Quản lý của chủ sở hữu nhà nước đối với doanh nghiệp do nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ ở việt nam

HӐC VIӊN CHÍNH TRӎ QUӔC GIA HӖ CHÍ MINH... HӐC VIӊN CHÍNH TRӎ QUӔC GIA HӖ CHÍ MINH... 1Jѭ ӡi FDPÿRDQ TRҪN XUÂN TÙNG... DANH SÁCH PHӒNG VҨN, XIN Ý KIӂN CHUYÊN GIA ..... Trong ti ng Anh c

HӐC VIӊN CHÍNH TRӎ QUӔC GIA HӖ CHÍ MINH

HӐC VIӊN CHÍNH TRӎ QUӔC GIA HӖ CHÍ MINH

LӠ,&$0Ĉ2$1

Ngu n g c s li u rõ ràng và k t qu u tra c a tác gi ph n ánh trung th c Tác

gi hoàn toàn ch u trách nhi m v công trình khoa h c này./

1Jѭ ӡi FDPÿRDQ

TRҪN XUÂN TÙNG

MӨC LӨC

0ӢĈҪ8 1

&KѭѫQJ 1Ĉ ӄ TÀI 8

1.1 Nh ng nghiên c c có liên quan 8

1.2 Nh ng nghiên c c có liên quan 12

1.3 Nh ng v c n ti p t c nghiên c u trong lu n án 23

&KѭѫQJ &Ѫ6 Ӣ LÝ LUҰN VÀ KINH NGHIӊM Vӄ QUҦN LÝ CӪA CHӪ SӢ HӲ8 1+¬ 1Ѭ Ӟ& Ĉ ӔI VӞI DOANH NGHIӊ3 '2 1+¬ 1Ѭ ӞC NҲM GIӲ 100% VӔ1Ĉ, ӄU Lӊ 25

2.1 lý lu n v doanh nghi c n m gi 100% v u l 25

2.2 Lý lu n v qu n lý c a ch s h i v i doanh nghi p do c n m gi 100% v u l 36

2.3 N i dung qu n lý c a ch s h i v i doanh nghi p do c n m gi 100% v u l 40

2.4 Nh ng y u t n qu n lý c a ch s h u N i v i doanh nghi p do N c n m gi 100% v u l 46

2.5 P n lý c a ch s h u N c i v i doanh nghi p do N c n m gi 100% v u l 54

2.6 Kinh nghi m qu n lý c a ch s h i v i doanh nghi p do N c n m gi 100% v u l m t s qu c gia và bài h c cho Vi t Nam 60

&KѭѫQJ  THӴC TRҤNG QUҦN LÝ CӪA CHӪ SӢ HӲ8 1+¬ 1Ѭ Ӟ& Ĉ ӔI VӞI DOANH NGHIӊ3 '2 1+¬ 1Ѭ ӞC NҲM GIӲ 100% VӔ1 Ĉ, ӄU Lӊ Ӣ VIӊT NAM 79

3.1 Khái quát th c tr ng ho ng c a doanh nghi p do N c n m gi 100% v u l Vi t Nam 79

3.2 Th c tr ng qu n lý c a ch s h i v i doanh nghi p do N c n m gi 100% v u l Vi t Nam 86

3.3 ánh giá qu n lý c a ch s h i v i doanh nghi p do N c n m gi 100% v u l 128

&KѭѫQJ 3+ѬѪ1*+Ѭ ӞNG VÀ GIҦI PHÁP HOÀN THIӊN QUҦN LÝ CӪA CHӪ SӢ HӲU 1+¬1Ѭ Ӟ&Ĉ ӔI VӞI DOANH NGHIӊ3'21+¬1Ѭ ӞC NҲM GIӲ 100% VӔ1Ĉ, ӄU Lӊ 135

4.1 ánh giá b i c nh th i gian t i n vi c hoàn thi n qu n lý c a ch s h u N i v i doanh nghi c n m gi 100% v u l Vi t Nam 135

