Chương trình này ra đời đáp ứng được sự mong mỏi bấy lâu nay của giáo viên, chương trình hỗ trợ đắc lực và lâu dài trong những năm tiếp theo khi mà các ngành, các cấp, đặc biệt là ngành [r]
Trang 1I MỤC ĐÍCH ĐỀ TÀI:
Hiện nay, chúng ta đang đẩy mạnh công nghệ thông tin (CNTT) vào dạy học Việc
áp dụng CNTT để hỗ trợ tiết dạy là hết sức cần thiết, giúp học sinh có được những giờ họchứng thú, sôi động và đặc biệt là sự phát huy tối đa hiệu quả về âm thanh, hình ảnh, phim
và các hiệu ứng trong thiết kế bài giảng
Giáo dục đối với nước ta, cũng như các nước trên thế giới, không chỉ dừng lại ở việctruyền thụ cho những học sinh những kiến thức kỹ năng sẵn có mà còn đặc biệt quan tâmđến việc bồi dưỡng cho các em năng lực sáng tạo
Để đạt được mục tiêu đó, trong quá trình dạy và học, giáo viên phải luôn chú ý tạođiều kiện cho học sinh có cơ hội tích cực, tự lực tiếp thu kiến thức và tham gia vào các hoạtđộng
Cùng với việc đổi mới chương trình và sách giáo khoa, tăng cường phương tiện,thiết bị dạy học… việc đổi mới phương pháp dạy học trong trường tiểu học hiện nay là mộtnhu cầu rất thiết thực Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học đang được quan tâm
Đưa thành tựu nổi bật của công nghệ thông tin để hỗ trợ việc đổi mới phương phápdạy và học ở trường tiểu học cũng như ở các cấp học cao hơn là một chủ trương lớn của BộGiáo dục và Đào tạo Hiện nay các trường học, các giáo viên đã không ngừng ứng dụngcông nghệ thông tin vào giảng dạy ở các bộ môn, soạn nhiều bài giảng điện tử phục vụ choviệc dạy và học ở trường
Để việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy và học có hiệu quả hơn, cần có cácphần mềm hỗ trợ Đặc biệt trong ngành giáo dục đã có một số phần mềm hỗ trợ giảng dạydưới dạng tương tác đa phương tiện được phát triển rất mạnh, nhờ đó quy trình dạy họcmang tính khoa học và hiện đại hơn Điển hình là ứng dụng phần mềm PowerPoint, giúpcho giáo viên tạo các trình diễn mang tính chuyên nghiệp hơn, nhờ các công cụ và tínhnăng sẵn có Để khai thác tốt ứng dụng của công nghệ thông tin trong giảng dạy các mônhọc đó là khả năng tạo các mô phỏng, các đoạn phim hoạt hình để minh hoạ trong các bàigiảng của mình
Ngoài những tiện ích mà PowerPoint mang lại, thì giáo viên không ngừng sử dụngcác tư liệu được cung cấp từ Internet, từ các giáo viên hay các nhà khoa học trong và ngoàinước cung cấp Chỉ cần truy cập để tham khảo cũng như Download về sử dụng cho bàigiảng của mình Hiện tại PowerPoint cho phép nhận dạng nội dung những tập tin viết bằngchương trình Word hay Excel thông dụng, nó còn cho phép nhận dạng âm thanh có định
dạng đuôi mp3, wav, wma, mid, …; hình ảnh có định dạng đuôi jpg, gif (ảnh động),
.bmp, dib, emf… và những đoạn phim có định dạng đuôi mov, mpg, avi, Tuy nhiênkhi sử dụng, giáo viên vẫn gặp nhiều lúng túng, khai thác tiện ích không đúng chỗ làmgiảm hiệu quả của hiệu ứng đối với bài giảng Để giải quyết vấn đề này, tôi xin trình bàymột số cách khai thác và sử dụng, xin trao đổi cùng đồng nghiệp
Đề tài “Khai thác những tiện ích của PowerPoint để thiết kế bài giảng”.
