Thiết kế một số sản phẩm mộc loại bàn mô phỏng theo các mẫu bàn áp tường mặt gập và bàn viết được lựa chọn

Từ xưa đến nay đồ mộc luôn là những vật dụng gắn liền với đời sống thường ngày của mỗi chúng ta là một trong những nhu cầu thiết thực của con người như giường để ngủ, ghế để ngồi, bàn để

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP KHOA CHẾ BIẾN LÂM SẢN

====  ====

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

THIẾT KẾ MỘT SỐ SẢN PHẨM MỘC LOẠI BÀN MÔ PHỎNG THEO CÁC MẪU BÀN ÁP TƯỜNG MẶT GẬP VÀ BÀN VIẾT ĐƯỢC

Khóa học : 2006 - 2010

Hà Nội - 2010

đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu tại trường

Đặc biệt tôi xin bày tỏ long biết ơn sâu sắc tới thầy giáo TS Võ Thành Minh đã trực tiếp hướng dẫn tôi thực hiện khoá luận này

Vũ Văn Thiện

LỜI NÓI ĐẦU

Ngày nay cùng với sự phát triển của nền kinh tế, đời sống ngày càng được nâng cao cả về mặt vật chất lẫn tinh thần Cuộc sống luôn vận động và phát triển không ngừng, đồng thời con người là trung tâm của mọi sự vận động và phát triển

đó Khi cuộc sống của con người ngày càng vận động và phát triển thì đòi hỏi những vật dụng và tiện nghi xung quanh chúng ta cũng phải được đổi mới Từ xưa đến nay đồ mộc luôn là những vật dụng gắn liền với đời sống thường ngày của mỗi chúng ta là một trong những nhu cầu thiết thực của con người như giường để ngủ, ghế để ngồi, bàn để làm việc ăn uống…

Các sản phẩm mới liên tục được ra đời và theo thời gian những vật dụng này cũng có sự đổi mới không ngừng cả về kiẻu dáng và chất liệu Điều đó đã góp phần không nhỏ vào việc hoàn thiện và làm đẹp cho cuộc sống chúng ta

Nhu cầu về đồ mộc ngày càng lớn và đồ mộc có chất lượng cao ngày càng được nhièu người quan tâm Để phù hợp với phát triển xã hội, phù hợp với nhận thức và nhu cầu của con người thì đã có nhiều sản phẩm mộc được ra đời có tính chất đa dạng về chức năng, cấu tạo, chất liệu, kiểu cách… và đạt được những thành tựu nhất định

Đồ mộc gia đình càng phong phú về chủng loại cũng như chất lượng Đồ mộc loại bàn là loại vật dụng được sử dụng nhiều trong mỗi gia đình Nó phục vụ con người ở nhiều phương diện khác nhau trong đời sống của con người Các sản phẩm bàn ra đời đáp ứng được các chức năng khác nhau, tuỳ vào từng điều kiện

cụ thể mà sử dụng nó cho hợp lý như: bàn dùng để ăn, bàn dùng để uống nước, bàn dùng để học tập và nghiên cứu…Các loại bàn không chỉ đơn giản ở kết cấu và hình thức bình thường mà còn có sự đa dạng về kết cấu, hình thức, thoả mãn các chức năng riêng của nó Về công năng, nhóm bàn viết, là một trong số những sản phẩm thuộc loại bàn dùng cho nội thất gia đình thường được dùng rất nhiều, vì trong gia đình nhu cầu về đọc sách và học tập luôn cần thiết Thêm đó là tính công năng và hình thức mà loại bàn đó đáp ứng được Về tạo dáng và kết cấu rất đa

dạng Có nhiều loại bàn có kết cấu đơn giản nhưng có ý nghĩa lớn về mặt công năng phụ trợ

Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, được sự giúp đỡ của thầy giáo T.S Võ Thành Minh, sự phân công của khoa Chế biến Lâm sản tôi thực hiện đề tài khoá

luận với tên đề tài: “ Thiết kế một số sản phẩm mộc loại bàn mô phỏng theo các

mẫu bàn áp tường mặt gập và bàn viết được lựa chọn ”.Sản phẩm được thiết kế

mang tính mô phỏng theo mô hình đã có trên cơ sở thông tin hình ảnh

Đề tài khoá luận đã hoàn thành với những kết quả được trình bày trong bản khoá luận tốt nghiệp này Mặc dù đã hết sức cố gắng, nhưng do kiến thức còn nhiều hạn chế nên không tránh khỏi những thiếu sót Kính mong nhận được sự góp ý, chỉ bảo của các thầy cô giáo để đề tài này được hoàn thiện hơn

Chương 1

NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG 1.1 Mục tiêu nghiên cứu khoá luận

Thiết kế hai sản phẩm mộc theo phương pháp thiết kế mô phỏng:

(1) Thiết kế sản phẩm mộc loại bàn viết theo mô hình được chọn

(2) Thiết kế sản phẩm mộc thuộc loại bàn áp tường mặt gập theo mô hình được chọn

1.2 Nội dung nghiên cứu khoá luận

(1) Cơ sở lý luận về sản phẩm mộc

(2) Tìm hiểu các mô hình sản phẩm mộc thiết kế cơ sở thực tiễn

(3) Nghiên cứu thiết kế các sản phẩm mộc mô phỏng theo các mô hình đã lựa chọn

1.3 Phương pháp nghiên cứu

(1) Nội dung về cơ sở lý luận được thực hiện theo phương pháp thư viện – Tham khảo tài liệu, chủ yếu là giáo trình, bài giảng, các bài khoá luận của các khoá trên và một số tài liệu tham khảo khác tại thư viện

(2) Tìm hiểu thông tin mô hình sản phẩm, qua các nguồn tài liệu, thông tin Internet và thực tế trên thị trường

