Với thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, nhân dân Việt Nam đã đậptan xiềng xích nô lệ của chủ nghĩa đế quốc trong gần một thế kỷ trên đất nước ta,chấm dứt sự tồn tại của chế độ quân chủ ch
Trang 1Vấn ĐẾ 2: Thắng lợi của cách mạng tháng 8 /1945 là kết quả 15 năm đấu tranh của nhân dân ta dưới sự lãnh đọa của Đảng Cộng Sản Việt Nam?
Nêu rõ sự chuẩn bị của Đảng qua từng phong trào
- Phong trào 1930 -1935
- Phong Trào 1936 – 1939
- Phong trào 1939- 1945 ( yếu tố thời cơ? Có hay không có gọi là “ khoảngtrống quyền lực ở Việt Nam lúc bấy giờ?)
Trang 2A.ĐẶT VẤN ĐỀ Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là một cuộc cách mạng giải phóng dân tộc
điển hình do Đảng Cộng sản lãnh đạo, lần đầu tiên giành thắng lợi ở một nướcthuộc địa Với thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, nhân dân Việt Nam đã đậptan xiềng xích nô lệ của chủ nghĩa đế quốc trong gần một thế kỷ trên đất nước ta,chấm dứt sự tồn tại của chế độ quân chủ chuyên chế ngót nghìn năm, lập nênnước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nhà nước do nhân dân lao động làm chủ.Nhân dân Việt Nam từ thân phận nô lệ trở thành người dân độc lập, tự do, ngườilàm chủ vận mệnh của mình Nước ta từ một nước thuộc địa trở thành một nướcđộc lập và tự do Đảng Cộng sản Việt Nam từ chỗ phải hoạt động bí mật, khônghợp pháp trở thành một đảng cầm quyền và hoạt động công khai Có được thắnglợi này là kết quả của 15 đấu tranh của nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của ĐảngCộng Sản Việt Nam Để có một đường lối đúng đắn lãnh đạo nhân dân ta đi từthắng lợi này tới thắng lợi khác và kết quả cuối cùng là cách mạng tháng 8 thànhcông Đảng ta đã phải chuyển bị rất kĩ càng trong 15 năm mười năm năm đócung là 15 năm tuổi đời đầu tiên của Đảng Sau đây để thấy rõ hơn sự chuẩn bị
kĩ càng với những nhận định sang suốt mau nẹ của Đảng ta để đi tới thắng lợicách mạng tang 8 sau đây tôi xin đi vào phân tích cụ thể sự chuẩn bị của Đảngqua các Phong trào 1930 -1935; Phong Trào 1936 – 1939; Phong trào 1939-
1945 Để thấy dược Thắng lợi của cách mạng tháng 8 /1945 là két quả 15 nămđấu tranh của nhân dân ta dưới sự lãnh đọa của Đảng Cộng Sản Việt Nam
A GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. phong Trào 1930 – 1935
1.1/Hoàn cảnh
Từ năm 1858, thực dân Pháp xâm lược và từng bước thiết lập chế độ thống trị
rất tàn bạo, hà khắc và phản động của chủ nghĩa thực dân trên đất nước ta, xã hộiViệt Nam đã có những biến đổi lớn: Từ chế độ phong kiến chuyển sang chế độthuộc địa nửa phong kiến; hai mâu thuẫn cơ bản, chủ yếu trong xã hội ngày cànggay gắt Đó là, mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc ta với đế quốc Pháp xâm lược và
Trang 3giữa nhân dân ta chủ yếu là nông dân với bọn địa chủ, phong kiến tay sai, chỗdựa của thực dân Pháp.
