Vấn đề đặt ra là làm sao có thể thiết kế ra được một bộ sản phẩm bàn ghế phù hợp với cách bày đặt bố trí của tất cả các vận dụng trong phòng nhằm góp phần tạo ra một không gian nội thất
Trang 1LỜI CẢM ƠN
Nhân dịp hoàn thành khóa luận tốt nghiệp, Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới trường ĐHLN đã tạo cơ sở pháp lý để Tôi thực hiện đề tài này
Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể các thầy, cô giáo cán bộ trong khoa
CBLS, trung tâm thông tin khoa học và thư viện, các phòng ban trực thuộc trường ĐHLN đã giúp đỡ Tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu tại trường Đặc biệt, Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo: PGS.TS Nguyễn Văn Thiết, thầy giáo TS Cao Quốc An đã tận tình hướng dẫn Tôi trong suốt quá trình thực tập và hoàn thành khóa luận
Do trình độ bản thân còn hạn chế, chưa có kinh nghiệm trong nghiên cứu nên bản khóa luận còn nhiều thiếu sót Tôi kính mong nhận được sự góp ý bổ xung của các thầy cô giáo
Tôi xin trân trọng cảm ơn
Xuân Mai, ngày 14 tháng 05 năm 2010
Trang 2DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 1-1: Kích thước cơ bản của bàn ăn, mm 11
Bảng 1-2 : Quan hệ về kích thước phối hợp giữa độ cao bề mặt ngồi 11
của ghế với độ cao mặt bàn, mm 11
Bảng 1-3: Kích thước chủ yếu của bàn ghế ăn, mm 15
Bảng 1- 4: Kích thước sản phẩm đồng bộ, mm 15
Bảng 1-5: Sai số cho phép về hình dạng và vị trí 16
Bảng 1-6: Tính năng lý hoá của bề mặt 18
Bảng 1-7: Yêu cầu về tính năng lực học 19
Bảng 4-1: Bảng thống kê nguyên vật liệu phụ kiện 50 Bảng 4-2 : Bảng tính toán nguyên liệu sản phẩm bàn
Bảng 4-3 : Bảng tính toán nguyên liệu sản phẩm ghế
Bảng 4-4: Quy trình gia công từng chi tiết trên các khâu công nghệ sản phẩm bàn Bảng 4-5: Quy trình gia công từng chi tiết trên các khâu công nghệ sản phẩm ghế
Trang 3DANH MỤC HÌNH ẢNH
Hình 1-1 : Kích thước cơ bản của ghế ngồi dùng trong các thao tác cơ bản …6 Hình 1-2 : Biên độ hoạt động theo phương ngang và phương thẳng đứng của
cánh tay……….9
Hình 1-3 : Ghi chú kích thước cơ bản của bàn ăn hình chữ nhật………… 10
Hình 1-4 : Ghi chú kích thước cơ bản của bàn vuông (bàn tròn)………… 10
Hình 3-1: Mặt tiền nhà ăn sinh viên……… …….21
Hình 3-2: Không gian nội thất phòng ăn……….22
Hình 3-3: Hành lang ngoài phòng ăn……… 22
Hình 3-4: Bàn ghế phòng ăn………23
Hình 3-5: Mô hình ghế ăn được sử dụng……….23
Hình 3-6: Cách sắp xếp bàn ghế trong phòng ăn……….24
Hình 3-7: Quán ăn xung quanh trường Đại Học Lâm Nghiệp……… 24
Hình 3-8: Sự đơn giản của vẻ đẹp được bay bổng trong sự sáng tạo đầy cá
tính 25
Hình 3-9: Sắc vàng óng, nét gỗ mộc mạc đã làm nổi bật lên căn phòng ăn ấn tượng 26
Hình 3-10: Nét độc đáo đầy cá tính 27
Hình 3-11: Bàn ăn gập 2 cánh 29
Hình 3-12: Bàn ăn khi mở hai cánh 30
Hình 4-1 Phương thức liên kết mộng……….37
Hình 4-2 Liên kết bằng mộng đuôi én………37
Hình 4-3 Chi tiết liên kết dùng trong đồ mộc gia dụng ……….40
Hình 4-4 Bản lề……… 40
H×nh 4-5 B¶n lÒ ch×m 41
Hình 4-6: Các liên kế sử dụng trong mô hình bàn ăn 43
Hình 4-7: Các liên kết sử dụng trong mô hình ghế ăn 44
Trang 4ĐẶT VẤN ĐỀ
Cuộc sống con người luôn vận động và phát triển không ngừng, và con người là trung tâm của mọi sự vận động và phát triển đó Khi cuộc sống của con người ngày càng vận động và phát triển thì đòi hỏi những vận dụng và tiện nghi xung quanh chúng ta cũng phải được đổi mới Từ xa xưa đến nay,
đồ mộc luôn là những vật dụng gắn liền với đời sống thường ngày của mỗi chúng ta như loài người thuở sơ khai đã biết dùng các hình vẽ để trang trí cho hang đá của mình, loài chim biết trang trí tổ bằng ống thảo, mộc đủ màu sắc Đặc biệt khi con người mới bắt đầu sơ chế gỗ thì sản phẩm mộc là vật phẩm nội thất được ưa chuộng nhất và cùng với sự phát triển của xã hội thì đồ mộc cũng hoàn thiện hơn, ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống con người, phản ánh đời sống văn hóa tinh thần cũng như trình độ và cơ sở vật chất của toàn xã hội
Với mỗi mục đích khác nhau sẽ có những nhu cầu khác nhau về đồ dùng Đơn thuần như bộ bàn ghế, tùy vào từng mục đích sử dụng khác nhau