4.2 Q ng hoàn thi n qu n lý c a ch s h u Nhà i v i doanh nghi p do N c n m gi 100% v u l 138

4.3 Gi i pháp hoàn thi n qu n lý c a ch s h u N i v i doanh nghi p do N c n m gi 100% v u l 144

KӂT LUҰN 170

DANH MӨ&&È&&Ð1*75Î1+Ĉ­&Ð1*% Ӕ CӪA TÁC GIҦ LIÊN QUAN ĈӂN LUҰN ÁN 172

DANH MӨC TÀI LIӊU THAM KHҦO 173

PHӨ LӨC 180

Phө lөc 1 DANH MӨC 9Ă1 % ҦN QUY PHҤM PHÁP LUҰ7 ĈѬ ӦC BAN HÀNH THӴC HIӊN NGHӎ Ĉӎ NH SӔ 1Ĉ -CP 180

PHӨ LӨC 2 MҮU PHIӂ8 Ĉ, ӄU TRA, KHҦO SÁT PHӨC VӨ NGHIÊN CӬU LUҰN ÁN 184

Phөc lөc 3 DANH SÁCH PHӒNG VҨN, XIN Ý KIӂN CHUYÊN GIA 207

:

DANH MӨC CÁC BҦNG

Trang

qu n lý c i v c n m gi 39

B t qu công vi i v i H ng qu n tr 59

B ng 3.1 S c n m gi n 2012 - 2018 79

B ng 3.2 T ng tài s n c c n m gi 80

B ng 3.3 V n CSH c c n m gi 81

B ng 3.4 Doanh thu c c n m gi ng) 82

B ng 3.5 L i nhu c thu c a DN 100% v c (t ng) 83

B ng 3.6 T su t l i nhu n c ng có k t qu kinh doanh phân theo lo i hình DN (%) 84

B ng 3.7 Thu n c c a các DN 100% v c 85

B ng 3.8 Tr l i c a cán b qu m phù h p c a mô hình th c hi n ch i di c t i các DNNN 89

B ng 3.9 M phù h p c a vi c phân công, phân c p th c hi n ch i di i v i DNNN 96

B ng 3.10 S c n m gi -2017 100

B c Chính ph phê duy t, ban u l 103

B h giá c a cán b qu n lý v chi c, k ho ch SXKD, k ho n c a DNNN 112

B ng 3 13 H s m a i qu n lý Công ty chuyên trách 116

B ng 3.14 M c ti nh Qu ti i qu n lý công ty chuyên trách 117

DANH MӨ&6ѪĈ Ӗ, BIӆ8Ĉ Ӗ, HӜP

Trang

m cân b ng 60

2.2 Mô hình th c hi n ch c Trung Qu c 63

2.3 Mô hình th c hi n ch i các DNNN Hàn Qu c 67

t ch c c a B DNNN Indonesia 72

3.1 Mô hình th c hi n ch c theo Ngh nh -CP 87

3.2 Mô hình th c hi n ch i di c khi thành l p y ban qu n lý v n nhà c t i doanh nghi p 92

Bi 3.1 T su t l i nhu n c a các DN theo s h u t 2010 2017 83

Bi 3.2 T su t l i nhu n c a các DN có v c t 2010 - 2017 84

H p 1 Công tác th nh b u, thoái v n và i v B 105

H p 2 Th c tr ng giám sát tài chính t t may 126

l ( ) Vi t Nam trong tình hình m i

góp quan tr ng vào s phát tri n kinh t - xã h i (KT-XH) c vai trò

ch o trong n n kinh t Tuy nhiên, th i gian qua cho th y khu v c này còn nhi u

ng, qu n lý thi u chuyên nghi p, hi u qu th p, tình tr n

m i m nh m khu v c kinh t c trong th i gian t i

i m i doanh nghi c (DNNN) t trong nh ng

tr ng tâm là chú tr ng gi i quy t t t v u l i DNNN [20]

ra bài h c cho Vi t Nam

DN c n m gi 100% Vi t Nam Các DN này bao g m: các Công

ty m c a , TCT c, công ty m trong mô hình công ty m - công ty con,

- V n i dung: (1) Lu n án ch nghiên c u qu n lý c a CSH n i v i

ch n, lu n án không nghiên c u qu n lý hành chính c a Nhà

i v i DN; (2) Nghiên c u qu n lý c i v i DN t c là

i di n trong các DNNN, còn c p cu i cùng là toàn dân

(1) (2)

kh o sát th c ti n t i m t s B ngành,

i di n CSH và m t s DN 100% v c ( , TCT c)