Trang 2Tôi soạn chương trình hướng dẫn này nhằm để hỗ trợ cho giáo viên khi thiết kếnhững tiết dạy trên lớp mang lại hiệu quả mỗi lúc cao hơn, loại bỏ dần những tiết dạy
“chay” kém chất lượng
Chương trình này ra đời đáp ứng được sự mong mỏi bấy lâu nay của giáo viên,chương trình hỗ trợ đắc lực và lâu dài trong những năm tiếp theo khi mà các ngành, cáccấp, đặc biệt là ngành giáo dục đã và đang hướng dẫn chỉ đạo việc áp dụng CNTT vàotrong từng bài dạy, tiết dạy nhằm hướng tới một môi trường học tập thân thiện, tích cực,nhiều màu sắc và hiệu quả cao
II TÍNH KHOA HỌC:
1 Thực trạng ban đầu:
Hiện nay, công nghệ thông tin đang phát triển mạnh mẽ và nó đang được áp dụngvào mọi lĩnh vực: Khoa học kĩ thuật, y học, đời sống con người và trong giáo dục Trên thếgiới nhiều nước đã áp dụng và đưa CNTT vào lĩnh vực giáo dục và đã phát triển nhiềuphần mềm dạy - học ở trình độ cao Việt Nam cũng là quốc gia đã và đang thực hiện ứngdụng CNTT vào lĩnh vực giáo dục
Tuy nhiên, đối với giáo viên tiểu học thì việc ứng dụng CNTT vào giảng dạy cònnhiều hạn chế, phần lớn thầy cô giáo vẫn dạy bằng những công cụ quen dùng hàng ngàynhư bảng, phấn, bảng phụ được viết sẵn, chưa thực sự hiểu và biết cách ứng dụng CNTTvào các tiết học như thế nào Bên cạnh đó, một số giáo viên vẫn chưa sẵn sàng và tự tin đốivới bản thân để tiếp cận những kiến thức mới, CNTT mới vào dạy học Tài liệu hướng dẫn
về CNTT ngoài thị trường thì rất nhiều kể cả trên mạng thì tràn lan, tuy nhiên những tàiliệu này mang tính khái quát cao, chỉ phù hợp với những người đã có những hiểu biết nhấtđịnh về CNTT mới có thể tìm hiểu khai thác Cần có tài liệu hướng dẫn cho những giáoviên chỉ hiểu biết đôi chút hay chưa biết về CNTT có thể tìm hiểu, tài liệu này phải mangtính đặc thù đối với ngành giáo dục
Tỉnh An Giang năm học 2009-2010 chỉ có 09 giáo viên chuyên Tin học trong tổng
số 394 trường tiểu học
Chính vì vậy, phần lớn giáo viên chủ nhiệm lớp thường dạy đại trà đối với các mônToán, Tiếng Việt, Lịch sử, Địa lí, Đạo đức… Việc ứng dụng CNTT vào giảng dạy thìkhông phải giáo viên nào cũng có thể thực hiện được đầy đủ và hiệu quả đối với các phầnmềm tiện ích
Từ những thực trạng trên, một chương trình hướng dẫn được viết mang tính sưphạm hỗ trợ việc “Khai thác những tiện ích của PowerPoint để thiết kế bài giảng” ra đời làyêu cầu hết sức cần thiết cho giáo viên dạy tiểu học hiện nay mà đặc biệt là giáo viên đã vàđang tập tành ứng dụng CNTT lồng ghép vào quá trình dạy - học
Trang 3I- CÁC THAO TÁC VỚI FILE: (Lưu bài giảng vào đĩa, mở bài giảng đã lưu trên đĩa)
- Tạo file mới: click chuột vào nút trên thanh công cụ hoặc vào trình đơn “File New”
- Lưu file: click chuột vào nút trên thanh công cụ hoặc vào trình đơn “File Save”; trong ô “Save in” chọn ổ đĩa, thư mục cần lưu vào; trong ô “File name”, đặt tên file (không cần đặt đuôi “.ppt”) rồi nhấn nút “Save”
- Lưu file có sẵn với tên khác hoặc lưu vào chỗ khác: click vào trình đơn “File Save
As” hoặc nhấn phím F12; trong ô “Save in” chọn ổ đĩa, thư mục cần lưu vào; trong ô
“File name”, đặt tên file (không cần đặt đuôi “.ppt”) rồi nhấn nút “Save”
- Mở file đã lưu sẵn trên đĩa: click chuột vào nút trên thanh công cụ hoặc vào trình
đơn “File Open”; trong ô “Look in” chọn ổ đĩa, thư mục chứa file đã lưu; chọn tên file cần mở trong danh sách bên dưới rồi nhấn nút “Open.