sẽ có hình dáng, kết cấu, đặc điểm riêng Trong hoạt động hàng ngày của con người, ngoài các hoạt động chính phục vụ cho công việc thì nhu cầu về nghỉ ngơi, thư giãn là không thể thiếu Theo truyền thống của các nền văn hóa trong khu vực châu Á, ẩm thực không chỉ đơn thuần là việc ăn uống mà còn là nét văn hóa mang tính lễ nghi và xã hội với hình ảnh mọi người cùng chia sẻ các món ăn, thức uống và nhâm nhi truyện trò Những bữa ăn theo nghi thức này luôn được xem trọng và đó là thời điểm quan trọng nhất trong ngày giúp toàn thể thành viên phục hồi sức khỏe, tụ họp trò chuyện, động viên lẫn nhau Xuất phát từ yêu cầu trên mà nhu cầu về không gian ăn uống là rất cần thiết, phải bố trí làm sao cho người sử dụng có được cảm giác tận hưởng tối đa sự thoái mái, dễ chịu sau khi được thưởng thức Với không gian như quán ăn đặc biệt là sinh viên thì yêu cầu về đồ trang trí nội thất còn cao hơn rất nhiều.Nó không chỉ thể hiện một phong cách riêng mà còn ảnh hưởng đến sự thu hút chú ý của khách hàng, trong không gian này thì bộ bàn ghế ngồi là đồ dùng
Trang 5không thể thiếu và có ảnh hưởng trực tiếp đến mục đích sử dụng của không gian Vấn đề đặt ra là làm sao có thể thiết kế ra được một bộ sản phẩm bàn ghế phù hợp với cách bày đặt bố trí của tất cả các vận dụng trong phòng nhằm góp phần tạo ra một không gian nội thất phòng ăn hoàn hảo, lại vừa đáp ứng được công năng cũng như tính kinh tế, phù hợp với đối tượng sử dụng là sinh viên
Vì lý do trên Tôi tiến hành nghiên cứu khóa luận :" Thiết kế bộ bàn
ghế phòng ăn tại nhà ăn sinh viên trường Đại Học Lâm Nghiệp "
Trang 6CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG 1.1.Mục tiêu của đề tài
1.1.1 Mục tiêu tổng quát
Thiết kế một bộ bàn ghế không quá cầu kỳ nhưng cũng không kém phần nổi bật, làm tăng vẻ sang trọng cho toàn phòng ăn đồng thời phải phù hợp với sinh viên là ý tưởng tôi muốn đề cập xuyên suốt khóa luận này
1.1.2.Mục tiêu cụ thể
- Tổng hợp và phân tích bàn ghế phòng ăn, đặc điểm của đối tượng sử dụng phòng ăn
- Tổng hợp và phân tích đặc điểm của không gian nội thất phòng ăn
- Đưa ra được mẫu bàn ghế cho phòng ăn sao cho phù hợp với không gian phòng ăn, đảm bảo tính vững chắc mà vẫn đảm bảo hiệu quả kinh tế và
sử dụng nguyên vật liệu hợp lý
- Lập hồ sơ thiết kế tạo dáng cho sản phẩm là bộ bàn ghế phòng ăn tại nhà
ăn sinh viên trường Đại Học Lâm Nghiệp
1.2 Nội dung nghiên cứu
- Điều tra khảo sát về các loại bàn ghế ăn hiện có của trường Đại Học Lâm Nghiệp và các quán ăn quanh trường
- Phân tích công năng của bàn ghế ăn cho sinh viên
- Tìm hiểu đặc điểm và khả năng sử dụng bàn ghế của không gian
- Thiết kế sản phẩm theo mô hình đã chọn
- Trình bày quy trình sản xuất sản phẩm được thiết kế theo không gian đã
Trang 71.4 Phương pháp nghiên cứu
1.4.1 Phương pháp khảo sát thực tế
- Khảo sát hiện trạng công trình : Tổng hợp phân tích những đặc điểm của
công trình, điều đạt được và chưa đạt được của không gian của sản phẩm
- Khảo sát về đối tượng sử dụng : Bao gồm số lượng người, ngành nghề, yêu cầu về hoạt động - Khảo sát đồ đạc và thiết bị sử dụng cho thiết kế : Khảo sát về chủng loạivà đặc điểm của chúng 1.4.2 Phương pháp tư duy logic Tổng hợp các kiến thức đã có, các tư liệu sưu tầm trong quá trình thiết kế, kết hợp với tư duy sáng tạo của bản thân để đưa ra các phương án thiết kế 1.4.3 Phương pháp đồ họa vi tính Là phương pháp kết hợp ý tưởng và thể hiện ý đồ thiết kế một cách chính xác và chân thực nhất thống qua các phần mềm đồ họa tiên tiến, hiện đại : Autocad, 3DsMax, Photoshop, …
Trang 8
CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN BÀN GHẾ ĂN 2.1 Công năng cơ bản bàn ghế ăn
Mỗi người chúng ta ai cũng phải dành thời gian cho việc ăn, vì thế mà địa
điểm ăn trở nên hết sức quan trọng Chất lượng bữa ăn có quan hệ chặt chẽ với sức khoẻ và trạng thái tinh thần của mọi người Từ cổ chí kim đã tiến hành rất nhiều nghiên cứu đối với bữa ăn của người về phương diện sinh lý học và phương diện tâm lý học, đã tiến hành không ít giải thích Nhưng để đảm bảo bữa ăn chất lượng cao, chỉ dựa vào nghiên cứu sinh lý và tâm lý đối với bữa ăn là rất khó thu được kết quả đảm bảo, còn phải có điều kiện tốt
về phương diện vật chất trong bữa ăn…Điều kiện vật chất ảnh hưởng đến bữa
ăn có nhiệt độ, chiếu sáng, hình thái không gian, mức độ yên tĩnh, tiếng ồn và công năng đồ ăn…Do đó việc các loại đồ gia dụng dùng để ăn sẽ liên quan trực tiếp đến bữa ăn của con người, nó cũng được coi là một yếu tố quan trọng Cũng như là giường ngủ, sự tốt hay xấu của giường ngủ có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ, đời sống thậm chí là sức khoẻ của con người,
sự tốt hay xấu của bàn ghế ăn cũng sẽ tạo thành vấn đề như vậy
Bàn ghế ăn để người ngồi ăn, nghỉ ngơi, làm cho người ngồi trên ghế
có thể dễ chịu, nhanh chóng vào bữa ăn, để loại bỏ cảm giác đói, mệt mỏi , nhanh chóng phục hồi sức khoẻ Cho nên công năng sử dụng của bàn ghế ăn phải chú ý xem xét mối quan hệ giữa bàn ghế và cơ thể người Khi thiết kế bàn ghế ăn cần chú ý đến những điểm sau:
2.1.1 Kích thước bàn ghế ăn:
Loại hình ghế ăn có đặc điểm là thời gian thao tác khi ngồi tương đối
ngắn, có thể lợi dụng phần lưng tựa để có được khoảng thời gian nghỉ ngơi tương đối dài Phần lưng tựa nó vừa có được sự nâng đỡ cho phần sống lưng,
nó cũng có được độ nghiêng về phía sau nhất định để có được sự nghỉ ngơi, đảm bảo tốt cho sự nâng đỡ cơ thể Các số liệu thiết kế chủ yếu của nó là: độ cao bề mặt ngồi 350-380mm, góc nghiêng bề mặt ngồi khoảng 50, góc tựa khoảng 1050 Đặc trưng của loại ghế này là độ cao của bề mặt ngồi gần với
Trang 9của ghế loại hình tác nghiệp thông thường, độ cong của phần lưng tựa thì gần với của ghế ngồi loại hình nghỉ ngơi đơn giản Do vậy, khi ngồi hay đứng lên đều rất thuận tiện, đồng thời khi người ngồi ngả về phía sau sẽ có được một
trạng thái nghỉ ngơi rất thoải mái
Kích thước của bàn ăn do diện tích chiếm khi từng người vào ăn mà
xác định, khác với bàn làm việc ở chỗ khi ăn có thể không dùng hai khuỷu tay
tì trên bàn để đỡ khối lượng thân trên mà chỉ cần thân thể nghiêng về phía trước, đưa thức ăn vào miệng, động tác của phần cổ tay là lấy thức ăn trên bàn, di chuyển đồ dùng trên bàn, động tác đơn giản Diên tích chiếm trước sau khi vào ăn khoảng 600 mm, rộng trái khoảng 550-600 mm kích thước của bàn
ăn nhiều người dùng theo đây để tính Kích thước của bàn ăn kiểu tròn bình thường là : Đường kính của bàn 2 người dùng là 700 mm, đường kính của bàn
3 người dùng là 800 mm, 4 người dùng là 900 mm.( trích từ bài giảng thiết kế sản phẩm mộc và trang trí nội thất )
- Độ cao mặt bàn: độ cao của mặt bàn có mối quan hệ mật thiết tới trạng thái và sự mệt mỏi của cơ bắp khi con người hoạt động Qua thực nghiệm cho thấy, mặt bàn quá cao sẽ dễ ảnh hưởng đến xương sườn và có thể
Hình 1-1:
::
Trang 10tạo thành bệnh cận thị cho mắt, từ đó làm giảm hiệu quả của công việc; ngoài
ra mặt bàn quá cao còn có thể dẫn đến những tư thế ngồi không bình thường như khuỷu tay thấp hơn mặt bàn hay vai bị nhô lên cao, từ đó làm cho các cơ bắp bị kéo căng tạo ra sự mệt mỏi cho cơ thể Bề mặt bàn quá thấp cũng sẽ ảnh hưởng không tốt đến xương sống của cơ thể, dễ làm cho phần bụng bị nén
ép, khó khăn cho quá trình hô hấp cũng như sự tuần hoàn máu,…, làm cho cơ lưng bị kéo căng dẫn đến cảm thấy mệt mỏi Vì vậy, độ cao thích hợp của bề mặt bàn cần phải duy trì được mối quan hệ phối hợp với độ cao bề mặt ngồi của ghế, mà sự chênh lệch về độ cao giữa chúng được căn cứ vào tỷ lệ về độ cao của cơ thể khi ngồi để thiết kế Do đó, phương pháp thiết kế hợp lý độ cao
bề mặt bàn là đầu tiên phải có được độ cao của bề mặt ghế ngồi, sau đó mới cộng thêm độ chênh lệch về kích thước giữa bề mặt bàn và bề mặt ghế ngồi,
để thuận tiện có thể được tính theo công thức sau:
Độ cao bề mặt bàn = độ cao bề mặt ghế ngồi + độ chênh lệch giữa bàn
và ghế (thông thường bằng 1/3 độ cao của bề mặt ghế ngồi)
Hằng số về độ chênh lệch giữa chiều cao của bàn và ghế có thể được căn cứ vào tình huống sử dụng đối với các cơ thể khác nhau mà chúng cũng