Nghiên c c ti n hành b ng cách thu th p d li u t nhi u ngu n khác nhau, k t h p d li u th c p và p

+ D li u th c c thu th p, t ng h p t d li u c a t ng c c

th ng kê; các nghiên c u, tài li u v ho ng qu n lý c i v i

&iFFѫTXDQ

ÿҥi diӋ n CSH 1KjQѭ ӟc

1Jѭ ӡLÿ ҥi diӋ n

&6+1KjQѭ ӟc

DN 100% vӕ n QKjQѭ ӟc

Ngoài ph n m u, k t lu n, n i dung chính c a lu n án c trình bày

- ng quan tình hình nghiên c tài

nghiên c c ngoài và nh ng nghiên c c có liên quan

1.1.1 Nghiên cӭu vӅ doanh nghiӋ S QKj Qѭ ӟc và doanh nghiӋ p do nhà

Qѭ ӟc nҳm giӳ 100% vӕQÿL Ӆ u lӋ

Các nghiên c u, tài li u t c ngoài v u kh nh DNNN là

c n m quy n ki m soát, chi ph i Ph n l n cho r ng quy n ki m soát, chi ph i c c do s h ph n v n c a DN World

y ví d Hàn Qu c, DN công là DN có toàn b ngu n v n ho c

t n a ngu n v c nh n t Chính ph (ho c 30% và quy n chi ph i chính) Các nghiên c u, tài li ng d n s 80/273 (European Union), World Bank (1999), C ng Kinh t Châu Âu (EEC) và Vi n Hàn lâm v Qu n

lý hành chính (M ), (Spullber Nicolas (1997), (Rees Ray, 1989), OECD (2005)

SQKjQѭ ӟc

- Lý thuy t quy n s h c phát tri n b i Eirik G Furuboth & Svetozar Pejovich (1972) [49] c Eugenne F Fama & Michael C Jensen (1983) [48], Oliver Hart & John Moore (1990) [64] Lý thuy t quy n s h p

u tiên c a nó Theo lý thuy t này, m t quy n s h u trên m t tài s c xác

nh trên 3 thu c tính sau: (1) Quy n s d ng tài s n này; (2) Quy c thu

nh p t tài s n này; (3) Quy n chuy ng cho m i th ba T c a

lý thuy t s h i m i qu n tr ng t i nh ng giá tr sau: (i) Tính công

b ng - m b i x công b ng v i m i c i trình - m b o s giám sát có hi u qu t phía m b o có trách nhi m gi i trình c a

u công khai m t cách k p th i, chính xác; (iv) Tính trách nhi m

- m b u có trách nhi m h p tác tích c c trong vi c phát triên công ty

- ng d n c a OECD (2005) v qu n tr công ty trong DNNN [65]

vai trò CSH có hi u bi t và tích c c, xây d ng chính sách s h u rõ ràng và nh t

m b o vi c qu n tr c th c hi n m t cách minh b ch và có trách nhi m v i m chuyên nghi p và hi u qu c n thi t C th ng d n v v

(A) Chính ph ph i xây d ng và ban hành chính sách s h nh rõ

m c tiêu chung c a s h c, vai trò c a N c trong qu n tr DNNN và cách th c N c s th c thi chính sách s h u c a mình

(B) Chính ph không c n tham gia vào công vi c qu n lý hàng ngày c a

ra

c c a DNNN th c hi n trách nhi m c a mình và tôn tr ng quy n t ch c a h

(D) Vi c th c thi quy n s h u c nh rõ ràng trong qu n tr

u này có th c th c hi n thông qua thành l p m u ph i,

Su t (UBNS) UBNS c thi t k tr thành m t y ban nghiên c c l p và

n cho Chính ph v các v liên quan Các ch a UBNS có liên

n c ng bao g m: (1) i u tra các khi u n n

c ng v các DNNN và các ho ng kinh doanh; (2) Báo cáo, tham

ng trong các v công nghi t; và (3) Nghiên

c u các v liên qu n ngành công nghi p, phát tri n công nghi

c là CSH

- m b o s d ng v n hi u qu là m c tiêu quan tr ng nh t c a c a CSH

v n CSH (ROE) R t nhi u công trình nghiên c u trên th gi m

g m các nghiên c u m i quan h gi n c a DN

v i hi u qu s d ng v n Trong nhóm này, các nhân t quy n hi u qu s

c, và th i gian ho ng c a công ty V nhân t quy mô công ty, các nghiên

c u c a Zeitun và Tian (2007) [74], Abbasali et al (2012) [40] ng minh m i liên quan thu n chi ng kê gi l n c a t ng tài s n và kh