(3) Thiết kế trên cơ sở khoa học và kinh nghiệm thực té, mô phỏng thiết kế theo mô hình

(4) Phương pháp đồ hoạ vi tính, là phương pháp kết hợp ý tưởng và thể hiện ý

đồ thiết kế một cách chính xác và chân thực nhất thống qua các phần mềm đồ họa tiên tiến, hiện đại : Autocad, 3DsMax, Photoshop Cà biểu diễn bản vẽ; nội dung các phụ đề

1.4 Phạm vi của đề tài

Hoàn thành thiết kế ở mức độ biểu đạt thiết kế bằng bản vẽ và đánh giá kết quả, chưa qua bước chế thử sản phẩm mẫu

Chương 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SẢN PHẨM MỘC 2.1.Tổng quan vè thiết kế sản phẩm mộc

2.1.1 Khái niệm về sản phẩm mộc và thiết kế sản phẩm mộc

gỗ hoặc vật liệu chất gỗ Từ xa xưa con người đã lợi dụng gỗ tự nhiên để tạo ra các công cụ lao động và săn bắt, các giai đoạn phát triển văn minh vật chât của xã hội loài người luôn ngày một hoàn thiện mối quan hệ mật thiết với gỗ, mở rộng phạm vi sử dụng và phương pháp sản xuất đồ mộc trong kiến trúc, sinh hoạt, kĩ thuật và nghệ thuật Ngày nay sản phẩm mộc được hiểu rộng hơn, nó là đồ gia dụng theo nghĩa rộng

và vẽ thể hiện kế hoạch của ý tưởng đó để làm ra sản phẩm mộc

2.1.2 Phân loại sản phẩm mộc

Sản phẩm mộc rất phong phú và đa dạng Vì vậy các cách phân loại sản phẩm mộc cũng rất phong phú Để phân loại sản phẩm mộc ta cần dựa vào các điểm khác nhau cho phù hợp với yêu cầu nghiên cứu, phát triển cũng như tổ chức sản xuất của xã hội Chúng ta có thể phân loại sản phẩm mộc theo những phương diện sau:

a Phân loại theo vật liệu chính:

Do đặc thù của nguyên liệu, sản phẩm mộc có thể được phân thành sản phẩm mộc gỗ tự nhiên, mộc ván nhân tạo, sản phẩm mộc song mây tre đan

(1) Sản phẩm mộc gỗ tự nhiên: là sản phẩm mộc mà nguyên liệu chủ yếu là

gỗ tự nhiên ( tỉ lệ gỗ tự nhiên trong sản phẩm chiếm phần lớn, các vật liệu khác ngoài gỗ chiếm tỉ lệ rất nhỏ ) Các sản phẩm làm từ gỗ tự nhiên như: các đồ gỗ mỹ nghệ, đồ gỗ cao cấp

(2) Sản phẩm mộc ván nhân tạo: là sản phẩm mà nguyên liệu dùng để sản

xuất là các loại ván nhân tạo như: ván dăm, ván dán, ván sợi…

(3) Sản phẩm mộc song mây tre đan: là sản phẩm sử dụng nguyên liệu chính

là song, mây, tre

(4) Sản phẩm mộc vật liệu polyme: đồ “gia dụng” mà toàn bộ hoặc bộ phận

chủ yếu dùng polymer gia công thành

(5) Sản phẩm mộc vật liệu thuỷ tinh: đồ “gia dụng” dùng thuỷ tinh làm cấu

kiện chủ yếu

(6) Sản phẩm mộc vật liệu đá: đồ da dụng dùng đá hoa cương hoặc đá nhân

tạo làm cấu kiện chủ yếu

(7) Sản phẩm mộc vật liệu bằng thép: các loại bàn ghế, giường, tủ mà kết

cấu chủ yếu do vật liệu thép cấu thành, như các loại thép hình, thép tấm, thép ống, thép không gỉ

(8) Sản phẩm mộc vật liệu bằng gang: toàn bộ hoặc cụm chi tiết chủ yếu của

đồ da dụng do gang cấu thành

b Phân loại theo chức năng cơ bản sản phẩm mộc

Phân loại theo chức năng sản phẩm mộc bao gồm:

(1) Sản phẩm dùng để đỡ cơ thể người như: giưòng, ghế tựa, ghế sofa… (2) Đồ mộc loại dựa tựa: chỉ đồ mộc khi sử dụng cơ thể ngưòi trực tiếp tựa

vào như bàn, bục giảng…

(3) Sản phẩm mộc loại cất giữ: chỉ đồ mộc cất giữ vật phẩm như tủ quàn áo,

tủ sách, giá đỡ…

(4) Sản phẩm mộc loại khác như: bình phong, giá treo tường móc áo

c Phân loại theo hình thức kê đặt

(1) Đồ mộc kiểu tự do: bao gồm đồ gia dụng có bánh xe ở chân và không có

bánh xe ở chân có thể để ở vị trí thay đổi tuỳ ý

(2) Đồ mộc kiểu khảm, cố định: đồ da dụng cố định hoặc khảm vào vật kiến

trúc và công cụ giao thông, khi đã cố định thường không thay đổi vị trí nữa

(3) Đồ mộc kiểu treo: treo trên tường, trong đó có một số có thể di động, một

số có thể cố định

d Phân loại theo nơi sử dụng

(1) Sản phẩm mộc gia dụng: các sản phẩm như: bàn ghế, giường, tủ, kệ…

được bố trí sử dụng trong phòng khách, phòng ngủ, phòng ăn…

(2) Sản phẩm mộc dùng trong công sở: các loại bàn ghế, tủ… được dùng tại

các nơi công sở như: phòng họp tại cơ quan, hội trường, lớp họùungf

e Phân loại theo đặc trƣng phong cách

(1) Đồ mộc phong cách cổ điển: đồ gia dụng có đặc trưng phong cách nào

đó của lịch sử

(2) Đồ mộc hiện đại: đồ gia dụng có đặc trưng phong cách lịch sử rõ rệt,

tương đối đơn giản, thanh thoát

f Phân loại theo kiểu dáng kết cấu

(1) Đồ mộc kiểu lắp ráp cố định: giữa các chi tiết, cụm chi tiết dùng mộng

hoặc các hình thức cố định khác để kết hợp, lắp ráp Có đặc điểm là ổn định, chắc chắn

