Nghiên cứu mối quan hệ giữa thực vật và phong thủy ứng dụng thực vật trong nhà ở theo phong thủy

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP VIỆN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN VÀ NỘI THẤT --- KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP NGHIÊN CỨU MỐI QUAN HỆ GIỮA THỰC VẬT VÀ PHONG THỦY, ỨNG DỤNG THỰC VẬT TRONG NHÀ Ở THEO PHONG TH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP VIỆN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN VÀ NỘI THẤT

-

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

NGHIÊN CỨU MỐI QUAN HỆ GIỮA THỰC VẬT VÀ PHONG THỦY, ỨNG

DỤNG THỰC VẬT TRONG NHÀ Ở THEO PHONG THỦY

NGÀNH : LÂM NGHIỆP ĐÔ THỊ

MÃ NGÀNH : D620202

Giáo viên hướng dẫn : GS.TS Ngô Quang Đê

Sinh viên thực hiện : Nguyễn Thị Hoàng Anh

Mã sinh viên : 1453040752

Khóa học : 2014 - 2018

Hà Nội, 2018

LỜI CẢM ƠN

Nhằm mục đích đánh giá kết quả học tập tại trường Đại học Lâm Nghiệp Việt Nam, củng cố kiến thức đã học và làm quen với thực tế Trường Đại học Lâm Nghiệp Việt Nam đã tổ chức đợt thực tập cuối khóa cho sinh viên năm học 2014-

2018 Được sự nhất trí của Viện kiến trúc cảnh quan và nội thất cùng bộ môn Lâm Nghiệp Đô Thị, dưới sự hướng dẫn của thầy GS.TS.Ngô Quang Đê tôi đã tiến hành thực hiện khóa luận tốt nghiệp:

NGHIÊN CỨU MỐI QUAN HỆ GIỮA THỰC VẬT VÀ PHONG THỦY, ỨNG DỤNG THỰC VẬT TRONG NHÀ Ở THEO PHONG THỦY

Sau một thời gian nghiên cứu và làm việc nghiêm túc dưới sự hướng dẫn tận tình của thầy giáo GS.TS.Ngô Quang Đê đến nay khóa luận của tôi đã được hoàn thành Để có được thành công này, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới thầy cô giáo và bạn bè Đặc biệt là thầy giáo GS.TS.Ngô Quang Đê – Người thầy đáng quý với những kinh nghiệm quý báu đã chỉ bảo tôi trong suốt quá trình hoàn thiện khóa luận tốt nghiệp.Đồng thời tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới gia đình ông Trần Xuân Quế đã đồng ý và tạo điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong thời gian hoàn thành khóa luận tốt nghiệp

Trong quá trình thực hiện khóa luận tôi đã hết sức cố gắng nghiên cứu tài liệu, tham khảo ý kiến của các thầy cô giáo am hiểu về lĩnh vực mình nghiên cứu Nhưng do đây là lần đầu tiên nghiên cứu, ứng dụng thực tiễn và năng lực bản thân còn hạn chế nên trong khóa luận không tránh khỏi được những thiếu xót Vì vậy, tôi kính mong nhận được những ý kiến đóng góp của các thầy cô giáo và các bạn để khóa luận của tôi được hoàn thiện hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, tháng 05 năm 2018 Sinh viên thực hiện

Nguyễn Thị Hoàng Anh

DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ, HÌNH ẢNH

1 Bảng 2.1 Thống kê số lượng cây xanh hiện có 14

2 Bảng 3.1 Nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa của khu vực 17

13 Bảng 4.1 Bảng thống kê số lượng cây hiện có 23

14 Hình 4.11 Hình ảnh thực tế cây hiện có ở nhà gia chủ 23

15 Bảng 4.2 Quan hệ ngũ hành với một số sự vật, hiện tượng 25

MỤC LỤC

ĐẶT VẤN ĐỀ

Chương 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU……… 1

1.1 Cơ sở khoa học của phong thủy……….… 1

1.1.1 Khái niệm về phong thủy – Thực vật phong thủy……….… 1

1.1.2 Nguồn gốc ra đời của khoa học phong thủy……….… 2

1.1.3 Cơ sở khoa học của phong thủy- thực vật phong thủy……….……… 5

1.1.3.1 Khí ……….……… 5

1.1.3.2 Âm dương……….……… 6

1.1.3.3 Ngũ hành……….……… …8

1.2 Ứng dụng phong thủy trong bài trí nhà ở……… …… 10

1.2.1 Bài trí thực vật phong thủy cho không gian trong nhà, các phòng chức năng.10 1.2.2 Bài trí thực vật phong thủy cho không gian ngoài nhà……….….10