i c a DN Các nhân t c u trúc v c th hi n trong các k t qu nghiên c u c a Fosberg và Ghosh [51], Zeitun và Tian [74], Mramor và Crnigoj [4] [63] hay Abbasali et al [40] Các tác gi u cho th y h s n có ng tiêu

nghiên c u c a Gumbau-Albert và Maudos [54] n s suy gi m hi u qu

c u v th i gian ho ng (tu i c a công ty) các nghiên c nh ng k t qu

ng nh t Nghiên c u c a Boyan Jovanovic [45] , Ericson và Pakes [4741]

cho r ng cho m i quan h ng bi n gi a tu i c a m t công ty và hi u qu ho t

ng c a nó, tuy nhiên nghiên c u c a Leonard-Barton [59], Agarwal và Gort [39]

ho ng c a DN Các nghiên c u tìm hi u c u trúc ban qu n tr bao g m: s

ng thành viên ban qu n tr và s tách bi t gi a vai trò i v i hi u

qu ho ng c a công ty Nhìn chung các k t qu nghiên c u cho th y s ng thành viên ban qu n tr càng nh thì k t qu ho ng c a công ty càng cao (k t

qu nghiên c u c a Andres, Azofra và Lospez [41]; Mak và Yuanto [61]; Liao,

2010 [60]

Tóm l i, các nghiên c u v hi u qu s d ng v n c a các công ty cho th y có

(agent) hay qu c y quy c thuê) c a CSH ngu n l c và

c trao m t s quy n hành nh nh v i ngu n l c c ph c v l i ích

i di n có th ng vì l i ích c a CSH mà vì b n thân h i) Nguyên nhân là do có s tách bi t gi a quy n s h u và quy u

o ra thông tin không cân x ng (asymestric information), i di n có thông tin nên d a vi c giám sát các

ng [28] Tác gi cho r ng trung tâm c a t t c các khái ni u nh n

ch nh CPH DNNN là m t hình th c chuy n d n quy n s h u tài s c cho

ng Tr ng i l n nh t c a quá trình này là tâm lý i

v i DNNN và tài s n c c Tâm lý này phát sinh t m t nguyên t c

Tuy nhiên, nguyên t c v s h u không ph u b ng ch ng th c ti n v các DN liên doanh c

ta và trên th gi i minh ch ng cho th c t trên Nguyên nhân d n tình tr ng

và hành pháp các c p) m và ph tách

b ch gi a hai ch ng này trong t ch c b máy công quy n Các cán b trong

c th c hi ng th i c hai lo i công v c h i

y quy n và phân c p c theo chi u ngang l n chi u d c

v n và tài s c t i các DN thu c B i

h i v i lo i DNNN do B , U ban nhân dân c p t nh quy nh thành l p (giai

n 2000-2003 sau khi gi i th T ng c c qu n lý v n và tài s c t i các

n nay theo Lu t DNNN 2003 và Lu t DN 2005) Cho dù có nh u ch nh

ho t lõi c a nh ng mô hình này v n là không có s phân tách

i v i DNNN, tuy nhiên các nghiên c a trên t ng h p kinh nghi m c a các mô hình c a m t s qu c gia trên th gi c, Hàn Qu c, Australia, Newzealand, Singapore, Indonesia và m t s qu c vào th c ti n

- Nh ng nghiên c u c a CIEM, Nguy t

s nghiên c u khái quát ti i m c th c hi n ch c

t ch c và nhân s ; Các quy nh v ng phát tri n SXKD; Các quy n

v c qu n lý v n và tài s c; Các quy n ki m tra, giám sát k t qu

thông qua SCIC

tham gia th c hi n quy i di n CSH Nh i m i n

các B ngành, UBND t a các kinh t , TCT c t p trung

s p x i m i DNNN do mình qu n lý ng c i t DNNN là

chuyên môn hóa, m hi u qu , thu hút thêm v a các thành ph n kinh t khác, t o ra s bi i v ch t trong t ch c qu n tr DN

