TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Lịch sử nghiên cứu về kỹ thuật làm mô hình cây trang trí
Topiary là nghệ thuật tạo hình từ cây xanh, có nguồn gốc từ thời Thượng cổ và được ưa chuộng bởi người Hy Lạp và Rôma Từ "topos" trong tiếng Hy Lạp nghĩa là kiểu hoặc phong cảnh thu nhỏ, trong khi "topiarius" chỉ nghệ thuật trang trí vườn bằng cây xanh cắt tỉa Từ thế kỷ 17, nghệ thuật này đã phát triển mạnh mẽ tại các lâu đài, dinh thự ở Anh và Pháp, nơi người ta tuyển chọn giống cây và sử dụng khung kim loại để tạo ra những hình khối độc đáo mang dáng dấp cầm thú, con người, hoặc các mô hình kiến trúc trang trí khác.
( Nguồn : http://loctung.com/tin-tuc/nghe-thuat-tao-hinh-cay-xanh-topiary )
Hình 1.1: Mô hình cây xanh ở các nước trên thế giới
Từ lâu, nghệ nhân tại Cái Mơn, Chợ Lách, Bến Tre và một số tỉnh miền Bắc đã tạo ra những tác phẩm nghệ thuật tỉa cắt cây tinh xảo, bao gồm các hình dáng như nai, hạc, mái đình và nhiều mô hình độc đáo khác từ các loài cây Họ sáng tạo ra những hình ảnh phong phú từ long, ly, qui, phụng huyền thoại cho đến các con gia cầm như heo, gà, vịt và các biểu tượng 12 con giáp Tuy nhiên, tài liệu nghiên cứu về kỹ thuật làm mô hình cây xanh vẫn còn hạn chế, chủ yếu dựa vào kinh nghiệm truyền miệng.
( Nguồn : http://loctung.com/tin-tuc/nghe-thuat-tao-hinh-cay-xanh-topiary )
Hình 1 2 : Mô hình cây xanh ở công viên Thống Nhất – Hà Nội
Hình 1.3 : Mô hình cây xanh ở công viên Nghĩa Đô – Hà Nội
Hình 1.4: Mô hình cây xanh ở Festival hoa Đà Lạt
Hình 1.5 : Mô hình cây xanh ở Hải Phòng
Nhận xét : Qua các hình ảnh trên có thể thấy đƣợc mô hình cây xanh đang rất đƣợc ƣa chuộng trong cảnh quan
Giới thiệu về đối tƣợng cây xanh đƣợc sử dụng trong mô hình thực nghiệm
Tên phổ thông : Chuỗi Ngọc, Thanh Quan, Rìa Xanh, Dâm Xanh, Chim Chích, Chuỗi Xanh, Chuỗi Ngọc Vàng
Tên khoa học : Duranta Repens
Họ thực vật : Cỏ roi ngựa – Verbenaceae
Nguồn gốc xuất xứ : Mehico
Phân bổ ở Việt Nam : rộng khắp
Hình 1.6: Đặc điểm hình thái cây chuỗi ngọc
Cây Chuỗi Ngọc nổi bật với lá màu xanh bóng hoặc vàng nhạt, có cuống ngắn và lá mọc đối xứng Lá cây thường có hai hình dạng chính là hình bầu dục hoặc hình trứng tròn, với kích thước dài từ 2.3cm đến 6cm Kích thước lá dao động từ 2cm đến 8cm về chiều dài và 1.5cm đến 5cm về chiều rộng, mép lá có thể nguyên hoặc có răng cưa nông Trên bề mặt lá có nhiều gân nhỏ, tạo nên vẻ đẹp độc đáo cho loại cây này.
Cây có thân dạng bụi hoặc gỗ nhỏ, chiều cao từ 0.2 đến 3m, với tán nhiều cành Khi phát triển tự nhiên, cây có thể đạt chiều cao từ 4m đến 6m, với thân cứng dẻo và lớp vỏ mỏng bên ngoài Mỗi cây thường có nhiều nhánh cành.
Hoa màu tím nhạt, thường nở ở đầu cành và có kích thước trung bình, xếp thành chùm dài Cây ra hoa quanh năm, nhưng cần được chăm sóc kỹ lưỡng, bón phân thường xuyên và phát triển tự nhiên mà không bị cắt tỉa để đạt hiệu quả tốt nhất.
Quả nhỏ hình tròn, mọc thành chùm trên cây, tạo thành những chuỗi ngọc xanh đẹp mắt, nên được gọi là chuỗi ngọc Khi còn non, quả có màu xanh, nhưng khi chín, chúng chuyển sang màu vàng nhạt.
Rễ cây Chuỗi Ngọc thuộc loại rễ chùm, với các sợi rễ có mộng nước và sợi nhỏ mọc trực tiếp gần thân cây Chúng có đặc điểm chắc khỏe và phát triển rộng ra xung quanh.
