TIEU SU TAC GIA VAN HOC TRONG CHUONG TRINH TRUONG HOCCO SO

Tác phẩm của ông gồm rất nhiều thể loại, tất cả đều thể hiện lòng yêu nước, thương dân tha tha thiết, khát vọng độc lập, tự do và ý chí chiến đấu bền bỉ, kiên cường : Hải ngoại huyết thư[r]

Lời nói đầu

Văn học vốn rất đa dạng về thể loại, phong phú về số lượng tác phẩm,

có thể kể đến con số hàng vạn tác phẩm, từ những bài thơ Đường luật thuở xưa đến các văn bản có giá trị lịch sử lâu đời đối với vận mệnh của dân tộc như Bảng tuyên ngôn độc lập, Chiếu dời đô,…hay những tập truyện ngắn dạt dào cảm xúc của các nhà văn Sở dĩ ta có được những tác phẩm ấy phải kể đến công sức vô cùng to lớn của các tác giả

đã sáng tác ra những tác phẩm ấy Ở cấp THCS ta sẽ được học trọn bộ

là 4 chương trình ngữ văn: lớp 6, lớp 7, lớp 8, lớp 9 Trong đó là các tácphẩm hay đoạn trích đã được Bộ GD & ĐT chọn lọc chặt chẽ, mỗi văn bản gồm phần nguyên văn khi xuất bản, tiểu sử tác giả( một số tác phẩm là các bài báo đăng nên không có phần này), phần chú thích và cuối cùng là ghi nhớ Để hiểu rõ hơn về các tác giả và sự ra đời của các tác phẩm tiêu biểu của nền văn học Việt Nam và thế giới, tôi đã chọn

lọc và đưa ra quyển Tổng hợp tiểu sử một số tác giả văn học với mong

muốn củng cố kiến thức phổ thông cho bản thân và mọi người Quyển này có đầy đủ hình ảnh các tác giả từ thế kỉ XIX đến nay ( riêng một sốtác giả ít tên tuổi của thế kỉ XVIII do thời gian quá lâu nên không thể sưu tầm hình ảnh) và tiểu sử của các tác giả đó Mời các bạn đọc và góp ý

Chân thành cảm ơn !

Hoàng Long

TỔNG HỢP TÁC GIẢ VĂN HỌC - Trang 1

TÔ HOÀI

Nhà văn Tô Hoài tên thật là

Nguyễn Sen, sinh năm 1920, lớn

lên tại quê ngoại làng Nghĩa Đô, phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Đông nay thuộc quận Cầu Giấy, Hà Nội Tô Hoài viết văn từ trước Cách Mạng tháng Tám năm 1945 Ông có khốilượng tác phẩm rất phong phú, đa dạng, gồm nhiều thể loại Tác

phẩm Dế Mèn phiêu lưu ký xuất

bản lần đầu năm 1941, là tác phẩmđặc sắc và nổi tiếng nhất của Tô Hoài, truyện viết về thế giới các loài vật Tác phẩm là tâm huyết của Tô Hoài gửi đến các cháu

thiếu nhi Truyện Dế Mèn phiêu lưu ký gồm 10 chương, kể về cuộc

phiêu lưu của Dế Mèn qua thế giới các loài vật bé nhỏ Dế Mèn vốn là chú

dế khỏe mạnh, cường tráng, do chán cảnh sống quẩn quanh ao hồ nên chú cùng các bạn của mình đi chu du khắp mọi nơi Truyện là sự trải nghiệm vô cùng lí thú đối với lứa tuổi học sinh đồng thời cũng có tính giáo dục rất cao

Bộ GD & ĐT đã quyết định trích một phần của truyện để đưa vào SGK ngữ văn 6 ( tập hai ) , đoạn trích có tên là Bài học đường đời đầu tiên

TỔNG HỢP TÁC GIẢ VĂN HỌC - Trang 3

ĐOÀN GIỎI

Đoàn Giỏi sinh năm 1925 mất năm 1989, quê

ở tỉnh Tiền Giang, viết văn từ thời kháng chiến chống thực dân Pháp ( 1946 – 1954 )

Ông được mệnh danh là nhà văn “ Bóng cả cây già” của nền văn học Nam Bộ.

