm sắc thể ở lại mặt phẳng xích đạo của thoi vô sắc, tạo nên tế bào đa bội

6 Phương pháp xử lý bằng các tác nhân hóa học :

Một số chất như acenaften, paradiclorbenzen, monoclorbenzen, …

có thể ngăn cản sự hình thành thoi vô sắc, gây đứt sợi của thoi vô sắc hoặc cản trở sự hình thành màng ngăn trong tế bào đang phân chia Kết quả tạo ra tế bào nhiều nhân, có số lượng nhiễm sắc thể tăng gấp bội

7 Phương pháp gây đa bội thể bằng

xử lý consixin :

Nói chung, phương pháp này cho hiệu quả cao nhất (cả động vật và thực vật), hiện nay được dùng rất phổ biến

Consixin có công thức hóa học

C22H25NO5, là một loại kiềm thực vật, có độc tính cao, rút ra từ lá cây colchicum autumnale mọc ở bờ Địa Trung Hải, dễ tan trong rượu, benzene và nước Consixin ngăn cản nhiễm sắc thể di chuyển từ mặt phẳng xích đạo về hai cực

tế bào, làm tăng gấp đôi số lượng nhiễm sắc thể trong tế bào Người ta thường dùng consixin ở nồng độ 0,1 – 0,2% để

xử lý hạt, bôi lên đỉnh sinh trưởng của cây hoặc xử lý tế bào động vật nuôi cấy

Theo giáo trình DTH của Phan Cự Nhân