Trang 4II- CÁC THAO TÁC VỚI SLIDE: (Tạo slide mới, xoá, sao chép, di chuyển slide)
1/ Tạo slide mới: nhấn nút phải chuột vào cột bên trái ngay vị trí muốn tạo slide mới (không nhấn trúng slide nào cả), chọn New slide hoặc vào trình đơn Insert New slide (hoặc
nhấn tổ hợp phím Ctrl+M)
2/ Xoá slide không cần thiết: nhấn nút phải chuột vào slide cần xóa, chọn Delete slide
hoặc vào trình đơn Edit Delete slide
Trang 53/ Copy slide, di chuyển slide: nhấn và giữ nút trái chuột vào slide cần copy sau đó nhấn và
giữ thêm phím Ctrl rồi kéo đến vị trí cần copy thì thả nút trái chuột ra trước rồi mới bỏ
phím Ctrl ra sau; khi muốn di chuyển thì cũng làm tương tự như vậy nhưng khi kéo chuột
đi thì không nhấn và giữ phím Ctrl (khi nhấn và giữ phím Ctrl thì phía trên con trỏ chuột sẽxuất hiện dấu cộng)
4/ Chèn slide từ một file khác vào file đang mở: Vào trình đơn Insert slides from file,
chọn Browse, chọn file chứa slide cần chèn; danh sách các slide có trong file đó sẽ hiện ra;
ta chọn slide cần chèn rồi nhấn vào Insert (nhớ chọn mục Keepsource formating nếu muốn
giữ nguyên màu nền, định dạng của slide đó)
Trang 65/ Chọn mẫu template cho Slide (mẫu màu nền có sẵn):
Click chuột phải vào slide
(vùng soạn thảo), chọn Slide Design; trong cột bên phải
nhấn nút phải chuột vào màunền ưng ý nhất, chọn 1 trong 3lựa chọn:
- Apply to Master (áp dụng cho
slide chủ)
- Apply to All Slides (áp dụng
cho tất cả các slide)
- Apply to Selected Slided (chỉ
áp dụng cho slide được chọn)
6/ Chọn màu nền; hoa văn nền hay ảnh nền cho slide:
Chọn màu, hoa văn hay ảnh nền cho Slide: Nếukhông thích các Template có sẵn, bạn có thể chọnmàu hay pha màu tùy thích cho slide Click chuột
phải vào slide (vùng soạn thảo), chọn
Background, trong bảng Background, nhấn vàobiều tượng rồi chọn:
Trang 7+ More Colors (nếu muốn mở bảng pha màu) chọn Standard hoặc Custom, dùng nút trái
chuột chọn màu cần thiết rồi nhấn Ok
+ Fill Effects (nếu muốn pha trộn nhiều màu với nhau; mẫu hoa văn có sẵn hoặc lấy hình
ảnh làm nền)
chọn Gradient (pha nhiều màu), pha màu Ok
Texture (hoa văn có sẵn), chọn kiểu Ok
Picture (dùng hình ảnh làm nền) Select Picture
chọn hình cần lấy làm nền Insert Ok
Trang 8Sau khi đã chọn lựa các màu, hoa văn, hình
vừa ý thì chọn:
Apply to All (áp dụng cho tất cả slide)
Apply (chỉ áp dụng cho slide đã chọn)
7/ Chọn hình thức chuyển đổi giữa các slide :
Mỗi dòng chữ là một kiểu hiệu ứng
khác nhau (nhấn vào và quan sát)