Chương 2 MỤC TIÊU- ĐỐI TƯỢNG - NỘI DUNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU……… 12

2.1 Mục tiêu nghiêncứu……….……… 12

2.1.1 Mục tiêu tổng thể……….……… 12

2.1.2 Mục tiểu cụ thể……….12

2.2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu………12

2.2.1 Đối tượng nghiên cứu……….……… …12

2.2.2 Phạm vi nghiên cứu……….……… 12

2.3 Nội dung nghiên cứu……… 12

2.4 Phương pháp nghiên cứu……….…… 13

2.4.1 Điều tra khảo sát hiện trạng……… 13

2.4.2 Tìm hiểu và kế thừa tài liệu……….… 13

2.4.3 Sử dụng phần mềm máy tính để xử lý số liệu và thiết kế……….13

2.4.4 Phương pháp lập bảng biểu thống kê………14

2.4.5 Tham khảo và lấy ý kiến từ thầy cô giáo chuyên môn về vấn đề phong thủy nhà ở và phong thủy thực vật phục vụ quá trình nghiên cứu…… ……… 14

2.4.6 Phương pháp tư duy tổng hợp……… ………14

Chương 3 HIỆN TRẠNG KHU VỰC NGHIÊN CỨU……… … 15

3.1 Giới thiệu về gia đình gia chủ………….……… ………15

3.2 Giới thiệu về khu vực nghiên cứu……….16

3.2.1 Điều kiện tự nhiên……….16

3.2.1.1 Địa hình địa mạo………16

3.2.1.2 Khí hậu………16

3.2.1.3 Thủy Văn……… ……….…17

3.2.2 Điều kiện kinh tế - Xã hội……….…………17

3.2.3 Vị trí địa lý ( tọa độ , địa chỉ, diện tích khu đất, diện tích nhà ở,…)…… 18

3.2.4 Địa hình……….…………18

3.2.5 Giao thông……….…………18

3.2.6 Nhận xét chung……….………18

Chương 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU……… …19

4.1 Hiện trạng cảnh quan khu vực nghiên cứu………19

4.1.1 Vị trí ……….19

4.1.2 Mặt bằng khu vực nghiên cứu……….…… 19

4.1.3 Mặt bằng nhà ở……… ………20

4.1.4 Cây xanh ……… ……….23

4.1.5 Nhận xét chung ……… ……… ………24

4.2 Phương án đề xuất……….24

4.2.1 Cơ sở - Nguyên tắc chọn loài cây theo phong thủy ……….24

4.2.1.1 Cơ sở chọn loài cây theo phong thủy……….………24

4.2.1.2 Nguyên tắc chọn loại cây theo phong thủy……….……… 26

4.2.2 Ý tưởng thiết kế ngoại thất……….…….……… 27

4.2.3 Ý tưởng thiết kế nội thất……… ……….……….28

4.2.4 Nguyên tắc trồng một số loại cây theo phong thủy……….……… 28

4.2.5 Phương pháp chăm sóc cây theo phong thủy……….……….… 30

Chương 5 KẾT LUẬN – TỒN TẠI – KIẾN NGHỊ……… …… ….33

5.1 Kết luận……….……… 33

5.2 Tồn tại……… ………33

5.3 Kiến nghị……… ………34 TÀI LIỆU THAM KHẢO

BỘ SƯU TẬP THỰC VẬT PHONG THỦY TRONG NHÀ Ở

NHẬT KÝ THỰC TẬP

BẢN NHẬN XÉT ĐỐI VỚI SINH VIÊN THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

ĐẶT VẤN ĐỀ

Khoa học phong thủy hay còn gọi là môn địa lý học, đã được hình thành và phát triển từ hàng ngàn năm trước công nguyên Có thể nói gần như cùng với sự ra đời của loài người Ngày nay cùng với sự phát triển của xã hội, khoa học phong thủy đang được ứng dụng nhiều trong các lĩnh vực của đời sống như kinh doanh, trong thiết kế nhà ở, cảnh quan ,công trình xây dựng,…với mong muốn mang lại sự may mắn phồn thịnh cho con người