Tác phẩm của Đoàn Giỏi thường viết về cuộcsống, thiên nhiên và con người Nam Bộ

Đất rừng phương Nam xuất bản năm 1957,

là truyện dài nổi tiếng nhất của ông Truyện

kể về quãng đời lưu lạc của chú bé An – nhânvật chính, tại vùng đất rừng U Minh, miền tây Nam Bộ Trong truyện để có thể sống chú

bé An đã làm đủ thứ nghề và phiêu bạt khắp mọi nơi Truyện là bằng chứng tố cáo tội ác của chiến tranh và những điều lạc hậu đã khiến gia đình của chú bé An phải

xa lìa Truyện đã được dựng thành phim và trình chiếu trên hầu khắp các kênh truyền hình của Nam Bộ từ năm 2004

TẠ DUY ANH

Tạ Duy Anh tên thật là Tạ Viết Dũng,sinh

năm 1959, quê ở Chương Mĩ, tỉnh Hà Tây

“ Bức tranh của em gái tôi” là truyện

ngắn đoạt giải nhì trong cuộc thi viết “

Tương lai vẫy gọi” của báo thiếu niên tiền

phong Hồ Chí Minh Truyện kể về nhânvật người anh thường xuyên đố kị, ghenghét đối với tài năng hội họa của em gáimình, nhưng cuối cùng khi xem bức tranhcủa em gái vẽ mình thật cao cả, người anh

đã nhận ra mình đã sai Ngược với sự đố

kị mà mình dành cho em, cô em gái nhỏ

vẫn xem anh là thần tượng Truyện Bức tranh của em gái tôi là một sự trải nghiệm vô cùng lí thú đối với các

bậc làm anh làm chị, truyện đã đưa ra thông điệp : Hãy hiểu em mìnhbằng cả trái tim

 Ngoài bút danh Tạ Duy Anh ông còn có các bút danh khác như:

MINH HUỆ

Minh Huệ tên khai sinh là Nguyễn Thái, sinh năm 1927 , quê ở tỉnh Nghệ

An, làm thơ từ thời kháng chiến chống

thực dân Pháp Bài thơ : Đêm nay Bác không ngủ là bài thơ nổi tiếng nhất

của ông Bài thơ dựa trên sự kiện có thật: trong chiến dịch biên giới cuối năm 1950, Bác Hồ trực tiếp ra mặt trậntheo dõi và chỉ huy cuộc chiến đấu của

bộ đội và nhân dân ta Bài thơ đã khắc họa hình ảnh của Bác như một vị cha già dân tộc, lo lắng cho các con mình Bài thơ còn cho thấy tình cảm của Bácđối với nhân dân là vô cùng to lớn

TRẦN ĐĂNG KHOA

Sinh năm 1958, quê ở huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương Trần Đăng Khoa

có năng khiếu thơ nảy nở rất sớm Từ lúc là học sinhtiểu học đã có nhiều bài thơ đăng báo và tập thơ đầu tay được in năm 1968,lúc tác giả mới mười tuổi,

đó là tập thơ : “ Góc sân

và khoảng trời” Đến nay,

Trần Đăng Khoa đã có nhiều bài thơ dành cho lứatuổi thiếu nhi

Ảnh : Nhà thơ Trần Đăng Khoa và gia đình

Đồng thời Trần Đăng Khoa cũng có nhiều bài thơ sáng tác trong thời kì kháng chiến chống Mỹ Các bài thơ của ông thể hiện tình yêu thiên nhiên,

quê hương đất nước như : Hạt gạo làng ta, …

TỔNG HỢP TÁC GIẢ VĂN HỌC - Trang 7

AN – PHÔNG – XƠ ĐÔ – ĐÊ

An – phông – xơ Đô – đê sinh năm 1840 mất năm 1897: nhà văn Pháp, tác giả của nhiều tập truyện

ngắn nổi tiếng Truyện : “Buổi học cuối cùng” lấy bối cảnh từ

một biến cố lịch sử Sau cuộc chiến tranh Pháp – Phổ , nước Pháp thua trận, hai vùng An – dát

và Lo – ren giáp biên giới với Phổ

bị nhập vào nước Phổ Phổ là nướcchuyên chế trong lãnh thổ Đức

trước đây Truyện : “Buổi học cuối cùng” xoay quanh câu

chuyện chia tay của các thầy trò ở một ngôi trường nhỏ thuộc vùng

An – dát Vì bị sát nhập vào Phổ nên trường này phải đóng cửa Thầy trò chia tay nhau trong cảnh đầm đìa nước mắt và cảm xúc đau đớn khi phải từ bỏ tiếng mẹ đẻ của mình Truyện

đã tố cáo tội ác chiến tranh đã phá hủy nền văn hóa bản sứ của cả một vùng đất, đồng thời thể hiện tinh thần yêu nước cao cả của nhân Pháp bấy giờ

VÕ QUẢNG

Nhà văn Võ Quảng sinh ngày 1/3/1920 tại Đại Hòa huyện Đại Lộc tỉnh Quảng Nam, đã từ trần hồi 11 giờ 20 phút ngày 15/6/2007 (tức ngày 1/5 Đinh Hợi) tại Bệnh viện Hữu Nghị, Hà Nội sau thời gian bệnh nặng