Nhiệm vụ chống đế quốc Pháp xâm lược và nhiệm vụ chống bọn phong kiến taysai là không tách rời nhau Đó là yêu cầu của cách mạng Việt Nam Với truyềnthống yêu nước nồng nàn, nhân dân ta đã liên tiếp đứng lên chống thực dân Phápxâm lược và bọn phong kiến tay sai ở khắp mọi nơi, dưới sự lãnh đạo của các sĩphu và các nhà yêu nước đương thời theo nhiều khuynh hướng khác nhau Songcác phong trào đấu tranh đó đều thất bại, nguyên nhân chủ yếu là chưa tìm đượccon đường cứu nước đúng đắn, chưa có một lực lượng xã hội, một giai cấp tiêntiến và một tổ chức cách mạng chặt chẽ đủ sức lãnh đạo phong trào Cách mạngViệt Nam đứng trước sự bế tắc và khủng hoảng về đường lối cứu nước
Giữa lúc đó, Nguyễn ái Quốc - người con ưu tú của dân tộc Việt Nam ra đi tìmđường cứu nước Sau 10 năm bôn ba khắp năm châu bốn bể đã bắt gặp được chủ
nghĩa Mác-Lênin và tìm được con đường cứu nước đúng đắn, Người nói: “Muốn cứu nước giải phóng dân tộc, không có con đường nào khác là con đường cách mạng vô sản” Đây là bước ngoặt đánh dấu sự chuyển biến quyết định mở đường
thắng lợi cho cách mạng giải phóng dân tộc Việt Nam
Nguyễn ái Quốc đã truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin về Việt Nam, sáng lập vàtrực tiếp huấn luyện Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, ra báo Thanh niên,
xuất bản tác phẩm Đường Kách Mệnh để tuyên truyền, giáo dục bồi dưỡng, đào
tạo cán bộ tiếp tục chuẩn bị đầy đủ về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho việcthành lập Đảng
1.2 Sự chuẩn bị của Đảng qua phong Trào 1930 – 1935
a.Sự chuẩn bị tất yếu đầu tiên
Từ ngày 3 đến ngày 7 tháng 2 năm 1930, tại Quảng Châu - Trung Quốc, Hộinghị hợp nhất ba tổ chức cộng sản được triệu tập dưới sự chủ trì và lãnh đạo củaBác Hồ Hội nghị nhất trí thành lập một đảng thống nhất lấy tên là Đảng Cộngsản Việt Nam, thông qua các văn kiện: Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt,Điều lệ tóm tắt do Nguyễn ái Quốc khởi thảo Đó là cương lĩnh và điều lệ đầu
Trang 4tiên của Đảng Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản Việt Nam mang ý nghĩalịch sử như là Đại hội thành lập Đảng.’
Năm 1930 Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời (3-2) và thông qua Cương lĩnh vắntắt, Sách lược vắn tắt của Đảng – bản cương lĩnh đầu tiên của Đảng…
Đảng ra đời đánh dấu bước ngoặt vĩ đại của cách mạng Việt Nam, chấm dứtthời kì khủng hoảng lãnh đạo cách mạng…Đảng trở thành người duy nhất lãnhđạo cách mạng Việt Nam, với đường lối cách mạng đúng đắn Sự ra đời củaĐảng là sự chuẩn bị nhân tố tất yếu đầu tiên cho thời kì vùng dậy oanh liệt nhất
và bước nhảy vọt vĩ đại nhất trong lịch sử tiến hoá của dân tộc Việt Nam
b Cao trào cách mạng 1930-1931 ( cuộc tổng diễn tập đầu tiên)
-mâu thuẫn xã hội gay gắt >phong trào đấu tranh phát triển mạnh
-Đảng cộng sản đông dương ra đời kịp thời lãnh đạo đấu tranh
Sự chuyển bị của Đảng
Trên cơ sở phân tích tình hình thế giới và Đông Dương, vận dụng những nguyên
lý phổ biến của chủ nghĩa Mác - Lênin và đề cương cách mạng thuộc địa củaQuốc tế Cộng sản, Luận cương (chính trị đã xác định những vấn đề chiến lược