+ Ph m Quang Trung và ng [36] Tác gi t s quan

c h t ph i là m t t ch c kinh doanh có quy n h ng

so v i các DN khác, ho ng và c nh tranh theo CCTT; : Hoàn thi n mô

ng kinh t , Ph m Th Anh và c ng s [1] xu t b n khuy n ngh : ,

nh rõ l i m c tiêu cung c p hàng hóa, d ch v công c gi m không ch s ng DNNN mà c t tr ng DNNN trong n n kinh t ; , c i

c i cách h th ng trách nhi m và khuy n khích trong vi c qu n tr DNNN theo

minh b ch thông tin

+ QLNN, Tr n H u Nam [25] cho r quá trình tái c u trúc

TCT c, c n t p trung th c hi n thành công m t s gi

Ti p t i m i lu t DNNN vào môi

ng h p tác và c ng v i các DN khác; (2) Gi m t can thi p hành chính vào ho ng c a th ng và DN b ng vi c xây d ng Lu u

c Lu t qu n lý v c; (3) Kh nh các tiêu chí

u qu ho ng c a DNNN; (4) Nâng cao ch ng công tác qu n tr n i b DNNN b ng vi nh khung cho m t h

CPH, k c CPH hoàn toàn TCT, thu h p t tr ng và gi m s ng DN do Nhà

c n m gi c ph n chi ph i, ch duy trì DN 100% v c trong nh ng ngành c c quy n, có v trí then ch t trong n n kinh t

+ n tái c u trúc DNNN Vi t Nam, Nguy n M nh Quân

hi n ch i di c v i di n theo u quy n là quan h

b ch trong th c hi n ch i di c; (6) Thi t l p h th ng thông tin, d li u v DNNN và xây d t o n n t ng cho vi c th c hi n

+ tài nghiên c u c a CIEM [6] khuy n ngh c n s i m n

ch ng ho ng SXKD, t ch v tài chính, gi m s can thi p c

c trong quá trình ho ng giám sát thông qua ki m

c l p, tiêu chu n c i di n CSH, tách bi t ch n lý kinh

m t s c ngành ngh không c n thi t n m gi Tuy nhiên, nghiên c

c n i dung b n ch t c a lý thuy t và th c ti c mô hình

qu n lý v n áp d ng t i Vi t Nam

gi n Có th ti p c n v này t ch n lý DN Phân quy n

vi c ra quy nh và th c thi các quy nh thu c các ch nh, t ch c,

l i và tham gia tích c c vào vi c th c hi n ch m soát ho ng c a DNNN

+ Nguy n Cúc [11] ng vai trò giám sát trong

sát c i v i DNNN

+ Tr n Kim Hào và Nguy n Th Nguy t [21] cho r ng c n th c hi n các gi i

tách b ch vai trò qu n lý và s h u DNNN phù h p v i th c tr ng

n d n sang mô hình t p trung; (2) C n chú tr ng công tác qu n tr DN, qu n lý c c; (3) C n hoàn thi giám sát t phía

QLNN hi u qu và hi u l c; (4) C n c i thi n th ch , chính sách t ng b DNNN nâng cao tính t ch , t ch u trách nhi m v hi u qu y m nh s p x p DN

công khai và minh b ch hóa thông tin DNNN ít nh t theo các

i v i công ty niêm y t trên th ng ch ng khoán

+ Ph m Quang Trung và ng [36], xu t gi i pháp và ki n ngh phát tri n và hoàn thi Vi t Nam v i nh ng n i dung :

d ng h th ng ch u qu i v

(4) Hoàn thi giám sát tà i v

+ Theo Ngô Quang Minh [24], Ho ng c a các DNNN

t p trung vào ho ng c a các và các TCTNN, các DNNN còn l i r t ít và quy

mô nh N u gi i quy c s y u kém c a các và TCTNN, thì

v n v DNNN s c gi i quy t nâng cao hi u qu ho ng, nâng

c c nh tranh c a các , TCTNN c n t p trung vào m t s v sau: (1) Không nên g i là DNNN mà nên g i là DN có v c (v i các t l v n

