Bàn luận, mở rộng - Cách cảm nhận về thời gian của Xuân Diệu cho thấy tác giả là một người có tâm hồn nhạy cảm, tinh tế và là người hiểu sâu sắc giá trị của sự sống, biết trân trọng từng[r]
Trang 1SỞ GD&ĐT HÀ TĨNH
TRƯỜNG THPT THÀNH SEN
ĐỀ THI THỬ ĐẠI HỌC LẦN 1 NĂM 2013
Môn thi: Ngữ văn
Thời gian làm bài: 180 phút (không tính thời gian phát đề)
PHẦN BẮT BUỘC:
Câu 1 (2 điểm):
Anh/chị hãy nêu những đặc sắc về nghệ thuật trào phúng chương truyện "Hạnh phúc của một tang gia" của nhà văn Vũ Trọng Phụng
Câu 2 (3 điểm):
Goethe từng cho rằng: "Chưa thử sức thì không bao giờ biết hết năng lực của mình"
Anh/Chị suy nghĩ như thế nào về ý kiến trên?
PHẦN TỰ CHỌN: (Thí sinh chọn câu 3.a, hoặc câu 3.b)
Câu 3 a (5 điểm): Phân tích diễn biến tâm trạng chị em Liên trong truyện
ngắn "Hai đứa trẻ" của nhà văn Thạch Lam Từ đó nhận xét cách thể hiện cảm hứng
nhân đạo của tác giả
Câu 3.b (5 điểm): Cảm nhận đoạn thơ sau trong bài thơ "Vội vàng" của Xuân
Diệu :
"Xuân đương tới, nghĩa là xuân đương qua, Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già,
Mà xuân hết, nghĩa là tôi cũng mất
Lòng tôi rộng, nhưng lượng trời cứ chật, Không cho dài thời trẻ của nhân gian, Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn, Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại!
Còn trời đất, nhưng chẳng còn tôi mãi, Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời;
Mùi tháng năm đều rớm vị chia phôi, Khắp sông núi vẫn than thầm tiễn biệt
Con gió xinh thì thào trong lá biếc, Phải chăng hờn vì nỗi phải bay đi?
Chim rộn ràng bỗng đứt tiếng reo thi, Phải chăng sợ độ phai tàn sắp sửa?
(Văn học 11, tập 2, NXB Giáo dục, 2007, trang 22)
-Hết -
Cán bộ coi thi không được giải thích gì thêm
Trang 2SỞ GD&ĐT HÀ TĨNH
TRƯỜNG THPT THÀNH SEN
ĐÁP ÁN ĐỀ THI THỬ ĐẠI HỌC LẦN 1 NĂM 2013
Môn thi: Ngữ văn
Thời gian làm bài: 180 phút (không tính thời gian phát đề)
I Những đặc sắc về nghệ thuật trào phúng chương truyện "Hạnh phúc của
một tang gia "
2,0
4 Xây dựng cảnh, màn trào phúng, lời văn hài hước và giọng điệu châm biếm, 0,5
- Thử sức : Lần đầu tiên tiến hành một hoạt động mới nào đó nhằm đối chiếu
yêu cầu so với khả năng của bản thân
- Năng lực : chính là khả năng hoặc phẩm chất tâm lí và sinh lí, trình độ tạo cho
con người khả năng hoàn thành một hoạt động nào đó với chất lượng cao
- Ý kiến muốn khuyến khích những người dám nghĩ, dám làm, dám đối mặt với
thử thách, sống có bản lĩnh
- Trước mỗi hành động chúng ta phải biết tin tưởng vào năng lực, sở trường và
sự hiểu biết của bản thân
- Cọ xát với thực tế con người mới rút ra được kinh nghiệm để tránh sai lầm, bỏ
qua những cơ hội đáng tiếc, đồng thời rèn luyện cho mình năng lực suy đoán và
hành động
- Tránh thái độ sống tự ti, đánh giá thấp về mình, không tin tưởng vào năng lực
của mình, biến mình thành kẻ yếu đuối, thụ động, lệ thuộc, không có cơ hội để
khẳng định và khám phá sức mạnh của bản thân
- Không quá tự ti nhưng cũng không nên tự phụ mà thử sức phải dựa trên cơ sở