Thuật Phong thủy là nghệ thuật vận dụng bố cục, sắp đặt, trang trí nhà cửa, văn phòng công ty, cơ sở thương mại theo những nguyên tắc cụ thể khai thông và dẫn hướng sinh khí làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn, công việc làm ăn phát đạt Trong cuộc sống thực tế, chúng ta vẫn được thấy những trường hợp khác nhau, người làm nhà xong thì ăn lên làm ra, thăng quan tiến chức, con cái đỗ đạt Ngược lại, người thì lụi bại, thất thế sa cơ, suy sụp sức khỏe… Vậy để tránh được những ảnh hưởng xấu đến cuộc sống của con người cần phải bố trí công trình, nhà ở, bố trí các vật trong nội ngoại thất như thế nào thì mới phù hợp với quy luật phong thủy? Môi trường cảnh quan xung quanh công trình, nhà ở có ảnh hưởng như thế nào đến vận mệnh công trình, nhà ở và những người sống trong đó?

Từ trước đến giờ chúng ta chỉ thấy họ nghiên cứu nhiều đến phong thủy nói chung còn nghiên cứu về phong thủy thực vật thì lại rất ít Vì người ta chỉ nghĩ cây xanh chỉ có vai trò làm đẹp, cải thiện môi trường mà không biết rằng “ cây xanh” chính là thước đo trường khí tốt nhất trong phong thủy cho không gian sống của chúng ta Để làm rõ được vấn đề này thì tôi đã tiến hành nghiên cứu và thực hiện đề

tài :

“NGHIÊN CỨU MỐI QUAN HỆ GIỮA THỰC VẬT VÀ PHONG THỦY, ỨNG DỤNG THỰC VẬT TRONG NHÀ Ở THEO PHONG THỦY”

Dưới sự giúp đỡ và chỉ bảo của thầy GS.TS Ngô Quang Đê tôi đã thực hiện

đề tài đưa yếu tố thực vật phong thủy vào không gian sống để nhằm mục đích góp phần vận dụng chúng vào việc cải thiện trường khí cho ngôi nhà và cảm nhận được các giá trị tốt đẹp mà nó mang lai cho gia chủ

Chương 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Cơ sở khoa học của phong thủy

1.1.1 Khái niệm về phong thủy – Thực vật phong thủy

Phong thủy là một môn khoa học tổng hợp nhất thể của các môn địa chất học, môn trường cảnh quan học, kiến trức sinh thái tự nhiên học và từ trường trái đất học ( Hoàng Nhất Chân, 2006 – Trích dẫn GS.TS Ngô Quang Đê) Nói một cách khác, nó là học thuyết nghiên cứu về sự ảnh hưởng của hướng gió, hướng khí, mạch nước đến đời sống con người

Phong thủy theo chữ Hán bao gồm hai chữ: phong (gió) và thủy (nước) Đấy

là về mặt từ nguyên Nhưng phong thủy là một thuật ngữ, không thể tách ra là phong và thủy được.Phong thủy không chỉ có gió và nước “ Bản chất của phong thủy là khí Vấn đề mà phong thủy giải quyết là khí và thiên, địa, nhân hợp nhất” ( Nguyễn Tiến Đích 2011)

Phong thủy là học thuyết chuyên nghiên cứu sự ảnh hưởng của hướng gió, hướng khí, mạch nước đến đời sống họa phúc của con người Về mặt từ nguyên,

“ Phong” có nghĩ là gió, là hiện tượng không khí chuyển động và “ Thủy” có nghĩa

là nước, là dòng nước, tượng trưng cho địa thế ( Trích dẫn Phong thủy toàn thư)

“ Phong thủy học cho rằng đời sống vạn vật có khí, sự tương tác giữa nội khí, ngoại khí, phong thủy tự thành” ( Hoàng Nhất Chân 2006)

Phong thủy thực vật là một lĩnh vực nhỏ trong Khoa phong thủy học nói chung nhưng nó lại lợi dụng cách bài trí thực vật để có tác dụng làm đẹp cảnh quan, cải thiện môi trường sống và đặc biệt là cải biến phong thủy nhà ở cho gia chủ