No Transition là không có hiệu ứng
âm thanh khác nhau, chọn từng
dòng và nghe thử âm thanh (No
sound là không có âm thanh)
(Máy tính phải có loa mới nghe được âm thanh)
Trang 9- On mouse click (nếu muốn nhấn chuột hoặc phím bất kỳ để chuyển slide)
- Automatically affter (nếu muốn vừa nhấn chuột, phím bất kỳ hoặc tự động chuyển slide
sau một thời lượng tự chọn tính bằng giây) gõ số giây
Cuối cùng, chọn:
- Apply to Master (áp dụng cho slide chủ)
- Apply to All Slides (áp dụng cho tất cả slide)
III- CHÈN CÁC ĐỐI TƯỢNG VÀO TRONG SLIDE: (chữ, hình, âm thanh, phim, v.v,…)
1/ Nhập Text (chữ): Chọn kiểu font chữ, kích cỡ và màu chữ trên
thanh công cụ (thanh này cơ bản là giống với Microsoft Word)
Lưu ý: nhập chữ vào khung “Click to add title” hoặc “Click to add subtille” Ngoài ra cũng có thể kẻ text box để nhập văn bản.
Việc chỉnh font chữ, màu chữ, cỡ chữ đều giống như
Word (có thể vào menu:
Format Font hoặc dùng thanh công cụ Formating)
2/ Chèn một hình ảnh vào màn trình diễn:
- Vào trình đơn Insert Pictures From File,
chọn đường dẫn tới tập tin chứa hình ảnh rồi
bấm Insert.
Ngoài ra cũng có thể sử dụng công cụ tìm kiếm
“Search” của Windows để tìm hình chọn hình
cần chèn, nhấn nút phải chuột chọn Copy quay
trở lại Power Point, nhấn nút phải chuột chọn Paste
(file hình thường có đuôi là *.bmp hoặc *.jpg)
Trang 103/ Chèn một file âm thanh hay một đoạn phim vào bài giảng:
Để thực hiện bước này, bạn phải có sẵn file âm thanh, phim (video) trong máy tính,sau đó thực hiện các bước sau:
Nếu muốn chèn phim, hãy vào Insert\ Movies and Sounds\ Movies from file và
chọn đường dẫn tới file chứa đoạn phim bấm OK
Nếu chèn âm thanh, vào Insert\ Movies and Sounds\ Sounds from file -> chọn
đường dẫn tới file âm thanh bấm OK
4/ Chèn một số đối tượng khác: (giống như trong Word)
chèn
phim
chèn âm thanh
chèn đồ thị
bảng biểu
phân số (object >
Microsoft Equations 3.0)
(file phim thường có đuôi là *.mpg hoặc *.avi
file âm thanh thường có đuôi là
*.wav, *.mp3, *.mid, *.wma)
Trang 115/ Liên kết Slide:
Khi soạn một bài giảng, ta cũng cần liên kết với các file khác có liên quan để giúp
bài giảng phong phú hơn Ta bấm nút phải chuột vào đối tượng cần liên kết, chọn Action
Settings … Hyperlink to:
Trong đó:
-Nhảy đến slide tiếp theo
-Trở về slide phía trước
-Trở về slide đầu tiên
-Nhảy đến slide sau cùng
-Kết thúc trình diễn
-Chạy slide trong một file khác
-Chạy file bất kỳ
chữ nghệ thuật (word Art)
công
cụ vẽ