của năng lực, kèm theo khả năng phán đoán cùng với những biện pháp tối ưu để
thực hiện và hoàn thành công việc của mình một cách xuất sắc
- Ý kiến đưa đến cho ta nhiều bài học sâu sắc, thiết thức
- Là học sinh, chúng ta phải thường xuyên trau dồi phẩm chất chủ động, tích
cực, thể hiện bản lĩnh trước muôn vàn thử thách trong học tập cũng như trong
cuộc sống nhằm khẳng định bản thân để phát huy năng lực và sở trường của
mình
Câu
III,
a
5,0
- Tác giả và vị trí ngòi bút Thạch Lam trong tiến trình lịch sử văn học dân tộc
- Tác phẩm Hai đứa trẻ in trong tập Nắng trong vườn, XB năm 1938 Truyện
mà câu chuyện không phát triển theo lôgich sự kiện Toàn truyện giống như một
bài thơ trữ tình bộc lộ những cảm xúc và tâm trạng của chị em Liên nơi phố
huyện nghèo trong khoảng thời gian từ ngày đến đêm
Trang 3- Liên và An là hai đứa trẻ từng sống ở Hà Nội, nay theo mẹ về phố huyện
nghèo Hai chị em ngồi trong "một cửa hàng tạp hóa nhỏ xíu" bao quát toàn
cảnh sinh hoạt của buổi chiều quê
a, Tâm trạng hai đứa trẻ trước cảnh chiều tàn
- Phân tích những chi tiết miêu tả khung cảnh chiều quê : âm thanh, ánh sáng, không gian chìm lặng, thời gian trôi dần về đêm, gợi cảm xúc quen thuộc, gắn
bó song ấn tượng chung là một nỗi buồn khó tả
- Cảnh chợ tàn : Những cái cần thì đã khuất vắng, chỉ còn lại rác rưởi, gợi cuộc sống tiêu điều, xơ xác, tàn lụi
b,Tâm trạng Hai đứa trẻ trước cảnh phố huyện dần vào đêm
+ Trước cuộc sống của những kiếp người tàn tạ
- Xót xa trước những đứa trẻ nghèo phải nhặt nhạnh tất cả những thứ còn sót lại của phiên chợ tàn
- Thương cảm cho hoàn cảnh mẹ con chị Tí
- Chia sẻ với sự ế ẩm của ghánh phở bác Siêu
- Thương xót có phần sợ hãi trước tiếng cười của cụ Thi hơi điên,
+ Bâng khuâng, nuối tiếc về một quá khứ đẹp đẽ nhưng xa xăm của một Hà Nội sáng rực và huyên náo
+ Những cảm nhận trong sự đối lập, giao tranh giữa ánh sáng và bóng tối, tô đậm thêm sự buồn tẻ, lay lắt, ngột ngạt, tù túng của phố huyện nghèo
c, Khao khát đợi tàu của chị em Liên
- Phân tích lí do chờ tàu
- Phân tích ý nghĩa của chuyến tàu đêm đi qua đối với tâm hốn hai đứa trẻ,
- Không hướng người đọc đến uất ức, căm thù như một số nhà văn hiện thực phê phán cùng thời
- Xót thương những kiếp người lao động nghèo, cơ cực, quẩn quanh, bế tắc, vô nghĩa
- Muốn gieo vào tâm trí họ những hi vọng, khát khao được thay đổi, khát khao
về một cuộc sống có ý nghĩa hơn, dù còn mơ hồ, mong manh Có thể coi đây là những đóng góp mới mẻ của nhà văn Thạch Lam về nội dung nhân đạo cho văn học VN trước CM (Có thể so sánh với các nhà văn cùng thời)
- Đánh giá những đặc sắc về nghệ thuật
- Khái quát về đặc điểm phong cách nghệ thuật Thạch Lam
- Khẳng định vai trò, vị trí và những đóng góp nổi bật của nhà văn trong dòng văn học 30-45 của dân tộc
- Rút ra bài học nhận thức và ý nghĩa cho những người sáng tác và phê bình văn học
Câu
III,b
( 5đ)
1 Giới thiệu chung
về tác giả, tác phẩm, vị trí đoạn trích
0,5