c khác nhau) xóa h n s phân bi t DNNN v i các lo i DN khác; (2) C n

nh n th c l c c n c n c a ng; (3) C c bi ki m soát ho ng c a các và các TCTNN m c a t ch c và cá nhân v c này; (4) Nhà

c kiên quy tr các , TCTNN i d ng bao c p ho c b o

h ; (5) Ti p t c chuy i s h u, nh ph m vi và tiêu chí c th

i v i các DN 100% v c chi m c ph n chi ph i; (6) Xây

d ng các liên k t kinh t , k thu t gi a các DNNN v i các DN thu c m i thành

ph n kinh t nh m phát huy s c m nh, khai thác l i th , kh c ph c y u kém trong

h i nh p kinh t qu c t , nâng cao s c c nh tranh; (7) Xây d ng chi c kinh

th c hi n [5], qu n tr t i DNNN Vi t Nam t - 2005 K t

qu nghiên c u cho r ng: công tác qu n lý v c còn l ng l o, thi u trách

+ Trong nghiên c a CIEM [7] c n khía c nh DNNN m c dù

n ho ng theo mô hình công ty TNHH 1TV, tuy nhiên v ch

thành y u t c u thành c a qu n tr công ty TNHH 1TV do h n ch v c, trách nhi u ki n ho CTCT/Ch t ch và các thành viên

t n t i trong th c t là thành

ph n KSV ch y u v i c a công ty và do công ty tr

+ Ngô Kim Thanh [34], xu t v công tác qu n tr DN nh y

m b o quá trình tái c u trúc DNNN thành công Nh ng v qu n tr quan

+ H th c nh ng v lý lu n v DNNN và qu n lý c a CSH nhà

quy n c a CSH n c và nghiên c u v các mô hình qu n lý c a CSH n c

v qu n lý DNNN và rút ra m t s bài h c có th ng d ng cho Vi t Nam

vi c phân tích, ánh giá ng c a các nhân t n hi u qu qu

khung pháp lý, mô hình qu n lý và n i dung qu n lý

- Nghiên c xu t nh ng gi hoàn thi n qu n lý c a CSH nhà

i, phù h p v i thông l qu c t và các cam k t h i nh p

Trong ti ng Anh có r t nhi u thu t ng ch

Government-owned Corporation, State-owned Company, State-owned Entity, State Enterprise, Publicly owned Corporation, Government Business Enterprise, Government Enterprise, Government Invested Enterprise, Commercial Government

Trong các n n kinh t , t n t i m t khu v c/lo i hình t ch c kinh t c

bi t v i tên g i DN Công h u (Public Enterprise PE) C ng Kinh t Châu

và DN công h u:

[67]

n t i h u h t các qu c gia trên th gi n nay

ng nh t mang tính toàn c u v lo i hình DN này Khái ni m

c nhi u nghiên c c n trong th i gian qua

Theo Mai Công Quy n [29], trong th i k phát tri u c a mô hình

p không thu c lo i hình DN này

các khái ni m liên quan và s i v v trí ch a KTTT, Nguy n M

Doanh nghi c là m t t ch c kinh t t quy t thu c quy n s h u

doanh ch là công c i di n quy n s h u xã h i,

có th th c hi n nh ng m i r ng l n

1995, l u tiên khái ni c Lu t do Qu c h i ban hành

lo i là: công ty TNHH 1 c n m gi

s h u 200 Lu t Dân s 2015 v th c hi n quy n s h u

s h u v i tài s nh c a pháp lu t v doanh nghi p, qu n lý, s d ng

v c mà ch t p trung vào nh c then ch t c a n n kinh t ng,

vi n thông, hàng không (ví d n thông Vi t Nam, T p

n l c Vi t Nam ) DNNN ho ng trong nh ng ngành ngh quan tr ng

ki m l i nhu n, các DNNN thành m t công c th c hi u ti

n n kinh t c c, ng và gi i quy t nh ng v xã h i

Doanh nghi nh

Do DNNN

các giao d ch, ch u trách nhi m riêng b ng tài s n c a doanh nghi p (bao g m tài

s n hình thành t ngu n v n ngân sách Nhà c, nh ng kho n h tr , tài s n hình thành trong quá trình doanh nghi p s n xu t, kinh doanh, ) và ho ng theo s

u ti t c a n n kinh t th ng, ch ng b i nh ng quy Lu t C nh tranh, không ph thu c vào nh ng m nh l nh hành chính c c

c hi n các giao d ch DNNN ch u trách nhi m v tài chính và các kho n n phát sinh trong ho ng kinh doanh b ng toàn b tài s n thu c s h u c

c th hi n trên nh ng n i dung sau:

- Theo lý thuy t h c v phúc l i, Tulkens, Nelson, và Shepherd (1976) ch ra

có 2 nhóm lý l kinh t ng h s hình thành DNNN: hi u qu kinh t và m c tiêu

xã h i Theo nhóm lý l hi u qu kinh t , s t n t i c a DNNN là c n thi hi u

ch nh các khi m khuy t c a th c quy n t nhiên, tính kém

di n c a các hi u ng ngo i hi o m i công ngh , và tính b ng c a

th ng Theo nhóm lý l m c tiêu xã h i, s v ng c a th ng khi n cho

kinh t Vi c hình thành DNNN s c d dàng h tr nh ng b

ph n thi t thòi này thông qua các chính sách tr giá, ch ng h n tr c p giáo d c hay

y t qua h th ng công và b nh vi n công

- Theo khung lý thuy t c a kinh t h c th ch m i (NIEs) c xây d ng

b i các nhà kinh t n i ti , Williamson và North Khác v i kinh t h c

vi mô chính th n gi i quy t v phân b ngu n l c

hi u qu Vì th khi ng d ng phân tích cho khu v t v n

v vai trò c t công c hi u ch nh các sai l ch/th t b i c a

nh ng c u trúc qu n ch (governance ràng bu c các giao

d ch di n ra gi a các ch th xác l c v trí c a DNNN trong n n kinh t , các nhà kinh t h c th ch t câu h i: m t d ch v c cung

ng b ng c u trúc qu n ch nào s cho chi phí giao d ch th u trúc

c n vai trò c a DNNN cho r ng: b t ch p nh ng tranh lu n v hi u qu ho t

ng, kinh doanh và c nh tranh, các DNNN v n t i ho ng khách quan trong h u h t các n n kinh t nhi c, k c c công nghi p phát tri n, DNNN v n chi m m t t l quan tr ng trong GDP, l ng và v n

ng ch y u ho ng trong các ngành cung c p d ch v công c ng và

h t ng quan tr ng trong n n kinh t qu ng ngành có tác

c; th i gian thu h i v n ch m, h s r i ro cao,

n tham gia

- Theo lý lu n c a Ch Lênin, Kinh t c là thành ph n kinh t d a trên ch s h u công c ng (công h u) v u s n xu t (s h u

toàn dân và s h c) Kinh t c bao g m các DNNN, các qu d

tr qu c gia, các qu b o hi c và các tài s n thu c s h u c có

trong n n kinh t , là l ng v t ch t quan tr ng và là công c nh

u ti n kinh t ph n quan tr ng nh t c a kinh t , gi v trí then ch t; ph u trong vi c ng d ng ti n b khoa h c và

và các s n ph m d ch v thi t y u cho xã h i mà th m b o cung

ng nh m duy trì phúc l i chung cho xã h i;

CSH (principals) là ch c a các ngu n l i di n (Agent) hay

ngu n l c trao m t s quy n hành nh i v i ngu n l c c

ph c v l i ích c a CSH

Ví d , trong các DN, các , qu c y

và các c ng (Principals) Trong Chính ph n l c c a nhà

c, các chính khách, quan ch c chính ph , quan tòa hay nh c c tri,

c nh m ph c v l i ích c a c tri hay cô c h

u 164 Lu t Dân s 2005, Quy n s h u bao g m quy n

pháp lu t; CSH là cá nhân, pháp nhân, ch th 3 quy n là quy n chi m

h u, quy n s d ng và quy t tài s n [30] Theo cách hi

Nguyên nhân c a hi ng trên là do có s tách bi t gi a quy n s h u và

i di ng theo nhi m v c giao là vì l i ích c a nh i khác thì h s c ng l c phù h ng k t h p m t s l i ích

t ch t, tinh th n ho c b b t bu c th c hi n trách nhi m, nhi m v c y

ng v i nhi u quy n t ch , nhi ng l c v t ch t và tinh th n thì