[Tiểu luận đường lối] Vấn đề Công nghiệp hóa Hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn Việt Nam

Lý do lựa chọn đề tài: Từ trước đến nay, đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về quá trình ứng dụng công nghệ vào công nghiệp hóa hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn. Đặt vào hoàn cảnh hiện nay, khi nước ta đang trên con đường công nghiệp hóa hiện đại hóa, đổi mới và hội nhập với thế giới, chúng em quyết định chọn đề tài “Quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn ở nước ta hiện nay” Mục đích của việc nghiên cứu: với mong muốn góp một phần công sức nhỏ bé của mình trong quá trình nghiên cứu mặt lí luận của vấn đề này thông qua việc vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn, đồng thời nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học cho bản thân

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

=======000========

TIỂU LUẬN ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG

CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN

Vấn đề Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa nông nghiệp,

nông thôn Việt Nam

Sinh viên thực hiện:

MSV:

Lớp A21, K52 Khối 7 KTĐN Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Thanh Tú

Hà Nội – 10/2014

A MỞ ĐẦU

Lý do lựa chọn đề tài: Từ trước đến nay, đã có rất nhiều công trình

nghiên cứu về quá trình ứng dụng công nghệ vào công nghiệp hóa hiện đại hóa nông nghiệp- nông thôn Đặt vào hoàn cảnh hiện nay, khi nước ta đang trên con đường công nghiệp hóa - hiện đại hóa, đổi mới và -hội nhập với thế giới, chúng

em quyết định chọn đề tài “Quá trình công nghiệp hóa- hiện đại hóa nông

nghiệp, nông thôn ở nước ta hiện nay”

Mục đích của việc nghiên cứu: với mong muốn góp một phần công sức

nhỏ bé của mình trong quá trình nghiên cứu mặt lí luận của vấn đề này thông qua việc vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn, đồng thời nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học cho bản thân

Nhiệm vụ của nghiên cứu: Là tìm hiểu tổng quan về khái niệm về công

nghiệp hóa hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn từ đó vận dụng vào để nghiên cứu sâu hơn về nội dung quá trình ứng dụng công nghệ vào công nghiệp hóa hiện đai hóa, cũng như những thành tựu và hạn chế của chủ trương và các biện pháp giải quyếtcủa nước ta hiện nay

Để hoàn thành tiểu luận, chúng em đã sử dụng nội dung của nhiều giáo trình, tạp chí,… và đặc biệt không thể thiếu sự hướng dẫn của cô Nguyễn Thị Thanh Tú Tuy nhiên, vì nhiều lí do khách quan và chủ quan, trong quá trình nghiên cứu và tìm hiểu vẫn không thể tránh khỏi những thiếu sót nhất định Chúng em rất mong nhận được sự góp ý từ các thầy cô bộ môn

Chúng em xin chân thành cảm ơn!

B NỘI DUNG

I MỘT SỐ KHÁI NIỆM

1 Khái niệm công nghiệp hóa - hiện đại hóa

Công nghiệp hóa - hiện đại hóa là quá trình chuyển đổi căn bản toàn diện các hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ và quản lí kinh tế xã hội, từ sử dụng lao động thủ công là chính sang sử dụng một cách phổ biến sức lao động cùng với công nghệ, phương tiện và phương pháp tiên tiến, hiện đại dựa trên sự phát triển của công nghệ và tiến bộ khoa học kĩ thuật, tạo ra năng suất lao động xã hội cao

Ở các nước tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội (CNXH) bỏ qua chủ nghĩa tư bản (CNTB) như ở nước ta, sự nghiệp xây dựng cơ sở vật chất kĩ thuật cho CNXH được thể hiện bằng quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước.Công nghiệp hóa- hiện đại hóa là quá trình biến đổi một nước có nền kinh tế lạc hậu trở thành một nước công nghiệp hiện đại Qua các kì Đại hội VI,VII,VIII, Đảng

ta luôn xác định công nghiệp hóa - hiện đại hóa là một nhiệm vụ trọng tâm trong suốt thời kì quá độ lên CNXH ở nước ta Đại hội lần thứ IX của Đảng Cộng sản Việt Nam lại một lần nữa xác định mục tiêu cho những năm trước mắt: “Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đưa đất nước ra khỏi tình trạng kém phát triển; tập trung sức xây dựng có chọn lọc một số cơ sở công nghiệp nặng quan trọng và công nghệ cao sản xuất tư liệu sản xuất cần thiết để trang bị và trang bị lại kĩ thuật công nghệ tiên tiến cho các ngành kinh tế nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ đáp ứng được nhu cầu quốc phòng, tạo nền tảng