Nhà văn Võ Quảng là người viết nhiều truyện cho thiếu nhi với nhiều tác phẩm được các thế hệ thiếu

nhi yêu thích như: Cái Thăng (truyện 1961); Chỗ

cây đa làng (1964); Cái Mai (1967) Những chiếc áo

ấm (truyện 1970); Quê nội; Tảng sáng (truyện 1973) Vượn hú (truyện 1993); Gà mái hoa (thơ 1975); Thấy cái hoa nở (thơ 1962); Quả đỏ (thơ 1980); Ánh nắng sớm (thơ 1993) và nhiều tập truyện, tập thơ khác Ngoài ra ông còn có một số biên soạn viết bằng tiếng

Pháp Suốt chặng đường văn chương của Võ Quảng, ông đã dành trọn tình cảm yêu thương, nâng niu lứa tuổi thiếu nhi.Vĩnh biệt nhà văn Võ Quảng, lễ viếng được cử hành lúc 13 giờ đến 15 giờ ngày 20/6/2007 (tức 6 tháng 5 Đinh Hợi) tại Nhà tang lễ Bệnh viện Hữu Nghị Hà Nội Linh cữu của nhà văn Võ Quảng sẽ được an táng tại nghĩa trang tỉnh Vĩnh Phúc cùng ngày

TỔNG HỢP TÁC GIẢ VĂN HỌC - Trang 9

NGUYỄN TUÂN

Nguyễn Tuân sinh năm 1910 mất năm 1987, quê ở Hà Nội, là nhà văn nổi tiếng, sở trường về thể tùy bút và kí Tác phẩm của Nguyễn Tuân luôn thể hiện phong cách độc đáo, tài hoa, sự hiểu biết phong phú về nhiều mặt và vốn ngôn ngữ giàu có, điêu luyện

Bài kí Cô Tô – tác phẩm ghi lại những ấn tượng

về thiên nhiên , con người lao động ở vùng đảo

Cô Tô mà nhà văn Nguyễn Tuân thu nhận được trong chuyến đi ra thăm đảo

Trang bìa: tác phẩm “Vang bóng một thời” của Nguyễn Tuân

THÉP MỚI

Thép Mới tên khai sinh là Hà Văn Lộc, quê ở

quận Tây Hồ , Hà Nội , sinh ngày 15 tháng 2,

1925 tại Nam Định, mất ngày 28 tháng 8, 1991(66 tuổi) tại thành phố Hồ Chí Minh

Ông là một nhà văn nổi tiếng tại Việt Nam, chuyên viết về đề tài Chiến tranh Đông Dương

và Chiến tranh Việt Nam Một số bút danh khác của ông được biết đến với các bút danh

như Phượng Kim, Hồng Châu Các tác

phẩm của ông như :Cây tre Việt Nam (1958)Điện Biên Phủ, Một danh từ Việt Nam (1965) Giải thưởng chính : Huân chương Độc lập hạng nhì 1992

TỔNG HỢP TÁC GIẢ VĂN HỌC - Trang 11

I – LI –A E – REN – BUA

I – li –a E – ren – bua sinh năm 1891 mất năm

1962: là nhà văn nổi tiếng của Liên Xô Ông còn là nhà báo lỗi lạc

THẠCH LAM

Thạch Lam (1910 – 1942) sinh tại Hà Nội, tên khai

sinh là Nguyễn Tường Vinh,sau đổi là Nguyễn Tường Lân, là nhà văn nổi tiếng, là thành viên của nhóm Tự lực văn đoàn trước Cách mạng tháng

tám 1945 Ông có sở trường về truyện ngắn, là mộtcây bút tinh tế, nhạy cảm, đặc biệt trong công việc khai thác thế giới cảm xúc, cảm giác của con người

DUY KHÁN:

Duy Khán sinh năm 1934 mất năm 1995 quê

ở huyện Quế Võ , tỉnh Bắc Ninh “ Tuổi thơ

im lặng” xuất bản năm 1985 là tập hồi kí tự

truyện của tác giả Thông qua hồi tưởng và kỉniệm tuổi thơ, tác giả dựng lại những nét chấm phá về cuộc sống ở làng quê thuở trướctrong những bức tranh thiên nhiên, sinh hoạt,

đồ vật và hình ảnh con người Cuộc sống ấy tuy nghèo khó, vất vả nhưng giàu sức sống bền bỉ và chứa đựng bản sắc văn hóa độc đáocủa làng quê

“Tuổi thơ im lặng” đoạt giải thưởng Hội

Nhà văn Việt Nam năm 1987

TỔNG HỢP TÁC GIẢ VĂN HỌC - Trang 13

TRẦN QUANG KHẢI

Trần Quang Khải sinh năm 1241 mất năm 1294, con trai thứ ba của vua Trần Thái Tông, được

phong thượng tướng, có công rất lớn trong cuộc

kháng chiến chống Mông – Nguyên ( 1284 – 1285; 1287 – 1288), đặc biệt là trong hai trận chiến thắng ở Hàm Tử và Chương Dương Ông không chỉ là một võ tướng kiệt xuất mà còn là người có những vần thơ “ sâu xa lí thú”