Trang 12IV- HIỆU ỨNG DÙNG CHO CÁC ĐỐI TƯỢNG TRONG SLIDE:
1/ Tạo hiệu ứng cho đối tượng (text, picture, movie, sound, object,…) trong Power Point:
Bước 1: Chọn từ menu: Slide Custom Animation
Bước 2: Chọn đối tượng cần gán hiệu ứng vào menu trong Add Effect, sẽ xuất
hiện bốn mục:
+ Entrance (đặc trưng là ngôi sao màu xanh): một loạt hiệu ứng ban đầu cho đối
tượng (xuất hiện)
+ Emphasis (đặc trưng là ngôi sao màu vàng): Các hiệu ứng làm nhấn mạnh cho đối
tượng được chọn (biến đổi màu sắc, trạng thái, font chữ, động đậy,…)
+ Exit (đặc trưng là ngôi sao màu đỏ): Các hiệu ứng làm cho đối tượng thoát ra khỏi
màn hình khi đối tượng đó không cần thiết trên slide (biến mất theo một cách nào đó)
+ Motion Paths (đặc trưng là đường kẻ màu đen): Đây mới là vũ khí lợi hại, là các
hiệu ứng để tạo đối tượng di chuyển qua lại trên slide Ở đây, ngoài các hiệu ứng có sẵn,bạn còn có thể vẽ đường cho đối tượng di chuyển theo ý thích của mình (chuyển động)
Trang 13
Trong khung Custom Animation:
- Để bổ sung hiệu ứng chọn Add Effect
- Để thay đổi hiệu ứng chọn Change
- Để gỡ bỏ hiệu ứng chọn Remove
- Chọn thời điểm tiến hành hiệu ứng:
+ On Click (click chuột hoặc phím) Ký hiệu
bằng hình con chuột.
+ With Previous (chạy cùng lúc với hiệu ứng
trước đó; nếu trước nó không có hiệu ứng thì sẽ
chạy từ đầu slide) Ký hiệu bằng hình đồng hồ.
+ After Previous (chạy sau khi hiệu ứng trước
đó hoàn thành; không chọn hiệu ứng này nếu trước đó không có hiệu ứng nào khác)
- Tinh chỉnh: Property (ở một số hiệu ứng, tính
năng này không thể điều chỉnh)
- Chọn tốc độ hoàn thành hiệu ứng:
+ Very Slow: rất chậm.
+ SLow: chậm + Fast: nhanh + Very Fast: rất nhanh
Ở nhóm Motion Paths , ta có thể vào
Draw Custom Path để vẽ đường bất kỳ cho
đối tượng chạy theo ý muốn
Trang 14- Start: thời điểm tiến hành hiệu ứng (3
cách-đã nêu ở trên)
- Delay: độ trễ (tính bằng giây - độ trễ sẽ
phụ thuộc vào thời điểm tiến hành hiệu ứng) chậm đi bao nhiêu giây …
- Speed: tốc độ hoàn thành hiệu ứng (giống
như đã nói ở trên nhưng ở đây nó có thể chỉnh tốc độ chính xác là bao nhiêu giây tuỳ thích) Số giây càng nhỏ, hiệu ứng chạy càng nhanh hoặc ngược lại
- Triggers: mục này cho phép chỉ thực hiện
hiệu ứng khi click chuột đúng đối tượng mang hiệu ứng đó mà không phụ thuộc vào thứ tự hiệu ứng đó trong slide
Để chấp nhận, nhấn Ok
Nhấn nút phải chuột vào bất kỳ hiệu ứng nào, chọn:
- Effect Options … để tuỳ chỉnh hiệu ứng về màu sắc,
âm thanh
- Timing để tuỳ chỉnh hiệu ứng về thời gian.