- Cây Chuỗi Ngọc có khả năng chịu nhiệt tốt, ưa nắng nên không cần tưới nhiều nước, bạn nên lưu ý chế độ nước để tránh hư rễ
- Cây Chuỗi Ngọc trồng trong loại đất thoáng khí xốp để cây tránh bị ngập nước, tạo điều kiện để cây thoát nước tốt
- Nếu trồng viền , tạo chữ thì phải thường xuyên cắt tỉa để giữ độ cao tạo nét
- Thường xuyên bón phân hữu cơ tăng cường phân hóa học để cung cấp đầy đủ chất dinh dƣỡng cần thiết cho cây
1.2.1.3 Giá trị của đối tượng nghiên cứu
- Cây thể hiện cho lòng son sắc, thủy chung trong tình yêu, tình bạn Màu xanh của cây thể hiện sự thanh khiết, trong sáng
- Tạo ra hiệu quả kinh tế : Là cây dễ giâm hom, chăm sóc, đƣợc sử dụng rộng rãi
Cây Chuỗi Ngọc là lựa chọn phổ biến cho việc trồng trong các công trình cảnh quan công cộng như công viên, vỉa hè và vòng xoay trên các tuyến đường, cũng như được trồng theo bó vĩa của những con đường.
- Ngoài ra cây còn được trồng trong khuôn viên nhà, quanh sân vườn, trồng tạo khóm phối kết hoa lá màu
Cây phát triển nhanh có thể được cắt tỉa linh hoạt để phù hợp với không gian công cộng, vòng xoay và các tuyến đường Ngoài ra, việc cắt tỉa còn cho phép tạo hình cây thành chữ, giúp thể hiện tên các công ty, tòa nhà một cách sáng tạo và thu hút.
- Cây mang lại vẻ đẹp cho khuôn viên xung quanh, giúp giảm bụi bẩn, cải thiện môi trường, cuộc sống giúp cho môi trường sống tốt hơn
( Nguồn : http://chohoaonline.com/p/cay-chuoi-ngoc )
MỤC TIÊU – ĐỐI TƯỢNG – NỘI DUNG- PHƯƠNG PHÁP 8 NGHIÊN CỨU
Mục tiêu nghiên cứu
- Góp phần cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc trồng cây chuỗi ngọc tạo thành một mô hình để trang trí công viên- vườn hoa
- Rút ra đƣợc quy trình thực hiện một mô hình cây , đề xuất giải pháp trồng và chăm sóc cây trồng tạo mô hình.
Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu
- Đối tƣợng nghiên cứu : Chuỗi ngọc
- Phạm vi nghiên cứu: Mô hình cây xanh.
Nội dung nghiên cứu
Để đạt đƣợc mục tiêu nghiên cứu đề tài tập trung nghiên cứu các nội dung sau:
- Tìm hiểu về kỹ thuật làm mô hình
- Giải pháp trồng, chăm sóc cây xanh trồng trong mô hình
Sưu tầm và kế thừa tài liệu liên quan đến nghiên cứu là bước quan trọng, từ đó tiến hành phân tích các số liệu cần thiết phục vụ cho việc lập báo cáo.
Để lựa chọn phương pháp nghiên cứu phù hợp, việc tham khảo ý kiến và định hướng từ các thầy cô có kinh nghiệm trong lĩnh vực là rất quan trọng Bên cạnh đó, việc lắng nghe ý kiến đóng góp từ các kỹ sư và công nhân có kinh nghiệm cũng sẽ giúp nâng cao chất lượng nghiên cứu.
- Điều tra, khảo sát về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội tại địa điểm nghiên cứu
- Xây dựng thực nghiệm một mô hình cây xanh
Hom giống cần được cắt từ những cây mẹ khỏe mạnh, không bị sâu bệnh hay dập xước Sử dụng kéo sắc hoặc dao lam để cắt phần đầu hom tròn và vát 30 - 45º ở phần dưới Mỗi hom nên có từ 1 đến 3 mắt, và cần chú ý xếp đúng phần gốc và ngọn để tránh ảnh hưởng đến sự phát triển của cây khi giâm.
Hình 2.1: Hom cây chuỗi ngọc
- Xử lý hom giâm: Hom cắt xong đƣợc ngâm trong dung dịch chống nấm Vinben C 0.3% trong 3 – 5 phút, sau đó vớt hom ra khay để ráo nước
- Chất kích thích ra rễ N3M pha với tỷ lệ 20g/lít
Hình 2.4 Thuốc phòng trừ bệnh
Theo dõi nhiệt độ và độ ẩm trong suốt quá trình trồng là rất quan trọng Mỗi ngày, chúng ta ghi nhận số liệu tại hai thời điểm: 9h sáng và 13h chiều, cũng như 17h chiều Những thông tin này sẽ được ghi lại để phân tích và cải thiện quá trình trồng trọt.