Bài thơ “Phò giá về kinh” được làm lúc ông đi

đón Thái thượng hoàng Trần Thánh Tông và vua Trần Nhân Tông về Thăng Long ngay sau chiến

thắng Chương Dương, Hàm Tử và giải phóng

Sơ đồ kinh đô năm 1285 Bài thơ được viết theo thể

Chiến thắng Chương Dương ngũ ngôn tứ tuyệt Đường luật, có thể gieo vần tương tự ở thất ngôn tứ tuyệt

TRẦN NHÂN TÔNG

Trần Nhân Tông ( 1258 – 1308 ) tên thật là Trần Khâm, con trưởng của Trần Thánh Tông, là một ông

vua yêu nước, anh hùng , nổi tiếng khoan hòa, nhân ái,

đã cùng cua cha lãnh đạo hai cuộc kháng chiến chống Mông – Nguyên, thắng lợi vẻ vang Ông theo đạo Phật Năm 1299, ông về tu ở chùa Yên Tử (thuộc Quảng Ninh ngày nay) và trở thành vị tổ thứ nhất của dòng

Trúc Lâm Yên Tử Trần Nhân Tông còn là một nhà văn

hóa, một nhà thơ tiêu biểu của thời Trần

Tượng Trần Nhân Tông ở chùa Yên Tử

TỔNG HỢP TÁC GIẢ VĂN HỌC - Trang 15

Lam Sơn với vai trò rất lớn bên cạnh Lê

Lợi Nguyễn Trãi đã trở thành nhân vật lịch

sử lỗi lạc, toàn tài hiếm có.Nhưng cuối cùngông bị giết hại một cách oan khốc và thảm thương năm 1442; mãi đến năm 1464, ông mới được vua Lê Thánh Tông rửa oan Ông còn là người Việt Nam đầu tiên được

UNESCO công nhận là Danh nhân Văn hóa Thế giới ( 1980 ).

Nguyễn Trãi để lại một sự nghiệp văn

chương đồ sộ,phong phú Trong đó có: Bình ngô đại cáo,Quốc Âm thi tập, Quân trung từ mệnh tập,Ức trai thi tập Bài

ca Côn Sơn có khả năng được ông sáng tác trong thời gian ông bị chèn ép,

đành phải cáo quan về sống ở Côn Sơn

BÀ HUYỆN THANH QUAN

Bà Huyện Thanh Quan tên thật là

Nguyễn Thị Hinh, sống ở thế kỉ XIX,

chưa rõ năm sinh năm mất, quê ở làngNghi Tàm,nay thuộc quận Tây Hồ, HàNội Chồng bà làm quan tri huyện Thanh Quan ( thuộc huyện Thái Ninh), tỉnh Thái Bình, do đó mới có

tên gọi Bà Huyện Thanh Quan.

Bà là một trong số những nữ sĩ tài danh hiếm có trong thời đại ngày xưa.Hiện bà còn để lại sáu bài thơ Đường

luật, trong đó có Qua Đèo Ngang Tranh minh họa Bà Huyện Thanh Quan

TỔNG HỢP TÁC GIẢ VĂN HỌC - Trang 17

NGUYỄN KHUYẾN

Nguyễn Khuyến (1835 – 1909) lúc nhỏ tên là

Thắng, quê ở thôn Vị Hà (làng Và), xã Yên

Đổ, nay thuộc xã Trung Lương, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam; thuở nhỏ nhà nghèo, thông

minh, học giỏi, đỗ đầu cả 3 kì thi: Hương, Hội,Đình, do đó có tên là Tam Nguyên Yên

Đổ Nguyễn Khuyến làm quan khoảng 10

năm, nhưng đến khi thực dân Pháp đánh chiếm xong Bắc Bộ, ông cáo quan về ở ẩn.Nguyễn Khuyến là một nhà thơ lớn của dân tộc Thơ ca của ông chủ yếu được sáng tác vào giai đoạn sau ngày cáo quan về sống ở Yên Đổ

LÍ BẠCH

Lí Bạch (701 – 762) là nhà thơ nổi tiếng

Trung Quốc đời Đường, tự Thái Bạch, hiệu Thanh Liên cư sĩ, quê ở Cam Túc;

lúc mới 5 tuổi; gia đình về định cư ở làng Thanh Liên, huyện Xương Long, tỉnh Miên Châu ( Tứ Xuyên ) nên nhà thơ vẫn thường coi Tứ Xuyên là quê của mình Từtrẻ, ông đã xa gia đình để đi du lịch, tìm đường lập công danh sự nghiệp Dẫu muốn góp phần cứu đời nhưng chưa bao giờ ông được toại nguyện Lí Bạch được

mệnh danh là “tiên thơ” Thơ ông biểu

hiện tinh thần tự do hào phóng Hình ảnh trong thơ thường mang màu sắc tươi sáng,

kì vĩ, ngôn ngữ tự nhiên mà điêu luyện LíBạch có nhiều bài thơ hay về chiến tranh, thiên nhiên, tình yêu và tình bạn