- Chọn âm thanh (mỗi dòng là 1 loại âm thanh)
- Chọn màu chữ (tự đổi màu sau khi hoàn thành hiệu ứng)
- Đối tượng không mất đi sau khi hoàn thành hiệu ứng
- Đối tượng mất đi sau khi hoàn thành hiệu ứng
- Đối tượng mất đi sau khi click chuột (hoặc phím bất kỳ)
sau cùng chọn Ok
Trang 152/ Thay đổi hiệu ứng: (text, picture, movie, sound, object,…) trong Power Point: Khi tạo hiệu ứng cho các đối tượng, hiệu ứng nào được tạo ra trước (ở trên) sẽ chạy
trước, hiệu ứng nào được tạo ra sau (ở dưới) sẽ chạy sau (không phụ thuộc vào đối tượng
đó được tạo ra trước hay sau, vị trí ở trên hay ở dưới của slide) Tuy nhiên chúng ta có
thể thay đổi thứ tự các hiệu ứng đó cho thích hợp (cho dù tạo trước hay sau cũng được);
nếu không thích hiệu ứng đã chọn ta cũng có thể thay đổi (Change) thành hiệu ứng khác
hoặc gỡ bỏ (Remove) nếu thấy hiệu ứng đó bị thừa.
a) Thay đổi thứ tự thực hiện hiệu ứng:
Bước 1: Chọn từ menu: Slide Custom Animation, chọn slide chứa các hiệu ứng
cần thay đổi thứ tự
Bước 2: Trong khung Custom Animation, bấm và giữ nút trái chuột vào hiệu ứng
cần thay đổi thứ tự, sau đó kéo chuột lên phía trên (nếu muốn hiệu ứng thực hiện sớm hơn) hoặc kéo xuống phía dưới (nếu muốn hiệu ứng thực hiện trễ hơn) đến vị trí thích hợp rồi
thả nút trái chuột ra
Trang 16c) Thay đổi hiệu ứng:
Dùng nút trái chuột chọn hiệu ứng cần thay đổi (trong khung Custom Animation),sau đó chọn Change (nằm ở ngay vị trí của lệnh Add Effect) Lúc đó 4 nhóm hiệu ứng
sẽ hiện lên và ta chọn hiệu ứng khác
1 Chuẩn bị tốt các nội dung văn bản, hình ảnh, phim, nhạc, vv… cần thiết
2 Khởi động PowerPoint , tạo 1 tập tin mới ( Bằng Ctrl + N)
3 Tạo màu nền cho khung , Click vào ô giữ chỗ để nhập liệu
4 Tạo thêm slide mới bằng phím Ctrl + M
5 Để PowerPoint dạng cực tiểu , về màn hình Windows tìm và chọn hình cần chènbấm Ctrl + C , vào Power Point bấm Ctrl + V
6 Chọn các đối tượng trong slide, bấm chuột phải để vào các hiệu ứng hoạt hình trongCustom Animation
7 Bấm Ctrl + S để lưu tập tin
8 Bấm F5 để chạy từ slide đầu - Bấm Shift+F5 để chạy slide hiện tại - Bấm ESC đểthoát
Màu chữ và phông nền phải có độ tương phản cao, cỡ chữ phải lớn
Lưu ý: Nhìn vào khung Custom Animation, ta sẽ thấy:
- Những hiệu ứng phía trên chạy trước, dưới chạy sau
- Những hiệu ứng phía trước có hình con chuột là đã
chọn thời điểm bắt đầu “On mouse click”, có hình đồng hồ là đã chọn thời điểm bắt đầu “With Previous”, riêng thời điểm bắt đầu “With Previous”
không có biểu tượng
- Những hiệu ứng có ngôi sao màu xanh là nhóm
hiệu ứng xuất hiện (Entrance), ngôisao màu vàng
hoặc có nhiều màu sắc khác là nhóm hiệu ứng nhấn
mạnh (Emphasic), ngôi sao màu đỏ là nhóm hiệu ứng biến mất (Exit), biểu tượng lằn kẻ màu đen là nhóm hiệu ứng Motion Paths (chuyển động)