Bảng 1: Diễn biến nhiệt độ, độ ẩm trong thời gian trồng
Tại thời điểm 17h chiều Nhiệt độ
Bảng 2 : Theo dõi tỷ lệ sống của hom
Vùng Số lƣợng hom trồng
Tỷ lệ sống của cây sau các ngày thí nghiệm
5 ngày 10 ngày 15 ngày 20 ngày 25 ngày 30 ngày 35 ngày Cây sống
Bảng 3 : Bảng theo dõi khả năng ra rễ của hom
Khả năng ra rễ sau
Khả năng ra rễ sau 20 ngày
Khả năng ra rễ sau 30 ngày
- Tổng hợp và phân tích các số liệu thu thập đƣợc trong quá trình làm
- Xử lí số liệu thu được bằng các phương pháp toán học :
- Phân khu các vùng trong mô hình để đánh giá đƣợc tỷ lệ sống, tỷ lệ ra rễ của hom
ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN – KINH TẾ - XÃ HỘI KHU VỰC 12 NGHIÊN CỨU
Điều kiện tự nhiên
Quận Hà Đông, tọa lạc tại vĩ độ 20°59' Bắc và kinh độ 105°45' Đông, nằm tại giao điểm của Quốc lộ 6 và Quốc lộ 70A, kết nối Hà Nội với Hòa Bình Đây cũng là điểm khởi đầu của Quốc lộ 21B, liên kết trung tâm Hà Nội với các huyện phía nam của Thủ đô cùng tỉnh Hà Nam và Ninh Bình Quận có diện tích tự nhiên 4.833,7 ha, bao gồm 17 đơn vị hành chính phường và có hệ thống sông Nhuệ, sông Đáy, cùng kênh La hê chảy qua.
Phía Bắc giáp huyện Từ Liêm và huyện Hoài Đức;
Phía Nam giáp huyện Thanh Oai và huyện Chương Mỹ;
Phía Đông giáp huyện Thanh Trì và quận Thanh Xuân;
Phía Tây giáp huyện Hoài Đức và huyện Quốc Oai
Hà Đông là một vùng đồng bằng với địa hình chủ yếu bằng phẳng, có độ chênh không lớn, dao động từ 3,5 m đến 6,8 m Địa hình nơi đây được chia thành ba khu vực chính: khu vực Bắc và Đông sông Nhuệ, khu vực Bắc kênh La hê, và khu vực Nam kênh La hê.
Quận Hà Đông, với địa hình bằng phẳng, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đa dạng hóa cây trồng và vật nuôi, cũng như thực hiện luân canh, tăng vụ và nâng cao năng suất.
Quận Hà Đông thuộc miền Bắc Việt Nam, nằm trong vùng tiểu khí hậu đồng bằng Bắc Bộ, với những đặc điểm khí hậu đặc trưng của khu vực này.
Vùng đồng bằng Sông Hồng có khí hậu nóng ẩm, chịu ảnh hưởng từ gió biển và gió mùa Đông Bắc, với nhiệt độ trung bình hàng năm khoảng 23,8°C và lượng mưa trung bình từ 1700 mm đến 1800 mm.
Chế độ nhiệt tại trạm Hà Đông có nhiệt độ trung bình năm dao động từ 23,1 đến 23,3°C Mùa lạnh kéo dài từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau, với nhiệt độ trung bình thấp nhất đạt 13,6°C Trong khi đó, mùa nóng diễn ra từ tháng 4 đến tháng 10, với nhiệt độ trung bình thường cao hơn.
23 0 C, tháng nóng nhất là tháng 7
Độ ẩm trung bình tương đối dao động từ 83% đến 85% Tháng có độ ẩm cao nhất là tháng 3 và tháng 4, với mức 87% đến 89% Ngược lại, độ ẩm tương đối thấp nhất xuất hiện vào tháng 11 và tháng 12, chỉ đạt 80% đến 81%.
Chế độ bức xạ tại khu vực này ghi nhận khoảng 120 - 140 ngày nắng mỗi năm, với tổng số giờ nắng trung bình là 1.617 giờ Tuy nhiên, số giờ nắng không phân bổ đều trong năm; mùa đông thường có những đợt không có nắng kéo dài từ 2 đến 5 ngày, trong khi mùa hè lại có số giờ nắng cao Sự chênh lệch này ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp, hạn chế sự sinh trưởng và phát triển của cây trồng trong vụ Đông Xuân và gây ra tình trạng hạn hán trong vụ hè.
Chế độ mƣa: lƣợng mƣa phân bổ không đều, mùa mƣa từ tháng 5 đến tháng
10 chiếm 85 - 90 tổng lượng mưa trong năm và mưa lớn thường tập trung vào các tháng 6, 7, 8 Mùa khô thường diễn ra từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau chiếm 10 -
15 lượng mưa cả năm và thường chỉ có mưa phùn, tháng mưa ít nhất là tháng 12,
Quận có khí hậu nhiệt đới gió mùa, với mùa hè nóng ẩm và mùa đông lạnh khô, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển nông nghiệp đa dạng Các loại cây trồng chủ yếu bao gồm rau cao cấp như súp lơ, cà rốt, cùng với cây màu, cây vụ đông và hoa cây cảnh, đều có giá trị kinh tế cao.
Sông Đáy là một con sông lớn ở miền Bắc Việt Nam, dài khoảng 240 km, chảy qua Hà Nội, Hà Nam, Ninh Bình và Nam Định Đây là con sông chính của lưu vực sông Nhuệ - Đáy, nằm ở phía tây nam châu thổ sông Hồng Đoạn sông chảy qua quận Hà Đông có chiều dài khoảng 6 km và chạy gần song song với hữu ngạn hạ lưu sông Hồng.