để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp”

2 Khái niệm công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn

Là quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện các hoạt động sản xuất trong nông nghiệp và bộ mặt kinh tế - xã hội nông thôn, biến lao động thủ công thành lao động cơ giới, đưa sản xuất nhỏ lên sản xuất lớn hàng hóa;

Là quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn theo hướng tăng tỉ trọng các hoạt động sản xuất phi nông nghiệp nhằm khai thác mọi tiềm năng tạo ra năng suất lao động, hiệu quả kinh tế-xã hội cao nhấttrong nông nghiệp nông thôn, từ đó biến đổi bộ mặt kinh tế-xã hội nông thôn tiến gần đến thành thị

II QUAN ĐIỂM, CHỦ TRƯƠNG CỦA ĐẢNG VỀ CÔNG NGHIỆP HÓA - HIỆNĐẠI HÓA NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN

1 Quan điểm của Đảng về công nghiệp hóa - hiện đại hóa

- Công nghiệp hóa gắn với hiện đại hóa và công nghiệp hóa - hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức, bảo vệ tài nguyên, môi trường

- Công nghiệp hóa - hiện đại hóa gắn liền phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế

- Lấy phát huy nguồn lực con người làm yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh và bền vững

- Khoa học công nghệ là nền tảng và động lực cho công nghiệp hóa - hiện đại hóa

- Phát triển nhanh và bền vững, tăng trưởng kinh tế đi đôi với phát triển văn hóa, thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội

2 Quan điểm, chủ trương của Đảng về công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn

Trong quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, cần quán triệt các quan điểm sau:

Coi trọng thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong nông nghiệp, nông thôn,đưa nông nghiệp và kinh tế nông thôn lên sản xuất lớn Đây là nhiệm

vụ quan trọng cả trước mắt và lâu dài, là cơ sở để ổn định tình hình kinh tế, chính trị xã hội, củng cố liên minh công nông với đội ngũ trí thức, giúp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn phải tạo ra một nền nông nghiệp hàng hóa đa dạng trên cơ sở phát huy các lợi thế so sánh, đáp ứng nhu cầu trong nước và hướng mạnh về xuất khẩu;

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn phải ưu tiên phát triển các ngành công nghiệp và dịch vụ ở nông thôn nhằm khai thác

nguyên vật liệu tại chỗ, sử dụng nhiều lao động và yêu cầu ít vốn, chú trọng phát triển các cơ sở có quy mô vừa và nhỏ kể cả quy mô hộ gia đình;

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn phải đảm bảo cho công nghiệp nông thôn có trình độ công nghệ tiên tiến kết hợp với công nghệ truyền thống để tạo ra sản phẩm có chất lượng cao, đủ khả năng cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế Phát huy lợi thế của từng vùng và

cả nước, áp dụng nhanh các tiến bộ khoa học và công nghệ để phát triển hàng hóa đa dạng, đáp ứng ngày càng cao nhu cầu nông sản thực phẩm với nhiều thành phần kinh tế;

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn phải gắn bó chặt chẽ với sự phát triển kinh tế đô thị và các khu công nghiệp, trong đó cần khuyến khích phát triển các ngành công nghiệp nhẹ, sử dụng nhiều lao động hiện đang tập trung ở đô thị vào phát triển ở nông thôn;

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn phải dựa trên

cơ sở sử dụng hợp lí các nguồn tài nguyên đất, nước, rừng; đảm bảo những yêu cầu về cải tạo môi trường sinh thái ở nông thôn

3 Tầm quan trọng của quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông thôn

Công nghiệp hóa là quá trình thu hẹp khu vực nông nghiệp, nông thôn, gia tăng khu vực công nghiệp, xây dựng, dịch vụ và đô thị Nông nghiệp cung cấp lương thực và nguyên liệu, lao động cho công nghiệp và thành thị, là thị trường rộng lớn của công nghiệp và dịch vụ Nông thôn chiếm đa số dân cư ở thời điểm bắt đầu công nghiệp hóa Vì vậy, quan tâm đến nông nghiệp, nông

thôn và nông dân là một vấn đề có tầm quan trọng hàng đầu của quá trình công nghiệp hóa