và sách lược của cách mạng Đông Dương Luận cương xác định cách mạngĐông Dương là cuộc cách mạng tư sản dân quyền do giai cấp công nhân lãnhđạo là thời kỳ dự bị để làm xã hội cách mạng, bỏ qua thời kỳ tư bản chủ nghĩaphát triển tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội Nhiệm vụ của cách mạng ĐôngDương thời kỳ đầu là đánh đổ đế quốc Pháp giành độc lập dân tộc và đánh đổ
Trang 5phong kiến mang lại ruộng cho dân cày Luận cương đã xác định : "Giai cấp vôsản và nông dân là hai lực lượng chính, nhưng vô sản có cầm quyền lãnh đạo thìcách mạng mới thắng lợi được và cuối cùng, Luận cương đã xác định phươngpháp giành chính quyền là khởi nghĩa vũ trang
Luận cương chính trị tháng 10- 1930 đã xác định được một số vấn đề có tầmchiến lược của cách mạng Đông Dương Nó góp một phần quan trọng vào khotàng lý luận cách mạng Việt Nam, trang bị cho những ng¬ười cộng sản ĐôngDương vũ khí tư tưởng sắc bén để đấu tranh thắng lợi với các loại tư tưởng phi
vô sản khác
Diễn biến phong trào
Phong trào trên toàn quốc:
Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế – xã hội, Pháp đàn áp đẫm máu khởi nghĩaYên Bái, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời kịp thời lãnh đạo phong trào đấu tranhcủa công nông trong cả nước
Tháng 2/1930 bãi công của công nhân đồn điền cao su Phú Riềng Ở Hà Nội,ngày 22/02 có treo cờ đỏ, búa liềm
Tháng 3 và tháng 4 có cuộc đấu tranh của công nhân nhà máy sợi Nam Định,nhà máy diêm và cưa Bến Thủy
Nhân ngày Quốc tế lao động 1/5, cả nước bùng nổ nhiều cuộc đấu tranh
Lần đầu tiên công nhân Việt Nam biểu tình kỷ niệm ngày Quốc tế lao động, đấutranh đòi quyền lợi cho nhân dân lao động trong nước, thể hiện tình đoàn kếtcách mạng với nhân dân lao động thế giới
Tháng 6 đến tháng 8/1930 cả nước có 121 cuộc đấu tranh
Trang 6ứng
Tiêu biểu là cuộc biểu tình của 8000 nông dân Hưng Nguyên (Nghệ An) ngày12/09/1930 với khẩu hiệu: “Đả đảo chủ nghĩa đế quốc !” Đến gần Vinh, con sốlên tới 3 vạn người, xếp hàng dài 4 km Pháp đàn áp dã man: cho máy bay némbom làm chết 217 người, bị thương 126 người Chính quyền thực dân, phongkiến bị tê liệt, tan rã ở nhiều huyện, xã
- Nhiều cấp ủy Đảng ở thôn xã lãnh đạo nhân dân làm chủ vận mệnh, tự quản
lý đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội ở địa phương, làm chức năng của
chính quyền: Xô viết Nghệ tĩnh
Ý nghĩa lịch sử
Tóm lại Cao trào cách mạng 1930 - 1931 với đỉnh cao là Xô Viết Nghệ- Tĩnh chỉtồn tại trong một thời gian ngắn, nhưng có ý nghĩa hết sức to lớn Cao trào cáchmạng cùng sự ra đời của chính quyền Xô Viết là kết tinh sức mạnh to lớn củakhối liên minh công nông do giai cấp công nhân lãnh đạn, "đã chứng tỏ tinh thầnoanh liệt và năng lực cách mạng của nhân dân lao động Việt Nam Phong tràotuy thất bại, nhưng nó rèn luyện lực lượng cho cuộc Cách mạng tháng Támthắng lợi sau này" Không chỉ vậy qua đó ta còn thấy được sự trưởng thành củađảng và những chuyển bị bước đầu cảu Đảng cho thành quả của cách mạngtháng 8 sau này
