Do đó, việc lựa chọn, bài trí căn phòng cho trẻ em lứa tuổi đến trường là vô cùng cần thiết, nó không chỉ là sự quan tâm của các bậc cha mẹ đối với thế hệ tương lai, mà còn giúp trẻ có k
Trang 1Lời cảm ơn
Nhân dịp hoàn thành luận văn tốt nghiệp tôi xin bày tỏ lòng cám ơn sâu sắc tới thầy giáo hướng dẫn : Lý Tuấn Trường, người đã trực tiếp hướng dẫn tận tình tôi hoàn thành khóa luận này
Tôi xin chân thành cám ơn các phòng ban, trung tâm khai thác thông tin thư viện trường Đại Học Lâm Nghiệp Cùng toàn thể các thầy, cô giáo trong khoa chế biến lâm sản đã giúp đỡ tận tình trong xuốt thời gian tôi học tập và nghiên cứu tại trường
Cũng nhân dịp này cho tôi gửi lời cảm ơn tới toàn thể cán bộ, nhân viên bộ môn công nghệ xẻ mộc cùng toàn thể các bạn đồng nghiệp và gia đình
đã giúp đỡ và tạo điều kiên thuận lợi cho tôi hoàn thành khóa luận này
Tôi xin chân thành cám ơn !
Xuân Mai ngày 19 tháng 5 năm 2010
Sinh viên thực hiện
Phạm Ngọc Tam
Trang 2ĐẶT VẤN ĐỀ
Trẻ em bước vào độ tuổi đi học bắt đầu hình thành những nét tính cách khác với trẻ học mẫu giáo Tư duy của trẻ chuyển từ hiếu kì, tò mò xang ham học tập, hiểu biết và thích khám phá Bước đầu kiềm chế được tính hiếu động bột phát để chuyển thành tính kỉ luật, nề nếp, chấp hành nội quy học tập Và trẻ rất cần có không gian riêng để vừa có thể học tập, nghỉ ngơi, vừa có thể vui chơi giải trí
Điều kiện sống ngày càng được cải thiện và nâng cao hơn, phòng riêng cho trẻ đã không còn là điều gì quá xa lạ đối với mỗi gia đình Do đó, việc lựa chọn, bài trí căn phòng cho trẻ em lứa tuổi đến trường là vô cùng cần thiết, nó không chỉ là sự quan tâm của các bậc cha mẹ đối với thế hệ tương lai, mà còn giúp trẻ có không gian riêng tư và không gian riêng này chính là điều kiện để trẻ có thể phát triển toàn diện về trí thông minh và khả năng tư duy độc lập.Và
để trẻ nhỏ có một không gian hợp lý, có thể giúp trẻ vừa học vừa chơi, thì việc lựa chọn các sản phẩm mộc sao cho phù hợp với lứa tuổi, tính cách, và
sở thích của trẻ là mục tiêu hàng đầu
Trên thị trường hiện nay có rất nhiều sản phẩm mộc dành cho phòng ngủ trẻ em, tuy nhiên vẫn không đáp ứng được hết những yêu cầu ngày càng cao của người sử dụng Việc thiết kế sản phẩm mộc dùng cho nội thất phòng trẻ
em là vô cùng cần thiết, góp một phần không nhỏ trong tiến trình nâng cao thể lực, trí lực và hoàn thành nhân cách trẻ nhỏ Vì vậy tôi lựa chọn đề tài :
“Thiết kế bộ sản phẩm mộc nội thất cho phòng ngủ trẻ em từ 6 – 10 tuổi
’’
Trang 3
Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG 1.1 Mục tiêu của đề tài
- Đưa ra mẫu thiết kế các sản phẩm mộc dùng cho nội thất phòng trẻ em lứa tuổi 6 - 10 tuổi, đảm bảo tính vững chắc cũng như đảm bảo về hiệu quả kinh tế và sử dụng nguyên liệu hợp lý Đồng thời, thiết kế phải thể hiện rõ được tính thẩm mỹ, tính sáng tạo, tính độc đáo và tính khoa học làm nổi bật được tính cách và sở thích của trẻ nhỏ
1.2 Nội dung nghiên cứu
- Tìm hiểu nhu cầu công năng đối với loại hình sản phẩm mộc nội thất dành cho phòng ngủ trẻ em lứa tuổi 6 – 10 tuổi
- Nghiên cứu về nguyên lý cấu tạo và các giải pháp liên kết của sản phẩm
- Tiến hành thiết kế tạo dáng cho bộ sản phẩm
- Tính toán nguyên vật liệu và dự trù chi phí sản xuất
1.3 Phạm vi nghiên cứu
- Tìm hiểu một số mô hình sản phẩm nội thất dành cho phòng ngủ trẻ em lứa tuổi 6 – 10 hiện có trên thị trường
- Thiết kế chi tiết sản phẩm mộc
- Sản phẩm chưa thi công
1.4 phương pháp nghiên cứu
Trang 4- Phương pháp kế thừa : Tham khảo ý kiến của giáo viên hướng dẫn, của những chuyên gia có kinh nghiệm trong ngành, học hỏi qua sách vở, báo chí, tạp chí và các tài liệu liên quan…Phân tích kế thừa các mẫu có sẵn
- Phương pháp tư duy logic : Tổng hợp các kiến thức, các tư liệu sưu tập
để đưa ra phương án thiết kế
- Phương pháp đồ họa vi tính : Thể hiện ý tưởng thông qua các bản vẽ
Trang 5CHƯƠNG 2
CƠ SỞ LÝ LUẬN
2.1 Tổng quan về sản phẩm mộc dành cho trẻ em từ 6 – 10 tuổi