III NỘI DUNG QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HÓA - HIỆN ĐẠI HÓA NÔNGTHÔN Ở VIỆT NAM

Trong định hướng phát triển các ngành và lĩnh vực kinh tế trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa - hiện đại hóa gắn với phát triển tri thức, Đảng và Nhà nước đặc biệt chú trọng đến đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông dân, nông thôn cũng như giải quyết đồng bộ các vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn

1 Nét đặc thù của Công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn

Quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn là một -quá trình rộng lớn, phức tạp và toàn diện Có nghĩa là nó diễn ra trong tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, có sự kết hợp giữa các bước đi tuần

tự và các bước đi nhảy vọt, kết hợp giữa phát triển theo chiều rộng và phát triển theo chiều sâu, kết hợp giữa biến đổi về lượng và biến đổi về chất, của các tác nhân tham gia quá trình Công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn sẽ tạo tiền đề và cơ sở vững chắc thúc đẩy toàn diện quá trình công nghiệp, hiện đại hóa nền kinh tế đất nước Ở các nước chậm phát triển, sự đóng góp của nông nghiệp vào GDP là rất lớn Ở Việt Nam, lao động nông nghiệp chiếm 70% lực lượng lao động xã hội

Nguồn lao động dồi dào là một lợi thế tương đối quan trọng để tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn Ngược lại, khi quá trình

đó diễn ra, nó lại giải phóng sức lao động ở nông thôn, tạo thêm nhiều việc làm cho người lao động Hơn nữa, nông nghiệp, nông thôn có nguồn tài nguyên đất đai vô cùng phong phú Thực hiện công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông thôn có thể khai thác tốt nhất tiềm năng đất đai để phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn ở Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong phát triển đất nước.Để công nghiệp hóa thành công đất nước phải giải quyết rất nhiều vấn đề và phải có vốn đầu tư cho nông nghiệp thông qua quá trình xuất khẩu nông sản, có thể góp phần giải quyết tốt nhu cầu

về vốn cho nền kinh tế

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và cách mạng khoa học, công nghệ đang diễn ra mạnh mẽ, việc nâng cao chất lượng sản phẩm đủ sức cạnh tranh với hàng hóa các nước là rất cần thiết Nhà nước có chính sách hỗ trợ nông dân bằng các hình thức phù hợp với quy định của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) như: xây dựng kết cấu hạ tầng và đề án phát triển đa dạng ngành nghề, dịch vụ ở nông thôn; đào tạo nghề cho lao động nông thôn, tạo việc làm phi nông nghiệp, tăng thời gian lao động và cơ cấu lại nguồn lao động ở nông thôn; phát huy vai trò của các tổ chức nghề nghiệp trong bảo vệ quyền lợi của nông dân

Quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn đòi hỏi phải đi tắt, đón đầu và có thể được rút ngắn.Ở nước ta quá trình công nghiệp

hóa - hiện đại hóa có quan hệ chặt chẽ với việc từng bước phát triển kinh tế tri thức trong thời gian qua Bên cạnh chuyển dịch mạnh cơ cấu nông nghiệp và kinh tế nông thôn, tăng nhanh tỉ trọng giá trị sản phẩm hay phát triển nhanh hơn công nghiệp, xây dựng và dịch vụ;chuyển dịch cơ cấu lao động, công nghệ cũng

là một nhiệm vụ cấp thiết của quá trình công nghiệp hóa nông thôn

2 Chuyển dịch cơ cấu lao động, công nghệ

Phát triển nguồn nhân lực đảm bảo một nguồn nhân lực với cơ cấu đồng

bộ và chất lượng cao.Phát triển khoa học và công nghệ phù hợp với xu thế phát triển của cách mạng khoa học và công nghệ Tập trung, chú trọng vào công nghệ hiện đại ở một số ngành, lĩnh vực then chốt Chú trọng phát triển công nghệ cao và công nghệ sử dụng nhiều lao động để giải quyết việc làm.Kết hợp chặt chẽ giữa hoạt động khoa học và công nghệ với giáo dục và đào tạo

Ngoài những việc về thủy lợi hóa, sử dụng giống mới đã có phương thức, quy hoạch thực hiện tốt, trên nhiều lĩnh vực còn chưa có phương thức, cách làm

có hiệu quả như cơ giới hóa, sinh học hóa, đưa tiến bộ khoa học, công nghệ vào sản xuất, rất cần có những mô hình được xây dựng từ thực tiễn, thích hợp với từng địa bàn sinh thái và tính chất của từng hoạt động sản xuất

Đưa nhanh công nghệ mới vào sản xuất, thu hoạch, bảo quản, chế biến, vận chuyển và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp.Ứng dụng công nghệ sạch trong nuôi trồng và chế biến thực phẩm, hạn chế việc sử dụng hóa chất độc hại trong nông nghiệp.Tăng cường đội ngũ cán bộ khoa học, kĩ thuật viên bám sát đồng ruộng, huấn luyện về kĩ năng cho người nông dân

3 Quá trình công nghiệp hóa nông thôn

Đưa phương pháp sản xuất công nghiệp máy móc thiết bị vào sử dụng trong nông nghiệp và sản xuất ở nông thôn thay thế laođộng thủ công.Tạo ra hệ thống cơ sở hạ tầng thích hợp với việc đưa máy móc công, thiết bị và công nghệ vào nông nghiệp và nông thôn.Áp dụng phương pháp quản lí mới hiện đại tương ứng với thiết bị và công nghệ vào nông nghiệp và nông thôn

Xây dựng mô hình trình diễn nông thôn mới trên cơ sở ứng dụng khoa học, công nghệ Nghiên cứu, đề xuất bổ sung, hoàn thiện các cơ chế, chính sách xây dựng nông thôn mới, bao gồm: cơ chế, chính sách tích tụ đất sản xuất nông nghiệp; cơ chế, chính sách phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa; cơ chế, chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ cho nông nghiệp; cơ chế chính sách phát triển nông thôn mới bền vững; cơ chế chính sách huy động các nguồn lực

xã hội, doanh nghiệp, nông dân tham gia xây dựng nông thôn mới Bên cạnh

đó, nghiên cứu, đề xuất các giải pháp khoa học và công nghệ để xây dựng nông thôn mới, bao gồm: các giải pháp quy hoạch, kiến trúc, xây dựng cơ sở hạ tầng, bảo vệ môi trường cảnh quan nông thôn mới; các giải pháp chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp, phát triển kinh tế, xã hội nông thôn;…

Đồng thời, xây dựng một số mô hình trình diễn về nông thôn mới trên cơ

sở ứng dụng các thành tựu, giải pháp về khoa học và công nghệ, bao gồm: mô hình tổ chức xã hội nông thôn mới; mô hình quy hoạch, kiến trúc nông thôn;

mô hình nông nghiệp xanh; mô hình bảo quản, chế biến nông sản và tổ chức sản xuất nông nghiệp hàng hóa;…

4 Hiện đại hóa nông thôn

Đây là quá trình liên tục nâng cao trình độ khoa học - kĩ thuật vào công nghệ sản xuất và đời sống ở nông thôn, cải tiến và hoàn thiện tổ chức sản xuất

và tổ chức đời sống ở nông thôn,tạo ra một nền sản xuất có trình độ ngày càng cao,cuộc sống ngày càng văn minh,tiến bộ Quá trình này không chỉ bao gồm công nghiệp hoá,nâng cao trình độ kĩ thuật, công nghệ và tổ chức trong các lĩnh vực khác của sản xuất vật chất ở nông thôn, mà còn bao gồm việc không

ngừngnângcao đời sống văn hoá tinh thần, phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng xã hội,hệ thống giáo dục đào tạo,y tế và các dịch vụ phục vụ đời sống khác ở nông thôn Về bản chất, hiện đại hoá là quá trình phát triển toàn diện có kế thừa ở nông thôn

5 Hiện đại hoá nông nghiệp

Là quá trình không ngừng nâng cao trình độ-khoa học- công nghệ, trình

độ tổ chức và sản xuất nông nghiệp.Đây cũng là quá trình cần được tổ chức liên tục vì luôn có những tiến bộ khoa học kĩ thuật mới xuất hiện và được ứng dụng trong sản xuất

IV THÀNH TỰU QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HÓA - HIỆN ĐẠI HÓA NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN Ở VIỆT NAM

Cơ cấu kinh tế nông thôn chuyển dịch theo hướng tăng dần tỉ trọng công nghiệp và dịch vụ, giảm tỉ trọng nông nghiệp (Năm 2004, trong tổng GDP của

cả nước, tỉ trọng nông, lâm nghiệp, thủy sản đã giảm từ 24,53% xuống 21,76%; lao động nông nghiệp giảm từ 59,04% xuống 57,9%; lao động công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp chiếm khoảng 17%; dịch vụ chiếm 25,1% Năm 2003, hộ thuần nông đã giảm còn 68,8%; hộ kiêm nghề tăng lên, chiếm 12,7% và phi nông nghiệp 18,4% Nguồn thu của hộ nông dân từ nông, lâm, ngư nghiệp chiếm 77,5%; công nghiệp, xây dựng và dịch vụ nông thôn đã dần tăng lên, chiếm 22,5% tổng thu)

Trình độ khoa học, công nghệ trong sản xuất nông nghiệp, thủy sản từng bước được nâng cao theo hướng sử dụng giống mới, công nghệ sinh học,

phương thức canh tác tiên tiến để nâng cao năng suất chất lượng nông sản, thủy sản Ðến nay, có hơn 90% diện tích lúa, 80% diện tích ngô, 60% diện tích mía, 100% diện tích điều trồng mới,… được sử dụng giống mới Nhiều khâu trong sản xuất nông nghiệp được cơ giới hóa như: tưới nước, tuốt lúa, xay xát đạt hơn 80%, vận chuyển làm đất đạt hơn 60%

1 Chế phẩm EM - cuộc cách mạng về công nghệ sinh học

Chế phẩm EM là gì?

EM (Effective Microorganisms) có nghĩa là các vi sinh vật hữu hiệu Chế phẩm này do Giáo sư Tiến sĩ Teruo Higa - trường Đại học Tổng hợp Ryukyus,

Okinawoa, Nhật Bản sáng tạo và áp dụng thực tiễn vào đầu năm 1980 Trong chế phẩm này có khoảng 80 loài vi sinh vật kỵ khí và hiếu khí 80 loài vi sinh vật này được lựa chọn từ hơn 2.000 loài được sử dụng phổ biến trong công nghiệp thực phẩm và công nghệ lên men

Tác dụng

* Trong trồng trọt

- Kích thích sinh trưởng;

- Tăng năng suất và chất lượng cây trồng, cải tạo chất lượng đất

* Trong chăn nuôi

- Làm tăng sức khoẻ vật nuôi, tăng sức đề kháng và khả năng chống chịu đối với các điều kiện ngoại cảnh;

- Tăng cường khả năng tiêu hoá và hấp thụ các loại thức ăn;

- Kích thích khả năng sinh sản;

- Tăng sản lượng và chất lượng trong chăn nuôi;

- Tiêu diệt các vi sinh vật có hại, hạn chế sự ô nhiễm trong chuồng trại chăn nuôi gia súc gia cầm

* Trong bảo vệ môi trường

- Khử mùi hôi một cách nhanh chóng;

- Giảm số lượng ruồi, muỗi, ve và các loại côn trùng bay khác;

- Ngăn chặn được quá trình gây thối, mốc (trong các kho bảo quản nông sản)

2 Kĩ thuật trồng trọt bằng công nghệ khí canh

Một nhà khoa học Việt Nam nghiên cứu và áp dụng công nghệ khí canh vào việc nhân giống khoai tây sạch bệnh.Kết quả thử nghiệm cho thấy năng suất nhân giống tăng nhiều lần so với nuôi cấy mô

Đây là công nghệ lần đầu tiên áp dụng tại Việt Nam.Nguyên lí của công nghệ này là phun dinh dưỡng dạng sương mù vào bộ rễ, kích thích cây ra rễ mà không cần đến sự tham gia của đất Rễ cây không trực tiếp nhúng vào dung dịch dinh dưỡng

Những kết quả nghiên cứu ban đầu tại Viện Sinh học Nông nghiệp cho thấy, cây giống trồng bằng phương pháp khí canh cho 50-60 củ giống (so với 4-5 củ trồng dưới đất) Sản phẩm sau thu hoạch của những cây được nhân giống từ công nghệ khí canh hoàn toàn sạch bệnh

Do có nhiều ưu điểm so với các công nghệ trồng trọt khác, công nghệ khí canh

có thể ứng dụng để giảm giá thành cây giống trong công nghệ sinh học thực vật Ngoài khoai tây, Viện SHNN còn nhân giống cà chua, dâu tây, ớt ngọt, hoa cẩm chướng, bằng công nghệ khí canh

3 Nghiên cứu và ứng dụng công nghệ cấy chuyển phôi bò sữa cao sản tại Tây Nguyên

Nhằm tạo ra giống bò Holstein Friesian (HF) có năng suất và chất lượng cao, phục vụ việc phát triển ngành chăn nuôi bò sữa ở Lâm Đồng, TS Lê Thị Châu, Viện trưởng Viện Nghiên cứu khoa học Tây Nguyên và nhóm nghiên cứu triển khai đề tài “Nghiên cứu và ứng dụng công nghệ cấy chuyển phôi bò sữa cao sản tại Tây Nguyên”

Theo TS Lê Thị Châu, thành công của đề tài sẽ góp phần nhân rộng mô hình đàn bò sữa cao sản bằng phương pháp cấy chuyển phôi từ bò HF sang bò lai và

bò vàng địa phương tại Lâm Đồng nói riêng và khu vực Tây Nguyên nói chung Đây cũng là cách tạo thêm công ăn, việc làm, nâng cao thu nhập cho người chăn nuôi bò sữa

4 Sử dụng phế phụ phẩm nông nghiệp để sản xuất nấm ăn và phân mùn hữu cơ

Phế phụ phẩm nông nghiệp là những sản phẩm phụ thu được từ sản xuất nông nghiệp ngoài những sản phẩm chính, như: rơm rạ, vỏ trấu, thân lá ngô, bã mía, vỏ dứa,…- vốn là những thứ “bỏ đi” trong quá trình thu hoạch

Kết quả bước đầu cho thấy, việc áp dụng chế phẩm sinh học Fito Biomix - RR vào xử lí phế phụ phẩm nông nghiệp sau thu hoạch mang lại hiệu quả khả quan: không gây ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, giảm chi phí mua phân hóa học, giảm thiểu việc đốt rơm rạ, tăng thu nhập cho người dân từ mô hình trồng nấm, góp phần tăng lượng lớn phân hữu cơ, tăng năng suất cây trồng, đảm bảo sản phẩm sạch trong nông nghiệp, giảm thiểu ô nhiễm môi trường và chi phí vật tư không đáng

V HẠN CHẾ VÀ GIẢI PHÁP

1 Hạn chế

a Đầu tư cho khoa học công nghệ còn ở mức thấp

Việt Nam chưa có chính sách khoa học công nghệ nhất quán thể hiện bằng hệ thống pháp luật như các quốc gia khác.Thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã có nhiều cố gắng tạo nguồn tài chính để đầu tư cho khoa học và công nghệ nhưng chưa thể đáp ứng được nhu cầu phát triển.Trong 10 năm Đổi mới, nước ta đạt được những thành tựu kinh tế đáng mừng Tổng kinh phí đầu tư cho khoa học và công nghệ được nâng lên dần, nhưng do giá cả hàng hóa tăng cho nên giá trị thực tế của vốn đầu tư không tăng Mức đầu tư thấp, lại phân tán và không ít trường hợp sử dụng lãng phí Tuy Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương, nghị quyết sáng suốt, nhấn mạnh vai trò của khoa học công nghệ và coi trọng nó không kém gì các quốc gia khác trên thế giới, nhưng mức đầu tư cho khoa học vẫn rất thấp