2 Phong trào dân chủ 1936-1939.
2.1 / Hoàn cảnh
Trên thế giới, chủ nghĩa phát xít xuất hiện, ra sức chạy đua vũ trang, chuẩn bịcho cuộc chiến tranh thế giới mới Chúng liên kết với nhau thành “ trục Béclin -Rôma - Tôkiô”, ra sức chạy đua vũ trang chuẩn bị chiến tranh để thống trị thếgiới
Trước tình hình đó, Quốc tế Cộng sản họp Đại hội lần thứ VII ( 7-1935 ), xácđịnh kẻ thù chính trước mắt của giai cấp vô sản và nhân dân lao động toàn thế
Trang 7giới lúc này là chủ nghĩa phát xít - bộ phận phản động nhất, hiếu chiến nhất sôvanh nhất của chủ nghĩa tư bản Vì vậy, phải tập trung mũi nhọn đấu tranhchống phát xít gây chiến Đại hội chủ trương tập hợp mọi lực lượng yêu nước vàdân chủ trên thế giới, thành lập ở mỗi nước một Mặt trận nhân dân, nhằm tậphợp lực lượng đấu tranh chống phát xít, chống chiến tranh, bảo vệ hoà bình thếgiới
Ở Pháp, đầu năm 1939 và thành lập Chính phủ Mặt trận nhân dân Chính phủnày thực hiện một số chính sách tiến bộ trong việc nới rộng quyền tự do dân chủ
ở các thuộc địa, như cho nhân dân các thuộc địa hưởng một số quyền tự do dânchủ tối thiểu, thả nhiều chính trị phạm, thành lập Uỷ ban điều tra tình hình thuộcđịa Những việc làm đó có lợi cho phong trào đấu tranh của nhân dân ta
Trong nước, sau khi phong trào cách mạng 1930-1931 mà đỉnh cao là Xô Viết
Nghệ Tĩnh bị đàn áp, phong trào cách mạng và tổ chức Đảng dần được phục hồi.Tháng 3-1935, Đảng tiến hành Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ nhất tại MaCao ( Trung Quốc ) đã phân tích tình hình và đề ra chủ trương chỉ đạo chiến
2.2/ Chủ trương ( sự chuẩn bị của Đảng)
- Căn cứ vào tình hình trên, tại Hội nghị Trung ương Đảng 7-1936 Đảng ta xácđịnh kẻ thù chính, trước mắt cách mạng Đông Dương lúc này chưa phải là thựcdân Pháp nói chung mà là bọn phản động thuộc địa Pháp không chịu thi hànhnhững chính sách tiến bộ của Chính phủ Mặt trận nhân dân Pháp
- Tạm gác hai khẩu hiệu ; Độc lập dân tộc” và “ Người cày có ruộng”, chỉ đề rachủ trương đòi tự do, dân sinh, dân chủ
- Tập hợp mọi lực lượng yêu nước và dân chủ ở Đông Dương, kể cả nhữngngười Pháp dân chủ ở Đông Dương, để thành lập một mặt trận chung lấy tên là “Mặt trận dân chủ thống nhất nhân dân phản đế Đông Dương”, nhằm đấu tranhchống phát xít và chiến tranh, chống bọn phản động thuộc địa Pháp, đòi tự do,dân sinh, dân chủ, cơm áo, hoà bình
Trang 8- Phát động quần chúng đấu tranh dưới nhiều hình thức như : đấu tranh chính
trị, hoà bình, công khai, hợp pháp để khi cần thì rút vào bí mật bảo toàn lựclượng của ta
+ Trước sự thay đổi tình hình quốc tế và trong nước, Đảng phát động một caotrào đấu tranh cách mạng của quần chúng đòi hỏi các quyền tự do dân chủ cơm
áo và hoà bình, chống chiến tranh, chống bọn phản động thuộc địa và tay sai –Cao trào đấu tranh dân chủ diễn ra sâu rộng với nhiều hình thức đấu tranh phongphú…
2.3/Đảng lãnh đạo phong trào dân chủ, dân sinh (1936-1939)
Chủ trương mới của Đảng phù hợp với yêu cầu và nguyện vọng bức thiết củaquần chúng, làm dấy lên trong cả nước một phong trào đấu tranh mạnh mẽ, sôinổi hướng vào mục tiêu trước mắt là tự do, dân chủ, cơm áo và hòa bình
Nắm cơ hội Chính phủ Mặt trận nhân dân Pháp quyết định sẽ thả một số tù chínhtrị, thi hành một số cải cách xã hội cho lao động ở các thuộc địa Pháp và cử một
ủy ban điều tra thuộc địa đến Đông Dương, Đảng phát động một phong trào đấutranh công khai của quần chúng, mở đầu bằng một hình thức vận động lập "ủyban trù bị Đông Dương đại hội" nhằm thu thập nguyện vọng quần chúng, tiến tớitriệu tập Đại hội đại biểu nhân dân Đông Dương Hưởng ứng chủ trương củaĐảng, quần chúng sôi nổi tổ chức các cuộc míttinh, hội họp để đề ra các bản