Đời sống xã hội ngày càng phát triển, ngày một văn minh hơn, từ đó nhu cầu của đời sống cả về tinh thần lẫn vật chất của người dân ngày càng được nâng cao Từ xa xưa đồ mộc đã trở nên gần gũi và thiết thực với đời sống của con người Theo thời gian, theo đà phát triển của xã hội thì đồ mộc cũng ngày càng phát triển hơn, hoàn thiện hơn và nó đã trở thành một trong những nhu cầu thiết thực trong đời sống hàng ngày của con người Chính vì vậy mà từ xa xưa đồ mộc đã được ứng dụng rộng rãi vào trong cuộc sống hàng ngày như: giường để ngủ, ghế để ngồi, tủ để cất đựng, trưng bày… Đó là những đồ mộc tiêu biểu trong cuộc sống hàng ngày mà chúng ta không thể thiếu được
Sản phẩm mộc dùng cho phòng ngủ trẻ em là một phần không thể thiếu trong không gian nhà bạn, đặc biệt khi trong gia đình bạn có thành viên nhỏ đến tuổi đi học Ngoài tác dụng chính là phục vụ nhu cầu của trẻ như học tập, vui chơi, ngủ nghỉ…bộ sản phẩm còn được thiết kế hài hòa qua từng chi tiết trên sản phẩm và từng sản phẩm trong tổng thể không gian nội thất, tạo nên một bộ sản phẩm phù hợp với lứa tuổi của trẻ, đồng thời làm tăng vẻ đẹp cho không gian nội thất
2.1.1 Không gian và màu sắc của bộ sản phẩm
Không gian bố trí sản phẩm mộc là khâu đặc biệt quan trọng, vì phòng dành cho trẻ em có một số yêu cầu đặc biệt so với những phòng khác, nên khi
bố trí không gian, phải đặc biệt chú ý đến hoạt động và tâm lý của trẻ Sẽ là không đúng nếu bạn quy định nghiêm ngặt chỗ ngủ, chỗ chơi, chỗ học cố định cho trẻ bởi vì ý thức chúng chưa phát triển một cách toàn diện Phòng ngủ với một số món đồ chơi nho nhỏ sẽ giúp bé cân bằng được giữa những việc học hành, vui chơi, ngủ nghỉ
Trang 6Màu sắc sản phẩm mộc cũng là điều đáng lưu tâm, màu sắc của sản phẩm nên hài hòa với màu sắc của căn phòng tạo nên một không gian nội thất thống nhất Màu sắc luôn có những tác động lớn đối với giác quan và đặc biệt
ở trẻ nhỏ thì những tác động này sẽ ảnh hưởng rõ ràng hơn Màu sắc của sản phẩm mộc nên được sơn phủ bằng những màu sắc tươi sáng như màu đỏ, vàng, cam, chanh…sẽ giúp căn phòng luôn tươi mới và tràn đầy sức sống Màu sắc trong phòng phong phú sẽ kích thích dây thần kinh thị giác của trẻ phát triển, đồng thời tạo nên trí tưởng tượng phong phú cho bé, một điều không thể thiếu trong quá trình phát triển của bé
2.1.2 Bộ sản phẩm mộc
Sản phẩm mộc nội thất dùng cho phòng ngủ trẻ em rất đa dạng về chủng loại cũng như mẫu mã Nhưng thông thường, bộ sản phẩm mộc nội thất dùng cho phòng ngủ trẻ em từ 6 – 10 tuổi bao gồm :
a.Giường ngủ
Với trẻ em, giường ngủ có thể là sân chơi chính của chúng,ngoài việc ngủ, giường có thể là nơi bày đồ chơi, đọc truyện, nghe nhạc…là nơi trẻ có thể trèo lên trèo xuống dễ dàng,vì vậy khi thiết kế phải chú ý đến kính thước hợp lý của gường như chiều rộng, chiều dài, chiều cao giường
b.Sản phẩm tủ
Sản phẩm tủ dùng để chứa quần áo, chăn, ga gối đệm và có thể có
những ngăn kéo nhỏ, để bé có thể cất những đồ chơi hay vật dụng mà bé không sử dụng nữa
c.Bàn học giá sách
Bàn học không chỉ giúp trẻ học tập, làm bài tập về nhà, mà bàn học còn
là nơi để các em vui chơi như đọc truyện, vẽ tranh…vì thế cần phải bàn đủ rộng, có ngăn kéo hay giá để giấy, bút chì và đồ thủ công
2.2 Lý luận cơ bản về thiết kế sản phẩm mộc
2.2.1 Các nguyên lý tạo dáng sản phẩm mộc
Trang 7Tạo dáng sản phẩm là một trong những công đoạn đặc biệt quan trọng trong quá trình thiết kế sản phẩm Giá trị của mỗi sản phẩm không chỉ được đánh giá qua độ bền, chức năng mà nó còn phải có chất lượng thẩm mỹ Đối với sản phẩm bàn ghế phải thiết kế sao cho việc ngồi được thoải mái với tư thế cần thiết
Mỗi sản phẩm được tạo nên theo một hình dáng, kết cấu và kích thước nhất định với hình dáng đó tập hợp các đường nét, cấu tạo được tổ hợp, sản phẩm được thể hiện theo một hình dáng riêng được con người cảm nhận trong một điều kiện không gian nhất định
Mỗi sản phẩm mộc có chất lượng tốt nghĩa là sản phẩm đó không có khiếm khuyết về mặt kỹ thuật, bên cạnh đó nó còn phải được tạo dáng một cách hài hoà, có thẩm mỹ Chất lượng của một sản phẩm mộc là tổng hợp mọi tính chất khách quan xác định khả năng sử dụng và giá trị thẩm mỹ của nó Vì vậy để đánh giá chất lượng của sản phẩm mộc, trước hết phải xem xét chỉ tiêu
kỹ thuật của nó và ước lượng đánh giá về mặt tạo dáng có đẹp không?
Để đạt được yêu cầu đó, khi thiết kế tạo dáng cho sản phẩm mộc cần chú ý đến việc vận dụng các nguyên lý cơ bản sau:
- Các kích thước cần thiết cho nhu cầu sử dụng, trong đó các kích thước của người đã được tiêu chuẩn hoá là cơ sở chính cho việc xác định kích thước sản phẩm
- Sử dụng nguyên vật liệu hợp lý sẽ làm tăng giá trị sử dụng cũng như giá trị kinh tế của sản phẩm
- Sự phân chia các phần trên bề mặt gây được cảm giác về sự cân bằng
- Sự hài hoà màu sắc hay tương phản hợp lý sẽ làm tăng vẻ thẩm mỹ của sản phẩm
- Chú ý đến tỷ lệ của các sản phẩm và mối tương quan đồng bộ (như giữa bàn và ghế)
- Các yếu tố xung quanh môi trường sử dụng ảnh hưởng đến cảm giác của con người
Trang 8a Kích thước cơ bản của sản phẩm
Với bộ sản mộc dùng cho nội thất phòng của bé thì kính thước hợp lý là
vô cùng quan trọng, kích thước ây thể hiện ở chiều dài, chiều rộng, chiều cao sao cho phù hợp với kích thước cơ thể trẻ, nếu các kích thước cơ bản đó không hợp lý sẽ gây khó khăn cho quá trình sử dụng Là sản phẩm mộc dành cho phòng ngủ trẻ em thì kích thước sản phẩm phải được hình thành phù hợp với chức năng tạo dáng của đồ vật cũng như khả năng vui chơi giải trí của bé
b Sử dụng nguyên liệu hợp lý
Trong quá trình thiết kế sản phẩm mộc, nếu biết sử dụng nguyên vật liệu hợp lý thì có thể vừa tiết kiệm được nguyên liệu vừa nâng cao giá trị của sản phẩm Tuỳ thuộc vào từng vị trí hay chức năng của từng chi tiết mà người thiết kế chọn ra những nguyên liệu phù hợp với chi tiết hay bộ phận đó Tuy nhiên, để nguyên liệu được sử dụng hợp lý thì trong mỗi chi tiết ta dùng những nguyên liệu có kích thước khác nhau cho sản phẩm Sử dụng hợp lý chính là ứng dụng những kích thước khác nhau của nguyên vật liệu vào sản phẩm
c Sự phân chia các phần trên bề mặt
Sự phân chia, sắp xếp các phần trên bề mặt bao giờ cũng phải bảo đảm đến sự hài hoà cân đối Sự cân đối ở đây nói tới sự cân bằng về thị giác, có nghĩa là mắt người cảm nhận được sự cân bằng
Trang 9- Cân bằng đối xứng trục là kết quả của việc sắp xếp các yếu tố tiêu chuẩn, sự tương xứng trong hình dáng, kích thước và vị trí liên quan bởi một đường trục chung
- Cân bằng đối xứng tâm là kết quả của việc tổ chức các yếu tố xung quanh điểm trung tâm Nó tạo ra một yếu tố tập trung nhấn mạnh trung tâm… Các yếu tố có thể hội tụ vào hoặc tạo ra từ vị trí trung tâm này
- Cân bằng bất đối xứng được công nhận là sự thiếu tương xứng về kích
cỡ, hình dáng, màu sắc hay mối liên hệ vị trí Giữa các yếu tố đồng nhất thì một bố cục không đối xứng lại kết hợp chặt chẽ các yếu tố không giống nhau tạo sự cân bằng, nhưng nhìn chung cân bằng bất đối xứng tạo cảm giác sinh động khó thực hiện sự cân bằng
Bố trí bất đối xứng cần chú ý đến tính hệ thống của các phần để tạo ra
sự cân bằng về thị lực Sự cân bằng này cũng có tính quy luật, xong chỉ những người nhạy cảm mới cảm giác được
f Sự hài hoà
Sự hài hoà có thể được định rõ như sự phù hợp hay sự hài lòng về các thành phần trong một bố cục Trong khi sự cân bằng đạt được cái thống nhất thông qua sự sắp xếp cẩn thận giữa các yếu tố giống nhau và không giống nhau, nguyên lý hài hoà đòi hỏi sự chọn lọc kỹ lưỡng các yếu tố, chia ra những nét riêng hay những đặc tính chung như hình dáng, màu sắc, chất liệu
để tạo ra sự hài hoà
g Tính nhịp điệu và nhấn mạnh
Nguyên lý thiết kế nhịp điệu là sự lặp đi lặp lại của các yếu tố Sự lặp lại không chỉ tạo nên sự thống nhất thị giác mà còn tạo nên tính chuyển động
mà mắt và tâm trí người quan sát có thể hướng theo đó Nó có thể được dùng
để thiết lập một nhịp điệu cho những phần chính hoặc để xác định một tuyến chất hay đường viền trang trí
h Tính thống nhất và đa dạng
Trang 10Cũng như sự cân bằng và hài hoà, khi các yếu tố được xử lý theo cách thức thống nhất sẽ tạo ra sự thống nhất bố cục Song sự thống nhất ấy đôi khi
sẽ làm cho bố cục trở thành buồn tẻ và khô khan
Trong vận dụng cụ thể, sự thống nhất cần có những điểm chấm phá Điều này tưởng chừng sai nguyên tắc, song nó lại rất hiệu quả trong việc tôn thêm tính thống nhất của bố cục
Các phần trong thể thống nhất có thể thay đổi tạo ra sự đa dạng trong
bố cục nhưng cũng không nên quá lạm dụng sẽ dẫn đến sự hỗn loạn về thị giác
i Nguyên lý về màu sắc và đường nét trên bề mặt sản phẩm mộc
Khi nhìn vào sản phẩm mộc, con người thường cảm nhận đầu tiên là về màu sắc và các đường nét trang trí, sau đó mới đến hình dạng sản phẩm Sản phẩm có thu hút, có bắt mắt không đó là nhờ vào màu sắc của sản phẩm
Như chúng ta đã biết, màu sắc của một vật phụ thuộc vào ánh sáng chiếu tới nó, xong cho dù ánh sáng nhân tạo có phát triển đến đâu đi chăng nữa thì chúng đều hướng theo mục đích là tạo ra loại ánh sáng gần gũi với thiên nhiên nhất và tất nhiên là phản ánh trung thực nhất màu sắc của vạn vật xung quanh Chính vì vậy, mỗi vật, mỗi sản phẩm cần có màu sắc phù hợp, hoà đồng với mọi vật xung quanh nó
Mỗi màu sắc đều tạo ra cảm giác riêng đối với con người Ví dụ: màu
đỏ gây cảm giác ấm cúng, màu lục gây cảm giác bình yên… cảm giác về sự hài hoà của màu sắc được sắp đặt gần nhau cũng là sự cảm giác về thẩm mỹ tạo hình Vì vậy, trong quá trình thiết kế tạo hình của sản phẩm cũng luôn gắn liền với việc lựa chọ màu sắc với việc phân ly tỷ lệ tạo hình của từng chi tiết Trong màu sắc được sử dụng chúng ta có thể sử dụng màu sắc tương phản để tạo ra giá trị thẩm mỹ Để làm nổi bật một bộ phận, chi tiết nào đó, chúng ta nên sử dụng quy luật tương phản về màu sắc
Màu sắc của sản phẩm trong tạo dáng cần tuân thủ theo cảm nhận theo màu của người sử dụng: người già thường thích màu nhẹ nhàng; trẻ nhỏ
Trang 11thường thích các màu nguyên có độ bão hoà màu cao, các sắc độ màu tương phản mạnh…
Màu của sản phẩm mộc gần gũi nhất đó là những màu gần màu gỗ, những màu này là những màu tương đối dễ hoà đồng trong môi trường không gian nội thất Một số màu khác thường chỉ được sử dụng ở những chi tiết như phần bọc đệm để đa dạng các màu sản phẩm
2.2.2 Kết cấu đồ gia dụng
Thiết kế kết cấu đồ gia dụng là bộ phận tổ thành quan trọng của thiết kế
đồ gia dụng, nó bao gồm kết cấu chi tiết, cụm chi tiết và kết cấu lắp ráp tổng thể Nhiệm vụ của nó là nghiên cứu lựa chọn vật liệu đồ gia dụng, phương pháp ghép của bản thân chi tiết, cụm chi tiết và giữa chúng với nhau, quan hệ lẫn nhau giữa kết cấu cục bộ và tổng thể Kết cấu đồ gia dụng giống như hệ thống xương của cơ thể người, dùng để đỡ ngoại lực và khối lượng của bản thân nó, và đem tải trọng từ trên xuống dưới truyền đến điểm đỡ và đến mặt đất Cho nên, kết cấu đồ gia dụng trực tiếp phục vụ yêu cầu công năng đồ gia dụng nhưng bản thân nó ở điều kịên vật liệu và kỹ thuật nhất định, cùng với yêu cầu chắc chắn và bền cũng có phương thức kết cấu khác nhau của bản thân chúng
Kết cấu đồ gia dụng hợp lý có thể tăng cường độ của sản phẩm, tiết kiệm nguyên vật liệu, nâng cao tính công nghệ Đồng thời kết cấu khác nhau, do đặc trưng kỹ thuật của bản thân nó có, thường thường có thể có được hoặc tăng cường tính nghệ thuật của tạo hình đồ gia dụng Vì thế, thiết kế kết cấu ngoài thoả mãn yêu cầu công năng cơ bản của đồ gia dụng ra, còn phải tìm kiếm được kiểu dáng kết cấu đơn giản, chắc chắn mà kinh tế và tạo sức biểu hiện nghệ thuật khác nhau cho đồ gia dụng Vì thế, thiết kế đồ gia dụng thành công phải là hoàn mĩ, thống nhất của công năng, cảm tính và kết cấu
* Liên kết cơ bản của sản phẩm mộc:
Một sản phẩm mộc bao gồm nhiều chi tiết, bộ phận liên kết lại với nhau Các chi tiết hay bộ phận này được gọi chung là các cấu kiện cơ bản Các cấu
Trang 12kiện cơ bản này liên kết với nhau bằng một mối liên kết nào đó, mối liên kết
ấy có thể do chính bản thân các cấu kiện có cấu tạo đặc biệt để liên kết với nhau (như liên kết mộng) hoặc do một linh kiện khác đóng vai trò liên kết các cấu kiện với nhau (liên kết đinh, liên kết vít, liên kết keo,…) Sau đây là một
số loại liên kết cơ bản
+ Liên kết mộng:
Mộng là hình thức cấu tạo có hình dạng xác định được gia công tạo thành ở đầu cuối chi tiết theo hướng dọc thớ nhằm mục đích liên kết với lỗ được gia công trên chi tiết khác của kết cấu
Cấu tạo của mộng có nhiều dạng, song cơ bản vẫn bao gồm: thân mộng
Trong sản xuất thường thấy có: liên kết giữa các thanh gỗ với nhau, dán ghép giữa các lớp ván mỏng, dán phủ mặt cho các chi tiết dạng tấm phẳng, dán cạnh…đều sử dụng bằng keo dán
Phương thức này có ưu điểm lớn là có thể tiết kiệm được gỗ, từ gỗ nhỏ tạo thành gỗ lớn, từ gỗ chất lượng kém tạo thành gỗ có chất lượng cao, có thể đảm bảo được sự ổn định của kết cấu, nâng cao chất lượng và cải thiện ngoại quan của sản phẩm
+ Liên kết đinh:
Trang 13Đây là loại hình liên kết mà chủng loại vật liệu liên kết rất phong phú:
có đinh bằng kim loại, đinh gỗ và đinh tre, trong đó thường sử dụng nhất là đinh bằng kim loại Đinh bằng kim loại chủ yếu có đinh hình chữ T, đinh hình
∏
Liên kết bằng đinh tròn rất dễ làm tổn hại đến kết cấu của gỗ mà cường
độ nhỏ, vì thế trong sản xuất đồ mộc ít sử dụng, chỉ sử dụng trong các vị trí liên kết bên trong, các vị trí không lộ trên bề mặt hoặc những vị trí mà không cần yêu cầu cao về ngoại quan, như dùng để cố định rãnh trượt của ngăn kéo Đinh tre và đinh gỗ là loại được sử dụng từ rất lâu đời và được phổ biến trong sản xuất các loại đồ mộc bằng thủ công của Trung Quốc Những loại đinh mang tính trang sức thường được dùng trong các loại sản phẩm đồ mộc làm từ gỗ mềm
Liên kết đinh là liên kết không thể tháo lắp nhiều lần Lực liên kết đinh
có quan hệ với chủng loại, khối lượng thể tích, độ ẩm của gỗ, đường kính, độ dài, phương hướng và độ sâu của đinh Ví dụ: lực bám đinh ở phần cạnh của ván dăm thấp hơn rất nhiều so với bề mặt của ván, do đó phần cạnh của ván dăm không thích hợp sử dụng liên kết bằng đinh
+ Liên kết vít:
Đây là liên kết lợi dụng phần thân vít xuyên qua hai chi tiết để liên kết chúng lại với nhau Vít là một loại được cấu tạo từ kim loại, chúng gồm hai loại là vít đầu tròn và vít đầu bằng Liên kết bằng vít thường không thể sử dụng cho các kết cấu tháo lắp nhiều lần, sẽ ảnh hưởng đến cường độ liên kết Phần lộ ra bên ngoài của vít sẽ được sử dụng trong các liên kết như mặt bàn,
tủ, ván lưng, mặt ngồi, ngăn kéo… hoặc có thể để lắp đặt các chi tiết khác như tay nắm, khóa cửa…
Lực liên kết vít có quan hệ đến chủng loại, khối lượng thể tích, độ ẩm của gỗ nền; đường kính và độ dài của vít được thể hiện theo chiều ngang của thớ gỗ (vì cường độ theo chiều dọc tương đối thấp, tránh sử dụng)
+ Liên kết bản lề:
Trang 14Bản lề là cấu kiện đặc biệt và có thể tháo, lắp nhiều lần Ngoài bản lề kim loại ra, còn có bản lề chế tạo bằng ni-lon và nhựa Yêu cầu đối với bản lề là: kết cấu chắc chắn, tin cậy, có thể tháo lắp nhiều lần, thao tác đơn giản, không ảnh hưởng đến công năng và ngoại quan của đồ gia dụng, có cường độ liên kết nhất định, có thể thoả mãn yêu cầu của kết cấu
Ghép bản lề là phương pháp ghép liên kết chủ yếu của đồ gia dụng kiểu tháo, lắp Nó ứng dụng rộng rãi ở ghế tháo, lắp và đồ gia dụng dạng tấm, dùng ghép bản lề có thể đơn giản hoá kết cấu và quá trình sản xuất sản phẩm, có lợi cho tiêu chuẩn hoá sản phẩm và thông dụng hoá cụm chi tiết, có lợi cho sản xuất công nghiệp hoá, cũng tạo điều kiện thuận lợi cho đóng gói, vận chuyển
- Loại trục quay cố định có thể kể đến như: Bản lề quả nhót, bản lề lá, bản
lề goong, bản lề Pi vô
- Bản lề có trục quay di động là loại bản lề khi quay, vị trí tâm quay thay
đổi (do có 2 điểm cố định) tạo ra một sức căng định hướng, trong sản xuất còn gọi loại bản lề này là bản lề bật
+ Các liên kết khác:
Đây là các chi tiết liên kết được sản xuất từ kim loại, polyme, thuỷ tinh hữu cơ hoặc bằng gỗ,… Nó được chế tạo đặc thù và có thể tháo lắp nhiều lần
và cũng là một loại chi tiết phối hợp không thể thiếu trong sản xuất các loại
đồ mộc hiện đại Hiện nay thường sử dụng các chi tiết liên kết bằng kim loại
ở dạng như: kiểu xoắn ốc, kiểu lệch tâm và kiểu móc treo Đối với các chi tiết liên kết dạng này có yêu cầu như sau: kết cấu chắc chắn, thuận tiện cho việc
Trang 15tháo lắp nhiều lần, có thể điều tiết được mức độ chặt lỏng, dễ sản xuất, giá thành rẻ, hiệu quả lắp rắp cao, không làm tổn hại đến công năng và ngoại quan của sản phẩm, đảm bảo được cường độ của sản phẩm,…
Liên kết bằng các chi tiết liên kết là một phương pháp đã được sử dụng rộng rãi nhất trong sản xuất các loại đồ mộc tháo lắp được, đặc biệt là đồ mộc dạng tấm phẳng Hiện nay sử dụng các chi tiết liên kết có thể đạt đựơc mức
độ tiêu chuẩn hoá trong gia công đối với các chi tiết, tiện lợi cho việc lắp ráp đóng gói, vận chuyển và dự trữ đối với sản phẩm
2.2.3 Yếu tố con người trong thiết kế sản phẩm mộc
Trong quá trình thiết kế sản phẩm mộc thì yếu tố con người liên quan chặt chẽ với kích thước sản phẩm Bởi vì trong quá trình thiết kế luôn phải tính đến sự phù hợp của sản phẩm với kích cỡ của con người vào từng lứa tuổi, từng đối tượng Kích thước cơ thể của người sử dụng là cơ sở quan trọng
để thiết kế sản phẩm, nó ảnh hưởng đến hình dáng, sự cân đối và tỷ lệ của sản phẩm Do đó, khi thiết kế, trước tiên sản phẩm phải phù hợp với kích cỡ của người sử dụng Muốn đạt được điều đó ta phải dựa vào các yếu tố thuộc về con người như: yếu tố nhân trắc học, thị hiếu thẩm mỹ, các chỉ dẫn của Ergonomics kết hợp với phương pháp cơ thể đồ
Đồ gia dụng không chỉ cần thoả mãn yêu cầu của nhân loại trên công năng cơ bản, đồng thời nó còn có lợi cho sức khoẻ sinh lý và tâm lý của con người Nói trên một ý nghĩa nào đó, thiết kế đồ gia dụng tức là thiết kế sinh hoạt, ở đây bao hàm hai lớp hàm nghĩa, một là công dụng sinh hoạt, hai là tính dễ chịu Để thực hiện mục tiêu này, cần phải phân tích khoa học hành vi của người và đặc tính sử dụng của đồ gia dụng Lý luận công học cơ thể người (Human Enginerring, cũng gọi là Human Factors, hoặc Ergonomics )
là căn cứ khoa học để chúng ta tiến hành thiết kế công năng đồ gia dụng Hiểu Ergonomics cơ thể không nên ở nghĩa hẹp, Ergonomics cơ thể người nghĩa hẹp chủ yếu chú trọng một phía đo kích thước cơ thể, dù đây là quan trọng và không thể thiếu, nhưng đối với thiết kế đồ gia dụng là không đủ Lấy toàn bộ
Trang 16sinh lý và tâm lý của người làm mục tiêu, tiến hành nghiên cứu động thái Ergonomics trên nghĩa rộng cần phải trở thành kim chỉ nam của thiết kế công năng đồ gia dụng, thiết kế làm ra từ đây mới có sức sống chịu được khảo nghiệm thời gian và địa phương
Cũng như vậy chúng ta cần xem xét kỹ các yếu tố nhân trắc học trong quá trình thiết kế tạo dáng sản phẩm mộc Đó là những số liệu về chiều cao toàn phần, chiều cao đến vai, chiều rộng vai, chiều dài cánh tay, chiều dài chân các số liệu này thay đổi theo giới tính Từ những số liệu đó áp dụng vào để bố trí kích thước đồ gia dụng trong phòng sao cho hợp lý, từ cửa vào, lối đi và khoảng cách khi cúi xuống Cho nên khi ta nghiên cứu về số liệu nhân trắc học phải có sự tìm hiểu đầy đủ về đối tượng sử dụng
Chiều cao của trẻ mỗi năm tăng lên 4cm, trọng lượng cơ thể tăng lên 2kg Nếu trẻ em bước vào lớp 1 đúng 6 tuổi thì trẻ có chiều cao khoảng 106cm, cân nặng 15,7kg đối với nam, và cao 104cm, nặng 15,1kg đối với nữ, tuy nhiên con số này chỉ là trung bình, chiều cao của trẻ có thể xê dịch 4 – 5 cm, cân nặng có thể xê dịch 1 – 2 kg Vì thế, khi thiết kế sản phẩm mộc dành cho nội thất phòng trẻ em, phải nắm bắt được kích thước cơ thể bé để có thể tạo ra những sản phẩm mộc không những phù hợp với tính cách của bé mà còn đảm bảo được sự thoải mái trong quá trình sử dụng
2.2.4 Tâm lý và các hoạt động chủ yếu của trẻ
a Tâm lý của bé
Tâm lý nổi bật của trẻ trong giai đoạn này là vô cùng hiếu động, năng lực
ở độ tuổi tăng trưởng nơi các em luôn dồi dào Các em có thể hoạt động luôn chân tay, chạy nhảy, hò hét, nô đùa thỏa thích, hoặc im lặng ngồi tắt máy, hì hục nghịch phá một trò gì đó hay làm một việc gì đó vừa sức mình Các em sẵn sàng chơi hăng say hết mình bởi với các em, truyện thắng thua rất quan trọng nó nhằm mục đích tự khẳng định cá tính cho dù các em chưa đủ lý luận cao xa gì lắm về bản thân Về mặt học tập, các em cũng rất dẽ hào hứng để cho cuốn theo ý tưởng, các kiến thức lý thú mới lạ để không ngừng đặt ra
Trang 17những câu hỏi tò mò thắc mắc Và khi các em đã không còn thỏa mãn với những câu hỏi tại sao ? mà chuyển dần xang câu hỏi khó hơn nhiều là làm thế nào ? Dù vậy các em chưa thể tập chung tư tưởng lâu để kịp phân tích vấn đề
và quan sát một cách kiên nhẫn, các em cũng chưa thể tự mình học hỏi sao cho đúng mức nếu không được người lớn hướng dẫn dưới dạng học mà chơi, chơi mà học
Các em luôn giàu trí tưởng tượng, luôn tin vào một điều gì đó thần kì như những câu truyện cổ tích, thần tiên…từ đó thêu dệt cho các em nhưng mơ ước dễ thương
b Các hoạt động chủ yếu của trẻ
Hoạt động chủ yếu của trẻ ở các trường tiểu học là học tập và vui chơi giải trí, tất cả các hoạt động đó ều diễn ra dưới sự quan tâm chăm sóc và hướng dẫn của thầy cô giáo trong không gian lớp học hoặc ngoài trời, tùy thuộc vào điều kiện cơ sở vật chất của từng trường mà các em có những hoạt động đặc thù riêng Hiện nay các bậc phụ huynh, thầy cô giáo và xã hội luôn quan tâm đến chất lượng giáo dục học tập cho trẻ Các loại hình trò chơi giúp trẻ vừa có thể vui chơi giả trí một cách vô tư, trong sang, đồng thời cũng giúp trẻ có thêm những kiến thức bổ ích phục vụ cho công việc học tập của trẻ Nếu như ở bậc mầm non, các hoạt động chủ yếu của trẻ là vui chơi thì đến tuổi tiểu học, hoạt động chủ yếu của trẻ đã có sự thay đổi về chất, chuyển
từ hoạt động vui chơi xang hoạt động học tập Tuy nhiên, song song với hoạt động học tập, ở các em còn diễn ra những hoạt động khác
- Hoạt động học tập :
Hoạt động học tập của trẻ từ 6 đến 10 tuổi đang bắt đầu hình thành, vì vậy ngoài công việc là học nó còn bị chi phối bởi hoạt động vui chơi, chơi mà học, học mà chơi
- Hoạt động vui chơi : Các nhà tâm lý học khẳng định rằng, chơi là phương tiện giáo dục toàn diện cho trẻ Trò chơi của trẻ là hoạt động phản ánh độc đáo, sáng tạo của trẻ với môi trường xung quanh, khi trẻ chơi có
Trang 18nghĩa là chúng đang sống trong một cuộc sống thật sự Và chơi là cơ hội để trẻ biết ứng dụng một cách sang tạo những điều cần biết vào cuộc sống Vì thế, khi nghiên cứu thiết kế bộ sản phẩm mộc dùng cho nội thất phòng trẻ em, yếu tố vui chơi phải được chú ý đến, để có thể tạo cho bé không gian vừa thơ mộng, lại có thể kết hợp giữa việc học mà chơi, chơi mà học của bé
- Hoạt động lao động : Trẻ bắt đầu tham gia lao động tự phục vụ bản thân và gia đình như tắm giặt, quét dọn nhà cửa…Và với tính tự lập cao, trẻ rất cần một phòng riêng với đồ nột thất phù hợp với hoạt động của bé
- Hoạt động xã hội : Các em bắt đầu tham gia vào các phong trào của trường, của lớp, của cộng đồng và của đội thiếu niên tiền phong…
Hiểu rõ được tâm lý và những hoạt động chủ yếu của trẻ, để có thể tiến hành thiết kế những bộ sản phẩm mộc phù hợp với lứa tuổi và phong cách của trẻ, giúp trẻ vừa có thể học tập, vừa có thể vui chơi mà vẫn đảm bảo được sự
an toàn trong quá trình sử dụng
2.3 Nhu cầu công năng đối với bộ sản phẩm mộc nội thất dùng cho phòng ngủ trẻ em từ 6 – 10 tuổi
2.3.1 Một số vấn đề cơ bản về nội thất phòng cho trẻ
Là bậc phụ huynh, cha mẹ nào cũng muốn con mình lớn lên trong điều kiện tốt nhất, có một không gian ở thoải mái và có lợi cho sự trưởng thành của trẻ nhỏ Bởi vậy, ở bất cứ gia đình nào có con nhỏ, đặc biệt là có trẻ nhỏ trong
độ tuổi đến trường, người làm bố làm mẹ cũng cố hết sức lựa chọn, bố trí, xắp xếp cho phòng con mình được đẹp nhất và phù hợp nhất Vậy làm thế nào để
có thể có được một không gian nội thất phù hợp với lứa tuổi, tính cách và sở thích của trẻ ? Đó luôn là câu hỏi làm đau đầu các bậc phụ huynh khi xem xét, lựa chọn sản phẩm cho phù hợp với không gian nội thất căn phòng
Như ta đã biết, chức năng chính của phòng trẻ em, là tạo ra một thiên đường an toàn và tự do cho trẻ Trẻ em trong thiên đường của mình được học tập vui chơi, nghỉ ngơi một cách tự do và thoải mái Trẻ trong giai đoạn này
Trang 19luôn có thiên hướng độc lập, không thích làm phiền, nói cách khác, phòng cho trẻ cần đầy đủ tính riêng tư
Màu sắc trong phòng trẻ ảnh hưởng lớn đến tâm lý của chúng Đầu tiên phải dùng màu nhẹ nhàng nhã nhặn, không được dùng màu nhức mắt như đỏ, tím đậm, cũng nên kị màu đen và màu trắng tinh, chúng có ảnh hưởng không tốt đến tâm lý của trẻ Màu xanh da trời làm điểm nhấn cho màu xanh cỏ, vàng nhạt, hồng phấn thì tương đối tốt, có thể đem lại hiệu quả hòa hợp
Độ tuổi 6 – 10 là độ tuổi trẻ khá hiếu động và ham khám phá, đôi khi chúng chưa ý thức được mọi việc, vì thế phòng ngủ nên bố trí khu vực dành cho học tập, khu vực dành cho vui chơi, khu vực dành cho giấc ngủ, như thế
sẽ kích thích tính ngăn nắp và giúp trẻ ý thức hơn trong việc giữ gìn không gian chung
Phòng trẻ sẽ có rất nhiều thứ như đồ chơi, quần áo, sách vở, dụng cụ học tập…chúng sử dụng căn phòng như là một câu lạc bộ để học nhóm, làm nơi học hành, nơi nghỉ ngơi sau những giờ học căng thẳng, và trên tất cả, đó
sẽ là thế giới riêng của chúng Chính vì thế, phải bố trí đủ chỗ để cho trẻ để sách vở, đồ chơi, chỗ để treo quần áo…Đặc biệt với phòng bé gái, chỗ chưng bày là rất quan trọng, vì bé gái rất thích sưu tầm những thứ mình thích, những tác phẩm nghệ thuật mang lại cho phòng của bé một vẻ đẹp rất đặc biệt Hãy tận dụng mọi chỗ để có thể làm nơi chứa đồ của trẻ, như những chiếc giá gắn tường, những hộc chứa kết hợp với giường ngủ, những chiếc giỏ xinh xinh để
đồ kẹp tóc, đồ chơi…Đồ nội thất bên trong phòng ngủ bé gái thường mang những đường nét mềm mạị, và màu hồng phấn là màu sắc được đại đa số các
bé gái ưa thích, đây cũng là điều đáng chú ý khi thiết kế sản phẩm mộc dùng cho phòng bé gái Nhiều quy tắc có thể áp dụng cho cả phòng bé trai và bé gái nhưng có một số khác biệt trong không gian phòng ngủ bé trai như giường ngủ có thể là chỗ bật nhảy của trẻ, giá treo tường thường là nơi trẻ thích trèo lên Thêm vào đó, các bé trai thường thích những bộ xe đua hay tàu hỏa rất chiếm diên tích sàn nhà, một sàn nhà với bề mặt mềm mại, dễ lau chùi là nơi
Trang 20lý tưởng để bé ngồi chơi ô tô hay tàu hỏa, sàn nhà bằng vật liệu gỗ đáp ứng rất tốt yêu cầu này
2.3.2 Sản phẩm mộc dùng cho nội thất phòng trẻ em
Qua khảo sát trên thị trường và tìm hiểu nhu cầu của người tiêu dùng ta thấy sản phẩm mộc dùng cho nội thất phòng ngủ trẻ em rất đa dạng và phong phú, từ kiểu dáng, mẫu mã đến chất liệu Và chủng loại chủ yếu của mặt hàng này là giường ngủ ( có thể là giường đơn, giường tầng ) tủ áo, bàn học…
a.Giường ngủ
Bé yêu nhà bạn đã đủ lớn, muốn được tự lập và tự do hơn,muốn tách
phòng ngủ với bố mẹ, ngủ riêng một phòng Bạn sẽ phải nghĩ đến một cái giường xinh xắn, phù hợp với lứa tuổi và sở thích của bé đồng thời cũng phải
an toàn khi sử dụng
Kiểu dáng mới lạ là yếu tố quan trọng đối với sản phẩm giường bởi thích cái mới lạ chính là thiên tính của bé Thiết kế được tạo hình hoạt bát, màu sắc hoa lệ, thậm trí có những giường ngủ giống đồ chơi trẻ em, được trẻ
em rất ưa thích Sản phẩm ( hình 1 ) tạo cho trẻ cảm giác như mình là những cao bồi miền tây, sống trong vương quốc những người da đỏ, một điều vô cùng thú vị đối với tâm lý trẻ thơ
Trang 21Hình 1
Một vài thứ giống như trò chơi xếp gỗ, thậm trí chính là tạo hình chiếc
xe ô tô thích nhất của các bé trai hay có thể là những lâu đài sẽ biến sự ngây thơ của trẻ thành những hoàng tử hay công chúa trong cung điện hoa lệ, cũng
có thể giường được cách điệu theo khung thành,( hình 2 ) ghế ngồi hình quả bóng, những hình ảnh điển hình của một trận bóng đá, một phòng riêng cho những cầu thủ tý hon, bé có thể thỏa sức thể hiện tài năng của mình
Hình 2
Trang 22Với những phòng ngủ không gian hẹp, sản phẩm giường đa năng ( hình 3 ) lại mang tính thực dụng cao
Hình 3 Giường ngủ, góc học tập, tủ đựng đồ…quy tụ lại, sẽ để phần chừa ra không gian rộng lớn để bé có thể thỏa sức vui chơi theo ý mình
An toàn là nguyên tắc cơ bản của sản phẩm, do trẻ đang trong giai đoạn thích hoạt động, thích cái mới lạ, dễ phát sinh ngoài ý muốn, tính an toàn đương nhiên là một yêu cầu không thể thiếu ( hình 4 )
Hình 4 Thiên tính của trẻ chính là thích nghịch, giường ngủ có thể là chỗ bật nhảy của trẻ, vì thế, giường ngủ phải đảm bảo tính vững chắc, không có nguy
Trang 23hiểm đổ xuống, nên lựa chọn giường có tính bền, chịu lực phá hoại, cần phải
có thời gian kiểm gian kiểm tra chỗ liên kết có đảm bảo hay không, đặc biệt với khung giường băng kim loại, đinh ốc rất dễ rời ra Đồng thời phải đảm bảo độ thăng bằng, tính ổn định của giường, trước khi sản phẩm được lắp ráp, nên nhắc nhở người thợ lắp ráp đóng cho chắc, và nên mài hết cạnh sắc nhọn
có thể làm hại đến trẻ em
Bên cạnh đó, màu sắc cũng phải phù hợp với tâm lý trẻ ( hình 5 ) Các trẻ lứa đến trường đã bắt đầu hiểu được sự khác biệt về giới tính, rất cường điệu bản thân là bé trai hay bé gái, vì thế, khi lựa chon giường cho bé trong giai đoạn tuổi này, nên nắm bắt được tâm lý của trẻ
Hình 5 Những chiếc giường được sơn phủ màu tươi sáng, nhỏ gọn vừa tiết kiệm không gian phòng ngủ, đồng thời nội thất căn phòng càng đáng yêu và xinh xắn hơn Nếu bé nhà bạn là bé gái, có lẽ màu sắc hấp dẫn nhất với bé là màu hồng, màu xanh nhạt, màu vàng nhạt…Khác với gam màu của bé gái, với giường ngủ dành cho bé trai, những gam màu như màu vàng cam thể hiện sự mạnh mẽ, màu xanh nước biển mát mẻ sẽ rất phù hợp với tâm lý và cá tính của bé Nói cách khác, màu sắc cho giường trẻ em tốt nhất lấy ánh sáng, thoải mái, vui vẻ làm phương hướng lựa chọn, nó sẽ phù hợp với số đông tâm lý của trẻ, và mang lại hiệu quả thẩm mỹ cao
Trang 24b.Tủ đựng đồ
Tủ đựng đồ là nơi cất giữ những đồ vật thường ngày của bé như quần
áo, đồ chơi…những ngăn lớn phía trên có thể sử dụng để đựng chăn, ga, gối, đệm…khi không sử dụng đến Tủ là sản phẩm không thể thiếu trong không gian nội thất phòng cho trẻ em, ngoài tác dụng chính là cất giữ đồ vật, tủ còn được thiết kế hài hòa với kiến trúc nội thất, phù hợp với không gian nội thất phòng ngủ sẽ tạo vẻ duyên dáng, sang trọng, và ấm cúng cho căn phòng Sản phẩm tủ ( hình 6 ) với gam màu xanh dương và màu trắng sữa, được cách điệu với những đường cong sẽ tạo cho căn phòng một vẻ đẹp nhẹ nhàng, thuần khiết Với phong cách hoàn toàn hiện đại “ đơn giản mà hữu dụng ’’, phần dưới có ngăn kéo nhỏ để đựng đồ đem lại sự thuận tiện khi sử dụng
Hình 6
Trang 25Hình 7 Sản phẩm tủ ( hình 7 ) lại cho thấy sự năng động trong sử dụng khi chân tủ được thiết kế với 4 góc là 4 bánh xe, giúp di chuyển nhẹ nhành khi cần thiết như dọn phòng…Với cấu tạo bên trong hoàn toàn đơn giản, tủ được chia thành những ngăn và khoang nhỏ dễ dàng cho việc sử dụng Nguyên liệu được sử dụng để sản xuất tủ là gỗ, được sơn phủ lớp sơn bóng, đem lại sự thoải mái, sạch sẽ và thoáng mát cho căn phòng của bé
Hình 8
Trang 26Tủ đựng đồ với gam màu xanh và vàng nhạt ( hình 8 ) làm chủ đạo lại mang đến sự khỏe khoắn, năng động cho căn phòng Với thiết kế dặc biệt, phía bên tủ có kết hợp với modun giá, giúp trẻ có thêm lựa chọn trong việc chưng bày cũng như cất giữ đồ chơi
c.Bàn học giá sách
Bàn học tập là vật dụng trẻ em sẽ sử dụng hàng ngày, với một chiếc bàn phù hợp sẽ mang lại sự thoải mái, an toàn và giúp trẻ tránh các bệnh về mắt, xương Vì thế, việc lựa chọn một bộ bàn ghế phù hợp với trẻ em là rất cần thiết, không chỉ bền, đẹp, phù hợp với cá tính của trẻ, mà còn phải an toàn trong quá trình sử dụng
Trẻ em không chỉ sử dụng bàn học để làm bài tập về nhà mà bàn học còn là nơi để các em vui chơi như đọc truyện, vẽ tranh…vì thế, bàn cần phải
đủ rộng, có ngăn kéo hay giá để giấy, bút chì, kéo, đồ thủ công…