TỔNG HỢP TÁC GIẢ VĂN HỌC - Trang 19

đô Trường An, rất được

Đường Huyền Tông vị nể

Lúc xin từ quan về quê làm đạo sĩ, vua có tặng thơ, thái

tử và các quan đều đưa tiễn Ông là bạn vong niên của

thi hào Lí Bạch, ông còn để

lại 20 bài thơ

Tranh mô tả Hạ Tri Chương trong bài thơ Hồi hương ngẫu thư

ĐỖ PHỦ

Đỗ Phủ ( 712 – 770 ) là nhà thơ nổi tiếng đời Đường của Trung

Quốc, tự là Tử Mĩ, hiệu Thiếu Lăng, quê ở tỉnh Hà Nam Có

một thời gian ngắn ông làm quan nhưng gần như suốt đời sống trong cảnh khổ, bệnh tật Năm 755, tướng An Lộc Sơn nổidậy chống triều đình Để tránh hiểm họa, vả lại cũng không được nhà vua tín nhiệm, năm

759, ông từ quan, đưa gia đình

về vùng Tây Nam, một thời giansống ở Thành Đô, thủ phủ tỉnh

Tứ Xuyên Năm 760, được bạn

bè và người thân giúp đỡ, Đỗ Phủ dựng được một nhà bên cạnh khe Cán Hoa ở phía tây Thành Đô Đỗ Phủ vừa ở nhà

mới được mấy tháng thì căn nhà đã bị gió phá nát “ Bài ca nhà tranh bị gió thu phá” là một tác phẩm nổi tiếng của Đỗ Phủ Bút pháp hiện thực cũng

như tinh thần nhân đạo cao cả của bài thơ đã ảnh hưởng khá sâu rộng đến thơ ca Trung Quốc đời sau

TỔNG HỢP TÁC GIẢ VĂN HỌC - Trang 21

XUÂN QUỲNH

Xuân Quỳnh ( 1942 – 1988 ) quê ở La Khê, ven thị xã Hà Đông, tỉnh Hà Tây ( nay thuộc

Hà Nội ), là nhà thơ nữ xuất sắc trong nền thơ

hiện đại Việt Nam Thơ Xuân Quỳnh thường

viết về tình cảm gần gũi, bình dị trong đời sống gia đình và cuộc sống thường ngày, biểu

lộ những rung cảm và khát vọng của một trái tim phụ nữ chân thành, tha thiết và đằm thắm.Năm 2001, Xuân Quỳnh được Nhà nước truy

tặng giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật.

Trang bìa quyển sách: “ Thơ Xuân Quỳnh”

VŨ BẰNG

Vũ Bằng (1913 – 1984) sinh tại Hà Nội, là nhà

văn và nhà báo đã sáng tác từ trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, có sở trường về

truyện ngắn, tùy bút,bút ký Sau 1954, ông vàoSài Gòn vừa viết văn, làm báo, vừa hoạt động Cách mạng

TỔNG HỢP TÁC GIẢ VĂN HỌC - Trang 23

Cách mạng, vừa sáng tác và nghiên cứu văn học Từ năm 1945 về sau, ông giữ nhiều trọng trách trong bộ máy chính quyền và các cơ quan văn nghệ, đồng thời viết một số công trình nghiên cứu văn học có giá trị lớn Năm 1996,

ông được Nhà nước phong tặng Giải thưởng

Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật.

PHẠM VĂN ĐỒNG

Phạm Văn Đồng ( 1906 – 2000 ) Nhà Cách mạng nổi tiếng và nhà văn hóa lớn, quê ở

xã Đức Tân, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi Ông tham gia Cách mạng từ năm

1925, đã giữ nhiều cương vị quan trọng trong bộ máy lãnh đạo của Đảng và Nhà

nước Việt Nam, từ là Thủ tướng Chính phủ

trên 30 năm Ông là người học trò và người cộng sự gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh Phạm Văn Đồng có nhiều công trình, bài viết, bài nói về văn hóa, nghệ thuật, về Chủ tịnh Hồ Chí Minh và các danh nhân văn hóa dân tộc Những tác phẩm của ông lôi cuốn người đọc bằng tư tưởng sâu sắc và giản dị, tình cảm sôi nổi, lời văn trong sáng, hấp dẫn

TỔNG HỢP TÁC GIẢ VĂN HỌC - Trang 25

1942.

