Trần Cơng Nghiệp - Giáo trình Tin học ứng dụng (bản thảo) MỤC LỤC MỤC LỤC CHƯƠNG MỘT SỐ KIẾN THỨC TIN HỌC CĂN BẢN 1.CĂN BẢN VỀ WNDOWS 1.1 Khởi động thoát khỏi windows 1.2 Windows Explorer 1.3 Tệp tin (file) 1.4 Thư mục (Folder hay Directory) 1.5 Đổi tên file, đổi tên thư mục 1.6 Sao chép (copy) tập tin hay thư mục 1.7 Di chuyển thư mục, file 1.8 Xóa thư mục, tập tin 1.8 Phục hồi thư mục hay tập tin bị xóa 1.9 Quản lí đĩa 1.10 Thiết lập cách biểu diên ngày giờ, số tiền tệ 1.11 Chạy chương trình Windows 10 CĂN BẢN VỀ EXCEL 11 2.1 Giới thiệu 11 2.2 Worksheet, workbook, địa 14 2.3 Các dạng liệu Excel 17 2.4 Các phép tính Excel 18 2.5 Sử dụng hàm Excel 19 2.6 Công thức mảng 27 BÀI TẬP CHƯƠNG I 29 CHƯƠNG GIẢI BÀI TOÁN TỐI ƯU 35 CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA BÀI TOÁN TỐI ƯU 35 1.1 Bài tốn quy hoạch tuyến tính (linear programming) 35 1.2 Bài toán quy hoạch phi tuyến (nonlinear programming) 40 QUY TRÌNH GIẢI BÀI TỐN TỐI ƯU TRONG EXCEL 40 2.1 Mô tả toán 40 2.2 Các bước tiến hành giải toán tối ưu Excel 41 2.3 Ý nghĩa lựa chọn Solver 48 2.4 Một số thông báo lỗi thường gặp Solver 49 2.5 Phân tích độ nhạy tốn 50 GIẢI HỆ PHƯƠNG TRÌNH TUYẾN TÍNH 51 BÀI TẬP CHƯƠNG 53 CHƯƠNG 3: QUẢN LÝ TÀI CHÍNH 57 1.KHẤU HAO TÀI SẢN CỐ ĐỊNH 57 1.1.Khái niệm tài sản cố định khấu hao tài sản cố định 57 1.2.Các phương pháp tính khấu hao tài sản cố định 57 1.3.Các hàm tính khấu hao tài sản cố định 60 PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ VỐN ĐẦU TƯ 64 2.1 Dòng tiền 64 2.2 Các tiêu chủ yếu đánh giá hiệu dự án đầu tư 70 2.3 Các hàm đánh giá hiệu dự án đầu tư Excel 72 2.4 Các tiêu khác 76 Đầu tư chứng khoán 77 3.1 Tính lãi gộp cho trái phiếu trả vào ngày tới hạn 77 3.2 Tính lãi gộp chứng khốn trả theo định kỳ 78 Phịng Thực hành kinh doanh – Bộ mơn Tin học ứng dụng = trang 1= Trần Công Nghiệp - Giáo trình Tin học ứng dụng (bản thảo) 3.3 Tính tỉ suất chiết khấu chứng khoán 79 3.4 Tính lãi suất chứng khoán đầu tư hết 79 3.5.Tính số tiền thu vào ngày tới hạn chứng khoán đầu tư hết 80 BÀI TẬP CHƯƠNG 80 Phịng Thực hành kinh doanh – Bộ mơn Tin học ứng dụng = trang 2= Trần Công Nghiệp - Giáo trình Tin học ứng dụng (bản thảo) CHƯƠNG 3: QUẢN LÝ TÀI CHÍNH 1.KHẤU HAO TÀI SẢN CỐ ĐỊNH 1.1.Khái niệm tài sản cố định khấu hao tài sản cố định Dưới góc độ quản trị kinh doanh, tài sản cố định (TSCĐ) tư liệu lao động thỏa mãn đồng thời hai điều kiện: Có thời hạn sử dụng lớn năm có giá trị lớn khoản tiền quy định trước Theo quy định hành TSCĐ cần phải có giá trị lớn 10 triệu đồng Có nhiều cách phân chia TSCĐ tùy theo tiêu chí phân chia phân chia theo hình thái biểu có TSCĐ hữu hình TSCĐ vơ hình Phân chia theo quyền sở hữu có TSCĐ doanh nghiệp TSCĐ th ngồi Trong q trình tham gia vào hoạt động sản xuất kinh doanh, TSCĐ bị giảm dần giá trị giá trị sử dụng Hiện tượng gọi hao mòn tài sản cố định Hao mòn hữu hình TSCĐ tượng giảm dần tính kỹ thuật TSCĐ nguyên nhân lực học, ảnh hưởng môi trường ăn mịn điện hóa, mối mọt mục Hao mịn