có sự khác nhau Như bàn dùng để viết, độ chênh lệch giữa chiều cao của bàn
và ghế ngồi = 1/3 chiều cao của bề mặt ghế trừ đi 20-30mm; độ chênh lệch giữa chiều cao của bàn và ghế ngồi đối với loại bàn dùng trong giảng đường = 1/3 chiều cao của bề mặt ghế ngồi trừ đi 10mm Độ chênh lệch giữa chiều cao của bàn và ghế được xác định thông qua việc tính toán theo kích thước của cơ thể, do chiều cao của cơ thể con người là không giống nhau, nên giá trị này cũng sẽ khác nhau Trung Quốc và Nhật Bản thì thường lấy độ chênh lệch này bằng 1/3 so với chiều cao bề mặt ngồi của ghế Năm 1979 tiêu chuẩn quốc tế ISO đã quy định độ chênh lệch về chiều cao giữa bàn và ghế là 300mm, còn tiêu chuẩn Trung Quốc thì quy định độ chênh lệch này là 250-320mm
Do bàn không thể được sản xuất định hình cho từng người được, vì vậy mà trong thực tế khi thiết kế độ cao bề mặt bàn cần phải được căn cứ vào
Trang 11những đặc điểm sử dụng khác nhau để tăng thêm hoặc giảm bớt sao cho thích hợp Như khi thiết kế bàn ăn kiểu Trung Quốc, cần phải tham khảo đến phương thức ăn bằng bát đũa mà mặt bàn có thể được thiết kế cao lên một chút; hay khi thiết kế bàn ăn kiểu phương tây thì phải chú ý đến phương thức
ăn bằng dao, dĩa mà mặt bàn có thể được thiết kế thấp đi một chút; nếu như thiết kế loại bàn nhỏ mà ngồi đất thì chiều cao thông thường của nó vào khoảng 320-350mm; nếu thiết kế loại bàn chà kết hợp với loại ghế dùng trong nghỉ ngơi, độ cao của bàn có thể thấp hơn một chút so với chiều cao phần tay vịn của ghế
- Kích thước bề mặt bàn: kích thước bề mặt bàn nên được căn cứ vào phạm vi hoạt động của tay theo chiều ngang khi con người ở tư thế ngồi, đồng thời cũng phải xem xét đến tính chất và kích thước của bề mặt bàn để có thể đặt được các vật thể khác Nếu như là loại bàn làm việc đa công dụng mà lại cần đặt nhiều các loại vật phẩm khác, thì còn phải bố trí thêm phần phụ trợ đối với bề mặt bàn Đối với loại bàn làm việc dùng cho hai người ngồi đối diện hoặc hai người ngồi song song, kích thước bề mặt bàn nên xem xét đến
sự không ảnh hưởng lẫn nhau về biên độ hoạt động của hai người (thường dùng tấm chắn để ngăn cách), trong trường hợp ngồi đối diện còn cần phải xem xét đến việc tăng thêm chiều rộng của bề mặt bàn, phải đảm bảo phù hợp với yêu cầu vệ sinh khi nói chuyện đối diện với nhau Tóm lại, cần phải căn
cứ vào sự thăng bằng của tay và biên độ hoạt động (như hình 1-2) để xem xét đến kích thước của bề mặt bàn
Trang 12
- Phần không gian dưới mặt bàn: để đảm bảo cho chân có được chỗ đặt và hoạt động, độ cao của phần không gian dưới mặt bàn nên cao hơn so với phần đầu gối khi ngồi vắt chéo, đồng thời cũng phải có được một lượng
dư thích hợp cho phần đầu gối hoạt động lên xuống Do đó, tấm đáy của ngăn kéo bàn không được quá thấp, khoảng cách từ bề mặt bàn đến tấm đáy của ngăn kéo không được lớn hơn 1/2 so với độ chênh lệch về chiều cao giữa bàn
biểu thị nam giới
biểu thị nữ giới
viền trước bàn mặt bàn
người thành niên
biên độ vai lớn nhất
Hình 1-2 : Biên độ hoạt động theo phương ngang và phương thẳng đứng
của cánh tay
Trang 13và ghế, tức là nó thường vào khoảng 120-160mm Vì vậy, phần không gian giữa đường đáy của ngăn kéo tới bề mặt ngồi của ghế ít nhất phải là 178mm, chiều rộng và chiều sâu của vùng không gian phía dưới mặt bàn phải đảm bảo được mức độ hoạt động tự do và duỗi thẳng của hai chân
- Màu sắc của mặt bàn: trong phạm vi nhìn của con người, việc xử lý màu sắc của bề mặt bàn tốt hay xấu sẽ tạo ra những phản ứng rất lớn về mặt tâm lý và sinh lý đối với con người, nó cũng ảnh hưởng nhất định đến hiệu quả của công việc Thông thường cho rằng, bề mặt bàn không nên sử dụng những màu sắc quá sáng, vì khi đó không dễ dàng làm cho thị lực được tập trung Khi độ chiếu sáng lớn, sẽ làm cho độ màu tăng lên từ 1.5 đến 2 lần, như vậy rất dễ làm cho thị giác mệt mỏi quá sớm Mà khi ánh sáng chiếu lên bề mặt bàn, do sự ảnh hưởng của rất nhiều những góc độ phản xạ mà dễ tạo nên
sự loá mắt hay kích thích đối với mắt, ảnh hưởng đến thị lực Ngoài ra, bề mặt bàn cũng là nơi thường xuyên tiếp xúc với tay, nếu như sử dụng những loại vật liệu có tính dẫn nhiệt cao để làm mặt bàn thì dễ làm cho con người cảm thấy không được thoải mái, như vật liệu là kính hoặc kim loại,…
Kích thước cơ bản của bàn ăn hình chữ nhật và bàn vuông (bàn tròn) được trình bày trên hình vẽ 1-3, 1-4 và bảng 1-1:
Trang 14Bảng 1-1: Kích thước cơ bản của bàn ăn, mm
Chênh lệch về đường kính(D- d/2)
Cấp sai
số về độ rộng
B
Cấp sai số
về độ sâu
Từ đó có được mối quan hệ về kích thước giữa ghế và bàn :
Bảng 1-2 : Quan hệ về kích thước phối hợp giữa độ cao bề mặt ngồi
của ghế với độ cao mặt bàn, mm
Cấp sai số về kích thước
(trích từ GB/T3326-1997)
Trang 152.1.2 Vật liệu của bàn ghế ăn
Vật liệu là một trong những nhân tố quan trọng cần xem xét khi thiết kế đồ gia dụng, nó ảnh hưởng đến các mặt tính an toàn, tính dễ chịu, hiệu quả ngoại quan, kết cấu công nghệ giá thành, …
Ghế dùng để trực tiếp đỡ cơ thể người, hơn nữa thường chịu tác động, vì vậy yêu cần vật liệu phải có cường độ tương đối cao Vật liệu thường dùng có thể thỏa mãn yêu cầu này có: Gỗ tự nhiên, ván nhân tạo, ….Tính năng vật lý,
cơ học của gỗ do sợi xếp theo chiều dọc, cho nên giới hạn bền kéo ngang thớ tương đối thấp Do gỗ có tính năng co rút, trương nở cho nên ván rộng dễ biến dạng, dùng kết cấu dạng đường (thanh nhỏ) là sự lựa chọn sáng suốt.Yêu cầu của vật liệu làm mặt ghế thì phải căn cứ vào thời gian làm việc, nghỉ ngơi và ngồi trên mặt ghế để xác định Ghế ngồi ăn do thời gian sử dụng tính năng một lần tương đối ngắn, cho nên hoàn toàn có thể trực tiếp sử dụng vật liệu cứng như gỗ…, tuy nhiên cũng có thể sử dụng vật liệu đàn hồi ít, nhưng không nên quá mềm, ngồi trong sofa ăn cơm không vừa ý Thưởng thức ăn ngon cần trong trạng thái hưng phấn, mà không phải là trong trạng thái lỏng Vật liệu mặt ghế thường dùng có gỗ tự nhiên, ván nhân tạo, tre, song, mây, cũng có thể dùng kết cấu 3 lớp như đệm giường, như đồ gia dụng kiểu sofa Với bàn, khả năng chịu lực không yêu cầu cao như đồ gia dụng loai ghế trực tiếp chịu khối lượng của cơ thể, vì thế phạm vi thích hợp của vật liệu rất rộng, ngoài vật liệu đồ gia dụng loại ngồi, nằm thường dùng ra, ván nhân tạo như ván dăm, ván dán, … có cường độ thấp hơn gỗ cũng có thể dùng rộng rãi
2.2 Nguyên lý cấu tạo chung của bàn + ghế
Bàn ghế có nhiều kiểu loại Mỗi chức năng sử dụng với yêu cầu riêng thì
có những kiểu dáng riêng Song nhìn chung chúng bao gồm các bộ phận sau :
hệ chân, mặt bàn, mặt ngồi, lưng tựu, tay vịn
Trang 162.2.1 Nguyên lý cấu tạo chung của bàn
Bàn là một loại sản phẩm mộc mà bộ phận chủ yếu để đáp ứng chức năng sử dụng của nó là mặt bàn và kết cấu chủ yếu chỉ có chân và mặt Ngoài
ra bàn có thể được cấu tạo thêm các bộ phận khác để dáp ứng các yêu cầu sử dụng khác trong quá trình sử dụng mặt bàn Ví dụ như trên bàn có thể cấu tạo thêm ngăn kéo, buồng đựng tài liệu, ngăn để sách, ngăn để đồ dùng…
Tuy nhiên xét một cách cơ bản nhất, chúng ta có thể phân biệt bàn theo cách nhóm sau :
2.2.2 Nguyên lý cấu tạo chung của ghế
Ghế có nhiều kiểu loại, mỗi chức năng sử dụng yêu cầu riêng đều có
những kiểu dáng ghế ngồi riêng Song nhìn chung chúng bao gồm các bộ phận chính sau :
- Chân ghế
- Mặt ngồi
- Lưng tựa và tay vịn ( có loại có, có loại không có )
+ Lưng tựa : Lưng tựa là một bộ phận cấu thành của ghế được kết hợp vào chân sau của ghế hoặc liên kết với mặt ngồi, nhưng phổ biến nhất liên kết vào chân sau của ghế
Về cấu tạo, lưng tựa có thể ở dạng nan hay song tròn ( hoặc tiện ), hoặc ở dạng tấm ( có thể cong hoặc thẳng ), có kích thước hình dạng thích hợp với dáng tổng thể của ghế Lưng tựa có thể làm bằng mây đan hoặc bọc đệm hoặc bằng gỗ tự nhiên hoặc ván dán ( có thể là ván ép định hình )
Trang 17+ Mặt ngồi : Mặt ngồi có thể là ván thuần túy, ván định hình hay ván ghép vào khung, cá biệt có thể ghép nan Mặt ngồi có thể là mặt mềm hay mây đan, hoặc bọc đệm
Liên kết giữa mặt ngồi và chân ghế ( hay khung đỡ mặt ghế ) có thể là liên kết đinh hoặc vít Giải pháp cụ thể là tùy thuộc vào từng kiểu ghế, nhưng nguyên tắc chung là phải đảm bảo tính tiện nghi, dễ lắp ráp và tính thẩm mỹ của sản phẩm
+ Chân ghế : Chân ghế được phân biệt bởi hai chân trước và hai chân sau liên kết với nhau bởi các vai tiền, vai hậu, xà ngồi và các thanh giằng khác
Thông thường ghế có cấu tạo hai chân sau cao lên, liên kết với các chi tiết của lưng tựa ghế Cũng có trường hợp cả bốn chân ghế được liên kết vào phía dưới mặt ghế, còn lưng tựa được liên kết với mặt trên của mặt ngồi
( thường là kiểu đặc biệt tạo dáng cho ghế phòng ăn ) Để tăng độ vững chắc của ghế, ở góc liên kết giữa chân và xà đỡ mặt ghế, thường được tăng cường bằng ke
Chú ý : Khi thiết kế có thể làm cho mặt ngồi tăng lên một chút để làm cho thân thể ổn định, mặt ngồi hơi nghiêng về phía sau, như thế có thể tránh cho thân thể trượt khỏi ghế ngồi Chiều cao của lưng tựa có thể tăng cao
từ đốt thứ ba xương sống phần thắt lưng đến chỗ góc dưới xương bả vai, hoạt động của thân thể ít nhiều bị cản trở, cho nên cũng có dùng thiết kế tựa lưng thấp.Măt khác, còn có thiết kế tựa lưng lên phía trên, cho đến phần đàu gối Cho nên sau khi nắm vững nguyên lý công năng, còn cần phải tìm hiểu tình hình cụ thể, nắm chắc ý đồ chủ yếu của thiết kế tiến hành thiết kế
2.3 Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp kiểm tra chất lượng bàn ghế ăn
Phương pháp này thích hợp sử dụng với những loại sản phẩm đồ gia dụng được sản xuất từ gỗ tự nhiên, ván nhân tạo hoặc vật liệu kim loại Các sản phẩm từ những vật liệu khác có thể sử dụng phương pháp này để tham khảo Nhưng nó không phù hợp với những loại bàn ghế ăn dạng liền khối
Trang 18Các loại bàn ghế ăn ở đây là chỉ các loại sản phẩm bàn ghế được sử dụng trong các gia đình hoặc cơ quan, như bàn ghế ăn hình tròn, hình vuông, hình bầu dục, hình chữ nhật, hay bàn ghế ăn có thể di động,…
2.3.1 Yêu cầu kỹ thuật
(1) Kích thước chủ yếu của sản phẩm trong bảng 1-3 :
Bảng 1-3: Kích thước chủ yếu của bàn ghế ăn, mm
(2) Tính đồng bộ của sản phẩm phải phù hợp với những quy định về kích thước trong bảng 1-4
Bảng 1-4: Kích thước sản phẩm đồng bộ, mm
(3) Sai số kích thước: sai số về kích thước ngoại hình đối với loại bàn ghế gấp
và loại tổng hợp là 6mm; còn đối với loại cố định là 5mm
(4) Sai số cho phép về hình dạng và vị trí được quy định trong bảng 1-5
Trang 19- Bề mặt và xung quanh bàn ghế không được phép có các cạnh nhọn
- Các yêu cầu khác cần dựa theo tiêu chuẩn GB/T 3324-1995
(6) Vật liệu
- Độ ẩm của gỗ
Độ ẩm thăng bằng trung bình của gỗ tại nơi sử dụng sản phẩm là W, thì giá trị cho phép về độ ẩm của sản phẩm sản xuất ra là W+1% Trong trường hợp các đơn vị bán hàng hoặc mua hàng có yêu cầu khác về độ ẩm, thì cần được ghi
Trang 20- Các bộ phận của liên kết bằng bu lông hoặc chi tiết kim loại cũng không bị lỏng
- Keo dán gỗ khi bị bong tróc
- Các bộ phận chịu lực, bộ phận di động, không đƣợc có các khuyết tật nhƣ bị nứt, có mấu mắt, bị mối mọt,…
- Liên kết ở các bộ phận di động phải có độ tin cậy cao, không đƣợc tự bung ra, tính linh động cao, dễ sử dụng
- Các chi tiết làm từ ván nhân tạo cần phải đƣợc xử lý bịt cạnh
(8) Tính năng lý hoá của bề mặt
Yêu cầu kỹ thuật về tính năng lý hoá của bề mặt bàn ghế ăn đƣợc trình bày trong bảng 1-6 :
Trang 21Bảng 1-6: Tính năng lý hoá của bề mặt
Hạng mục Điều kiện thí nghiệm Yêu cầu kỹ thuật
Tính chịu nhiệt của màng
sơn trên chi tiết gỗ
Nhiệt ẩm, 850C
Cấp 2 Nhiệt khô, 900C
Cấp 3
Màng sơn trên chi tiết
Tính chịu ăn mòn Màng sơn trên chi tiết kim loại 100h Không bị khuyết tật
Tính chịu dung dịch của
màng sơn trên chi tiết gỗ
NaCl 15% (phần trăm
nồng độ)
24h, cấp 3
Na2SO4 10% (phần trăm nồng độ)
CH3COOH 30% (phần trăm nồng độ)
Điểm ăn mòn ≤ 20 điểm/dm2, trong đó số điểm có đường kính 1.5mm không vượt quá
5 điểm
phương pháp xác định khác nhau thì sai số không vượt quá 0.1 m
≥ 0.3 mm
Trang 22Loại hình dùng trong gia đình
Loại hình dùng trong thương mại
Chịu tải tĩnh theo hướng
nghiêng lật
80N không bị nghiêng lật Theo các chiều của ghế
20N không bị nghiêng lật
20N không bị nghiêng lật
Các hạng mục tiến hành thí nghiệm kiểm tra trước và sau đều được ghi chép cẩn thận, phù hợp với các điều kiện dưới đây tức là phù hợp với quy định