"dân nguyện" gửi cho phái bộ điều tra của Chính phủ Pháp sắp sang ĐôngDương
Trong một thời gian ngắn, ở khắp các nhà máy, hầm mỏ, đồn điền, nông thôn đãlập ra các "ủy ban hành động" để tập hợp quần chúng Riêng ở Nam Kỳ đã có
600 ủy ban hành động Phong trào Đông Dương Đại hội là một hình thức phôithai của Mặt trận thống nhất nhân dân Đông Dương Trước đà phát triển mạnh
mẽ của phong trào "Đông Dương đại hội" và do sức ép của phong trào quầnchúng ở Pháp, chính phủ Mặt trận nhân dân Pháp đã phải trả lại tự do cho một số
tù chính trị, ra nghị định ngày làm 8 giờ cho công nhân và hàng năm công nhân
Trang 9được nghỉ 10 ngày có lương Nhưng liền đó, thực dân Pháp lại ra lệnh giải tánngay các ủy ban hành động, cấm cuộc vận động "Đông Dương đại hội" hòng dậptắt phong trào đấu tranh của quần chún
Ý nghĩa lịch sử
- Giáo dục sâu rộng chủ nghĩa Mác – Lênin, đường lối chủ trương cách mạngcủa Đảng trong nhân dân, nâng cao uy tín và ảnh hưởng của Đảng Cộng sản,hướng quần chúng đi theo ngọn cờ cách mạng của Đảng
- Hình thành một đạo quân chính trị quần chúng rộng lớn khắp trong toàn quốcvới nhiều hình thức tổ chức thích hợp
- Tiếp tục rèn luyện Đảng và quần chúng trong thực tiễn cách mạng, tích luỹthêm nhiều kinh nghiệm mới
+ Cao trào Cách mạng 1936-1939 thực sự đã chuẩn bị cho những trận chiến đấuquyết liệt mới trong thời kì 1939-1945, mà là đỉnh cao là Cách mạng tháng Tám
3.phong trào 1939 – 1945
3.1
Công cuộc chuẩn bị trực tiếp cho Cách mạng tháng Tám
+ Sự chuyển hướng về chiến lược và sách lược của Đảng qua các Hội nghị lầnthứ 6, lần thứ 8 của Ban chấp hành Trung ương Đảng Nội dung:
- Nêu cao nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu
- Mở rộng mặt trận dân tộc thống nhất rộng rãi
- Nêu khẩu hiệu lập Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hoà
- Tích cực chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang, coi đó là nhiệm vụ trung tâm của toànĐảng, toàn dân, đi từ khởi nghĩa từng phần tiến lên Tổng khởi nghĩa khi có thời
cơ
+ Chuẩn bị lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang…
Trang 10- Phát triển lực lượng chính trị quần chúng, mở rộng các tổ chức cứu quốc vàViệt Minh; đẩy mạnh phong trào đấu tranh của quần chúng ở cả nông thôn và đôthị
- Duy trì đội du kích Bắc Sơn, thành lập các đội cứu quốc quân, lập ra Việt Namtuyên truyền giải phóng quân, xây dựng căn cứ địa cách mạng ở Bắc Sơn – VũNhai và Cao Bằng; thực hiện chủ trương “sửa soạn khởi nghĩa”, và “sắm vũ khíđuổi thù chung”
+ Phát động cao trào Kháng Nhật, cứu nước rộng rãi, khởi nghĩa từng phần,giành chính quyền bộ phận, tiến hành chiến tranh du kích cục bộ, chuẩn bị thựclực để chuyển sang tổng khởi nghĩa
Qua 15 năm chuẩn bị và tích luỹ lực lượng, trực tiếp là thời kì 1939-1945 đã tạo
nên một lực lượng cách mạng hùng hậu bao gồm cả lực lượng quần chúng và lựclượng vũ trang, tạo lực và thế cách mạng ở cả vùng nông thôn và đô thị, đón vàchớp thời cơ để tổng khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi tháng Tám năm1945
Quá trình chuẩn bị về mọi mặt của Đảng ta cho thành công của cách mạngtháng Tám
Quá trình chuẩn bị về mọi mặt của Đảng ta cho sự thành công của cách mạngtháng 8 được diễn ra thực sự bắt đầu từ hội nghị trung ương lần thứ VIII củaĐảng Tại hội nghị trung ương lần thứ VIII của Đảng ra liên tiếp các chỉ thị tăngcường công tác lãnh đạo của Đảng trong đó vạch ra phương hướng đấu tranhcủa quần chúng xây dựng lực lượng chính trị, phát triển lực lượng vũ trang, xâydựng căn cứ địa cách mạng chuẩn bị tích cực cho sự thành công của cách mạngtháng 8 Các nội dung mà Đảng chuẩn bị cho sự thành công của cách mạngtháng 8 cụ thể như sau:
a.Xây dựng lực lượng chính trị: