Tháng 7 năm 1943, Bác đã chỉ thị cho Liên Tỉnh ủy Cao Bằng – Bắc Cạn tổ chức hội nghị “Liên hiệp các dân tộc” tại khu căn cứ kháng chiến, gồm đại biểu các dân tộc: Tày, Nùng, Mông, Kinh.[r]
Trang 1BÀI DỰ THI TÌM HIỂU
“Bác Hồ với các dân tộc thiểu số; Các dân tộc thiểu số với Bác Hồ kính yêu”
Chủ tịch HồChí Minh là lãnh
tụ thiên tài, mộtngười thầy vĩ đại ,người cha già kínhyêu của dân tộc ,người anh hùnggiải phóng dântộc , một danhnhân văn hóa thếgiới , người đãcống hiến trọn đờimình cho sựnghiệp giải phóngđân tộc Tôi cómột ham muốn tộtbật đó là “ đồngbào ta ai cũng cócơm ăn áo mặt, aicũng được hochành ”
Bác Hồ kính yêu làngười rất quan tâmđến vấn đề về cácdân tộc thiểu số ởViệt Nam và vìvậy tấm lòng, tìnhcảm của Người đốivới đồng bào cácdân tộc thiểu sốcũng nhiều hơnnước bể, cây rừng
Còn nhớ, sau 30 năm xa Tổ quốc, Người trở về đất nước thân yêu Những năm tháng sống và hoạt động ở vùng đầu nguồn Pác
Bó, Người đã có rất nhiều kỷ niệm với đồng bào các dân tộc nơi đây Với tình cảm của mình, Người rất chú ý đến những nếp sinh hoạt, những phong tục tập quán và đời sống của đồng bào các dân tộc thiểu số
Trang 2TÌNH CẢM CỦA BÁC HỒ VỚI ĐỒNG BÀO CÁC DÂN TỘC THIỂU SỐ
Trong cuộc sống hôm nay của dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vĩnh biệtchúng ta nhưng trong tiềm thức của mỗi người: Bác vẫn còn sống mãi Bác là hiệnthân cốt cách dân tộc, là cái chung trong mỗi cái riêng và mọi người Việt Nam đềuthấy mình trong Hồ Chủ tịch
Nói đến Bác Hồ - Nhớ về Bác Hồ là chúng ta liên tưởng ngay đến hình ảnh:
“ Nhớ Ông Cụ mắt sáng ngời/ Áo nâu túi vải đẹp tươi lạ thường/ Nhớ Người những sáng tinh sương/ Ung dung yên ngựa trên đường suối reo/ Nhớ chân Người bước lên đèo/ Người đi rừng núi trông theo bóng Người/” Vâng! Trong suốt quá trình
hoạt động và lãnh đạo cách mạng nước ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng vấn
đề dân tộc và chính Người cũng đã nêu một tấm gương sáng về đoàn kết, giúp đỡđồng bào các dân tộc thiểu số, từ đó Người đã được đồng bào coi như chính người củabản, làng mình
Với tư tưởng nhất quán: Đất nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một,Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kiên trì xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc trên cơ sở bìnhđẳng, xóa bỏ thành kiến dân tộc, chăm lo mọi mặt để miền núi tiến kịp miền xuôi Bất
kỳ ở đâu và trong thời điểm nào, Người cũng quan tâm, kêu gọi sự đoàn kết giữa cácdân tộc, giữa dân tộc Kinh với các dân tộc thiểu số, giữa các dân tộc thiểu số với nhau
để thực hiện khát vọng giành độc lập tự do cho Tổ quốc, hạnh phúc cho nhân dân.Tháng 7 năm 1943, Bác đã chỉ thị cho Liên Tỉnh ủy Cao Bằng – Bắc Cạn tổ chức hội
nghị “Liên hiệp các dân tộc” tại khu căn cứ kháng chiến, gồm đại biểu các dân tộc:
Tày, Nùng, Mông, Kinh ; hội nghị này được coi là bước chuẩn bị tiến tới Đại hội cácdân tộc thiểu số lần thứ nhất.Ngay sau Cách mạng tháng Tám thành công, trong điềukiện muôn vàn khó khăn thử thách, vừa phải cùng một lúc chống lại nạn đói, nạn dốt
và chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài, nhưng với quan điểm nhất quán “đoàn kếtthì sống, chia rẽ thì chết”, ngày 3/12/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh dành thời gian đến
dự và phát biểu tại Đại hội lần thứ nhất các dân tộc thiểu số Mở đầu lời phát biểu,
Bác khẳng định: “Nhờ sức đoàn kết trong đấu tranh của tất cả các dân tộc, nước Việt
Nam ngày nay được độc lập, các dân tộc thiểu số được bình đẳng cùng dân tộc Việt Nam, tất cả đều như anh chị em trong một nhà, không có sự phân chia nòi giống, tiếng nói gì nữa” Đây là lần đầu tiên trên 100 đại biểu, thay mặt cho đồng bào các
dân tộc thiểu số đã hội tụ trong một nhà, tay bắt mặt mừng thật là thân ái Bác căn
dặn: “Hôm nay là một ngày rất vẻ vang cho nước Việt Nam, là một đại hội xưa nay
chưa từng có, một cuộc thân thiện làm cho cả nước vui mừng ; trước kia, các dân tộc để giành độc lập phải đoàn kết, bây giờ để giữ lấy nền độc lập càng cần đoàn kết hơn nữa”.
Trang 3Bằng kinh nghiệm thực tiễn phong phú và sự hiểu biết sâu sắc, Chủ tịch Hồ ChíMinh luôn sử dụng những ngôn từ mộc mạc, đơn giản, cụ thể, dễ hiểu, dễ nhớ đểtuyên truyền Trên số 123 báo Việt Nam Độc lập ra ngày 21 tháng 4 năm 1942, Bác
có vẽ ba bức tranh miêu tả một người nhắc không nỗi một hòn đá to, nhưng nhiềungười cùng chung tay đoàn kết thì nhắc bổng lên được Bác còn viết kèm theo mấy
câu chú thích: “Hòn đá to/ Hòn đá nặng/ Chỉ một người, nhắc không đặng/ Hòn đá
nặng/ Hòn đá bền/ Chỉ ít người, nhắc không lên/ Hòn đá to/ Hòn đá nặng/ Nhiều người nhắc, nhắc lên đặng.”Trong suy nghĩ và tình cảm của mình, Người luôn coi 54
dân tộc sinh sống trên đất nước Việt Nam đều là anh em một nhà, là thành viên khôngthể chia cắt của đại gia đình dân tộc Việt Nam Thư gửi Đại hội các dân tộc thiểu sốmiền Nam tại Plâycu ngày 19/ 4/ 1946, Người vạch rõ những âm mưu thâm độc của
bè lũ đế quốc, phong kiến và nêu cao tinh thần đoàn kết của đồng bào các dân tộc
Người viết: “Đồng bào Kinh hay Thổ, Mường hay Mán, Gia Rai hay Ê Đê, Xê Đăng
hay Ba Na và các dân tộc thiểu số khác, đều là con cháu Việt Nam, đều là anh em ruột thịt Chúng ta sống chết có nhau, sướng khổ cùng nhau, no đói giúp nhau”, nên
tất cả chúng ta phải đoàn kết chặt chẽ để “giữ gìn nước non ta, để ủng hộ Chính phủ
ta” Cũng theo Người, chúng ta phải “quyết góp chung lực lượng lại để giữ vững quyền tự do, độc lập”, dù “sông có thể cạn, núi có thể mòn, nhưng lòng đoàn kết của chúng ta không bao giờ giảm bớt” Đặc biệt, Người nhấn mạnh: “Chúng ta phải thương yêu nhau, phải kính trọng nhau, phải giúp đỡ nhau để mưu hạnh phúc chung của chúng ta và con cháu chúng ta” Để thực hiện sự đoàn kết giữa các dân tộc, Chủ
tịch Hồ Chí Minh khuyên đồng bào các dân tộc phải thương yêu, giúp đỡ lẫn nhau,xoá bỏ những bất đồng, mặc cảm, tôn trọng và có trách nhiệm với đất nước, với dântộc Ngày 8 tháng 5 năm 1959, Bác Hồ cùng Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nhà thơ TốHữu, bác sĩ Phạm Ngọc Thạch đến thăm cán bộ, bộ đội, đồng bào Yên Châu tỉnh Sơn
La đã có công, có thành tích trong kháng chiến, Bác ân cần dạy bảo, ngày trước doTây áp bức, đời sống nhân dân đói khổ, nay đã có ruộng cày, muốn sung sướng hơnnữa phải phát triển kinh tế, tăng gia sản xuất, cải tiến kỹ thuật, phải làm thủy lợi giỏi
để lấy nước, giữ nước để cấy được hai vụ Bác còn căn dặn: “Bác đi qua nhiều nơi
thấy rừng bị phá rất nhiều, những cây gỗ to, cao chặt để đốt hay để cho nó mục nát, không khác gì đồng bào tự mình đem tiền bạc của mình bỏ xuống sông Đồng bào có nên giữ rừng, gìn giữ gỗ không? Có nên đốt bừa đi không? Phải giữ gìn cho tốt, 5 năm, 10 năm nữa, rừng là vàng, là bạc, là máy móc cả” Và cũng trong buổi nói
chuyện đó có một hình ảnh rất sinh động, Bác cầm trong tay một bó que, mọi người
không biết Bác định làm gì Nhìn một lượt đồng bào các dân tộc, Bác hỏi: “Hồi còn
Tây, còn vua quan, đồng bào Kinh ăn hiếp đồng bào Thái, đồng bào Thái ăn hiếp đồng bào Puộc, đồng bào Xá có phải thế không? (lúc này có nhiều tiếng thưa: Dạ có
đấy ạ!) Hồi trước như thế là vì sao? Vì Tây và vua quan muốn chia rẽ đồng bào,
muốn làm cho đồng bào yếu đi Bây giờ, chúng ta, tất cả các dân tộc Kinh, Thái, Mường, Mèo, Mán, Xá, Puộc đều là anh em ruột thịt một nhà ” Rồi Bác cầm bó
que giơ cao cho mọi người cùng thấy, vừa nói vừa lấy ra từng que một: “Đây là đồng
bào Kinh, đây là Thái, đây là Mèo, là Xá, là Puộc, là Mán, Mường bẻ từng cái có gẫy được không?” (có tiếng trả lời: Dạ được!) Bác liền nắm que lại, hỏi: “Bây giờ
Trang 4đoàn kết lại thế này có ai bẻ gẫy được không?” (tiếng trả lời vang lên: Không, không
ạ) Bác vui vẻ, gật đầu: “Chẳng những không ai bẻ gẫy được mà ai bẻ, chúng ta đánh
vào cái đầu nó Đồng bào phải đoàn kết chặt chẽ như nắm tay này” Bác giơ nắm tay
lên và thế là đồng bào các dân tộc hoan hô mãi không ngớt
Trước khi vĩnh biệt chúng ta, trong Di chúc, Bác đã căn dặn: “Đoàn kết là một
truyền thống cực kỳ quý báu của Đảng và của dân ta ” Tin tưởng rằng, đồng bào
các dân tộc thiểu số huyện nhà sẽ phát huy truyền thống cách mạng của quê hương,đất nước tiếp tục khẳng định niềm tin son sắt và mãi mãi đi theo con đường mà ĐảngCộng sản Việt Nam, Bác Hồ và dân tộc ta đã lựa chọn Quyết tâm ghi tạc và nguyện
thực hiện tốt nhất lời dạy của Bác Hồ: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết Thành công,
thành công, đại thành công''; cùng nhau bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc
góp phần xứng đáng vào quá trình xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiêntiến, đậm đà bản sắc dân tộc; không ngừng nâng cao cảnh giác, kiên quyết phòng vàchống mọi âm mưu phá hoại, chia rẽ khối đại đoàn kết các dân tộc; chung sức, chunglòng xây dựng quê hương phát triển toàn diện và bền vững./
TÁC GIẢ: ĐĂNG KHOA
BÁC HỒ VỚI ĐỒNG BÀO CÁC DÂN TỘC THIỂU SỐ
(Báo nhân dân)
ND - Trong cuộc đời hoạt động cách mạng, nhất là từ khi về nước trực tiếp chỉđạo phong trào cách mạng, năm 1941, Bác Hồ có nhiều năm tháng công tác, sống vàsinh hoạt cùng các đồng chí và đồng bào các dân tộc thiểu số
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, đồng bào Kinh và đồng bào các dân tộc thiểu số
"đều là con cháu Việt Nam, đều là anh em ruột thịt Chúng ta sống chết có nhau,sướng khổ cùng nhau, no đói giúp nhau Giang sơn và Chính phủ là giang sơn vàChính phủ chung của chúng ta Vậy nên tất cả dân tộc chúng ta phải đoàn kết chặt chẽ
để giữ gìn nước non ta, để ủng hộ Chính phủ ta Chúng ta phải thương yêu nhau, phảikính trọng nhau, phải giúp đỡ nhau để mưu hạnh phúc chung của chúng ta và concháu chúng ta Sông có thể cạn, núi có thể mòn, nhưng lòng đoàn kết của chúng takhông bao giờ giảm bớt Chúng ta quyết góp chung lực lượng lại để giữ vững quyền
tự do, độc lập của chúng ta" (Hồ Chí Minh: Toàn tập, t4, tr217-218)
Chủ tịch Hồ Chí Minh là hiện thân và là tấm gương tiêu biểu nhất của khốiđoàn kết toàn dân tộc, đoàn kết và giúp đỡ đồng bào các dân tộc thiểu số trong sựnghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Quanđiểm xuyên suốt trong tư tưởng của Người đối với các dân tộc thiểu số được thể hiệnnhất quán trong những chính sách của Đảng và Nhà nước ta mà nhiều lần Người nhấnmạnh là ''Trong chính sách đó có hai điều quan trọng nhất là: Đoàn kết các dân tộc và
Trang 5nâng cao đời sống của đồng bào" (Hồ Chí Minh: Toàn tập, t10, tr608) Suốt mấy mươinăm trên cương vị lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh
đã cùng Trung ương Đảng và Chính phủ xây dựng và chỉ đạo thực hiện các chính sáchđối với đồng bào các dân tộc thiểu số, cho nên đã phát huy lòng yêu nước, động viênsức người, sức của cho kháng chiến và kiến quốc, phát triển kinh tế, văn hóa, từngbước nâng cao đời sống đồng bào Có thể nói, đối với đồng bào các dân tộc thiểu số,Bác Hồ luôn dành tình cảm và sự quan tâm đặc biệt Người coi trọng công tác dân vậnđồng bào, từ việc tuyên truyền đến giáo dục, giúp đỡ đồng bào các dân tộc thiểu số đểđồng bào có được ý thức đoàn kết và bình đẳng dân tộc, làm cho đồng bào hiểu được
sự cần thiết phải xóa bỏ các thành kiến dân tộc, khắc phục những tập tục lạc hậu,chăm lo phát triển sản xuất để từng bước đưa đời sống đồng bào các dân tộc thoátkhỏi đói, nghèo Khi tiến hành công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền bắc,tháng 10-1961, nói chuyện tại Hội nghị tổng kết cuộc vận động hợp tác xã nôngnghiệp ở miền núi, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh ba vấn đề đối với đồng bàocác dân tộc thiểu số:
1- Phải tăng cường đoàn kết dân tộc Đây là một công tác rất quan trọng, có nộidung mới và rộng hơn Các dân tộc miền núi đoàn kết chặt chẽ, các dân tộc thiểu sốđoàn kết với dân tộc đa số
2- Phải chú trọng đào tạo, bồi dưỡng, cất nhắc cán bộ miền núi Cố nhiên cán
bộ người Kinh phải giúp đỡ anh em cán bộ địa phương, nhưng phải làm sao cho cán
bộ địa phương tiến bộ, để anh em tự quản lý lấy công việc ở địa phương chứ khôngphải là bao biện làm thay 3-Tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm, làm cho đời sốngđồng bào địa phương ngày càng khá hơn, cả về vật chất và tinh thần (Xem Hồ ChíMinh, Toàn tập, t9, tr181-182) Có thể nhận thấy rằng, Bác Hồ đã xác định rõ nhữngchủ trương và các nhiệm vụ cho công tác vận động đồng bào các dân tộc thiểu sốtrong quá trình xây dựng và phát triển đất nước, mà mục đích cao nhất là chăm lo chođời sống đồng bào các dân tộc thiểu số "ngày càng khá hơn"
Quan điểm và tình cảm của Người với đồng bào các dân tộc, cũng như đối vớinhân dân lao động thật vô cùng sâu nặng Đó là sự kết tinh và thấm đượm tình thươngyêu, kính trọng, biết ơn của Bác đối với nhân dân mà cuộc đời Bác từng trải nghiệm
và sự nghiệp Người gây dựng Chính vì thế, trước lúc đi xa, trong Di chúc Người viết:Nhân dân lao động ta ở miền xuôi cũng như ở miền núi, đã bao đời chịu đựng giankhổ, bị chế độ phong kiến và thực dân áp bức, bóc lột, lại kinh qua nhiều năm chiếntranh
Tuy vậy, nhân dân ta rất anh hùng, dũng cảm, hăng hái, cần cù Từ ngày cóĐảng, nhân dân ta luôn luôn đi theo Đảng, rất trung thành với Đảng
Trang 6Người căn dặn Đảng ta nhiều việc sau khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nướcthắng lợi, song công việc mà Bác đặc biệt quan tâm là: Đảng cần có kế hoạch thật tốt
để phát triển kinh tế và văn hóa, nhằm không ngừng nâng cao đời sống của nhân dân
34 năm kể từ khi đất nước thống nhất, Đảng và Nhà nước ta xây dựng và triểnkhai nhiều chương trình và kế hoạch phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội để khôngngừng nâng cao đời sống nhân dân Đối với miền núi, vùng có đông đồng bào dân tộc
ít người sinh sống thì Đảng và Nhà nước ta có những chương trình đặc biệt để pháttriển kinh tế, giữ gìn và phát triển bản sắc văn hóa, chính sách xã hội Trong hơn 20năm đổi mới, với những chiến lược và kế hoạch kinh tế-xã hội, Đảng và Nhà nước đãchỉ đạo thực hiện rất nhiều chương trình để phát triển toàn diện các địa bàn miền núi,miền biển là nơi có nhiều các dân tộc thiểu số Từ Đại hội VIII của Đảng, Chươngtrình về xóa đói, giảm nghèo đã được triển khai trên toàn quốc, trong đó tập trung rấtlớn cho các tỉnh miền núi và ven biển Đặc biệt, Chính phủ đã xây dựng và triển khaihai chương trình 133 và 135 với hàng loạt các kế hoạch về định canh, định cư và kinh
tế mới, phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế-xã hội, khuyến nông-lâm-ngư để trợ giúpđồng bào các dân tộc ít người ở các vùng đặc biệt khó khăn Với sự nỗ lực rất lớn củacác cấp, các ngành và cố gắng của đồng bào các dân tộc, các chương trình của Đảng
và Nhà nước đã góp phần xóa đói, giảm nghèo, đời sống của đồng bào các dân tộc cóbước cải thiện và nâng lên Cho đến nay đường ô-tô đã đến được hầu hết trung tâmcác xã miền núi, trường học, trạm y tế, điện, nhà văn hóa được xây dựng và đưa vào
sử dụng ở hầu hết các địa bàn vùng cao, vùng sâu Hệ thống trường dân tộc nội trú vàbán trú cũng được đầu tư toàn diện để chăm lo đào tạo con em đồng bào các dân tộc,
hệ thống giáo dục và đào tạo cán bộ cho vùng núi, người dân tộc thiểu số phát triểnđáp ứng ngày càng cao của yêu cầu các địa bàn là phên giậu của Tổ quốc
Tuy nhiên, do đặc điểm về địa lý, vùng đồng bào dân tộc thiểu số cư trú kinh
tế-xã hội kém phát triển, tập quán canh tác lạc hậu, không ít nơi còn du canh, du cư, cơ
sở giáo dục, y tế, văn hóa nghèo nàn, dân cư thưa thớt, địa bàn cư trú rộng lớn, giaothông bị chia cắt, cách trở do sông núi hiểm trở lại bị đe dọa nhiều vì thiên tai khắcnghiệt Bên cạnh những khó khăn về điều kiện tự nhiên thì nơi đồng bào sinh sống lại
là cửa ngõ biên giới, cả trên đất liền cũng như các vùng biển đảo có nhiều cửa khẩuquốc gia và quốc tế cần phải cảnh giác trước những âm mưu, toan tính xâm phạm vàchống phá đất nước ta Và, nguy hại nhất là sự kích động, chia rẽ tình đoàn kết giữacác dân tộc, chống phá Đảng, Nhà nước Đời sống đồng bào các dân tộc còn bị tácđộng, ảnh hưởng tiêu cực khi xây dựng các nhà máy thủy điện vì phải di chuyển đếnnơi ở mới, thiếu đất canh tác, phải thay đổi những điều kiện sống như sản xuất, sinhhoạt, các tệ nạn xã hội do mở cửa thị trường như buôn lậu, vận chuyển ma túy, vănhóa phẩm đồi trụy
Để chính sách đoàn kết dân tộc và chương trình xóa đói, giảm nghèo được đồngbào hưởng ứng thì chúng ta phải suy nghĩ làm thế nào giải thích cho mỗi một ngườidân ở địa bàn các nơi khó khăn hiểu được để xóa đói, giảm nghèo, nâng cao mức sống
Trang 7thì các dân tộc phải đoàn kết, thương yêu, kính trọng lẫn nhau, phải ra sức phát triểnsản xuất và thực hiện công nghiệp hóa, phải góp sức góp công vào việc xây dựng vàbảo vệ đất nước, phải tuyên truyền giáo dục để đồng bào hiểu sâu sắc đó là công việc
và quyền lợi của chính mình, từ đó tự nguyện, hăng hái làm cho kỳ được Muốn làmđược như vậy thì phải hiểu dân, thương dân mới có những cố gắng vận động đồng bàothực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và các chương trình của Chính phủ cókết quả
Một vấn đề cần coi trọng trong quá trình triển khai tiếp chính sách dân tộc củaĐảng và các chương trình của Chính phủ về xóa đói, giảm nghèo ở các vùng dân tộcthiểu số là củng cố và tăng cường đội ngũ cán bộ, công chức, hệ thống chính trị ở cácđịa bàn này Cần quan tâm bồi dưỡng đào tạo cán bộ, công chức, kết nạp đảng viên lànhững người dân tộc thiểu số và kết hợp nhiều lớp cán bộ có các độ tuổi khác nhau để
hỗ trợ và giúp nhau trong công việc, kết hợp giữa cán bộ địa phương và cán bộ nơikhác tăng cường cho địa bàn Trong Cuộc vận động Học tập và làm theo tấm gươngđạo đức Hồ Chí Minh hiện nay cần làm cho cán bộ, công chức, đảng viên, nhất là cán
bộ người dân tộc ý chí vươn lên và tinh thần hết lòng, hết sức phục vụ nhân dân là nhưthế nào? Từ việc thấm nhuần đạo đức Bác Hồ mà tự mình vươn lên trong công việc,tích cực phòng và chống quan liêu, lãng phí, tham nhũng trong việc xây dựng và thựchiện các đề án theo Chương trình 135 và chương trình hỗ trợ các huyện nghèo củaChính phủ
Phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại lễ khánh thành tượng đài "Bác Hồ với các dân tộc Tây Nguyên"
Hình ảnh Bác Hồ là điểm tựa sức mạnh tinh thần
của đồng bào Tây Nguyên
Đêm hội cồng chiêng của đồng bào Tây Nguyên tại buổi lễ Ảnh: Trí Dũng - TTXVN
Trang 8Hôm nay, chúng ta rất vui mừng họp mặt tại đây - tại thành phố Pleiku tươi đẹp của cao nguyên hùng vĩ - để dự lễ khánh thành công trình tượng đài
“Bác Hồ với các dân tộc Tây Nguyên”, một sự kiện có ý nghĩa chính trị - văn hóa
to lớn và sâu sắc Thay mặt lãnh đạo Đảng và Nhà nước, tôi xin gửi tới các vị đại biểu, các đồng chí và bà con nhân dân các dân tộc tỉnh Gia Lai và các tỉnh Tây Nguyên lời thăm hỏi ân cần và lời chúc mừng tốt đẹp nhất.
Chúng ta đều đã biết, sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh chưa có điều kiện đến thăm Tây Nguyên, nhưng từ trong sâu thẳm trái tim Người lúc nào cũng đau đáu một niềm thương nhớ, yêu quý đồng bào các dân tộc Tây Nguyên Và đối với đồng bào các dân tộc Tây Nguyên, Bác Hồ luôn luôn là vị Cha già muôn vàn kính yêu, là ngọn đuốc soi đường, chỉ lối để Tây Nguyên cùng cả nước vượt qua mọi gian khổ, khó khăn giành lại độc lập tự do và có được cuộc sống ấm no, hạnh phúc như hôm nay
Năm 1946, khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa mới ra đời, phải đương đầu với muôn vàn khó khăn, vận mệnh dân tộc ở vào tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”, trong bộn bề những lo toan cho sự nghiệp chống thù trong giặc ngoài, Bác Hồ vẫn dành thời gian và tình cảm viết thư gửi Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam họp tại Pleiku, ngày 19-4-1946 Người còn cử cán bộ trực tiếp mang thư đến tận Đại hội
Trong thư, Bác đã bày tỏ những tình cảm hết sức chân tình và sâu nặng của mình đối với Đại hội
Bác viết: “Hôm nay đồng bào khai hội, sum họp một nhà thật là vui vẻ Tiếc vì đường sá xa xôi, tôi không đến dự Đại hội được Tôi tuy xa nhưng lòng tôi và Chính phủ vẫn gần gũi đồng bào… Đồng bào Kinh hay Thổ, Mường hay Mán, JRai hay Ê
Đê, Sê Đăng hay Ba Na và các dân tộc thiểu số khác đều là anh em ruột thịt… Chúng
ta sống chết có nhau, sướng khổ cùng nhau, no đói giúp nhau… Sông có thể cạn, núi
có thể mòn, nhưng lòng đoàn kết của chúng ta không bao giờ giảm bớt Chúng ta quyết góp chung lực lượng để giữ vững quyền tự do, độc lập của chúng ta”
Khắc ghi lời dạy của Bác, suốt hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc, đồng bào Tây Nguyên luôn sát cánh cùng đồng bào cả nước một lòng một dạ theo Đảng, theo cách mạng Khắp núi rừng Tây Nguyên đã dấy lên các phong trào thi đua giết giặc cứu nước như phong trào xây dựng làng chiến đấu, góp lương nuôi bộ đội, tình nguyện nhập ngũ, đánh địch bằng hầm chông, bẫy đá… Cả đại ngàn Tây Nguyên
đã làm cho quân thù khiếp sợ Trong những ngày tháng đói cơm, lạt muối, buôn làng luôn phải di dời để tránh càn, bố phòng đánh địch, người Tây Nguyên vẫn luôn mang trong tim hình ảnh Bác Hồ như điểm tựa sức mạnh tinh thần, vượt qua mọi gian khổ, khó khăn, phòng đánh địch bảo vệ buôn làng
Được biết, hiện nay ở Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh Gia Lai và Kon Tum,vẫn đang lưu giữ một tượng Bác bằng đồng, cao 12,5cm, do đồng bào J’rai đúc thủ
Trang 9công từ những năm đầu của thập niên 60, thế kỷ trước, trong những năm tháng Mỹ - Diệm lê máy chém đi khắp miền Nam, hòng tiêu diệt những người cách mạng, những người cộng sản Bức tượng được truyền từ tay người ngã xuống cho thế hệ sau với lời căn dặn: “Đây là tượng Bác Hồ, các đồng chí hãy giữ lấy làm cách mạng, dù có phải
hy sinh cũng quyết giữ gìn” Cảm động biết bao tình dân với Bác, tình người Tây Nguyên một lòng sắt son với Bác Và chính đó cũng là một nguồn sức mạnh để đồng bào Tây Nguyên cùng cả nước hoàn thành sự nghiệp giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, và ngày nay đang tiến hành công cuộc đổi mới đi lên chủ nghĩa
xã hội, góp phần làm cho Tây Nguyên ngày càng phát triển, trở nên trù phú, đời sống của nhân dân không ngừng được cải thiện
Những tình cảm của Bác đối với đồng bào các dân tộc Tây Nguyên và tấm lòngcủa đồng bào các dân tộc Tây Nguyên đối với Bác thật là lớn lao, cao cả và sâu sắc
Từ cội nguồn tình cảm đó, từ niềm tin son sắt đối với Bác Hồ, với Đảng; Đảng bộ, quân và dân các dân tộc tỉnh Gia Lai mong muốn có một công trình tượng đài “Bác
Hồ với các dân tộc Tây Nguyên” được xây dựng tại Pleiku - nơi tổ chức Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam năm 1946
Thấu hiểu nguyện vọng, tình cảm và lòng mong mỏi của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên, năm 2008, Bộ Chính trị Trung ương Đảng đã đồng ý cho xây dựng tượng đài “Bác Hồ với các dân tộc Tây Nguyên” tại Gia Lai; và ngày 21-9-2010, Ban
Bí thư đã chọn duyệt mẫu tượng Bác Hồ, cùng phù điêu các dân tộc Tây Nguyên Sau hơn hai năm dồn hết tâm sức chuẩn bị và xây dựng, hôm nay, tại Quảng trường Đại Đoàn Kết của thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai, tượng đài “Bác Hồ với các dân tộc Tây Nguyên” được khánh thành Đây là công trình văn hóa có ý nghĩa lịch sử và nhân văn tiêu biểu của đồng bào các tỉnh Tây Nguyên, và là niềm vui chung của tất cả chúng ta
Trong ngày vui hôm nay, bên tượng đài Bác Hồ kính yêu, chúng ta tin tưởng rằng, với truyền thống đoàn kết, tự lực, tự cường, tỉnh Gia Lai và các tỉnh Tây
Nguyên nói chung sẽ tiếp tục vững bước tiến lên, đạt nhiều thành tựu và đóng góp to lớn hơn nữa cho sự nghiệp cách mạng của toàn Đảng và toàn dân tộc Tôi mong rằng, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Gia Lai sẽ làm tốt việc quản lý, giữ gìn và khai thác công trình tượng đài Bác một cách hiệu quả, góp phần giáo dục truyền thống cáchmạng của Đảng, của dân tộc, tấm gương vĩ đại của Bác Hồ, nhất là đối với các thế hệ trẻ, qua đó hun đúc lòng yêu nước và phát huy truyền thống cách mạng, tinh thần đại đoàn kết của Tây Nguyên bất khuất, của Việt Nam văn hiến và anh hùng
Chúng ta nguyện mãi mãi noi theo gương Bác, làm theo lời Bác, đi con đường Bác đã vạch ra, phấn đấu xây dựng một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, sánh vai với các nước bạn bè trên thế giới
Xin chúc các vị đại biểu, các vị khách quý cùng toàn thể đồng chí, đồng bào sức khỏe, hạnh phúc, đoàn kết và thắng lợi
Trang 10THƯ KÊU GỌI TỔNG KHỞI NGHĨA
Hỡi đồng bào yêu quý !
Bốn năm trước đây, tôi có thư kêu gọi đồng bào ta đoàn kết Vì có đoàn kết mới
có lực lượng, có lực lượng mới giành được ĐỘC LẬP, TỰ DO
Hiện nay quân đội Nhật đã tan dã, phong trào cứu quốc lan tràn khắp nước ViệtNam độc lập đồng minh (Việt Minh) có hàng chục triệu đội viên, gồm đủ các từng lớp
sĩ, nông, công, thương, binh, gồm đủ các dân tộc Việt, Thổ[1], Nùng, Mường, Mán[2].Trong Việt Minh đồng bào ta bắt tay nhau chặt chẽ, không phân biệt trai, gái, già, trẻ,lương, giáo, giàu, nghèo
Vừa đây Việt Minh lại triệu tập "Việt Nam quốc dân đại biểu đại hội", cử ra ỦYBAN DÂN TỘC GIẢI PHÓNG VIỆT NAM để lãnh đạo toàn quốc nhân dân kiênquyết đấu tranh kỳ cho nước được độc lập
Đó là một tiến bộ rất lớn trong lịch sử tranh đấu giải phóng của dân tộc ta từngót một thế kỷ nay
Đó là một điều khiến cho đồng bào ta phấn khởi và riêng tôi hết sức vui mừng
Nhưng chúng ta chưa thể cho thế là đủ Cuộc tranh đấu của chúng ta đương còngay go, dằng dai Không phải Nhật bại mà bỗng nhiên ta được giải phóng, tự do.Chúng ta vẫn phải ra sức phấn đấu Chỉ có đoàn kết, phấn đấu, nước ta mới được độclập
Việt Minh là cơ sở cho sự đoàn kết, phấn đấu của dân tộc ta trong lúc này Hãy
ra nhập Việt Minh, ủng hộ Việt Minh, làm cho Việt Minh rộng lớn mạnh mẽ
UỶ BAN DÂN TỘC GIẢI PHÓNG VIỆT NAM cũng như Chính phủ lâm thờicủa ta lúc này Hãy đoàn kết chung quanh nó, làm cho chính sách và mệnh lệnh của
nó được thi hành khắp nước
Như vậy thì Tổ quốc ta nhất định mau được độc lập, dân tộc ta nhất định mauđược tự do
Hỡi đồng bào yêu quý !
Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc ta đã đến Toàn quốc đồng bào hãy đứngdậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta
Trang 11Nhiều dân tộc bị áp bức trên thế giới đang ganh nhau tiến bước giành quyền độclập Chúng ta không thể chậm trễ.
Tiến lên ! Tiến lên ! Dưới lá cờ Việt Minh, đồng bào hãy dũng cảm tiến lên !
Tháng 8 năm 1945
HỒ CHÍ MINH (Hồ Chí Minh toàn tập,
NXB CTQG, Hà Nội, 2000, tập 3, tr.553-554)
THƯ GỬI ĐẠI HỘICÁC DÂN TỘC THIỂU SỐ MIỀN NAM TẠI PLÂYCU
Cùng các đồng bào dân tộc thiểu số,
Hôm nay đồng bào khai hội, sum họp một nhà thật là vui vẻ
Tiếc vì đường sá xa xôi, tôi không đến dự hội được Tôi tuy xa, nhưng lòng tôi
và Chính phủ vẫn gần gũi đồng bào
Đồng bào Kinh hay Thổ, Mường hay Mán, Gia Rai hay Ê Đê, Xê Đăng hay Ba
Na và các dân tộc thiểu số khác, đều là con cháu Việt Nam, đều là anh em ruột thịt.Chúng ta sống chết có nhau, sướng khổ cùng nhau, no đói giúp nhau
Trước kia chúng ta xa cách nhau, một là vì thiếu giây liên lạc, hai là vì có kẻxui giục để chia rẽ chúng ta
Ngày nay nước Việt Nam là nước chung của chúng ta Trong Quốc hội có đủđại biểu các dân tộc Chính phủ thì có "NHA DÂN TỘC THIỂU SỐ" để săn sóc chotất cả các đồng bào
Giang sơn và Chính phủ là giang sơn và Chính phủ chung của chúng ta Vậynên tất cả dân tộc chúng ta phải ĐOÀN KẾT chặt chẽ để giữ gìn nước non ta, để ủng
hộ Chính phủ ta
Chúng ta phải thương yêu nhau, phải kính trọng nhau, phải giúp đỡ nhau đểmưu hạnh phúc chung của chúng ta và con cháu chúng ta