Với mức đầu tư như vậy nên chỗ làm việc chật chội, thiết bị lạc hậu, phòng thí nghiệm và công cụ thí nghiệm thiếu,… cơ quan khoa học và công nghệ chỉ có thể hoạt động cầm chừng, chỉ giải quyết những vấn đề trước mắt

mà không thể tạo ra được thành quả khoa học có tầm chiến lược Nếu không có các chính sách điều chỉnh, các cơ quan nghiên cứu khoa học chắc chắn sẽ rơi vào tình trạng tồi tệ hơn, đội ngũ cán bộ nghiên cứu có thể bị chia và giã từ những công việc chuyên môn mà lâu nay họ tâm huyết

b Lực lượng cán bộ nòng cốt thiếu và già yếu

Kết quả điều tra 233 cơ quan khoa học công nghệ chủ yếu thuộc trung ương cho thấy: trong số 22.313 cán bộ công nhân viên thì số người có trình độ trên đại học là 2.509 người, cao đẳng và đại học 11.447 người và dưới cao đẳng

là 8.357.Trong số các cán bộ có trình độ tiến sĩ và phó tiến sĩ chỉ có 15,1% là nữ; cũng trong số các cán bộ có trình độ học vấn cao này, chỉ có 19,9% giữ các chức vụ lãnh đạo

So với yêu cầu phát triển thì nhiều ngành còn thiếu lực lượng lao động có trình độ khoa học- kĩ thuật Trước tình hình mở cửa, nhiều công ty có vốn đầu

tư nước ngoài, công ty tư nhân đã thu hút số lượng đáng kể lao động có trình độ chuyên môn cao từ các cơ quan khoa học công nghệ của nhà nước Ở tất cả các đối tượng lao động, số trường hợp ra đi nhiều hơn số trường hợp đến, đặc biệt với số cán bộ khoa học có học vị cao, số ra đi vượt hẳn số đến

Tuổi trung bình của cán bộ khoa học có học vị, học hàm khá cao Bình quân chung là 57,2 tuổi, trong đó giáo sư là 59,5 tuổi và phó giáp sư là 56,4 tuổi Số cán bộ cán học vị, học hàm cao ở tuổi 50 chỉ chiếm 12%; trong khi đó tuổi từ 56 trở lên là 65,7%, riêng giáo sư chiếm tới 77,4% và phó giáo sư chiếm 62% Khi phân chia theo lứa tuổi các cán bộ khoa học công nghệ có học hàm thì phần đông giáo sư có tuổi trên 60 và phó giáo sư có tuổi từ 56 đến 60 Khi một bộ phận lớn các cán bộ khoa học chủ chốt đang về già và sẽ không có khả năng làm việc thì đội ngũ cán bộ trẻ thay thế lại chưa được chuẩn bị bồi dưỡng đào tạo Hẫng hụt đội ngũ cán bộ khoa học công nghệ đầu ngành sẽ diễn ra trong tương lai rất gần

c Sự phân bố lực lượng lao động khoa học không hợp lí

Có thể nói sự phân bố lực lượng lao động mất cân đối giữa các ngành, các khu vực, giữa các vùng, giữa các thành phần kinh tế đã gây ra hậu quả xấu cho quá trình phát triển, càng làm sâu sắc thêm sự chênh lệch và phát triển giữa các vùng, các ngành

Một điều mà nhiều người nhìn thấy rất rõ là trong nhiều năm, đặc biệt sau khi chuyển sang kinh tế thị trường thì các ngành khoa học cơ bản bị xem nhẹ và dường như đang bị bỏ rơi Đó là một cách nhìn rất thiển cận và hậu quả của nó sau một số năm thấm dần sẽ gây tác hại nghiêm trọng.Khoa học công nghệ là một hệ thống, cũng như một nền kinh tế nếu không có hạ tầng cơ sở tốt thì không thể phát triển được Trong khoa học nếu chỉ coi trọng những ngành ứng dụng có lãi nhanh mà coi nhẹ khoa học cơ bản rút cục sẽ đưa khoa học đến chỗ

bế tắc và không có đủ năng lực tiếp thu làm chủ các lĩnh vực khoa học công nghệ mới

d Những bất cập giữa khoa học – công nghệ và hoạt động kinh tế ở Việt Nam

Mối quan hệ thống nhất giữa hoạt động khoa học công nghệ và hoạt động kinh tế là cơ sở quan trọng bảo đảm cho sự phát triển của một quốc gia.Tuy nhiên, ở Việt Nam hiện nay, giữa hoạt động khoa học công nghệ và hoạt động