Tap huan 5 trieu ba me

Không xúc phạm, vùi dập trẻ bằng những hình thức hữu hình và vô hình • Không làm tổn hại đến tinh thần và thể chất của trẻ Ví dụ: ép học là làm tổn hại đến sự phát triển của trẻ và làm c[r]

VAI TRÒ GIÁO DỤC CỦA

GIA ĐÌNH TRONG VIỆC HÌNH THÀNH

NHÂN CÁCH CON CÁI

Phương pháp

Cùng tham gia

- Vai trò của cha mẹ đối với con cái

- Mối quan hệ cha mẹ và con cái.

- Các nguyên tắc,

- Phương pháp trong việc dạy con

1 Khái niệm về Gia đình

  “Gia đình là một nhóm xã hội được hình thành trên

cơ sở hôn nhân và quan hệ huyết thống, những

thành viên trong gia đình có sự gắn bó và ràng buộc với nhau về trách nhiệm, quyền lợi, nghĩa vụ có tính hợp pháp được nhà nước thừa nhận và bảo vệ”.

      Từ khái niệm này, chúng ta tìm hiểu đặc trưng cơ  bản của gia đình để xem xét các mối quan hệ của 

2.Qui mô gia đình (có thể phân loại thành)

Gia đình hai thế hệ (hay gia đình hạt nhân):

là gia đình bao gồm cha mẹ và con.

Gia đình ba thế hệ (hay gia đình truyền thống):

là gia đình bao gồm ông bà, cha mẹ

và con còn được gọi là

tam đại đồng đường

Gia đình bốn thế hệ trở lên: là gia đình nhiều

hơn ba thế hệ Gia đình bốn thế hệ còn gọi

là tứ đại đồng đường

3 Chức năng cơ bản của gia đình

*Tái tạo ra một thế hệ mới bao gồm cả việc sinh đẻ

và giáo dục đào tạo:

- Chức năng sinh sản - tái sản xuất ra con người về mặt sinh học hoặc về mặt xã hội;

- Chức năng giáo dục của gia đình

*Nuôi dưỡng, chăm sóc các thành viên trong gia đình:

- Chức năng kinh tế và tổ chức đời sống gia đình;

- Chức năng thoả mãn những nhu cầu TSL tình cảm

Hai chức năng cơ bản này chi phối toàn bộ các chức năng khác của gia đình như:

- Chức năng kinh tế; giao tiếp tinh thần; tổ chức thời gian rỗi;

- Chức năng thu nhận các phương tiện; giáo dục bảo trợ;

- Chức năng đại diện; tình dục; nghỉ ngơi, giải trí;

4 Vai trò của cha mẹ đối với con cái

• Về đạo đức của con trong gia đình, trong trường  học, ngoài xã hội.

     - Dạy cho những thói quen tốt trong hành vi  sinh hoạt hàng ngày.

     - Trong giáo dục con cha mẹ phải thống nhất  tránh “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược”

     - Biểu lộ yêu thương và uy quyền đối với con  đúng mức, không nuông chiều, không khắc 

nghiệt.

     - Phối hợp tốt với nhà trường, không khoán  trắng việc giáo dục con cho nhà trường.

* Bảo vệ sự an toàn của con

- Sự rủi ro, tai nạn

- Các tệ nạn xã hội

- Phải là tấm gương tốt cho con noi theo (người cha, mẹ, người con tốt đối với cha mẹ tức ông bà của con mình, gương người công dân tốt).

*Xây dựng gia đình thành một tổ ấm đối với con

* Khi con lớn giúp con chuẩn bị vào cuộc sống xã hội

(định hướng nghề nghiệp, ý thức lao

động, lập thân, lập nghiệp, lập gia đình)

Thế nào là hướng nghiệp?

-  Là  các  hoạt  động  nhằm  hỗ  trợ  mọi  cá  nhân  chọn  lựa  và  phát  triển  chuyên  môn  nghề  nghiệp  phù  hợp  nhất  với  khả  năng  của  họ,  để  đáp  ứng   nhu cầu nhân lực cho xã hội. 

-  Là  hoạt  động  tư  vấn  nhằm  giúp  cho  con  cái  có  được sự lựa chọn một nghề yêu thích. 

-  Hướng  nghiệp  còn  bao  gồm  cả  việc  đánh  giá  nghề,  quản  lý  nghề  và  phát  triển  nghề  hay  đúng  hơn là hướng dẫn những kỹ năng nền tảng để có  thể học và làm việc theo ngành nghề đã chọn một  cách hiệu quả nhất.

-Hướng nghiệp nên được xem là một quá trình  tác động liên tục ngay từ khi trẻ còn nhỏ, trải qua quá trình học tập và định hướng  một cách rõ ràng và

hiệu quả về cả ba phương diện: Nhân cách, Nhận

nhiều cơ hội có một nghề nghiệp ổn định, nâng

cao chất lượng cuộc sống cá nhân

-Hướng nghiệp có hiệu quả tạo ra một lực lượng

lao động có định hướng rõ ràng, sẽ giúp cho các

em có đủ sự tự chủ và năng lực trong việc chọn

cho mình một nghề nghiệp sau này.

* Phải cố gắng làm kinh tế gia đình theo

đúng pháp luật có thu nhập khá để nuôi con, dạy con, bảo vệ sự an toàn của con và

chuẩn bị cho con vào đời

5 Mối quan hệ cha mẹ con cái

- Là chỗ dựa tin cậy của con, phải hiểu  con.

1.Ý thức tầm quan trọng:

- Cha mẹ phải nghiêm túc trong việc dạy bảo con cái , ý thức được trách nhiệm làm cha mẹ là quan trọng và không thể thay thế Không trao phó hay ỷ lại quá nhiều vào những người khác như

nhà trường, người thân, người giúp việc

- Cần định hướng để chủ động và phát huy tính sáng tạo , nâng cao kiến thức và khả năng giáo dục, Cha mẹ là người có

quyền tác động đến sự phát triển và định hướng con người trong

tương lai của con mình Nếu giáo dục không có định hướng, đứa trẻ không phát huy được khả năng của mình Để đạt hiệu quả, đòi hỏi việc định hướng phải dựa vào khả năng thực tế của đứa trẻ

Điều này giúp trẻ cảm thấy an toàn và được yêu thương

Các nguyên tắc

2 Xác định mục tiêu giáo dục con:

- Mục tiêu là ý định, là nguyện vọng, là điều muốn đạt được, có nhiều bậc làm cha mẹ không hề đặt mục tiêu trong việc giáo dục con cái

- Có thái độ buông xuôi, bỏ mặc cho đứa trẻ “tự do

phát triển” Sự thiếu hiểu biết và thiếu trách nhiệm

này, làm cho trẻ bị thiệt thòi Đối lập với thái cực này,

là có không ít bậc làm cha mẹ xác định mục tiêu theo

ý riêng của mình

- Mong đợi quá nhiều ở con cái Sự kỳ vọng đó làm

cho đứa trẻ cảm thấy căng thẳng, thiếu tự nhiên,

thiếu tự tin, mệt mỏi, trầm cảm… sự mất mát nơi trẻ tính hồn nhiên, sự bình an trong đời sống nội tâm và đồng thời cũng ảnh hưởng lớn đến tính sáng tạo và tự tin, Cha mẹ cần xác định rõ những mục tiêu ngắn hạn theo từng giai đoạn phát triển của trẻ và những mục tiêu lâu dài trong tương lai Việc xác định các mục tiêu này cần dựa trên cơ sở đặc điểm cụ thể của từng đứa trẻ và điều kiện gia đình Đồng thời cũng dựa trên sự hiểu biết, tôn trọng và làm gương sáng cho con cái

3 Thống nhất tác động giáo dục:

• Trong một gia đình có nhiều thế hệ, việc giáo dục con cái đòi hỏi sự tế nhị, khéo léo và thống nhất tác động giáo dục dựa trên cơ sở vì lợi ích của con cái

• Tác hại của cách giáo dục không thống nhất là gây cho trẻ nhiều hoang mang, làm giảm uy tín của

người lớn và hình thành tính không trung thực nơi trẻ Khi lâm vào tình trạng hoang mang, trẻ thường tìm cách xoay xở và làm theo quyết định của người

có quyền lực cao nhất trong gia đình Do đó, trẻ

thường giả vờ và thiếu trung thực để đối phó với

quyết định ngược lại của những người có quyền lực thấp hơn Gia đình cần thống nhất:

- Quan điểm, mục tiêu trong việc giáo dục con cái

- Phân công vai trò

- Phương pháp sử dụng

4 Làm gương:

• Giáo dục trẻ bắt đầu từ cái nôi gia đình và cha mẹ là

những người thầy đầu tiên Nhãn quan của trẻ con về

thế giới xung quanh được hình thành, dựa trên những

tiếp xúc và giao tiếp của chúng với những người chúng gần gũi Con cái hay để ý và bắt chước cha mẹ Do đó

cha mẹ là người trực tiếp gieo vào tâm hồn trẻ những hạt giống yêu thương, trung thực, tốt bụng hay giả dối, bạo lực…

Để nhân cách trẻ được hình thành và phát triển tốt, trẻ con cần thấy được gương sáng nơi người lớn, bằng phản ứng và nhất là gương sáng của mình, cha mẹ đóng dấu lên tâm hồn trẻ niềm xác tín về cách hành xử và giải

quyết vấn đề

• Nhân bất thập toàn Không bắt buộc bậc làm cha mẹ

phải là người hoàn hảo để làm gương sáng cho con, trẻ học được lòng can đảm, tính trung thực, sự cảm thông

với những sai lầm của người khác và lòng bao dung Điều này cũng có nghĩa là dạy chúng thấy những giới hạn

trong thân phận con người Chính vì thế mà chúng phải cảm thông trước những giới hạn và khuyết điểm của

người khác

5 Tổ chức lối sống trong gia đình :

• Tạo bầu không khí gia đình ấm áp và đầy tình thương

• Xây dựng nếp sống sinh hoạt lành mạnh để trẻ có thời gian

luyện tập nhân cách của mình.

• Tổ chức lối sống trong gia đình giúp trẻ học hỏi tính kỷ luật,

sự tôn trọng người khác…

• Dạy con bằng hành vi và cách sống của cha mẹ

có hiệu quả hơn bằng lời nói

6 Tôn trọng nhân cách:

• Cha mẹ cần lắng nghe, không áp đặt và chấp nhận những suy nghĩ, cảm xúc của chúng

• Lắng nghe và tham dự vào cuộc sống hằng ngày của con

cái Không xúc phạm, vùi dập trẻ bằng những hình thức hữu hình và vô hình

• Không làm tổn hại đến tinh thần và thể chất của trẻ (Ví dụ:

ép học là làm tổn hại đến sự phát triển của trẻ và làm chúng đánh mất tuổi thơ của mình)

• Sự trao đổi, đối thoại là điều cần thiết trong công tác giáo

dục; Sự thiếu tôn trọng con cái dẫn đến những tác hại nghiệm trọng về thể lý và tâm lý Đứa trẻ không được tôn trọng, nâng

đỡ thường tỏ ra bi quan và thường co cụm trong bản thân

chúng cũng khó lòng nghĩ đến người khác

7 Yêu thương + nghiêm khắc.

• Yêu thương là giúp trẻ cảm nhận và biết biểu lộ tình cảm, cảm xúc với người khác Khi được yêu thương, trẻ cảm thấy mình có giá trị Từ đó, hình thành tính tự tin và lòng tự trọng

• Cha mẹ cần có một tình yêu bao la, vô điều kiện đối với con cái Tuy nhiên, nuông chiều con quá đáng sẽ làm con cái dễ hư hỏng, hình thành thành tính ích kỷ và đòi hỏi Lớn lên, chúng thiếu ý thức cộng đồng, thiếu kỹ năng sống, không đủ bản lĩnh

để vượt qua khó khăn trong cuộc sống

• Nghiêm khắc với con cái là điều cần thiết để trẻ học biết những giới hạn và có

những điều chỉnh cần thiết Qua đó, trẻ học sống độc lập và tự tin, những trẻ bị đối

xử quá nghiêm khắc, không nhìn thấy được lòng yêu thương và biểu lộ tình cảm, lớn lên chúng trở thành người vô cảm, có một trái tim chai lì trước nỗi khổ đau và khó khăn của người khác đừng nổi cơn phẫn nộ với con cái.

• Cha mẹ cần nói “không” khi cần thiết Điều này giúp chúng hiểu rằng không phải bất cứ điều gì chúng muốn, cũng được thỏa mãn Qua đó, ý chí và sự tự chế được tôi luyện

• Giữ được chừng mực, hài hòa giữa yêu thương và nghiêm khắc trong giáo dục con cái là cả một nghệ thuật đòi hỏi nhiều thời gian và hy sinh

8 Hiểu con để có phương pháp giáo dục đúng

• Cha mẹ cần có đủ sự hiểu biết về tâm sinh lý con cái theo lứa tuổi

và đặc điểm riêng, để đồng hành với con trong cuộc sống

• Phải tin tưởng rằng bất cứ đứa con nào cũng có một tiềm năng để trở thành người tốt, nhưng con cái cũng có thế giới riêng tư của

chúng Cần có đủ thời gian, tình yêu, sự kiên nhẫn,… để có thể thấu hiểu và cảm thông với những diễn biến tâm lý phức tạp và những thay đổi về thể lý trong từng giai đoạn phát triển của con cái

• Không hiểu con và áp đặt chúng theo những tiêu chuẩn mình

mong muốn, cha mẹ gây ra những phát triển không lành mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần của con cái

• Không hiểu con, cha mẹ dễ dàng đẩy chúng ra khỏi vòng tay yêu thương và sự bảo vệ cần thiết của mình

• Không hiểu con, căng thẳng và xung đột giữa 2 phía ngày càng

leo thang

Các phương

pháp

1.Thuyết phục

Dùng lời lẻ, thái độ và sự gương mẫu

để con vâng lời làm theo, nêu gương

tốt, động viên, khen, khích lệ những việc con làm được, trò chuyện

thân mật với con, lắng nghe

ý kiến của con

2.Tổ chức hoạt động và đời sống

- Tập cho con có những thói quen

ngay từ lúc còn nhỏ như : vệ sinh cá nhân, lao động phụ giúp cha mẹ, tính

tự học.

3.Khuyến khích sự tiến bộ của con

-Khen thưởng thật khách quan, công

bằng, tránh “việc trả công” bằng tiền

- Xử phạt khi thật cần thiết “tránh giận cá

chém thớt” không được nhốt con,

đuổi con ra đường.

Tóm lại , giáo dục trong gia đình là

bước đầu tiên và quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách con người Để giáo dục trong gia đình đạt hiệu quả, đòi hỏi các bậc làm cha mẹ một sự hy sinh lớn lao, không vụ lợi, không cần được con cái đáp đền

Tám nguyên tắc cơ bản giáo dục trên cần sử dụng đan xen nhau Nó là chiếc chìa khóa mở cánh cửa hạnh phúc của con cái, nền tảng hạnh phúc của xã hội.

là ngoa n

y

Bả o

vệ Trẻ em