PHẠM DUY TỐN

Phạm Duy Tốn ( 1883 – 1924 ) nguyên quán làngPhượng Vũ, huyện Thường Tín, tỉnh Hà Tây, sinh quán thôn Đông Thọ ( nay là phố Hàng Dầu,

Hà Nội ), là một trong số ít người có thành tựu đầu tiên về thể loại truyện ngắn hiện đại Sống chết mặc nay ( in trong SGK ngữ văn 7 ) được

coi là tác phẩm thành công nhất của ông

TỔNG HỢP TÁC GIẢ VĂN HỌC - Trang 27

NGUYỄN ÁI QUỐC

Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890- 1969)

Cuộc đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh là một cuộc đời trong sáng cao đẹp của

một người cộng sản vĩ đại, một anh hùng dân tộckiệt xuất, một chiến sĩ quốc tế lỗi lạc, đã đấu tranhkhông mệt mỏi và hiến dâng cả đời mình vì Tổquốc, vì nhân dân, vì lý tưởng cộng sản chủ nghĩa,

vì độc lập, tự do của các dân tộc, vì hòa bình vàcông lý trên thế giới

Chủ tịch Hồ Chí Minh (lúc nhỏ tên là NguyễnSinh Cung khi đi học là Nguyễn Tất Thành, trongnhiều năm hoạt đông cách mạng lấy tên là Nguyễn

Ái Quốc và nhiều bí danh, bút danh khác) sinh ngày 19 tháng 5 năm 1890 ởKim Liêm huyện Nam Đàn, tình Nghệ An, mất ngày 2 tháng 9 năm 1969 tại

Hà Nội Người sinh ra trong một gia đình nhà nho yêu nước lớn lên ở mộtđịa phương có truyền thống yêu nước anh dũng chống giặc ngoại xâm

Sống trong hoàn cảnh đất nước chìm dưới ách đô hộ của thực dân Pháp, thờiniên thiếu và thanh niên của Người đã chứng kiến nỗi khổ cực của đồng bào

và những phong trào đấu tranh chống thực dân Người sớm có chí đuổi thựcdân, giành độc lập cho đất nước đem lại tự do, hạnh phúc cho đồng bào.Vớitình cảm yêu nước thương dân vô hạn, năm 1911 Người đã rời Tổ quốc đisang phương Tây để tìm con đường giải phóng dân tộc.Từ năm 1912 đếnnăm l917, Nguyễn Tất Thành đến nhiều nước ở Châu Á, Châu Âu, Châu

Mỹ, châu Phi, sống hòa mình với nhân dân lao động Người đã hoạt độngtích cực nhằm đoàn kết nhân dân các dân tộc giành tự do, độc lập.Cuối năm

1917, Người từ Anh trở lại Pháp tiếp tục hoạt động trong phong trào Việtkiều và phong trào công nhân Pháp Năm 1919, lấy tên là Nguyễn Ái Quốc,Người thay mặt những người Việt Nam yêu nước tại Pháp gửi tới Hội nghịVesailles bản yêu sách đòi quyền tự do cho nhân dân Việt Tháng 12 năm

1920, Nguyễn Ái Quốc tham dự đại hội lần thứ XVIII Đảng Xã hội Pháp vàNgười bỏ phiếu tán thành Đảng gia nhập Quốc tế III, Quốc tế Cộng sản vàtrở thành một trong những người sáng lập Đảng Cộng sản Pháp Tháng 4năm 1922, ra báo “Người cùng khổ “ (Le Paria)

TỔNG HỢP TÁC GIẢ VĂN HỌC - Trang 29

Tháng 10 năm l923, tại Hội nghị Quốc tế nông dân lần thứ nhất Nguyễn ÁiQuốc được bầu vào Hội đồng Quốc tế Nông dân Người tham dự Đại hộiQuốc tế Cộng sản lần thứ V, Đại hội Quốc tế Công hội đỏ.Nguyễn Ái Quốc

là Ủy viên thường trực Bộ phương Đông.Tháng 11 năm 1924, Nguyễn ÁiQuốc về Quảng Châu (Trung Quốc) chọn một số thanh niên Việt Nam sống

ở Quảng Châu, trực tiếp mở lớp huấn luyện đào tạo cán bộ Việt Nam Tháng 5 năm 1927, Nguyễn Ái Quốc rời Quảng Châu đi Mátxcơva (LiênXô) ,sau đó đi Berlin (Đức), đi Bruxell (Bỉ) tham dự phiên họp mở rộng củaĐại hội đồng Liên đoàn chống chiến tranh đế quốc, sau đó đi Ý và từ đây vềChâu Á.Tử tháng 7 năm 1928 đến tháng 11 năm 1929, Người hoạt đôngtrong phong trào vận Đảng Việt kiều yêu nước ở Thái Lan Mùa xuân năm

1930, Người chủ trì Hội nghị thành lập Đảng họp tại Cửu Long gần HươngCảng, thông qua Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Điều lệ vắn tắt củaĐảng Cộng sản Việt Nam (Hội nghị của Đảng tháng 10 năm 1930 đổi tênthành Đảng Cộng sản Đông Dương Đảng Cộng sản Việt Nam đã lãnh đạocao trào cách mang 1930-1931, đỉnh cao là Xô Viết Nghệ Tĩnh, cuộc tổngdiễn tập đầu tiên của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.Tháng 6 năm 1931,Nguyễn Ái Quốc bị chính quyền Anh bắt giam tại Hong Kong Mùa xuân