Phong thủy thực vật là nói đến sự trông cây, bài trí cây đạt được sự hài hòa nhất, phù hợp cho từng đối tượng cụ thể, hướng tới “ Thiên – Địa – Nhân” hợp nhất

mà lâu nay người ta mong ước (GS.TS Ngô Quang Đê)

Phong thủy có vai trò rất to lớn, tuy nhiên nó chỉ hỗ trợ, có tác dụng cải biến chứ không thể làm thay đổi hoàn toàn mệnh vận Vì vậy người ta nói: Nhất Vận, nhì Mệnh, tam Phong thủy, tứ Gia tiên, ngũ Đèn sách

1.1.2 Nguồn gốc ra đời của khoa học phong thủy

Lịch sử văn minh nhân loại là quá trình tìm tòi để duy trì sự sinh tồn, phát triển của loài người Toàn bộ lý luận và phương thuật phong thủy cổ đại cũng không nằm ngoài mục đích đó: vì cầu sinh, vì sự trường thọ của sinh mệnh, vì sự phồn thịnh của con cháu, vì sự phú quý trong cuộc sống

Hiện nay có rất nhiều trường phái tranh luận về nguồn gốc của phong thủy,

có trường phái thì cho rằng phong thủy xuất phát từ Trung Hoa, trường phái thì cho rằng phong thủy là của nền văn minh người Việt cổ với đường biên giới từ phía nam sông Dương Tử (Hồ Nam, Trung Quốc ngày nay) người Hán đã Hán hóa các văn thư cổ và tự nhận là của họ Nhưng cho đến nay thì chính những nhà phong thủy lỗi lạc của Trung Quốc như Thiệu Vĩ Hoa cũng không thể giải thích được thuật phong thủy xuất phát từ nơi đâu mặc dù họ vẫn cho là của người Hán

Thuật phong thủy hình thành rất sớm, có thể nói gần như cùng với sự ra đời của loài người Ngay từ thời thượng cổ con người đã chú ý đến ảnh hưởng của hoàn cảnh tự nhiên đối với nơi cư trú của loài người, nên đã tiến hành lựa chọn một cách

có chủ đích Nguyên sơ của phong thủy là những kinh nghiệm về sinh hoạt như khoét đá, đào hang, làm nhà Từ cuộc sống thực tế, phải chống chọi với thú dữ, chống lại cả sự tấn công của đồng loại, phải chống chọi với sự khắc nghiệt của thiên nhiên, con người đã biết chọn những vị trí cư trú có núi non che chở bao bọc, lại gần sông ngòi, nguồn nước

Từ thời thượng cổ, con người sống theo lối du canh, du cư, trải qua một quá trình tiến hóa đến định canh, định cư và mới bắt đầu chú ý đến nơi ăn ở sao cho thích hợp, chọn địa điểm cư trú làm sao cho tiện lợi rồi tiến tới kiến tạo phòng ốc để

ở cho thật an lành, thoải mái, giàu có

Những kinh nghiệm về cư trú được tích lũy từ đời này qua đời khác đã hình thành nên phong thủy học

Thời sơ kì, con người chọn đất làm nhà, chủ yếu là muốn an toàn Thường phải chọn nơi đất cao ráo vì sợ lũ lụt hoặc thú dữ tấn công Để tránh mưa to, gió lớn, người ta dần dân biết cách chọn vùng đất hướng về Mặt Trời, khuất gió

Tại Trung Quốc, từ đời nhà Chu, con người đã đặc biệt chú trọng nơi cư trú Con người đã biết chọn đất xây nhà tại vùng bình nguyên, đây là vùng đất màu mỡ,

có thể canh tác nông nghiệp thuận lợi Gần nguồn nước mà vẫn tránh được lụt lội, tai hoạ thời tiết, thiên tai

Thời kì Tiên Tần, do trình độ khoa học còn thấp, các hình thức bói toán dự đoán cát hung thịnh hành trong xã hội gắn liền với hoạt động xây dựng nhà ở và mai táng Các văn hiến như Bốc trạch, Bốc cư, Bốc lạc phản ánh tình hình đương thời Đồng thời các học thuyết âm dương, ngũ hành, bát quái Chu Dịch, Thiên văn