vơ hình TSCĐ tượng TSCĐ bị giảm dần giá trị tiến khoa học kỹ thuật quản lý thể khoản tiền mua hay sản xuất TSCĐ có tính kỹ thuật tốt Do TSCĐ cũ tự nhiên bị giá Khấu hao TSCĐ biện pháp nhằm chuyển phần giá trị TSCĐ vào giá thành sản phẩm TSCĐ sản xuất để sau thời gian định có đủ tiển mua TSCĐ khác tương đương với TSCĐ cũ Về chất, khấu hao TSCĐ tái sản xuất giản đơn TSCĐ Khấu hao TSCĐ yếu tố chi phí giá thành sản phẩm doanh nghiệp nên việc lập kế hoạch khấu hao TSCĐ nằm nội dung cơng tác lập kế hoạch tài doanh nghiệp có ý nghĩa vơ quan trọng doanh nghiệp Để tính tốn khấu hao TSCĐ cần phải định nghĩa số khái niệm sau: Nguyên giá TSCĐ (ký hiệu Kbđ) giá trị thực tế TSCĐ đưa vào sử dụng Đối với máy móc thiết bị, nguyên giá bao gồm giá mua (hay sản xuất) cộng với chi phí vận chuyển lắp đặt Giá trị lại TSCĐ (ký hiệu Kcl) giá trị thực tế TSCĐ thời điểm xác định Giá trị lại xác định vào giá thị trường đánh giá TSCĐ Về phương diện kế tốn, giá trị cịn lại TSCĐ xác định hiệu số ngun giá giá trị hao mịn (hay lượng trích khấu hao lũy kế tính đến thời điểm xác định) 1.2.Các phương pháp tính khấu hao tài sản cố định Có hai cách tính khấu hao TSCĐ khấu hao theo thời gian khấu hao theo sản phẩm Đổi với TSCĐ máy móc vạn thường khấu hao theo thời gian Đối với TSCĐ máy móc chuyên dùng thường khấu hao theo sản phẩm Khi tính khấu hao TSCĐ theo thời gian, tính theo phương pháp khấu hao (tuyến tính), phương pháp khấu hao nhanh kết hợp hai phương pháp Phòng Thực hành kinh doanh – Bộ môn Tin học ứng dụng = trang 57= Trần Cơng Nghiệp - Giáo trình Tin học ứng dụng (bản thảo) 1.2.1 Phương pháp khấu hao Phương pháp khấu hao gọi phương pháp khấu hao tuyến tính hay khấu hao theo đường thẳng Với khấu hao đều, lượng trích khấu hao hàng năm suốt khoảng thời gian tính khấu hao (tuổi thọ kinh tế TSCĐ, ký hiệu T) Thời gian tính khấu hao khoảng thời gian cần thiết để khấu hao hết lượng giá trị cần trích khấu hao Lượng trích khấu hao hàng năm tính theo cơng thức: Ckhi  Trong đó: Kbd  K dt T (3 1) Kbd: Nguyên giá TSCĐ Kdt: Giá trị đào thải TSCĐ Là giá trị lý ước tính hay giá trị cịn lại ước tính sau trích khấu hao thời gian T T: Tuổi thọ kinh tế TSCĐ Là khoảng thời gian cần thiết để trích khấu hao đủ lượng giá trị định Giá trị lại TSCĐ năm thứ i (ký hiệu Kcli) tính theo công thức: K cli  K bd  iCkh (3 2) Phương pháp khấu hao đơn giản, dễ tính tốn Tuy nhiên khấu hao theo phương pháp khơng phản ánh hết mức độ hao mòn thực tế TSCĐ Giá trị TSCĐ Thời gian sử dụng TSCĐ Hình Giá trị TSCĐ theo thời gian khấu hao 1.2.2 Các phương pháp khấu hao nhanh Đặc trưng phương pháp khấu hao nhanh năm đầu, đưa TSCĐ vào sử dụng, lượng trích khấu hao lớn Sau lượng trích khấu hao giảm dần Với phương pháp khấu hao nhanh, nhà quản trị mong muốn nhanh chóng thu hồi phần vốn đầu tư vào TSCĐ để đổi TSCĐ Ưu điểm phương pháp khấu hao nhanh là thu hồi vốn nhanh, giảm bớt tổn thất hao mịn vơ hình Ngồi ra, biện pháp “hỗn thuế” năm đầu doanh nghiệp Tuy nhiên khấu hao nhanh có nhược điểm là: Có thể gây nên đột biến giá thành sản phẩm năm đầu chi Phòng Thực hành kinh doanh – Bộ môn Tin học ứng dụng = trang 58= Trần Cơng Nghiệp - Giáo trình Tin học ứng dụng (bản thảo) phí khấu hao lớn, bất lợi cạnh tranh Do doanh nghiệp kinh doanh chưa ổn định, chưa có lãi khơng nên áp dụng phương pháp khấu hao nhanh 1.2.2.1 Khấu hao theo tổng số năn sử dụng Theo phương pháp này, lượng trích khấu hao năm i tính hiệu số nguyên giá giá trị thải hồi ước tính nhân với phân số mà tử số thức tự ngược số năm sử dụng, mẫu số tổng từ đến số năm sử dụng tài sản Có thể sử dụng cơng thức sau để tính tốn: 2(T  i  1) (3 3) Ckhi  ( K bd  K dt ) T (T  1) Trong đó: Ckhi: lượng trích khấu hao năm thứ i Kbd: Nguyên giá TSCĐ Kdt: Giá trị đào thải TSCĐ T: Tuổi thọ kinh tế TSCĐ i: Năm cần tính khấu hao Giá trị lại TSCĐ năm thứ i (Kcli) tính theo cơng thức: i K cli  K bd   Ckht (3 4) t 1 Giá trị TSCĐ Thời gian sử dụng TSCĐ Hình Giá trị TSCĐ theo thời gian khấu hao nhanh 1.2.2.2 Khấu hao số dư giảm dần Lượng trích khấu hao năm thứ i tính tốn tích số giá trị cịn lại nhân với tỉ lệ trích khấu hao r theo cơng thức sau: i 1 Ckhi  ( K bd  Ckht )r (3 5) t 1 Trong gọi tỉ lệ trích khấu hao tính theo cơng thức: r  1 ( K dt T1 ) K bd Phịng Thực hành kinh doanh – Bộ mơn Tin học ứng dụng (3 6) = trang 59= Trần Công Nghiệp - Giáo trình Tin học ứng dụng (bản thảo) Riêng năm đầu tiên, lượng trích khấu hao tính theo công thức: m (3 7) Ckh  K bd r 12 Trong m số tháng năm Đồng thời lượng trích khấu hao năm cuối tính theo cơng thức: T 1 12  m (3 8) CkhT  ( K bd   Ckht )r 12 t 1 Cơng thức tính giá trị lại TSCĐ năm thứ i tương tự cơng thức tính giá trị cịn lại phương pháp khấu hao theo tổng số năm sử dụng 1.2.2.3 Khấu hao nhanh với tỉ lệ khấu hao tùy chọn Lượng trích khấu hao năm thứ i tính theo cơng thức: i r (3 9) Ckhi  ( K bd  K dt   Ckht ) T t 1 Trong r tỉ lệ trích khấu hao tùy chọn Nếu r = phương pháp gọi phương pháp bình quân nhân đơi Giá trị cịn lại TSCĐ năm thứ i tính phương pháp khấu hao số dư giảm dần Tỉ lệ khấu hao r sử dụng nước sau: r = 1,5 TSCĐ có thời gian sử dụng từ đến năm r = 2,0 TSCĐ có thời gian sử dụng từ đến năm r = 2,5 TSCĐ có thời gian sử dụng năm 1.2.3 Phương pháp khấu hao kết hợp Nhằm đẩy nhanh tốc độ thu hồi vốn, người ta sử dụng phương pháp khấu hao kết hợp theo thể thức số năm đầu sử dụng phương pháp khấu hao nhanh, sau chuyển sang phương pháp khấu hao Khi sử dụng phương pháp kết hợp, thời gian thu hồi vốn thực tế ngắn tuổi thọ kinh tế dự tính Thường lượng trích khấu hao theo phương pháp khấu hao cho phần giá trị lại cho năm lớn lượng trích khấu hao theo phương pháp khấu hao nhanh người ta chuyển sang khấu hao theo phương pháp khấu hao 1.3.Các hàm tính khấu hao tài sản cố định 1.3.1.Hàm tính khấu hao đều: Trong Excel sử dụng hàm SLN để tính khấu hao TSCĐ theo phương pháp khấu hao Cú pháp sau =SLN(cost, salvage, life) Trong đó: Cost: Nguyên giá TSCĐ Salvage: Giá trị thải hồi TSCĐ Life: Tuổi thọ kinh tế TSCĐ Ví dụ 3.1: Một TSCĐ nguyên giá 150 triệu đồng, dự tính khấu hao 10 năm Giá trị Phòng Thực hành kinh doanh – Bộ môn Tin học ứng dụng = trang 60= Trần Cơng Nghiệp - Giáo trình Tin học ứng dụng (bản thảo) đào thải ước tính 10 triệu đồng Tính lượng trích khấu hao giá trị cịn lại năm theo phương pháp khấu hao Chuẩn bị liệu Excel cơng thức tính hình 3.3 1.3.2.Hàm tính khấu hao theo tổng số năm sử dụng Trong Excel, sử dụng hàm SYD để tính lượng trích khấu hao TSCĐ theo tổng số năm sử dụng Cú pháp: =SYD(Cost, Salvage, Life, Period) Trong đó: Period: Kỳ tính khấu hao Các tham số khác tương tự hàm SLN Hình 3 Tính khấu hao TSCĐ theo phương phấp khấu hao Excel Ví dụ 3.2: Sử dụng số liệu tương tự ví dụ Yêu cầu tính lượng trích khấu hao giá trị lại cho năm theo phương pháp tổng số năm sử dụng Chuẩn bị liệu cơng thức tính hình 3.4 1.3.3.Hàm tính khấu hao TSCĐ theo phương pháp số dư giảm dần Excel sử dụng hàm DB để tính khấu hao TSCĐ theo phương pháp số dư giảm dần theo cú pháp sau: =DB(Cost, Salvage, Life, Period, [Month]) Trong đó: Month: số tháng năm Nếu bỏ qua tham số Excel tự động gán cho month=12 Nghĩa TSCĐ bắt đầu tính khấu hao từ tháng năm Các tham số khác tương tự tham số hàm SYD Phịng Thực hành kinh doanh – Bộ mơn Tin học ứng dụng = trang 61= Trần Công Nghiệp - Giáo trình Tin học ứng dụng (bản thảo) Chú ý: Do có tính đến số tháng năm đầu tiên, nên năm có số tháng m (m ≠ 12) cịn cần thêm 12 –m tháng năm thứ T+1 khấu hao hết giá trị dự tính Ví dụ 3.3: sử dụng số liệu ví dụ Yêu cầu tính lượng trích khấu hao giá trị lại cho năm theo phương pháp số dư giảm dần Cho biết năm có tháng Hình 3.5 Trình bày cách nhập liệu vào Excel, cơng thức tính kết ví dụ Hình Tính khấu hao TSCĐ theo tổng số năm Excel Hình Tính khấu hao số dư giảm dần Excel 1.3.4.Hàm tính khấu hao TSCĐ theo phương pháp số dư giảm dần với tỉ lệ tùy chọn Hàm DDB tính lượng trích khấu hao TSCĐ Excel sử dụng theo cú pháp sau: Phịng Thực hành kinh doanh – Bộ mơn Tin học ứng dụng = trang 62= Trần Công Nghiệp - Giáo trình Tin học ứng dụng (bản thảo) =DDB(Cost, Salvage, Life, Period, [Factor]) Trong đó: Factor tỉ lệ trích khấu hao tùy chọn Nếu bỏ qua tham số Excel gán cho factor =2 Ví dụ 3.4: Sử dụng số liệu ví dụ Yêu cầu tính lượng trích khấu hao TSCĐ giá trị lại cho năm theo phương pháp khấu hao số dư giảm dần với tỉ lệ tùy chọn Chuẩn bị liệu Excel nhập công thức hình 3.6 1.3.5.Hàm tính khấu hao theo phương pháp kết hợp Trong Excel sử dụng hàm VDB để tính khấu hao theo phương pháp kết hợp Điểm khác biệt VDB với hàm học VDB tính khấu hao hai thời điểm thời điểm bắt đầu thời điểm kết thúc khoảng thời gian định mà không thiết theo năm Cú pháp hàm VDB sau: =VDB(Cost, Salvage, Life, Start_period, End_period,[ factor],[ no_switch]) Hình Tính khấu hao theo phương pháp số dư giảm dần với tỉ lệ tùy chọn Excel Trong đó: Cost: Nguyên giá TSCĐ Salvage: Giá trị đào thải TSCĐ Life: Tuổi thọ kinh tế TSCĐ Start_period: Thời điểm bắt đầu tính khấu hao Đơn vị Start_period phải với đơn vị Life End_period: Thời điểm kết thúc tính khấu hao Đơn vị End_period phải với đơn vị Life Factor: Tỉ lệ khấu hao Nếu bỏ qua Excel tự gán cho factor=2 No_switch giá trị logic (nhận TRUE/ FALSE hay 1/0) để chọn có chuyển sang phương pháp khấu hao lượng trích khấu hao lớn lượng Phòng Thực hành kinh doanh – Bộ môn Tin học ứng dụng = trang 63= Trần Cơng Nghiệp - Giáo trình Tin học ứng dụng (bản thảo) trích khấu hao tính theo phương pháp số dư giảm dần Nếu No_switch = (hay TRUE) khơng chuyển sang phương pháp khấu hao Nếu No_switch =0 (hay FALSE) bỏ qua chuyển sang phương pháp khấu hao Ví dụ 3.5: Một TSCĐ nguyên giá 30 triệu đồng, giá trị đào thải ước tính triệu đồng Tuổi thọ kinh tế ước tính năm Tính lượng trích khấu hao theo phương pháp số dư giảm dần từ tháng thứ đến tháng thứ 18 với tỉ lệ trích khấu hao nhanh 1.5 Chuẩn bị liệu Excel nhập cơng thức tính hình 3.7 Trong cơng thức, tham số thứ (C5*12) nhằm đổi tuổi thọ TSCĐ tính năm tháng khoảng thời gian cần tính khấu hao 12 tháng tính từ tháng thứ đến tháng thứ 18 Ở công thức cho đến thời điểm thích hợp chuyển sang phương pháp khấu hao Hình Tính khấu hao theo phương pháp kết hợp Excel PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ VỐN ĐẦU TƯ 2.1 Dịng tiền Dịng tiền (cash flow) gọi ngân lưu Đây khái niện quan trọng phân tích tài dự án đầu tư Các nhà kinh tế học thống với tiền thay đổi giá trị theo thời gian ảnh hưởng lạm phát lợi ích tiêu dùng Vì vậy, điểm quan trọng khoản tiền thời điểm khác so sánh với Muốn so sánh với nhau, cần phải quy đổi lượng tiền thời điểm Để phân tích đánh giá dự án, điểm quan trọng phải phân tích dịng tiền Nghĩa phải biểu diễn khoản đầu tư, thu nhập chi phí dự án thời điểm khác kỳ phân tích Thơng thường người ta biểu diễn dòng tiền theo bảng theo trục số Để tiện cho biểu diễn dòng tiền người ta thường quy ước khoản thu nhập mang dấu dương, khoản đầu tư hay chi phí mang dấu âm Hình 3.8 minh họa cách biểu diễn dịng tiền trục số Trong hình 3.8, gốc gọi thời điểm phân tích dự án Các mốc 1,2, tạo thành khoảng gọi kỳ phân tích Khoản tiền xuất thời điểm i kỳ phân tích Phịng Thực hành kinh doanh – Bộ môn Tin học ứng dụng = trang 64= Trần Cơng Nghiệp - Giáo trình Tin học ứng dụng (bản thảo) Hình 3.11 trình bày cách tính tốn giá trị tương đương kỳ Excel sử dụng hàm PMT Hình 10 Tính giá trị tương lai dịng tiền Hình 11 Tính tốn giá trị tương đương kỳ dùng hàm PMT 2.1.2.3 Mối quan hệ tham số hàm PV, FV, PMT Có quan hệ chặt chẽ tham số suất chiết khấu (rate), số kỳ (nper), giá trị tương đương kỳ (pmt) giá trị (pv) tương lai (fv) Từ công thức 3.10 đến 3.15 cho thấy biết số tham số suy tham số cịn lại Trong Excel, hàm RATE để tính suất chiết khấu hàm NPER để tính số kỳ Cú pháp hàm RATE: = RATE(nper, pmt, pv,[fv],[type],[guess]) Trong đó: Guess giá trị dự đoán Nếu bỏ qua giá trị này, Excel tự động gán cho guess=10% Các tham số khác tương tự hàm pmt Ví dụ 3.9 Một khoản vay $8000 ban đầu đề nghị toán $200/tháng liên tục năm (48 tháng) Hỏi lãi suất (suất chiết khấu) khoản vay bao nhiêu? Sử dụng phương pháp niên kim đầu kì Phịng Thực hành kinh doanh – Bộ mơn Tin học ứng dụng = trang 68= Trần Công Nghiệp - Giáo trình Tin học ứng dụng (bản thảo) Hình 3.12 trình bày cách bố trí liệu Excel cơng thức tính Hình 12 Tính suất chiết khấu sử dụng hàm rate Hàm NPER để tính số kỳ tốn có cú pháp: =NPER(rate, pmt, pv,[fv],[type]) Các tham số hàm giải thích hàm fv, pv Độc giả tự thực hàm NPER Excel từ liệu ví dụ 3.6 đến 3.9 2.1.2.4 Tính giá trị tương lai lãi suất thay đổi Trong hàm FV, PV, PMT, RATE, NPER cơng thức tính thủ cơng trình bày, lãi suất (rate) khơng thay đổi suốt thời kỳ nghiên cứu Đối với trường hợp lãi suất thay đổi hàm khơng áp dụng Excel cung cấp công cụ Analysis Toolpak với hàm FVSCHEDULE để tính giá trị tương lai với lãi suất thay đổi biết giá trị số kỳ tính lãi Cơng thức tính FVSCHEDULE = PV(1 + rate 1)(1 + rate 2) (1 + rate n) (3 16) Trong đó: Rate 1, ,rate n lãi suất kỳ nghiên cứu Cú pháp hàm FVSCHEDULE sau: =FVSCHEDULE(principal, schedule) Trong đó: Principal giá trị Schedule lãi suất kỳ khoảng thời gian nghiên cứu Chú ý: Để sử dụng hàm FVSHEDULE số hàm tài khác NOMINAL, EFFECT, cần phải cài thêm gói phần mềm Analysis Toolpak từ menu Tools/Add-ins cách cài đặt công cụ Solver trình bày chương Phịng Thực hành kinh doanh – Bộ môn Tin học ứng dụng = trang 69= Trần Cơng Nghiệp - Giáo trình Tin học ứng dụng (bản thảo) Ví dụ 3.10 Một khoản tiền vay ban đầu $1000 năm với lãi suất 3.5%/năm, 4%/năm 5%/năm Hỏi sau năm lãi gốc cần phải toán tiền Hình 3.13 trình bày cách bố trí liệu sử dụng hàm bảng tính Excel Hình 13 Tính giá trị tương lai lãi suất thay đổi 2.2 Các tiêu chủ yếu đánh giá hiệu dự án đầu tư Để đánh giá hiệu kinh tế dự án đầu tư, người ta thường sử dụng tiêu chủ yếu giá trị dự án (NPV) suất thu lợi nội (IRR) thời gian hoàn vốn có tính chiết khấu (Thv) 2.2.1 Chỉ tiêu giá trị NPV (Net Present Value) NPV toàn thu nhập chi phí phương án suốt thời kỳ phân tích qui đổi thành giá trị tương đương thời điểm (ở đầu kỳ phân tích gốc) n NPV   t 0 Rt Ct  I t (1  r)t (3 17) Trong đó: Rt: Doanh thu dự án năm thứ t Ct: Chi phí vận hành dự án năm thứ t It: Chi phí đầu tư năm thứ t n: Thời gian thực dự án r = MARR (Minmum Attractive Rate of Returni ): Suất thu lợi tối thiểu chấp nhận hay mức lãi suất thấp mà nhà đầu tư yêu cầu Giá trị NPV phụ thuộc vào lãi suất r, giá trị dòng tiền độ dài thời gian dự án Khi NPV =0 có nghĩa phương án trang trải hết chi phí bỏ có lãi suất thu lợi tối thiểu chấp nhận MARR Khi NPV >0 việc trang trải chi phí có mức lãi mức lãi suất tối thiểu chấp nhận MARR, phương án thu lượng NPV Khi sử dụng NPV để đánh giá lựa chọn phương án đầu tư, người ta chấp nhận dự án Phòng Thực hành kinh doanh – Bộ môn Tin học ứng dụng = trang 70= Trần Cơng Nghiệp - Giáo trình Tin học ứng dụng (bản thảo) có NPV dương chiết khấu với lãi suất thích hợp Điều có nghĩa tổng lợi ích chiết khấu lớn tổng chi phí chiết khấu hay dự án có khả sinh lợi Trong phương án loại trừ nhau, phương án có NPV lớn phương án có lợi Trong thực tế, đơn vị có nhiều dự án có khả sinh lời, thiếu vốn, dự án đồng thời thực lúc Khi đó, nguyên tắc lựa chọn dự án có NPV cao ưu tiên thực Trong trường hợp cần phải so sánh phương án có độ dài thời gian khác phải thực điều chỉnh để phương án có thời hạn thực Có sử dụng tiêu NPV để so sánh lựa chọn phương án 2.2.2 Chi tiêu suất thu lợi nội IRR (Internal Rate of Return) Như thấy từ cơng thức 3.18, giá trị NPV phụ thuộc vào tỉ lệ chiết khấu hay NPV hàm tỉ lệ chiết khấu r Xuất phát từ người ta định nghĩa suất thu lợi nội tỉ lệ chiết khấu làm chi giá trị không Rt Ct  I t n  (1  IRR) t 0 t 0 (3 18) Suất thu lợi nội lãi suất i mà dự án tạo Mặt khác IRR cịn phản ánh chi phí sử dụng vốn tối đa mà nhà đầu tư chấp nhận Khơng có cơng thức tốn học tính trực tiếp IRR Trong thực tế người ta thường sử dụng phương pháp nội suy cách xác định khoảng lãi suất mà NPV đổi dấu để dùng phương pháp tỉ lệ xác định IRR Chọn lãi suất r1 (%) cho NPV (r1) >0 lãi suất r2 (%) cho NPV (r2) < (r2 – r1 ) ≤ (%) Khi IRR tính theo công thức 3.19 IRR  r1  NPV (r1 ) (r2  r1 ) NPV (r1 )  NPV (r2 ) (3 19) Nguyên tắc đánh giá dự án theo IRR chấp nhận dự án suất thu lợi nội dự án lớn chi phí hội vốn Lúc dự án có mức lãi cao lãi suất thực tế phải trả cho nguồn vốn sử dụng dự án Ngược lại, IRR dự án nhỏ chi phí hội vốn dự án bị bác bỏ Tiêu chuẩn IRR sử dụng việc so sánh dự án độc lập, dự án có IRR lớn xếp hạng cao NPV IRR NPV(r1) t NPV(r2) Hình 14 Quan hệ NPV IRR Phòng Thực hành kinh doanh – Bộ môn Tin học ứng dụng = trang 71= Trần Công Nghiệp - Giáo trình Tin học ứng dụng (bản thảo) 2.2.3 Thời gian hồn vốn có tính chiết khấu Thời gian hồn vốn có tính chiết khấu thời gian tích lũy để dịng tiền trở thành dương Thời gian hồn vốn có tính chiết khấu Thv tính theo công thức: Thv  t 0 Rt Ct  I t 0 (1  r)t (3 20) Trong r = MARR Thv khoảng thời gian mà thhu nhập dự án trả hết chi phí đầu tư ban đầu với mức lãi tỉ lệ chiết khấu Dự án chấp nhận thời gian hoàn vốn có chiết khấu nhỏ hay thời hạn định: Thv ≤ T* Tại giới hạn, dự án chấp nhận thời gian hồn vốn có chiết khấu nhỏ đời dự án Thv ≤ n 2.3 Các hàm đánh giá hiệu dự án đầu tư Excel 2.3.1 Hàm tính giá trị Hàm NPV Excel tính tốn giá trị dòng tiền sử dụng suất chiết khấu khơng đổi suốt kỳ phân tích Cú pháp hàm NPV sau: =NPV(rate,value1,value2,…,value(n)) Trong đó: Rate: suất chiết khấu Value 1, value2, , value n : khoản tiền xuất thời điểm 1, 2, ,n kỳ phân tích với thời đoạn Chú ý: Hàm NPV khơng tính tốn lượng tiền xuất đầu kỳ gốc (thời điểm 0) Do tính tốn sử dụng hàm NPV, có khoản tiền xuất thời điểm phải cộng vào kết trả hàm NPV Các giá trị value 1, value 2, , value n phải nhập vào theo thứ tự Ví dụ 3.11 Một dự án đầu tư $100000 Dự án kéo dài năm với mức thu nhập dự tính từ cuối năm thứ đến cuối năm thứ năm $21000; $34000; $40000; $33000; $17000 Với suất chiết khấu thích hợp r = MARR= 8%/năm, tìm NPV dự án Hình 3.15 trình