Sông Nhuệ, hay còn gọi là Nhuệ Giang, là một phụ lưu nhỏ của sông Đáy, có chiều dài khoảng 76 km Sông chảy theo hướng bắc Tây Bắc - nam Đông Nam, đi qua thành phố Hà Nội và tỉnh Hà Nam, với đoạn chảy qua quận Hà Đông dài khoảng 7 km.
3.1.5 Tài nguyên đất Điều kiện thổ nhƣỡng đất đai của quận Hà Đông chủ yếu là đất thịt, thịt nhẹ và đất bãi dọc theo sông Đáy Gồm các loại đất sau:
- Đất phù sa đƣợc bồi (Pb : diện tích là 261 ha, chiếm khoảng 10,1 tổng diện tích đất nông nghiệp
- Đất phù sa không đƣợc bồi (P : diện tích là 1.049 ha, chiếm 37,4 diện tích đất nông nghiệp
- Đất phù sa gley(Pg diện tích 1.472 ha, chiếm 52,5 diện tích đất nông nghiệp 3.1.6.Tài nguyên nước
Sông Đáy, sông Nhuệ và kênh La hê ảnh hưởng trực tiếp đến việc cấp và tiêu thoát nước khu vực quận
Mùa lũ, mực nước sông Nhuệ thường đạt cốt 5,600 m, cao hơn cốt tự nhiên từ 5,0 m đến 5,6 m Do đó, trong mùa mưa, những khu vực chưa được san lấp và nâng cao thường gặp tình trạng ngập úng nghiêm trọng.
Mực nước ngầm có sự biến động theo mùa, thường đạt áp lực cao vào mùa mưa từ tháng 3 đến tháng 9, với độ sâu khoảng từ -9 m đến -11 m Trong khi đó, vào mùa khô từ tháng 9 đến tháng 3 năm sau, mực nước ngầm thường ở độ sâu từ -10 m đến -13 m Đối với nước ngầm mạch nông không áp, độ sâu thường cách mặt đất từ 1 đến 1,5 m.
Hệ thống sông ngòi tại quận cung cấp lưu lượng nước đủ để đáp ứng nhu cầu tưới tiêu cho sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và sinh hoạt của cộng đồng dân cư trong toàn quận.
Bảng 3.1 Bảng thống kê nhiệt độ, độ ẩm khu vực nghiên cứu
Tháng Nhiệt độ trung bình độ ẩm không khí trung bình(%)
Điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội
Hà Đông là nút giao thông quan trọng kết nối các tỉnh Tây Bắc như Hòa Bình, Sơn La, và Điện Biên, với vị trí chiến lược về chính trị, kinh tế và quân sự Ngoài ra, tuyến đường sắt trên cao Hà Đông - Cát Linh cũng đi qua khu vực này.
Quận Hà Đông có sự chuyển dịch rõ rệt trong cơ cấu kinh tế, với ngành công nghiệp xây dựng chiếm 53,5%, thương mại-dịch vụ-du lịch chiếm 45,5%, trong khi nông nghiệp chỉ còn 1,0% Sản xuất công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp đã có những bước tiến đáng kể về quy mô và sản lượng, với tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đạt 17,7% trong giai đoạn 2005-2008.
Từ tháng 8 năm 2008 đến tháng 8 năm 2009, quận Hà Đông đã đạt giá trị sản xuất công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp ngoài quốc doanh gần 1.821 tỷ đồng, trong khi tổng thu ngân sách nhà nước đạt 1.964,5 tỷ đồng.
Hà Đông đang chứng kiến sự bùng nổ trong lĩnh vực đầu tư và xây dựng với nhiều khu đô thị mới như Văn Quán, Mỗ Lao, Xa La, Văn Phú, Lê Trọng Tấn, Dương Nội, Park City, U Silk và trục đô thị phía Bắc Các dự án này bao gồm cả những trường đại học và bệnh viện quốc tế, được triển khai bởi các tập đoàn bất động sản hàng đầu như Nam Cường, Geleximco, VIDC và Xí nghiệp Xây dựng Tư nhân số 1 Tổng số vốn đầu tư huy động lên đến hàng chục tỷ đô la, khẳng định tiềm năng phát triển mạnh mẽ của khu vực này.
Hà Đông là một vùng đất có truyền thống và văn hóa lâu đời Trên địa bàn quận có một số làng nghề nghề nổi tiếng sau:
Làng lụa Vạn Phúc, hiện nay là phường Vạn Phúc thuộc Hà Đông, nổi tiếng với nghề dệt lụa truyền thống có lịch sử hơn 1000 năm Đây là một trong những làng Việt cổ, giữ gìn và phát triển nghề dệt lụa qua nhiều thế hệ.
Làng Đa Sĩ, nằm sát phía nam trung tâm quận, là một làng cổ nổi tiếng với nghề rèn và truyền thống hiếu học Người dân nơi đây không chỉ cần cù mà còn sáng tạo, góp phần tạo ra những sản phẩm rèn chất lượng phục vụ đời sống Các sản phẩm từ Đa Sĩ, bao gồm dao, kéo và nông cụ, đã có mặt ở khắp mọi miền đất nước Năm 2001, làng rèn Đa Sĩ đã được cấp bằng công nhận.