THANH TỊNH

Thanh Tịnh ( 1911 – 1988) tên khai sinh là

Trần Văn Ninh, quê ở xóm gia lạc, ven

sông Hương, ngoại ô thành phố Huế Từ năm 1933, ông đi làm tại các sở tư rồi vào nghề dạy học và bắt đầu viết văn, làm thơ Sáng tác của Thanh Tịnh đều toát lên vẻ đằm thắm, tình cảm êm dịu, trong trẻo.Tác

phẩm chính: Hận chiến trường (tập thơ, 1937); Quê mẹ (tập truyện ngắn, 1941), Ngậm ngải tìm trầm ( tập truyện ngắn, 1943); Sức mồ hôi (ca dao, 1954); Những giọt nước biển (tập truyện ngắn, 1956);… Truyện ngắn Tôi đi học( in trong SGK ngữ văn 8) được in trong tập Quê mẹ.

TỔNG HỢP TÁC GIẢ VĂN HỌC - Trang 31

NGUYÊN HỒNG

Nguyên Hồng (1918 – 1982 ) tên khai

sinh là Nguyễn Nguyên Hồng, ở thành phố Nam Định Trước Cách mạng tháng Tám ông sống chủ yếu ở

thành phố cảng Hải Phòng, trong một xóm lao động nghèo Ngay từ tác phẩm đầu tay, Nguyên Hồng đã hướng ngòi bút về những người nghèokhổ gần gũi mà ông thân thiết Sau Cách mạng, Nguyên Hồng tiếp tục bền bỉ sáng tác, ông viết cả tiểu thuyết, kí thơ, nổi bật hơn cả là các bộtiểu thuyết sử thi nhiều tập Nguyên

Hồng được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học nghệ thuật( 1996) Tác phẩm chính : Bỉ vỏ ( tiểu thuyết, 1938), Những ngày thơ ấu ( hồi kí, 1938), Trời xanh (tập thơ, 1960), Cửa biển( bộ tiểu thuyết gồm 4 tập),Núi rừng Yên Thế( bộ tiểu thuyết lịch sử gồm nhiều tập, đang viết dở), Bước đường viết văn (hồi kí, 1970)…

Những ngày thơ ấu là tập hồi kí kể về tuổi thơ cay đắng của tác giả Tác

phẩm gồm IX chương, đăng trên báo năm 1938, in thành sách lần đầu năm

1940 Đoạn trích Trong lòng mẹ là chương IV của tác phẩm.

NGÔ TẤT TỐ

Ngô Tất Tố (1893 – 1954) quê ở làng Lộc Hà, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh ( nay thuộc Đông Anh, Hà Nội), xuất thân là một gia đình nhà nhogốc nông dân Ông là một học giả có nhiều côngtrình nghiên cứu về triết học, văn học cổ có giá trị; một nhà báo nổi tiếng với rất nhiều bài báo mang khuynh hướng dân chủ tiến bộ và giàu tính chiến đấu; một nhà văn hiện thực xuất sắc viết về nông thôn trước Cách mạng Sau Cách mạng, nhà văn tận tụy trong công tác tuyên truyền văn nghệ phục vụ kháng chiến chống Pháp Ngô Tất Tố được Nhà nước truy tặng

Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật

( năm 1996).

Tác phẩm chính : các tiểu thuyết như Tắt đèn( 1939), Lều chõng(1940); các phóng sự như Tập án cái đình( 1939), Việc làng( 1940)…

Tắt đèn là tác phẩm tiêu biểu nhất của Ngô Tất Tố Đoạn trích Tức nước vỡ

bờ ( in trong SGK ngữ văn 8) được trích từ chương XVIII của tác phẩm trên.

TỔNG HỢP TÁC GIẢ VĂN HỌC - Trang 33

cao được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật ( năm

1996).Tác phẩm chính : các truyện ngắn Chí Phèo( 1941), Giăng sáng (1942), Đời thừa (1943), Lão hạc

( 1943), Một đám cưới(1944),… Tiểu thuyết Sống mòn(1944),truyện ngắn Đôi mắt ( 1948), tập nhật kí Ở rừng (1948), kí sự Chuyện biên giới

( 1951)…

Lão Hạc là một trong những truyện ngắn xuất sắc viết về người nông dân

của Nam Cao, đăng báo lần đầu năm 1943

nhiều truyện của ông như Cô bé bán diêm, Bầy chim thiên nga, Nàng tiên cá, Bộ quần áo mới của hoàng đế, Nàng công chúa và hạt đậu… Văn bản Cô bé bán diêm (in trong SGK ngữ văn

8), trích gần hết truyện ngắn cùng tên

TỔNG HỢP TÁC GIẢ VĂN HỌC - Trang 35

XÉC – VAN – TÉT

Xéc – van – tét (1547 – 1616) là nhà văn Tây Ban Nha Ông vốn là binh sĩ, bị thương năm 1571 trongmột cuộc thủy chiến và bị bắt giam ở An – giê từ năm 1575 đến năm 1580 Trở về Tây Ban Nha, ông sống một cuộc đời cực nhọc, âm thầm mãi cho

đến khi ông công bố tiểu thuyết Đôn Ki – hô – tê Văn bản Đánh nhau với cối xay gió ( in trong sách

ngữ văn 8) trích trong tiểu thuyết ấy

ri thường nhẹ nhàng nhưng toát lên tinh thần nhân đạo cao cả, tình thương yêu người nghèo khổ, rất cảm động.