+ 2 câu đầu : nhận thức về thời gian
- Quan niệm về mùa xuân : là mùa đẹp nhất trong năm, đem lại vẻ đẹp và sự sống cho muôn loài, xuân còn biểu tượng cho tuổi trẻ - tuổi đẹp nhất, sung mãn nhất và cũng đẹp nhất trong cuộc đời của mỗi con người Từ ý nghĩa đó để cắt nghĩa câu thơ của Xuân Diệu Trong cảm nhận của nhà thơ, thời gian trôi chảy rất nhanh, ông đem đồng nhất thời gian hiện tại với thời gian quá khứ,
xuân đương tới là xuân đương qua; xuân còn non là xuân sẽ già, thời gian vật lí
Trang 4đã trở thành thời gian tâm lí
- Thủ pháp điệp cùng với những từ ngữ mang tính cắt nghĩa như nghĩa là, vừa
có ý nghĩa giải thích vừa bộc lộ tâm trạng hốt hoảng, lo âu trước sự trôi chảy của thời gian Giọng thơ vừa mang tính triết luận vừa thẫm đẫm cảm xúc của một trái tim luôn khao khát sự sống
+ 7 câu tiếp : nhận thức về sự hữu hạn của đời người
- Xuân Diệu là nhà thơ yêu say đắm cuộc sống, luôn thể hiện lòng ham sống, sống có ý nghĩa từng giây, từng phút của tuổi trẻ và cuộc đời
- So sánh thời gian vũ trụ với thời gian đời người để thấy hai quan niệm khác nhau về thời gian Người xưa quan niệm thời gian tuần hoàn còn Xuân Diệu cho rằng thời gian đời người là thời gian tuyến tính, một đi không bao giờ trở lại
- Ông lấy tuổi trẻ - khoảng thời gian có ý nghĩa nhất và cũng hữu hạn nhất của đời người làm chuẩn thước để đong đếm thời gian trong vũ trụ Tác giả dùng thủ pháp đối lập với một loạt từ ngữ đối lập được đặt trong thế tương phản cao
độ để nêu ra hàng loạt nghịch lí giữa cái vô hạn của vũ trụ, đất trời với cái mong manh, hữu hạn của kiếp người , làm nổi bật tâm trạng tiếc nuối và trở nên bất lực trước quy luật nghiệt ngã của cuộc đời
+ 7 câu cuối : - Tâm trạng xót xa, nuối tiếc trước sự trôi chảy của thời gian
Thời gian trôi đi sẽ kéo theo bao điều đẹp đẽ, quý giá, bao nhiêu thanh sắc, nhựa sống của thiên nhiên lẫn tuổi trẻ, đời người Giòng chảy thời gian như một chuỗi vô tận của sự mất mát
- Tất cả đều chia lìa, khắp vũ trụ đang than thầm tiễn biệt, rớm vị chia phôi, không gian đang tiễn biệt thời gian
- Tất cả dẫy lên nỗi buồn , nỗi ám ảnh, sợ hãi, nuối tiếc, uất hận vì phải chuyển sang tàn phai.Tuy nhiên sự mất mát ấy không làm cho nhân vật trữ tình trở nên bi quan mà ngược lại, điều đó trở thành động lực kích thích, giục giã lòng ham sống, khát vọng sống mãnh liệt, tình yêu đời thiết tha vốn rất cuồng nhiệt trong con người thi nhân
- Cách cảm nhận về thời gian của Xuân Diệu cho thấy tác giả là một người có tâm hồn nhạy cảm, tinh tế và là người hiểu sâu sắc giá trị của sự sống, biết trân trọng từng khoảnh khắc ngắn ngủi của đời người, thể hiện một quan niệm nhân sinh mới mẻ, một quan niệm sống tiến bộ, tích cực
- Khẳng định những thành công về nghệ thuật : ngôn từ, hình ảnh, giọng điệu, các thủ pháp nghệ thuật,
- Đánh giá những độc đáo trong phong cách nghệ thuật của Xuân Diệu, trở thành những đóng góp đặc sắc cho thơ ca Việt Nam trước CM
- Rút ra bài học nhân sinh sâu sắc cho bản thân,