bày thể dịng tiền Excel cơng thức tính sử dụng hàm NPV Excel tính theo cơng thức 3.18 Trường hợp suất chiết khấu thay đổi (có giá trị khác kỳ) với suất chiết khấu r1, r2, , rn khơng thể sử dụng hàm NPV Khi đó, tính tỉ lệ chiết khấu cộng dồn adf theo công thức: adft = (1+ rt)(1+ rt-1) – Phịng Thực hành kinh doanh – Bộ mơn Tin học ứng dụng (3 21) = trang 72= Trần Công Nghiệp - Giáo trình Tin học ứng dụng (bản thảo) Trong đó: adft: tỉ lệ chiết khấu cộng dồn kỳ t rt: suất chiết khấu kỳ t Giá trị (Pt) khoản tiền (F) xuất kỳ t tính theo cơng thức: Pt  Ft  adft (3 22) Giá trị dịng tiền tính tổng giá trị Pt tính theo cơng thức 3.21 Độc giả tự thực ví dụ cho trường hợp Hình 15 Tính giá trị Excel Trường hợp dòng tiền với khoản tiền xuất thời điểm tạo khoảng thời gian không kỳ phân tích sử dụng hàm XNPV theo công thức: n XNPV  t 1 At (1  r ) dt  d1 365 (3 23) Trong đó: At: khoản tiền xuất thời điểm t dòng tiền (At = Rt – Ct – Ct) r: Suất chiết khấu d1: Thời điểm phân tích dự án (thời điểm 0) tính theo thời gian lịch dt: thời điểm xuất khoản tiền At tính theo thời gian lịch Phịng Thực hành kinh doanh – Bộ mơn Tin học ứng dụng = trang 73= Trần Công Nghiệp - Giáo trình Tin học ứng dụng (bản thảo) n: Số lần xuất khoản tiền At Hàm XNPV gói phần mềm cài thêm Analysis Toolpak có cú pháp sau: = XNPV(rate, values, dates) Trong đó: rate: suất chiết khấu Values dãy khoản tiền xuất thời điểm khác Có thể tính thời điểm bắt đầu (thời điểm 0) Dãy phải có giá trị âm giá trị dương Dates: thời điểm tính theo lịch xuất khoản tiền tương ứng Giá trị date biểu thị thời điểm phân tích (thời điểm 0) Các giá trị khác phải lớn giá trị Khác với NPV, giá trị value XNPV khơng thiết phải theo thứ tự xuất Ví dụ 3.12 Một dự án đầu tư bắt đầu thực đầu tư ngày tháng năm 2009 với số tiền đầu tư ban đầu $10000 Dự kiến thu khoản tiền sau trừ chi phí vào thời điểm khác ứng với bảng sau Thời điểm Thu nhập – chi phí ($) 1-3- 2009 2750 30-10-2009 4250 15-2-2010 3250 1-4-2011 3100 Với suất chiết khấu 8% Hãy tính giá trị dự án (giá trị quy 1-3-2009) Hình 3.16 trình bày cách bố trí liệu cơng thức tính Excel Hình 16 Tính giá trị dòng tiền xuất thời điểm khơng 2.3.2 Hàm tính suất thu lợi nội Hàm IRR Excel tính tỉ suất thu lời nội dịng tiền có khoản tiền xuất thời điểm tạo khoảng kỳ phân tích dự án đầu tư Cú pháp: Phòng Thực hành kinh doanh – Bộ môn Tin học ứng dụng = trang 74= ... Sử dụng phương pháp niên kim đầu kì Phịng Thực hành kinh doanh – Bộ môn Tin học ứng dụng = trang 68= Trần Công Nghiệp - Giáo trình Tin học ứng dụng (bản thảo) Hình 3.12 trình bày cách bố trí liệu. .. lạm phát, sử dụng phương pháp niên kim đầu kỳ Phòng Thực hành kinh doanh – Bộ môn Tin học ứng dụng = trang 67= Trần Cơng Nghiệp - Giáo trình Tin học ứng dụng (bản thảo) Hình 3.11 trình bày cách... thức 3.13 Phịng Thực hành kinh doanh – Bộ môn Tin học ứng dụng = trang 65= Trần Cơng Nghiệp - Giáo trình Tin học ứng dụng (bản thảo) AP i - (1  i) -n (3 13) Tính giá trị tương lai biết giá trị