Hà Lạc cũng phát triển mạnh, áp dụng vào lĩnh vực Bốc trạch, Bốc cư, (bói chọn nhà ở và mồ mả) Phong thủy nhờ đó có được cơ sở tư tưởng triết học cần thiết

Thời kì Ngụy Tấn Nam Bắc triều, quan niệm nhà ở và mồ mả gắn với cát hung họa phúc của con người được tầng lớp sĩ đại phu tiếp nhận rộng rãi, thậm chí vua chúa cũng hoàn toàn tin vào thuật phong thủy

Tại Việt Nam, phong thủy có từ thời vua Hùng, các cung điện đền thờ đều được xây dựng với sự hợp lý cao về phong thủy Đặc biệt trong các đền thờ còn có ban thờ tôn vinh nền phong thủy của người Việt cổ

Trải qua lịch sử phát triển của các triều đại, đời nào cũng có những học giả

kế tục và phát triển thuật phong thủy

Trong lịch sử phát triển, thuật phong thủy hình thành nên nhiều trường phái khác nhau, mỗi trường phái có phương pháp lý luận và ứng dụng riêng, dựa trên những suy luận khác biệt nhau, thậm chí có khi đối lập nhau Cho đến nay, phong thủy vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng, thống nhất vẫn còn mang nhiều sự huyền bí

* Phong thủy trong thiết kế cảnh quan

Điển hình là vườn cổ theo phong cách Trung Quốc và Nhật Bản

Yếu tố phong thủy được đặt lên hàng đầu

Phong cách vườn phương Đông được kết hợp hài hòa giữa nhiều yếu tố như: đất, đá, nước, cây xanh, gỗ, gạch, gốm và sinh vật Đó chính là ngũ hành Theo Trung Quốc là: Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ và Nhật Bản là: Phong, Lôi, Thủy, Hỏa, Thổ

Yếu tố phong thủy trong thiết kế được chú trọng hàng đầu trong vườn cảnh phương Đông Từ những chi tiết nhỏ nhất đến hoa văn trang trí, đường nét, mảng khối đều phải tuân thủ theo những quy chuẩn nhất định về phong thủy

Ví dụ: trong thiết kế sân vườn của người phương Đông, đặc biệt là Trung Quốc thì những khung cổng có hình tròn tức là gia chủ mang mệnh Kim Hình cánh hoa cho gia chủ có mệnh mộc Hình chữ nhật cho gia chủ có mệnh thổ

Mỗi loại cây xanh đều mang những ý nghĩa riêng của nó Ví dụ: Mai, Lan, Trúc, cúc Bốn chủng loại cây này đều có tính cách cao nhã Nếu hoa Mai nở vào mùa đông và xuân, chịu được lạnh lẽo thì hoa Lan kiều diễm mảnh mai, hương thơm thâm trầm Trúc ngay thẳng, vô tâm nhưng đầy tiết tháo Cúc trải sương giá

mà chẳng héo hon, có ý chí thách đố thiên nhiên

Một đặc trưng nữa cho vườn cổ điển của phương Đông đó là cá chép (cá koi) Đây có thể coi là linh hồn cho vườn cảnh Là những sinh vật sống tạo ra sự sinh động làm xóa tan đi không gian u trầm khi không gian xung quanh có nhiều cây xanh

Vườn cảnh Trung Quốc phần lớn đều ảnh hưởng của đạo Khổng, từ đó mà có thể thấy là việc những khu vườn thường có sự cân bằng gần như tuyệt đối giữa các yếu tố Tĩnh và Động, Sáng và Tối, Đá và Nước, Nó tác động đến cảm xúc bên trong con người qua vẻ trầm mặc và sâu lắng

Phong cách thôn quê vườn Bắc bộ của Việt Nam

Người xưa còn quan niệm, "lấy vợ hiền hòa, ở nhà hướng Nam" Thực tế hướng Nam, Đông Nam là hướng gió mát, hướng có ánh nắng buổi sớm mà không

bị nắng gắt buổi chiều của hướng Tây và gió lạnh từ hướng Bắc Bởi vậy kiến trúc nhà truyền thống nơi làng quê thường chọn hướng Nam, Đông Nam để tạo không gian sống thoáng mát, dễ chịu cho người cư ngụ.Và nếu nhà có khoảng trống (sân) phía trước và cả sân sau nữa thì mới thật là hoàn hảo