Chùa Mậu Lương, hay còn gọi là chùa Đại Bi, nằm tại phường Kiến Hưng với diện tích hơn 2.000m2, bao gồm các hạng mục như tam quan, chùa chính, đền thờ, nhà tế, nhà khách và nhà hậu, được bố trí theo hình chữ Chi Hệ thống tượng Phật bằng đất sơn son thếp vàng có niên đại từ thế kỷ XVII Chùa còn lưu giữ các hoa văn đặc trưng như phù điêu bia đời Cảnh Hưng với tên Đại Bi tự bi lục, trong đó trán bia phía trước chạm rồng theo kiểu nghệ thuật thời nhà Mạc, và trán bia phía sau chạm phượng chầu mặt trăng, mang đậm nét dân gian và tượng trưng cho sự phồn thực.
Bia Bà La Khê là địa chỉ tín ngưỡng dân gian nổi tiếng, thờ Bà Trần Thị Hiền, con gái của Dũng quận công Trần Chân và là vợ vua Mạc Đăng Doanh Bà được biết đến với vẻ đẹp dịu dàng và đức hạnh, thường xuyên giúp đỡ người nghèo và hướng dẫn dân làng trong nghề dệt Trước khi qua đời vào năm 1538, Bà đã trao lại tài sản cho nhân dân Tương truyền, Bà rất linh thiêng và tiếp tục giúp đỡ mọi người, dẫn đến việc nơi thờ phụng Bà được sùng kính suốt hơn 550 năm qua Để tôn vinh công đức của Bà, dân làng đã lập đền thờ tại cổng làng và vào năm 1982, họ đã rước tấm Bia về khu di tích La Khê để thờ phụng.
Hà Đông có 22 trường mầm non, 20 trường tiểu học, 15 trường THCS, 5 trường THPT, 4 trường ĐH, 6 học viện , 6 cao đẳng và 5 trung tâm giáo dục
Hà Đông sở hữu nhiều bệnh viện lớn như Bệnh viện Quân y 103, Bệnh viện Đa khoa tỉnh, Bệnh viện Y học Dân tộc và Bệnh viện Y học Cổ truyền Tuệ Tĩnh Tất cả các cơ sở y tế này đều được đầu tư đồng bộ với trang thiết bị hiện đại, đáp ứng tốt nhu cầu khám chữa bệnh cho người dân trong và ngoài khu vực.
ẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Kỹ thuật làm mô hình cây xanh và duy trì sau khi trồng
4.1.1 Công viên thiên đường Bảo Sơn – Hà Nội
4.1.1.1 Kỹ thuật làm mô hình cây xanh
Qua quan sát và tham gia cùng các công nhân tại công viên Thiên Đường Bảo Sơn, tôi đã rút ra những kinh nghiệm quý báu trong việc trồng cây xanh.
- Bước 1: Lên ý tưởng cho mô hình cần trang trí Đặt làm mô hình bằng thép, dưới các mô hình có lắp những bánh xe để tiện khi vận chuyển
Để thực hiện bước 2, bạn cần quấn lưới đen nhiều lớp xung quanh mô hình Tiếp theo, hãy rạch lưới để cho phép thêm giá thể sơ dừa, phân NPK và thuốc chống nấm vào bên trong Sau khi nhét đầy giá thể, hãy khâu lại để đảm bảo kín toàn bộ bên trong mô hình.
Bước 3: Sử dụng que nhọc để tạo lỗ có đường kính 1cm, sau đó nhúng hom vào thuốc kích thích ra rễ Cắm hom vào mô hình với mật độ dày để đảm bảo kín toàn bộ mô hình Sau khi hoàn tất việc trồng, cắt tỉa hom cho đều nhau và tưới nước.