(2) Đồ mộc kiểu tháo rời: giữa các chi tiết, cụm chi tiết dùng bản lề kết hợp

và có thể tháo lắp nhiều lần, có thể thu nhở thể tích vận chuyển, giảm không gian kho

(3) Đồ mộc kiểu tổ hợp, cụm chi tiết, cũng gọi là đồ gia dụng kiểu cụm chi

tiết thông dụng, đem một số loại cọm chi tiết thông dụng quy cách thống nhất, thông qua kết cấu lắp ráp cố định mà tổ thành đồ gia dụng có công dụng khác nhau

(4) Đồ mộc kiểu kết hợp modul: đem sản phẩm phân thành một số modul

nhỏ, bất kỳ modul nào trong đó đã xó thể sử dụng độc lập, lại có thể kết hợp với nhau theo chiều cao, chiều rộng, chiều sâu mộtt số modul hình thành thể hoàn chỉnh mới

(5) Đồ mộc kiểu giá đỡ: là một loại đồ gia dụng do cụm chi tiết cố định trên

giá đỡ kim loại hoặc gỗ tạo thành

(6) Đồ mộc kiểu gấp: đồ gia dụng có thể sử dụng gấp lại và có thể xếp chồng

lên nhau Thường dung ở một số loại bàn, ghế tựa, thường gặp ở đồ gia dụng bàn thép Thuận tiện cho việc mang vác, gửi và vận chuyển, phù hợp với phòng ở nhỏ hoặc nơi công cộng thường xuyên thay đổi địa điểm

(7) Đồ mộc kiểu nhiều tác dụng: một số vị trí nào đó của cụm chi tiết đồ gia

dụng có thẻ điều chỉnh nhỏ có thể thay đổi công dụng Giường sofa là một thí dụ thuộc loại đồ gia dụng nhiều tác dụng

(8) Đồ mộc uốn cong: đây là đồ gia dụng dùng gỗ tự nhiên hoặc nhiều lớp

ván mỏng dán uốn cong tạo thành

(9) Đồ mộc kiểu vỏ: còn gọi là đồ gia dụng vách mỏng Là đồ gia dụng

trong đó dung toàn bộ hoặc chi tiết dùng polime, thép thuỷ tinh ép khuôn một lần tạo thành hoặc dung ván mỏng tạo thành

(10) Đồ mộc kiểu đặt trong tường: đồ gia dụng sử dụng để tiết kiệm diện

tích

Phân loại như trên cũng chỉ là tương đối, người thiết kế không thể câu nệ phân

2.1.3 Nhiệm vụ của thiết kế sản phẩm mộc

Thiết kế sản phẩm mộc có nhiệm vụ là tạo ra những điều kiện vật chất thuận lợi, tạo cảm giác dễ chịu thoải mái cho con người trong đời sống và khi làm việc Người thiết kế đồ gia dụng phải nắm vững lý luận thiết kế, phương pháp, phương tiện cơ bản và tri thức liên quan

2.1.4 Các tiêu chí đánh giá sản phẩm mộc

(1) Sản phẩm có đáp ứng được công năng hay không

Đây là tiêu chí cơ bản để đánh giá sản phẩm mộc Sản phẩm mộc phải đảm bảo được công năng sử dụng Sản phẩm mộc tạo cảm giác thoải mái cho con người khi sử dụng, tránh cảm giác khó chịu, mệt mỏi cho con người khi làm việc

và nghỉ ngơi Sản phẩm không đáp ứng tốt về công năng thì không được con người sử dụng mặc dù sản phẩm đó có kết cấu đẹp, hình dáng đẹp mắt Khi chế tạo ra một sản phẩm mộc người ta lấy các kích thước theo các kích thước cơ bản của con người

(2) Sản phẩm mộc có đẹp hay không (đánh giá về tạo dáng mỹ thuật)

Sản phẩm mộc có đẹp hay không là một tiêu chí đánh giá hình dáng bên ngoài của sản phẩm Ngày nay khi đời sống của con người ngày được nâng cao thì yêu cầu về thẩm mỹ cũng nâng cao Sản phẩm ngoài đáp ứng được về công năng, kết cấu thì hình thức bên ngoài rất được quan tâm Các sản phẩm mộc không ngừng nâng cao về hình dạng đáp ứng nhu cầu của người sử dụng

(3) Sử dụng nguyên vật liệu có hợp lý không

Đây là tiêu chí đánh giá tính kinh tế của sản phẩm mộc Sử dụng nguyên vật liệu hợp lý sẽ làm giảm giá thành của sản phẩm Giúp cho sản phẩm dễ chiếm lĩnh trong thị trường tiêu thụ

(4) Sản phẩm mộc có đảm bảo an toàn và chịu lực hay không

Đây là tiêu chí đánh giá khả năng an toàn của sản phẩm mộc khi sử dụng nó Sản phẩm mộc phải đảm bảo an toàn cho con người khi sử dụng tránh những tai nạn có thể xảy ra cho con người khi sử dụng nó

(5) Ý nghĩa tinh thần và vật chất đối với xã hội và người sử dụng

Sản phẩm mộc ra đời phải có ý nghĩa đối với xã hội và con người Đây là một tiêu chí đánh giá tầm quan trọng của sản phẩm mộc đối với xã hội và người sử dụng

2.3 Các nguyên lý cơ bản của tạo hình đồ gia dụng

Các nguyên lý cơ bản của tạo hình sản phẩm mộc là các nguyên lý ứng dụng các quy luật mang lại cái đẹp của hình thức trong thiết kế tạo hình sản phẩm mộc Chủ yếu gồm các nguyên lý sau:

2.3.1 Tỉ lệ và kích thước

Đã là tạo hình đều có vấn đề tỷ lệ, tạo hình sản phẩm mộc cũng như vậy Sản phẩm mộc dùng ngôn ngữ hoạ hình như: điểm, đường, mặt, khối… để biểu đạt tạo hình và mô tả tạo hình Vì thế, tỉ lệ đẹp và kích thước chính xác là điều kiện quan trọng để thu được cái đẹp lý tính

Sản phẩm mộc khác nhau có hình thức công năng khác nhau, như giá mắc áo thẳng, cao; ghế đẩu thấp, hình thức công năng khác nhau lại quyết định sản phẩm khác nhau có tỷ lệ khác nhau Nói về tỉ lệ bản thân hình học, một số có ngoại hình khẳng định lại làm cho người ta chú ý đến hình vẽ, nếu phối hợp tốt với hình thức công năng, có thể thu được tỷ lệ tốt, tạo ra hiệu quả đẹp Cái gọi là ngoại hình

khẳng định, tức tỷ lệ chu vi của hình và vị trí không thể có bất kỳ thay đổi nào, chỉ

có thể phóng to hoặc thu nhỏ theo tỷ lệ, nếu không sẽ mất đi hình dạng đặc trưng của nó Loại hình dạng này có hình tròn, hình vuông, hình tam giác đều… Cho nên các hình này được ứng dụng rộng rãi trong sản phẩm mộc

Đối với hình chữ nhật, chu vi của nó có thể có tỷ lệ khác nhau vẫn không mất

đi hình dạng hình chữ nhật, cho nên không có ngoại hình khẳng định, nhưng qua thực tế thời gian dài của con người, đã tìm ra rất nhiều hình chữ nhật có tỷ lệ đẹp

Về quan hệ tổ hợp giữa một số khối hình học, giữa chúng phải có mối liên kết nội tại nào đó, cũng tức là tỷ lệ giữa chúng cơ bản gần hoặc bằng nhau Đối với một số hình liền nhau hoặc bao bọc lẫn nhau, cần phải làm cho đường chéo của chúng song song hoặc vuông góc với nhau

2.3.2 Kích thước và cảm giác kích thước

Kích thước là phạm vi căn cứ vào ergonomic và yêu cầu sử dụng quy định của thiết kế sản phẩm Đồng thời kích thước còn bao gồm toàn bộ sản phẩm, sản phẩm và sản phẩm tương quan, một loại ấn tượng to nhỏ hình thành từ làm nền lẫn nhau giữa sản phẩm môi trường không gian nội thất Ân tượng to nhỏ khác nhau, tạo cho con người cảm giác khác nhau: như khoan khoái dễ chịu, rộng rãi, mê người, hoặc tắc, chật hẹp, nặng nề… loại cảm giác này gọi là cảm giác kích thước

Để thu được cảm giác kích thước tốt, ngoài yêu cầu công năng xác định kích thước hợp lý ra , còn phải xuất phát từ yêu cầu thẩm mỹ, điều chỉnh kích thước của tổng thể hoặc bộ phận của sản phẩm ở điều kiện đặc định hoặc hoàn cảnh đặc định, để thu được hài hoà giữa sản phẩm và người, sản phẩm và sản phẩm và sản phẩm với môi trường

2.3.4 So sánh (tƣong phản)

So sánh là đem một yếu tố nào đó trong rất nhiều yếu tố tạo hình, như đường hoặc hình, theo mức độ sai khác rõ rệt tổ chức lại để đối chiếu để tạo ra hiệu quả nghệ thuật nhất định

2.35 Hài hoà

Hài hoà là thông qua thủ pháp thu nhỏ mức độ sai khác, đem các bộ phận so sánh tổ chức hữu cơ lại, làm cho hoàn chỉnh và hài hoà nhất trí So sánh là cường điệu sai khác mức độ khác nhau trong cùng một yếu tố, để đạt làm nền cho nhau,

đối ứng lẫn nhau, biểu hiện đặc tính của riêng mình, thể hiện rõ các đặc điểm khác nhau Hài hoà là tìm cách chung mức độ khác nhau trong cùng một yếu tố, để đạt được liên hệ lẫn nhau, hài hoà lẫn nhau, biểu hiện tính chung, thể hiện rõ đặc điểm thống nhất

2.3.7 Trọng điểm và nhấn mạnh

Bất kì tác phẩm nghệ thuật nào để thể hiện chủ đề hoặc nhấn mạnh một mặt nào đó, thường chọn một bộ phận nào đó, vận dụng hình thức biểu hiện nhất định tiến hành gia công nghệ thuật tương đối sâu, tỉ mỉ để tăng sức hấp dẫn của toàn bộ tác phẩm Sản phẩm mộc đặc biệt là tạo hình đồ mộc gia dụng, cũng cần có chính

có phụ, trọng điểm nổi bật, hình ảnh tươi sáng Đồ mộc gia dụng chủ yếu cần xử

lý trọng điểm đối với chủ thể công năng, khối lượng, thị giác, bề mặt chủ yếu và chi tiết chủ yếu nhờ đó tăng sức biểu hiện của đồ mộc gia dụng, thu được hiệu quả phong phú, thay đổi Trong tạo hình đồ mộc gia dụng lấy bộ phận công năng chủ yếu làm trọng điểm biểu hiện

2.3.8 Cân bằng và ổn định

Các sản phẩm mộc đều là thực thể do khối lượng nhất định tạo thành, thông thường biểu hiện ra cảm giác khối lượng, nghiên cứu nguyên tắc cân bằng và ổn định là để thu được tính hoàn chỉnh và tính ổn định của sản phẩm Cái gọi là ổn

định thường chỉ quan hệ nặng nhẹ trên dưới toàn bộ sản phẩm Còn cân bằng thì chỉ cảm giác khối lượng tương đối giữa các bộ phận trước, sau, phải trái của sản phẩm

a Cân bằng

Khi thiết kế sản phẩm mộc cũng yêu cầu khối lượng giữa các bộ phận của sản phẩm phải phù hợp khái niệm cân đối, cân bằng và ổn định trong đời sống hàng ngày Đối xứng và cân bằng là quy luật mỹ học của hiện tượng tự nhiên, nó yêu

cầu trong phạm vi không gian nhất định

Cân bằng có hai loại hình lớn: cân bằng tĩnh và cân bằng động Cân bằng tĩnh là hình thái đối xứng cấu thành dọc theo phía trái, phải trục trung tâm, là cân bằng đẳng chất, đẳng lượng Cân bằng động là trạng thái cân bằng không đối xứng không đẳng chất, không đẳng lượng, cân bằng động có hiệu quả nhanh

b Ổn định

Mọi vật thể của thế giới tự nhiên, để duy trì ổn định của bản thân, bộ phận dựa vào mặt đất thường nặng và to, làm cho người ta rút ra được quy luật từ trong các hiện tượng này, tức là vật thể có trọng tâm thấp thì ổn định Thiết kế sản phẩm mộc cũng phải có đẹp hình thức ổn định, hình thức của nó phải phù hợp trọng tâm lệch phía dưới hoặc có diện tích mặt đáy tương đối lớn Làm cho hình thể sản phẩm giữ một loại trạng thái ổn định, không chỉ giữ ổn định trong sử dụng, mà cũng thể hiện rõ ổn định trên thị giác

2.4 Các loại liên kết thường dùng trong sản phẩm mộc

Sản phẩm mộc đều do các chi tiết, cụm chi tiết theo một phương thức liên kết nhất định lắp ráp thành Phương thức liên kết thường dùng của sản phẩm mộc có: liên kết mộng, liên kết bằng vít gỗ, liên kết keo, liên kết bằng bản lề… Phương

thức liên kết dùng chính xác hay không đều có ảnh hưởng trực tiếp đến mĩ quan, cường độ và quá trình gia công của sản phẩm

2.4.1 Liên kết mộng

Liên kết mộng do thân mộng và lỗ mộng tổ thành Liên kết mộng do thân mộng và lỗ mộng tổ thành Liên kết mộng là một hình thức cấu tạo có hình dạng xác định được gia công tạo thành ở đầu cuối chi tiết theo hướng dọc thớ nhằm mục đích liên kết với lỗ mộng được gia công trên chi tiết khác

2.4.2 Linh kiện và kim loại

a Liên kết đinh

Chủng loại đinh rất nhiều có các loại đinh: đinh kim loại, đinh tre và đinh gỗ Thông thường hay dùng loại đinh kim loại để liên kết.Liên kết đinh dễ phá huỷ gỗ, cường độ nhỏ, chỉ phù hợp liên kết bên trong sản phẩm mộc và nơi ngoại hình đòi hỏi không cao, như cố định rãnh trượt ngăn kéo hoặc dùng để dán ván dán Đinh trang sức thường dùng để sản xuất đồ mộc gia dụng mềm Lực bám đinh liên quan đến kích thước của đinh, thường thì đinh càng dài, đường kính càng lớn lực bám đinh tăng lên

b Liên kết đinh vít gỗ

Liên kết bằng đinh vít là lợi dụng phần thân vít xuyên qua hai chi tiết để liên kết chúng lại với nhau Vít là một loại được chế tạo từ kim loại, chúng gồm hai loại là vít đầu tròn và vít đầu bằng Dùng liên kết đinh vít gỗ để liên kết các chi tiết không thể tháo lắp nhiều lần, nếu không sẽ ảnh hưởng đến cường độ sản phẩm Đinh vít lộ ở bề mặt, ảnh hưởng đến ngoại quan, thường dùng để cố định và lắp ráp các phụ kiện như mặt bàn, mặt tủ, ván hậu, tay co ngăn kéo… Lực bám đinh vít giống lực bám đinh chiều dài, đường kính đinh vít tăng lên, lực bám đinh cũng tăng lên

2.5 Thiết kế công năng của đồ gia dụng

Nhân tố quan trọng đầu tiên của thiết kế đồ gia dụng là phải phù hợp với tính năng sinh lý của con người, đồng thời thoả mãn được những nhu cầu về tâm lý của con người Thiết kế công năng đồ gia dụng là một trong những nhân tố thiết kế quan trọng nhất trong thiết kế đồ gia dụng Công năng có tác dụng chủ đạo và quyết định đối với kết cấu và tạo hình của đồ gia dụng, công năng khác nhau thì việc tạo hình của nó cũng khác nhau, trong điều kiện làm thoả mãn được những nhu cầu rất đa dạng của con người, chúng ta luôn mong muốn những loại đồ gia dụng có được sự thích hợp và thuận tiện trong sử dụng, có tính vững chắc, đồng thời phải thoả mãn được tất cả những yêu cầu về sử dụng Công năng nó sẽ quyết định đến việc tạo hình cơ bản của đồ gia dụng, nó là cơ sở cho việc thiết kế Mục đích của thiết kế đồ gia dụng là nhằm thoả mãn tốt nhất những yêu cầu về sử dụng của con người đối với đồ gia dụng, các nhà thiết kế phải hiểu được rõ mối quan hệ giữa cơ thể con người với đồ gia dụng, phải biết ứng dụng những kiến thức về Ergonomic trong việc thiết kế đồ gia dụng

2.5.1 Ergonomics trong thiết kế đồ mộc

Ergonomics nghiên cứu về mối quan hệ giữa 3 nhân tố đó là “ người - vật – môi trường” để sao cho phù hợp với những đặc tính về sinh lý, tâm lý và giải phẫu học của cơ thể con người, từ đó cải thiện về môi trường công tác và nghỉ ngơi, nâng cao tính thoải mái và hiệu quả công tác cho con người, có lợi cho việc đảm bảo sức khỏe và an toàn cho con người Trong 3 nhân tố: người, vật và môi trường, thì “ người” là chỉ những người làm việc hoặc sử dụng đối với sản phẩm, những đặc trưng về sinh lý, tâm lý, tính thích nghi đều là những vấn đề nghiên cứu quan trọng của Ergonomics

(1) Xác định kích thước hợp lý nhất cho đồ gia dụng

Nội dung chủ yếu của Ergonomics là tính toán các kích thước đối với cơ thể con người, bao gồm kích thước cơ bản các bộ phận của cơ thể, kích thước hoạt động của chân tay , những điều đó sẽ là căn cứ cho việc thiết kế chính xác đối với đồ gia dụng, làm thoả mãn hơn nữa đối với những nhu cầu về tính an toàn, đảm bảo sức khoẻ, thuận tiện, thoải mái , trong sử dụng đồ gia dụng, đồng thời cũng thuận tiện cho việc sản xuất theo hình thức công nghiệp hoá

(2) Cung cấp những căn cứ cho thiết kế tổng thể đồ gia dụng

Việc thiết kế tổng thể đồ gia dụng cần phải căn cứ vào độ lớn nhỏ của không gian môi trường, số lượng và tính chất hoạt động của con người, để xác định được kích thước và số lượng đồ gia dụng Người thiết kế đồ gia dụng cần phải thông qua những kiến thức về Ergonomics, phải xem xét một cách tổng hợp về mối quan

hệ giữa con người, đồ gia dụng và môi trường, từ đó tiến hành thiết kế một cách

hệ thống, như vậy mới có thể phát huy được tốt nhất về hiệu quả sử dụng tổng thể của đồ gia dụng

2.6 Yêu cầu chung của sản phẩm mộc thuộc loại bàn dùng cho gia đình

Như đã đề cập ở trên, một không gian nội thất hoàn thiện không chỉ đẹp mà còn phải đáp ứng được tối ưu các tiện ích cho con người Đối với một sản phẩm mộc nhỏ như bàn cũng vậy, khi đặt nó vào một không gian nội thất thì nó phải làm cho không gian đó trở lên đẹp hơn, với nhiều công năng tiện ích hơn cho con người Trong một ngôi nhà dù cổ diển hay hiện đại, bàn là một phần không thể thiếu trong không gian nội thất của căn phòng Ngoài tác dụng chính là dùng đẻ tiếp khách hoặc dùng để viết lách…thì bàn còn được thiết kế hài hoà với kiến trúc nội thất, phù hợp với không gian diện tích nhà sẽ tạo vẻ duyên dáng, sang trọng,

ấm cúng cho căn phòng Vá hơn nữa nó còn tạo dáng cho toan bộ cho căn nhà

Bàn là loại sản phẩm thông dụng được con người sử dụng nhiều trong đời sống sinh hoạt hàng ngày Các mô hình về bàn ngày càng phong phú và đa dạng

Ngày nay, con người đã không ngừng nghiên cứu để sáng chế ra các loại bàn khác nhau về hình dáng, kết cấu để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của con người

2.6.1 Công năng của đồ gia dụng dạng bàn

Bàn là loại sản phẩm mộc mà bộ phận chủ yếu để đáp ứng chức năng sử dụng của nó là mặt bàn, kết cấu chủ yếu chỉ có chân bàn và mặt bàn Ngoài ra mó

có thể được cấu tạo thêm các bộ phận khác để đáp ứng các yêu cầu sử dụng trong quá trình sử dụng mặt bàn Chủng loại các loại bàn rất đa dạng phục vụ con người

ở nhiều lĩnh vực Công năng cơ bản của những đồ gia dụng loại này là phù hợp cho con người trong trạng thái đứng hoặc ngồi để tiến hành các hoạt động thao tác, nó cũng có được những điều kiện hỗ trợ thuận lợi tương ứng cho quá trình thao tác của con người, đồng thời có chức năng để bày đặt các đồ vật Do vậy, nó

có mối quan hệ trực tiếp với phạm vi hoạt động cơ thể Mỗi loại đều lấy kích thước của cơ thể con người làm tiêu chuẩn

Mặt khác do bàn không thể được sản xuất định hình cho từng người được, vì vậy mà trong thực tế khi thiết kế bàn cần phải được căn cứ vào những đặc điểm sử dụng khác nhau để tăng thêm hoặc giảm bớt sao cho thích hợp

Nói tóm lại đồ gia dụng trong gia đình có rất loại từ những đồ mộc thuộc dạng lớn như tủ, bộ bàn ghế uống nuớc…đến những sản phẩm nhỏ như bàn để góc tường, giá đựng tài liệu loại nhỏ…Song do yêu cầu của đề tài em chỉ đi sâu vào nghiên cứu hai sản phẩm mộc gia dụng thường dùng trong gia đình, đó là: Bà áp tường mặt gập và bàn viết

Yêu cầu và kích thước cơ bản chung của bàn

(1) Độ cao của mặt bàn

Độ cao thích hợp của bề mặt bàn cần phải duy trì được mối quan hệ phối hợp với độ cao bề mặt ngồi của ghế, mà sự chênh lệch về độ cao giữa chúng được

căn cứ vào tỷ lệ về độ cao của cơ thể khi ngồi để thiết kế Do đó, phương pháp thiết kế hợp lý độ cao bề mặt bàn là đầu tiên phải có được độ cao của bề mặt ghế ngồi, sau đó mới cộng thêm độ chênh lệch về kích thước giữa bề mặt bàn và bề mặt ghế ngồi, để thuận tiện có thể được tính theo công thức sau:

Độ cao bề mặt bàn = độ cao bề mặt ghế ngồi + độ chênh lệch giữa bàn và ghế Trong sản xuất, khi thiết kế độ cao mặt bàn cần phải căn cứ vào những đặc điểm sử dụng khác nhau để tăng thêm hoặc giảm bớt sao cho phù hợp

(2) Kích thước bề mặt bàn

Kích thước bề mặt bàn nên được căn cứ vào phạm vi hoạt động của tay theo chiều ngang khi con người ở tư thế ngồi, đồng thời cũng phải xem xét đến tính chất và kích thước của bề mặt bàn để có thể đặt được các vật thể khác

(3) Phần không gian dưới mặt bàn

Đảm bảo được cho chân có được chỗ đặt và hoạt động Độ cao của phần không gian dưới bàn nên cao hơn so với phần đầu gối khi ngồi bắt chéo, đồng thời

có lượng dư thích hợp cho ngăn bàn và phần đầu gối hoạt động lên xuống

2.6.2 Màu sắc của mặt bàn

Màu sắc của bề mặt bàn tốt hay xấu sẽ tạo ra những phản ứng rất lớn về mặt

tâm lý và sinh lý đối với con người, nó cũng ảnh hưởng nhất định đến hiệu quả của công việc Thông thường cho rằng, bề mặt bàn không nên sử dụng những màu sắc quá sáng, vì khi đó không dễ dàng làm cho thị lực được tập trung Khi độ chiếu sáng lớn, sẽ làm cho độ màu tăng lên từ 1.5 đến 2 lần, như vậy rất dễ làm cho thị giác mệt mỏi quá sớm Mà khi ánh sáng chiếu lên bề mặt bàn, do sự ảnh hưởng của rất nhiều những góc độ phản xạ mà dễ tạo nên sự loá mắt hay kích thích đối với mắt, ảnh hưởng đến thị lực Ngoài ra, bề mặt bàn cũng là nơi thường xuyên tiếp xúc với tay, nếu như sử dụng những loại vật liệu có tính dẫn nhiệt cao

để làm mặt bàn thì dễ làm cho con người cảm thấy không được thoải mái, như vật liệu là kính hoặc kim loại,…

Kích thước chủ yếu của đồ gia dụng loại bàn gồm: độ cao bề mặt bàn, độ

rộng bề mặt bàn, độ sâu bề mặt bàn, độ rộng không gian tĩnh phía dưới mặt bàn,

độ rộng phần bên trong của ngăn kéo cạnh, độ cao từ cạnh dưới của gương tới mặt đất, độ cao từ cạnh trên của gương tới mặt đất, và một số kích thước của các bộ phận phân cách nhằm thoả mãn các nhu cầu sử dụng khác Tất cả những kích

thước này đều được quy định trong các tiêu chuẩn quốc gia

2.6.3 Nguồn nguyên liệu sử dụng để sản xuất sản phẩm mộc dạng bàn

Đồ gia dụng là từ các loại vật liệu được thông qua biện pháp kỹ thuật chế tạo nhất định nào đó mà tạo thành Vật liệu là vật chất cơ sở để hình thành kết cấu và tạo hình của đồ gia dụng, bản thân nó cũng có tính khoa học, tính ngoại quan, tính kinh tế, nó rất năng động trong việc phục vụ mục đích tạo hình và kết cấu của đồ gia dụng Lựa chọn vật liệu là một trong những vấn đề cần phải xem xét đầu tiên

thức gia công tương ứng, cần thiết phải hiểu rõ được các đặc trưng của vật liệu, cần lợi dụng được những thuộc tính của bản thân vật liệu

Nguyên liệu dùng để sản xuất sản phẩm mộc dạng bàn gồm gỗ xẻ và ván nhân tạo

Gỗ xẻ là sản phẩm thu được khi gia công xẻ gỗ tròn Gỗ tự nhiên có rất nhiều

ưu điểm như: khối lượng thể tích tương đối lớn; tính truyền nhiệt, điện kém, độ cứng tương đối nhỏ Tuy nhiên khi sử dụng gỗ tự nhiên làm vật liệu kết cấu có những khuyết điểm như sau: tính hút ẩm thay đổi bề vật liệu kết cấu có những khuyết điểm như sau: tính hút ẩm thay đổi theo nhiệt độ và độ ẩm không khí của môi trường gỗ sẽ co rút hoặc dãn nở, khi nghiêm trọng có thể gây cong vênh và biến dạng; tính chất vật lý, cơ học theo các chiều rất khác nhau; chiều rộng của gỗ

xẻ chịu hạn chế của đường kính gỗ tròn

Khi sản xuất sản phẩm mộc dạng bàn, gỗ xẻ được sử dụng chủ yếu Khi nguồn nguyên liệu tự nhiên khan hiếm đi thì sử dụng một số loại ván nhân tạo Song gỗ tự nhiên thể hiện được tính ưu việt của nó về thẩm mỹ và kết cấu Gỗ xẻ được dùng phổ biến khi chế tạo các bộ phận như chân bàn, vai bàn và một số bộ phận khác

Ván nhân tạo thường dùng gồm: ván dán, ván dăm, ván sợi… Ván nhân tạo

ra đời nhằm khắc phục một số khuyết điểm của gỗ tự nhiên, lợi dụng triệt để hợp

lý tài nguyên rừng Ván nhân tạo có kích thước lớn, chất lượng đồng đều theo chiều dài, chiều rộng, ít biến dạng Chúng được sử dụng rộng rãi trong sản xuất đồ mộc Đối với sản phẩm dạng bàn, ván nhân tạo được sử dụng rất rộng rãi, đặc biệt

là nguyên liệu để làm mặt bàn

2.6.4 Vật liệu trang sức bề mặt

Vật liệu trang sức bề mặt không những dùng để trang trí bề mặt, mà nó còn

làm tăng giá trị thẩm mỹ cho sản phẩm Vật liệu trang sức bề mặt rất phong phú,

đa dạng gồm: ván dán, ván lạng và ván mỏng, màng mỏng và polime, tấm polime, giấy trang sức keo tổng hợp, giấy trang sức in.Đối với sản phẩm dạng bàn cũng được sử dụng các loại vật liệu trang sức bề mặt trên để dán phủ mặt, tạo tính thẩm

mỹ cho sản phẩm

Chương 3

TÌM HIỂU SẢN PHẨM MỘC THIẾT KẾ 3.1 Bàn có mặt xếp gập và sự phù hợp của sản phẩm đối với không gian nội thất

Ngày nay khi xã hội ngày càng phát triển, nhất là ở các thành phố lớn Sự

phát triển đó kéo theo không gian ở của con người càng thu hẹp Khi mà không gian ở không còn được thoải mái thì nhu cầu sư dụng nhũng đồ mộc lớn và đẹp cũng không được quan tâm nhiều và thay vào đó là những đồ mộc nhỏ, gọn, nhẹ

và tiện lợi nhưng có mẫu mã đẹp, có tính năng sử dụng đa dạng…ngày càng cao

Do đó, bàn có mặt xếp gập được sử dụng phổ biến trong đời sống sinh hoạt của con người đặc biệt nó được sử dụng nhiều trong điều kiện không gian nội thất hẹp Bàn có mặt xếp gập có phần chân bàn hoặc phần mặt bàn có thể gập lại được Bàn

có mặt xếp gập không tốn kém diện tích sử dụng Đây là loại bàn có nhiều chức năng vượt trội khi sử dụng nó Sản phẩm bàn có mặt xếp gập không ảnh hưởng đến không gian sử dụng nó, không gây chật hẹp tạo cảm giác thoải mái cho người

sử dụng Sản phẩm bàn có mặt xếp gập ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu đó của con người về sản phẩm mộc dạng bàn Bàn có mặt xếp gập thường được sử dụng nhiều trong các khu tập thể, khu chung cư, văn phòng nơi làm việc có diện tích hẹp Tuỳ vào từng điều kiện sử dụng cụ thể mà chúng ta có thể sử dụng chúng sao cho phù hợp Để đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của loại sản phẩm bàn có mặt xếp gập, một loạt các sản phẩm bàn có mặt xếp gập ra đời thoả mãn các chức năng khác nhau và điều kiện sử dụng khác nhau

3.1.1 Giới thiệu các mô hình

Để có thêm tư liệu cho bài khoá luận tôi xin đưa ra một số hình ảnh thuộc nhóm bàn mặt gập Trên thực tế sản xuất và tiêu dùng thì có rất nhiều dạng bàn

mặt gập khác nhau nhưng trong bài khoá luận này tôi chỉ giới thiệu qua được một

số bàn mặt gập tiêu biểu sau Những sản phẩm thu thập được có ý nghĩa thiết thực

cho quá trình thiết kế sản phẩm mộc và nội thất Các sản phẩm bàn mà tôi thu thập

được có hai loại cơ bản:

- Bàn có mặt xếp gập dùng để ăn uống, học tập: các sản phẩm có hình dáng

đẹp, dùng để ăn uống trong gia đình rất tiện lợi

- Bàn có mặt xếp gập dùng để tiếp khách: sản phẩm phù hợp với không gian

Mô hình sản phẩm dưa ra dạng bàn rất đặc biệt Phần thân bàn kết hợp với phần mặt bàn có thể gập lại được rất gọn nhẹ Sản phẩm thể hiện sự thành công trong việc thiết kế và sản xuất đồ mộc

Hình 3.2 Bàn ăn hình bát giác

Với kết cấu chân có thể gập lại được Mặt bàn có hình bát giác cân đối, tạo vẻ đẹp riêng cho sản phẩm Giữa hai chân bàn được nối với nhau bằng một thanh ngang tạo vẻ vững chắc cho sản phẩm

Hình 3 3 Bàn ăn hình chữ nhật với hai bên có thể gập lại dược

Mô hình sản phẩm đưa ra với mặt bàn hinh chữ nhật, hai bên bàn có thể gập lại

được khi cần diện tích sử dụng rộng ta có thể sử dụng rất tiện lợi, hình dáng vá

mẫu mã rất đẹp và gọn tạo cho sản phẩm có một nét đẹp riêng

HÌnh 3.5 Bàn học mặt gập dạng nhỏ

kiểu dáng hiện đại, có tính thẩm

mỹ cao Bàn có phần chân có thể gập lại được Khi không cần sử dụng nữa chúng ta gấp bàn lại tạo thành một khối hình chữ nhật rất gọn nhẹ Loại bàn này thích hợp cho việc học tập trong gia đình

Hình 3.6 Bàn học tập mặt gập với nhiều ngăn kéo

Mô tả dạng bàn có mặt gấp sang hai bên được Phần mặt bàn có thể gập lại được

có diện tích rất rộng, do vậy bàn có thể sử dụng cho nhiều đối tượng khi cần thiết

Thích hợp với nhu cầu ăn uống và học tập trong gia đình