Trang 23- Các chi tiết liên quan không bị gãy hoặc nứt;
- Khi dùng tay ấn lên những bộ phận cố định thì không được xuất hiện tượng bị lỏng;
- Các chi tiết không được xuất hiện sự biến dạng hoặc tổn hại đến công năng sử dụng;
- Các chi tiết liên kết bằng kim loại hoặc bu lông, đinh vít không bị lỏng;
- Các chi tiết di động phải linh hoạt
2.3.2 Phương pháp thí nghiệm
(1) Kiểm tra kích thước
Kích thước quy định, kích thước chủ yếu và sai số cần phải sử dụng loại thước dây (hoặc thước thẳng) có sai số nhỏ hơn 0.6mm, đặt mẫu thí nghiệm lên trên tấm ván phẳng hoặc trên bề mặt đất bằng phẳng để tiến hành kiểm tra xác định
(2) Kiểm tra ngoại quan
Phải được thực hiện trong điều kiện ánh sáng tự nhiên hoặc ánh sáng gần với ánh sáng tự nhiên (bóng đèn 40W) trong phạm vi độ chiếu sáng 300-600lx, do 3 người cùng tiến hành kiểm tra, lấy ý kiến của số đông làm kết quả đánh giá ngoại quan
Tuy nhiên, các yêu cầu này chỉ đóng vai trò như một điều kiện cần để ra đời một sản phẩm Nhiều khi trong quá trình thiết kế, gia công cần tách riêng những yêu cầu đó để có được những sản phẩm có tính năng phù hợp với yêu cầu của người sử dụng
Trang 24CHƯƠNG 3: TÌM HIỂU BÀN GHẾ ĂN TẠI NHÀ ĂN SINH VIÊN VÀ
LỰA CHỌN PHƯƠNG ÁN THIẾT KẾ
3.1 Mô hình bàn ghế ăn tại nhà ăn sinh viên trường Đại Học Lâm Nghiệp
Mặt tiền nhà ăn sinh viên trường Đại Học Lâm Nghiệp:
Hình 3-1: Mặt tiền nhà ăn sinh viên
Sau một khoảng thời gian xây dựng và hoàn thiện, công trình nhà ăn trường Đại Học Lâm Nghiệp đã đi vào hoạt động Nhà ăn được đi vào sử dụng nhưng cũng đang trong quá trình hoàn thiện, có thể hình dung khá rõ về không gian nhà ăn…Cảm nhận chung là một không gian khá hiện đại, nhưng lại yên tĩnh và thoáng mát
Trang 25Hình 3-2: Không gian nội thất phòng ăn
Những bộ bàn ghế đơn giản với gam màu trắng trẻ trung, tinh khôi kết hợp với sự sắp xếp không quá cầu kỳ, tất cả đã tạo nên một không gian thoáng, mát Ngồi từ trong quán, bạn vẫn có thể nhìn ra không gian xung quanh trường, với những lớp kính trong suốt Và đặc biệt là có cả những dãy bàn ghế nhỏ đặt trên hành lang ngoài phòng ăn, thật là thú vị và lãng mãn Tóm lại, kiến trúc và cách sắp xếp bàn ghế ăn trong căn phòng là hợp lý, phù hợp với yếu tố thẩm mỹ, và đảm bảo được không gian đi lại thoải mái
Hình 3-3: Hành lang ngoài phòng ăn
Trang 26Ở đây, tôi chỉ tìm hiểu mô hình bàn ghế ăn đƣợc sử dụng trong căn phòng Những loại hình đƣợc sử dụng nhƣ trong hình vẽ :
Hình 3-5: Mô hình ghế ăn được sử dụng
Ghế ăn đƣợc sử dụng là ghế đẩu, không có lƣng tựa, nhƣ vậy không phù hợp với ergonomic trong thiết kế sản phẩm mộc Kết cấu không bền khi
Trang 27có sự va chạm dễ bị méo và gẫy Với sinh viên vốn là những người năng động – cá tính – hiện đại như vậy sẽ không thích hợp
Mặt khác, khi bước vào căn phòng ta cảm nhận được có cái gì đó khá lộn xộn, méo mó :
Hình 3-6: Cách sắp xếp bàn ghế trong phòng ăn
Phải chăng, đó là sự kết hợp " lệch "giữa sản phẩm và không gian nội thất
Bộ bàn ghế ăn này không tạo nên được những nét nhấn mạnh mẽ, thuyết phục, không gắn kết được với không gian làm cho căn phòng không có sự sống động, không thiện cảm với người sử dụng
Nói chung, không chỉ nhà ăn trường Lâm Nghiệp mà các quán ăn quanh trường thường sử dụng những bộ bàn ghế làm bằng chất liệu inox, bằng nhựa hoặc kết hợp cả hai
Hình 3-7: Quán ăn xung quanh trường Đại Học Lâm Nghiệp
Qua việc tìm hiểu mô hình bàn ghế ăn tại nhà ăn sinh viên và các khu vực quanh trường, tôi thấy các mô hình được sử dụng chưa hợp lý cả về mặt
Trang 28công năng lẫn yếu tố thẩm mỹ.Vì vậy, tôi đã tìm hiểu những bộ bàn ghế ăn
dành cho sinh viên trên địa bàn thành phố Hà Nội, trên internet và thu thập
được một số mô hình tiêu biểu
3.2 Các mô hình tiêu biểu :
Hình 3-8: Sự đơn giản của vẻ đẹp được bay bổng trong sự sáng tạo đầy cá
tính Loại bàn ăn đơn giản, gọn nhẹ luôn là lựa chọn tối ưu cho các căn
phòng kiểu này Những bộ bằng chất liệu gỗ hoặc mika màu gỗ và loại ghế
chân inox có bọc cao su chống trầy xước và hạn chế tiếng ồn cũng được sử