Hình 4.1 : Kỹ thuật làm mô hình cây xanh
Hình 4.2: Mô hình cây xanh sau khi đƣợc hoàn thiện
4.1.1.2 Duy trì sau khi trồng
- Sau khi trồng , tưới 3-4 lần/ ngày, che phủ bằng lưới đen tránh sự thoát hơi nước Sau khi cây ra rễ thì tưới 1 lần/ ngày và bỏ bạt che
- Cắt tỉa : Mùa mƣa nửa tháng/ lần, mùa khô 1 tháng/ lần
- Định kỳ phun thuốc chống nấm : Mùa khô 1 lần/ tuần, mùa mƣa : 2 lần/ tuần
- Định kỳ bón phân : 1 tuần/ lần sử dụng phân NPK 13-13-13
- Trồng dặm : Khi thấy cây chết cần trồng dặm ngay kết hợp bổ sung giá thể ( thông thường sau 1 năm là cần trồng dặm )
4.1.2 Công viên Thống Nhất- Hà Nội
4.1.2.1 Kỹ thuật làm mô hình
Qua việc học hỏi kinh nghiệm từ các công nhân ở công viên Thống Nhất –
Hà Nội tôi rút ra đươc kỹ thuật trồng như sau:
- Bước 1 : Lên ý tưởng Làm khung mô hình bằng thép
- Bước 2 : Bọc lưới đen xung quanh mô hình, để hở phần trên đỉnh mô hình
- Bước 3 : Nhồi giá thể gồm đất dinh dưỡng Tribat
- Bước 4 : Dùng kéo cắt phần lưới đen thành từng hình tròn
- Bước 5 : Cây đã được trồng và ra rễ trong vườn ươm, đem trồng vào những lỗ tròn đó Tưới nước
Hình 4.3 : Mô hình sau khi hoàn thiện ở công viên Thống Nhất
4.1.2.2 Duy trì sau khi trồng
- Để mô hình ở nơi có ánh sáng, tưới 2 lần/ ngày Kiểm tra mô hình thấy khô thì tưới
- Khi thấy cây chết cần nhổ ra và trồng dặm thay thế
Nhận xét : Sau khi học hỏi đƣợc kinh nghiệm tạo mô hình cây xanh, tôi có bảng so sánh về kỹ thuật làm mô hình của 2 nơi nhƣ sau :
Bảng 4.1 So sánh kỹ thuật tạo mô hình ở 2 CV
So sánh CV Thiên Đường Bảo Sơn CV Thống nhất
Giống nhau - Đều làm khung mô hình bằng thép và cuốn bằng lưới đen
- Đều thực hiện làm mô hình vào vụ đông xuân Khác nhau - Giá thể gồm sơ dừa + phân
- Cắm trực tiếp hom vào giá thể
- Tạo lỗ có đường kính 1cm cắm từng hom vào
- Giá thể gồm đất dinh dƣỡng Tribat
- Hom đã đƣợc trồng tại vườn ươm, sau khi ra rễ mới đem vào mô hình cắm
- Tạo các lỗ tròn có đường kính 8cm và cắm từng cụm cây
- Từ bảng trên theo quan điểm của tôi rút ra đƣợc ƣu , nhƣợc điểm của 2 công viên nhƣ sau :
Bảng 4.2 : Ƣu, nhƣợc điểm về kỹ thuật tạo mô hình của 2 CV Ƣu điểm Nhƣợc điểm
- Nguồn hom luôn có sẵn, không cần trồng trong vườn ươm trước
- Giá thể chứa nhiều sơ dừa khi trồng vào lúc thời tiết mƣa nhiều sẽ gây bệnh nấm nhiều
- Cắm từng hom một tốn nhiều thời gian
- Sau khi trồng trong mô hình cần theo dõi và chăm sóc kỹ
- Cây khi cắm vào mô hình đạt tỷ lệ sống cao hơn
- Do tạo lỗ tròn có đường kinh lớn hơn nên khi cắm đỡ tốn nhiều thời gian hơn
- Sau khi cắm vào mô hình không cần chăm sóc quá nhiều
- Tốn thời gian trồng và chăm sóc trong giai đoạn vườn ươm
Thử nghiệm xây dựng một mô hình
Quá trình thử nghiệm xây dựng mô hình trồng cây chuỗi ngọc đã được thực hiện cùng với các công nhân tại Công viên Thiên Đường Bảo Sơn Mô hình này được thiết kế theo cách thức tương tự như tại CV Thiên Đường Bảo Sơn, nhằm tối ưu hóa hiệu quả trồng trọt.
Bước 1 : Lên ý tưởng là mô hình ô tô Đặt khung mô hình bằng các thanh thép, hàn chúng lại thành hình ô tô
Bước 2: Cuốn mô hình bằng lưới đen và cố định bằng dây thép, để lại một phần hở nhằm nhồi giá thể gồm đất, xơ dừa và phân bón Cuối cùng, sử dụng dây thép để cố định phần còn lại.
HÌnh 4.4: Mô hình sau khi được cuốn lưới
Bước 3: Sử dụng que nhọn để tạo lỗ có đường kính khoảng 1cm và độ sâu 10cm Tiếp theo, cắm hom vào sao cho kín toàn bộ mô hình và cắt tỉa cho hom đều nhau.
Hình 4.5: Kỹ thuật cắm hom vào mô hình
Hình 4.6: Mô hình sau khi đƣợc trồng xong
- Sau khi trồng , tưới 2-3 lần / ngày, để nơi thoáng mát trong thời gian khoảng 3 tuần đầu Sau đó để ra ngoài ánh nắng
- Cắt tỉa : Nửa tháng/ lần
- Định kỳ phun thuốc chống nấm :1 lần/ tuần Khi thời tiết mƣa nhiều 2 lần/ tuần
- Định kỳ bón phân : 1 tuần/ lần
- Trồng dặm : Khi thấy cây chết cần trồng dặm ngay
Diễn biến thời tiết trong quá trình trồng
Thời tiết đóng vai trò quan trọng trong sự sống của cây trồng, bao gồm các yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm và ánh sáng Những yếu tố này tác động đồng thời đến quá trình phát triển của cây Trong quá trình trồng, tôi đã theo dõi và ghi chép nhiệt độ, độ ẩm vào bảng để đánh giá ảnh hưởng của chúng đến sự phát triển của cây.