Vườn có các loại cây đặc trưng như: cau, chuối, bưởi, mít Kết hợp với những tiểu cảnh khác như: chum vại, hồ sen súng, bàn ghế tre trúc, sân gạch, mái ngói Sinh vật rất đa dạng với: chim cảnh, gà tre, cá thả ao

Người xưa có câu “ Trước cau sau chuối” là vì Cau thích nghi ánh sáng hướng Tây Nếu trồng ở phía trước nhà hướng Nam, cau sẽ hấp thụ ánh sáng mạnh của hướng Tây, thanh lọc bớt khí nóng, lại đón được ánh nắng buổi sớm ban mai

mà không bị che chắn của hướng Đông để lấy gió mát vào nhà Hàng cau trước nhà thẳng tắp vừa đẹp mắt, lại không che khuất tầm nhìn của ngôi nhà, có tác dụng như một hàng rào danh dự trấn giữ, che chở bảo vệ cho ngôi nhà Nhà hướng Nam, sau nhà là hướng Bắc Cây chuối có nhiều tàu lá to, thân to tròn gồm nhiều lớp bẹ kết gắn chặt lại mà thành cây Cây chuối là loại cây đẻ mầm rất nhanh, sống khỏe, tạo thành khóm, bụi nên mang nét vững chắc, có tác dụng che chắn khí lạnh từ phương Bắc và Đông Bắc thổi tới để giữ ấm cho ngôi nhà Với những ngôi nhà dài, như nhà

5 gian truyền thống, trồng chuối phía sau nhà còn có tác dụng che mát nắng nóng buổi chiều của hướng Tây Phía trước, phía sau ngôi nhà, cau và chuối đều có thân tròn ngay thẳng khỏe mạnh sẽ thanh lọc khí rất tốt Hoa cau mềm mại, đem đến hương thơm dịu đầy ấn tượng; hoa chuối trổ bông xòe rộng như những ngón tay chở che Buồng cau, buồng chuối đều sai quả, biểu tượng cho sự sung túc, tán lá như những cánh tay trải rộng bao bọc gợi liên tưởng mang lại sự may mắn cho gia chủ

Tưởng như được sắp xếp ngẫu hứng nhưng thực ra với sự nghiên cứu chuyên sâu, thì kiến trúc sân vườn Bắc bộ đều được tuân theo những quy định thống nhất về kích thước, tương quan tỷ lệ giữa các chi tiết Nó đã đạt đến sự tài hoa, kết tinh của tri thức, truyền thống và văn hóa Việt Nam

1.1.3 Cơ sở khoa học của phong thủy- thực vật phong thủy

1.1.3.1 Khí

Theo như phong thủy học đưa ra thì đời sống vạn vật đều có khí: Nội khí ( phạm vi “ trường ” trong nhà) – Ngoại khí ( phạm vi tổ hợp của môi trương ngoài nhà) và giữa chúng luôn có sự tương tác lẫn nhau ( Hoàng Nhất Chân, 2006,Trích dẫn Ngô Quang Đê)

Mục đích của quan sát khí là để phân rõ tính chất các loại khí trong và ngoài chỗ ở để có cách ứng phó, tiếp thu thích đáng ảnh hưởng của môi trường bên ngoài, kết hợp với môi trường bên trong để cho chỗ ở của ta thỏa mãn yêu cầu chất lượng tâm lý, sinh lý con người

Khí là vô hình, người ta không nhìn thấy nhưng lại hoàn toàn có thể cảm nhận được khí, âm khí, dương khí, khí nóng, khí lạnh, khí độc, khí lành…

Khí là sức sống của vạn vật, là phẩm chất của môi trường sống, là sức mạnh của mặt trời, mặt trăng và khí hậu, là yếu tố quan trọng bậc nhất đối với con người

Nó bao gồm sinh khí ( khí có lợi) và tà khí ( khí có hại)

Mục đích của thuật phong thủy là tạo ra một môi trường trong đó khí được luân lưu thông suốt để tinh thần được minh mẫn, cớ thể được tráng kiên