dụng nhiều và đem lại hiệu quả cao trong thiết kế nội thất Quang mép bàn
thường được sử dụng nhiều và đem lại hiệu quả cao trong thiết kế nội thất
Quang mép bàn thường được bọc gờ để đảm bảo độ bền lâu Điểm đặc biệt
Trang 29của các bộ bàn ăn tập thể này là có khá nhiều kiểu chân độc đáo để tạo điểm nhấn và nét hoa văn cho toàn bộ căn phòng
Loại bàn ăn mới này đã loại bỏ hoàn toàn được hình thức đơn độc của kiểu truyền thống, sự phát triển của tổ hợp đơn thể hình thành nên hình thức
tổ hợp đơn nguyên mang tính lắp lẫn, loại đồ gia dụng kiểu hệ thống đơn nguyên này là được căn cứ theo yêu cầu thiết kế cho nội thất hiện đại tạo thành, nó có thể căn cứ vào những nhu cầu của người sử dụng để tiến hành xử
lý một cách linh hoạt, cá tính hoá trong việc sắp đặt không gian sinh hoạt, nhằm thoả mãn được các nhu cầu của đời sống gia đình và xã hội: Là đem sự
mĩ miều của tạo hình và sự dễ chịu về tính năng sử dụng kết hợp lại với nhau, hình thành nên một sản phẩm công nghệ hoàn mỹ Đặc biệt, là nó đạt được sự thống nhất hoàn toàn về trang trí giữa hình thức của đồ gia dụng với sự bố trí
và các giới hạn bên trong nội thất, hình thành nên một khái niệm mới về thiết
Trang 30Thật nhẹ nhàng, thật êm dịu Căn phòng như toát lên vẻ đẹp đồng quê với những sắc màu độ nhạt khác nhau và tạo nên cảm giác đồng điệu thoáng đãng
và sạch sẽ
Những gam màu được sử dụng để gợi nhớ lại những buổi trưa hè, chốn thôn quê thanh bình và yên ả đến ngất ngây Sắc màu nhẹ nhàng của vàng, của trắng và hồng trên vách đã khởi tạo một cảm hứng thật say đắm người nhìn Cả không gian yên bình làng quê thuở nào hiện về trong tầm của những sinh viên xa nhà Không đơn thuần chỉ là màu sắc, có vẻ nội thất gian phòng
đã phác họa nên luồng sinh khí thật dễ chịu và dịu dàng cho nơi đây
Sự mộc mạc của gỗ :
Hình 3-10: Nét độc đáo đầy cá tính
" Sự trầm lắng với phong cách cổ điển, sự quý phái thanh cao của những
đường nét và sự quyến rũ của gam màu đậm "
Trang 31Với bộ bàn ghế ăn loại này luôn lấy tính năng và mỹ quan làm chủ, về mặt tính năng nó cũng như những loại sản phẩm tiêu dùng khác, có thể được căn cứ vào hình thái của người tiêu dùng để từ đó cải tiến cho phù hợp, dựa theo những đặc điểm sinh hoạt phù hợp với yêu cầu của con người, cũng như dựa vào những yêu cầu về cảm nhận thẩm mỹ của con người Về phương diện
mỹ quan nó có thể biểu hiện được cảm nhận của vật liệu thiên nhiên, đường nét trong sáng mà quy luật lại phong phú, tỷ lệ bố trí đẹp, làm cho con người cảm giác được sự thanh nhã, mới mẻ và cảm nhận được phẩm chất chân thực Với chất liệu bằng gỗ tự nhiên, thiết kế theo phong cách truyền thống, những đường nét, kiểu dáng không quá cầu kỳ tạo một style độc đáo, riềng biệt mang lại cảm giác ấm cúng Kiểu biểu hiện này được coi như sự kết hợp giữa sản xuất công nghiệp hiện đại và kỹ thuật thủ công, coi trọng việc xử lý các đường viền một cách nghiêm trang và các chi tiết nhỏ một cách tế nhị, cường điệu tính thú vị của chất liệu và kỹ thuật thành thạo để biểu đạt được hiệu quả, đồng thời cũng có được hương vị của quê hương, mang cá tính trọng tình, tính đại biểu của đồ gia dụng mang phong cách truyền thống Với những bộ bàn ghế kiểu này sẽ phù hợp được với đời sống hiện đại, tâm lý và sinh lý của con người, cũng như phát huy được tính nhiều mặt trong nhu cầu hoạt động của con người hiện đại
3.3 Lựa chọn phương án thiết kế:
Với những ý tưởng làm sao đưa ra được một bộ sản phẩm bàn ghế có thể sử dụng một cách khéo léo các loại đường nét theo các nguyên lý mỹ thuật
và các yếu tố tạo hình Bởi lẽ, hình dạng được phân biệt nhờ những đường biên giới hạn, chính nhờ những đường này mà ta có thể phân biệt được hình dạng này với hình dạnh khác Do đó khi nhìn vào hình dạng sản phẩm và các loại đường nét trên sản phẩm ta có thể hình dung ngay ra được sản phẩm đó muốn thể hiện cái gì và muốn nói lên điều gì
Các hình dạng khác nhau thì sẽ có những tiếng nói khác nhau.Như hình tròn là một hình đặc có một tâm điểm tự nhiên đó là điểm trung tâm của nó