Bảng 4.3: Nhiệt độ, độ ẩm tại nơi trồng
Tại thời điểm 17h chiều Nhiệt độ TB Độ ẩm
Nhiệt TB độ Độ ẩm
Đánh giá tỷ lệ sống của hom :
- Ngày bắt đầu cắm hom : 01/03/2018
- Để đánh giá đƣợc khả năng sống của hom trong suốt quá trình trồng,tôi đã phân vùng mô hình thành các vùng khác nhau để tiện theo dõi
Hình 4.7: Mặt bằng phân vùng mô hình ô tô
Chú thích : Vùng 3 không trồng, dùng làm mắt ô tô
Vùng 4 : Trồng 2/3 diện tich toàn vùng , còn lại làm miêng ô tô
Đánh giá tỷ lệ sống của hom :
- Qua quan sát và đã phân vùng cho mô hình nên tôi theo dõi tỷ lệ sống của hom qua các giai đoạn 5 ngày, 10 ngày, 15 ngày, 20 ngày, 25 ngày, 30 ngày,
Bảng 4.4 Đánh giá tỷ lệ sống của hom vùng Số lƣợng hom trồng
Tỷ lệ sống của cây sau các ngày thí nghiệm
5 ngày 10 ngày 15 ngày 20 ngày 25 ngày 30 ngày 35 ngày
Sau 5 ngày, bảng trên cho thấy tình trạng chết ở một số hom tại mỗi vùng, có thể do hom quá già hoặc quá non Sau khi phát hiện hom chết, chúng tôi đã tiến hành nhổ hết hom ra.
Mô hình vùng 2 và vùng 9 có thanh sắt bên trong dốc xuống, gây ra tình trạng tưới nước không đủ cho cả hai vùng Hệ quả là cây trồng tại đây nhận được lượng nước hạn chế, dẫn đến hiện tượng héo úa và chết dần.
- Do mô hình thử nghiệm đơn giản và nhỏ dẫn đến tình trạng đất bị nén chặt khiến vùng 4,5,6,9 khi tưới dễ bị úng
Trong giai đoạn 20 ngày đầu sau khi trồng, cây chết đột ngột với tỷ lệ cao do thời tiết mưa nhiều và độ ẩm cao, kết hợp với giá thể có sơ dừa tạo điều kiện cho nấm bệnh phát triển Mặc dù đã phun thuốc chống nấm sau khi phát hiện nguyên nhân, nhưng do mưa kéo dài, hom cây đã chết hoàn toàn sau 35 ngày.
Hình 4.8 Cây chết do bị nấm ở các vùng
Đánh giá khả năng ra rễ
- Hom cắm trong mô hình không thể rút từng hom ra để quan sát Vì vậy,
Bảng 4.5 : Đánh giá khả năng ra rễ của hom
Khả năng ra rễ sau
Khả năng ra rễ sau 20 ngày
Khả năng ra rễ sau
- Ngày 16/03/2018 : hom bắt đầu ra rễ ( ra rễ sau 15 ngày ) ở vùng 12,8,9 Sau 20 ngày vùng 5 và vùng 6 hom bắt đầu ra rễ
Trong quá trình trồng cây, nhiệt độ và độ ẩm cần đạt mức tối ưu để hỗ trợ sự phát triển của rễ Nhiệt độ lý tưởng khoảng 25,5 độ C và độ ẩm trung bình khoảng 73% Với đặc điểm sinh thái như phát triển nhanh và khả năng chịu hạn tốt, cây sẽ ra rễ một cách nhanh chóng.
Trong quá trình trồng cây, tôi nhận thấy rằng cây có dấu hiệu chết dần và hoàn toàn chết sau khoảng một tháng Sau khi tìm hiểu, tôi phát hiện nguyên nhân chính là do thời tiết mưa nhiều và độ ẩm cao sau khi cây ra rễ, dẫn đến tình trạng thối rễ và nhiễm nấm.
Tình hình sâu bệnh của cây chuỗi ngọc
Những đốm màu nâu xuất hiện trên lá cây, phát triển lớn và liên kết với nhau, gây ra tình trạng khô cháy, làm cho lá cây bị vàng úa, thối rữa và cuối cùng dẫn đến chết lá.
Hình 4.10 Cây sau khi ra rễ đƣợc 20 ngày chết do bị nấm
- Cách phòng trừ : Kịp thời khử bỏ cây bị bệnh, phun thuốc trừ bệnh, sử dụng Thuốc Viroval 50 WP
Biểu hiện đầu tiên của bệnh là sự xuất hiện của chấm nhỏ màu đen ở phần gốc thân sát mặt đất, sau đó nhanh chóng lan rộng và bao bọc quanh cổ rễ, khiến thân lá cây bị héo rũ Chỉ sau khoảng một tuần, rễ và gốc cây sẽ bị thối nhũng, dẫn đến cây đổ gục và chết Bệnh này có thể tấn công cả cây con và cây lớn, với nấm xâm nhập vào phần gốc thân, làm cho thân cây chuyển màu nâu đen, lá héo khô và rụng dần.
- Cách phòng trừ : Kịp thời khử bỏ cây bị bệnh,sử dụng giá thể ít chứa nấm bệnh, phun thuốc Zineb 0,2%, khi mới bị bệnh phun Captan 0,2% hoặc Daconil 0,1%.
Đề xuất giải pháp trồng, chăm sóc cây xanh trong mô hình
- Từ những nguyên nhân gây chết hom nêu trên tôi rút đƣợc giải pháp trồng và chăm sóc : nhƣ sau:
Khi thiết kế mô hình, cần hạn chế việc tạo các thanh thép bên trong theo hướng dốc xuống Đồng thời, nên xây dựng mô hình với kích thước lớn để tránh tình trạng đất bị nén chặt.
- Chú ý lượng nước tưới và chế độ thoát nức cho từng vùng trong mô hình , tránh tình trạng cây bị úng
- Để mô hình ở nơi có ánh sáng, cao ráo để tránh côn trùng và kiến
- Theo dõi tình trạng sâu bệnh của cây, phun thuốc phòng trừ.
ẾT LUẬN – TỒN TẠI – KIẾN NGHỊ
Kết luận
- Đã tham khảo và tham gia thực hiện trực tiếp làm mô hình cây xanh ở Công Viên Thống Nhất và Công viên Thiên Đường Bảo Sơn
- Đã xây dựng thử nghiệm trồng mô hình cây xanh bằng cây chuỗi ngọc
- Theo quan điểm của tôi khi tạo mô hình cây xanh trang trí công viên vườn hoa cần chú ý những điểm sau:
1 Trồng cây trong mô hình nên trồng vào vụ đông xuân, hom dễ ra rễ, độ ẩm thấp hơn cây sẽ không bị nấm bệnh và thối rễ nhiều
2 Hạn chế phần khung thép bên trong mô hình Khi cắm cây những chỗ có khung thép thì sẽ không cắm đƣợc cây
3 Chú ý lượng nước tưới hằng ngày, chỉ nên tưới đủ ẩm, kiểm tra thường xuyên tình trạng bệnh cây
4 Nên trồng cây trước ở vườn ươm, sau khi cây ra rễ khỏe mạnh mới cắm vào trong mô hình.
Tồn tại
- Trong đợt tiến hành làm mô hình, sau khi cây ra rễ gặp phải mùa mƣa nhiều, độ ẩm cao, thời tiết nóng khiến cây bị chết nhiều
- Việc chăm sóc và theo dõi chƣa đƣợc sát sao khiến cây bị bệnh nhiều, dẫn đến chết cây
- Chƣa thử nghiệm đƣợc mô hình theo các kinh nghiệm khác
- Trình độ hiểu biết của bản thân còn hạn chế, kinh nghiệm còn non kém nên không tránh khỏi những sai sót trong quá trình làm thí nghiệm
- Tài liệu tham khảo còn hạn chế nên không tránh khỏi làm bài còn nhiều thiếu xót.
Kiến nghị 29 TÀI LIỆU THAM KHẢO
Qua quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài tôi có một số kiến nghị nhƣ sau:
- Cần sử dụng thêm một số loại giá thể khác để tiến hành so sánh kết quả
- Tăng thêm thời gian thí nghiệm để đạt đƣợc độ chính xác hơn
- Mong trong thời gian tới sẽ có nhiều nghiên cứu để giải quyết đƣợc những
1 Nguyễn Văn Duy (2016), Nghiên cứu thử nghiệm nhân giống bằng phương pháp giâm hom cây Trạng Nguyên (Euphprbia pulcherrima), Khóa luận tốt nghiệp, Trường Đại học Lâm Nghiệp, Hà Nội
2 Trần Hợp (1993), Cây cảnh hoa Việt Nam, NXB Nông Nghiệp
3 Nguyễn Văn Huy, Thực vật học, Giáo trình trường Đại học Lâm Nghiệp
4 GS.TS Lê Đình hả, PGS.TS Dương Mộng Hùng , Giống cây rừng, Giáo trình trường Đại học Lâm Nghiệp
5 Nguyễn Thị Hồng Nhung ( 2017 ) , Nghiên cứu thử nghiệm nhân giống cây
Huỳnh Anh hoa hồng (Mandevilla sanderi) và Huỳnh Anh hoa vàng (Allamanda cathartica) bằng phương pháp giâm hom, hóa luận tốt nghiệp, Trường Đại học Lâm Nghiệp, Hà Nội
6 PGS.TS.Nguyễn Thị Yến, Bài giảng kỹ thuật trồng hoa thảo, Trường Đại học
Cây Chuỗi Ngọc, tên khoa học là Duranta Repens, thuộc họ Verbenaceae, có nguồn gốc từ Mexico và phân bố rộng khắp Việt Nam Cây có hình dạng bụi, cao từ 1-3m, với cành non dài và cong, lá có hình dạng thay đổi và hoa màu tím lam nhạt Quả hạch màu vàng, mỗi ô chứa một hạt, tạo thành chùm quả đẹp mắt Cây có tốc độ sinh trưởng nhanh, ưa sáng, chịu hạn và thích hợp với đất tơi xốp, giàu dinh dưỡng Cây thường được trồng làm viền nền cho các công trình, dễ dàng tạo hình dáng và cắt tỉa.