Văn bản Chiếc lá cuối cùng ( In trong SGK ngữ

văn 8) là phần cuối của truyện ngắn cùng tên

TỔNG HỢP TÁC GIẢ VĂN HỌC - Trang 37

AI – MA – TỐP

Ai – ma – tốp (1928 – 2008) là nhà văn Cư –

rơ – gư – xtan, một nước cộng hòa ở vùng Trung Á, thuộc Liên Xô trước đây Nhiều tác phẩm của ông quen thuộc với bạn đọc Việt

Nam như Cây phong non trùm khăn đỏ, Người thầy đầu tiên, Con tàu trắng,…

PHAN BỘI CHÂU

Phan Bội Châu ( 1867 – 1940 ), tên thuở nhỏ

là Phan Văn San, tên hiệu chính là Sào Nam,

người làng Đan Nhiệm ( có tài liệu ghi là ĐanNhiễm), nay là xã Nam Hòa, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An Năm 33 tuổi, Phan Bội

Châu đỗ Giải nguyên ( đỗ đầu kì thi

Hương).Ông là một nhà yêu nước, nhà cách mạng lớn nhất của dân tộc ta trong vòng hai mươi lăm năm đầu thế kỉ XX, từng xuất dương sang Nhật Bản, Trung Quốc, Thái Lan

để mưu đồ sự nghiệp cứu nước Phan Bội Châu cũng là một nhà văn, nhà thơ lớn, có sự nghiệp sáng tác khá đồ sộ Tác phẩm của ông gồm rất nhiều thể loại, tất cả đều thể hiện lòng yêu nước, thương dân tha tha thiết, khát

vọng độc lập, tự do và ý chí chiến đấu bền bỉ, kiên cường : Hải ngoại huyết thư( thơ chữ Hán), Sào Nam thi tập(thơ chữ Hán và chữ Nôm), Trùng Quang tâm sử(tiểu thuyết chữ Hán), Văn tế Phan Châu Trinh( chữ Nôm), Phan Bội Châu niên biểu (hồi kí chữ Hán)…

Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác ( in trong SGK ngữ văn 8) là một bài thơ Nôm nằm trong tác phẩm Ngục trung thư viết bằng chữ Hán, sáng tác

vào năm 1914, khi Phan Bội Châu bị bọn quân phiệt tỉnh Quảng Đông

(Trung Quốc) bắt giam Ngục trung thư có thể là tập tự truyện đầu tiên của

Phan Bội Châu, có ý nghĩa như một bức thư tuyệt mệnh

TỔNG HỢP TÁC GIẢ VĂN HỌC - Trang 39

PHAN CHÂU TRINH

Phan Châu Trinh(1872 – 1926),hiệu là Tây Hồ,biệt hiệu Hi Mã, quê ở làng Tây Lộc,

huyện Hà Đông(nay là thôn Tây Hồ, xã Tam Phước, thị xã Tam Kì), tỉnh Quảng Nam Ông

đỗ Phó bảng, được bổ dụng một chức quan

nhỏ, nhưng chỉ một thời gian ngắn ông đã bỏ quan, chuyên tâm vào sự nghiệp cứu nước Trong nhũng năm đầu của thế kỉ XX, Phan Châu Trinh là người đề xướng dân chủ, đòi bãi bỏ chế độ quân chủ sớm nhất ở Việt Nam Hoạt động cứu nước của ông đa dạng, phong phú và sôi nổi ở trong nước,có lúc ở Pháp,ở Nhật.Phan Châu Trinh là người giỏi biện luận và có tài văn chương Văn chính luận của ông rất hùng

biên,đanh thép,thơ văn trữ tình đều thắm đậm tinh thần yêu nước và dân chủ

Tác phẩm chính: Tây Hồ thi tập, Tỉnh quốc hồn ca,Xăng –tê thi tập(các tập thơ),Giai nhân kì ngộ(truyện thơ dịch),…

Năm 1908, Phan Châu Trinh bị khép tội xúi giục nhân dân nổi loạn trong phong trào chống thuế ở Trung Kì nên bị đày ra Côn Đảo; đến tháng 6 năm

1910, nhờ có sự can thiệp của Hội Nhân quyền (Pháp),ông mới được tha