+ Trong một căn nhà mà khí lưu chuyển thanh thoát thì những người sinh sống ở đó sẽ nhận được những điều tốt lành và mọi điều trong cuộc sống sẽ được hạnh thông

+ Ngôi nhà nào khí lưu chuyển trì trệ hoặc bị tắc thì cuộc sống thường nhật hoặc những dự tính lâu dài cho tương lai của những người sống ở đó sẽ luôn gặp những điều chắc trở

Thực vật, nhất là thực vật thân gỗ có trường khí rất mạnh, có linh khí, có âm dương và ngũ hành

Trong các nghiên cứu về phong thủy thực vật Người ta chỉ ra rằng các cây lâu năm sẽ có trường năng lượng sinh học cao hơn hẳn các cây còn non tuổi

Kinh nghiệm còn cho biết rằng các loại gỗ cũng có khả năng “ nhận” và “ cho” năng lượng sinh học Vì khi hai trường năng lượng sinh học tiếp xúc với nhau

có thể diễn ra quá trình trao đổi năng lượng theo chiều “ dương” sang “âm”

Dựa vào đó chúng ta có thể phân tích rõ các loại khí này, lợi dụng nó để ứng phó với những trường khí khác trong và ngoài nhà nhằm mục đích tạo ra sự hài hòa

để đạt được thiên – địa – nhật hợp nhất

1.1.3.2 Âm dương

Học thuyết âm dương là tư tưởng duy vật và biện chứng pháp của nhân dân

lao động trước đây, thông qua quan sát các sự vật và hiện tượng, chia vạn vật trong

vũ trụ thành hai loại âm dương mà xây dựng nên

Học thuyết Âm Dương cho rằng mọi vật tồn tại và phát triển được đều do hai khí âm dương vận động mà tạo thành

Âm Dương là hai mặt đối lập nhưng thống nhất trong cùng một sự vật hiện tượng, mâu thuẫn nhau và chuyển hóa lẫn nhau không thể tách rời Đặc tính của Âm Dương luôn đối lập nhau

VD: Dương: quân tử >< Âm: tiểu nhân

Dương: tốt >< Âm: xấu

Dương: thiện >< Âm: ác

Dương: Hoa đực >< Âm: hoa cái

Dương: nước ở trạng thái đông >< Âm: nước ở trạng thái tĩnh

Trong tự nhiên, mọi vật đều tồn tại ở hai trạng thái đối lập nhau Tuy mâu thuẫn nhưng lại có sự thống nhất từ đầu đến cuối, dựa vào nhau mà tồn tại, cái này làm tiền đề cho cái kia

VD: một dòng sông đang chảy chậm rãi thì lúc này nó là âm Khi dòng nước

va chạm vào đá, bắn tung tóe và rơi xuống thì xảy ra tình trạng xáo động, dòng nước chảy nhanh hơn thì lúc này nó là dương

* Mối quan hệ giữa Âm Dương và thực vật

Theo tài liệu Trung Quốc nói số hàng trong một bắp ngô luôn luôn chẵn Để kiếm chứng lại điều đó chúng ta đã tiến hành đếm thử bắp ngô ở ta kết quả đúng như vậy số hàng luôn là chẵn 12,14,16 , một hàng âm, một hàng dương, âm dương dài hòa và thuộc tính âm dương tồn tại rộng dãi

Khái niệm âm dương trong thực vật còn được kể đến là tính ưa sáng ( dương tính) và tính chịu bóng (âm tính) Nếu cây ưa sáng để vào môi trường âm, ẩm ( che bòng) thì cây sinh trưởng phát triển kém, không ra hoa kết quả, thậm chí lâu dài thì cây sẽ chết Ngược lại những cây âm tính ( chịu bóng hoặc ưa bóng) nếu ta đặt ra ánh sáng thì cây bị ánh sáng chiếu trực tiếp sẽ làm chết cây Như các loại cây hoa trà là cây trung tính cần để vào môi trường bán âm, bán dương mới sinh trưởng tốt.Tuy là cây trung tính nhưng nếu để ở môi trường thiên về âm tính thì cây vẫn sống bình thường nhưng khó hoặc không ra hoa Cho nên trà là cây trung tính thiên dương thì mới có hoa đẹp

Tính hướng dương ở thực vật thể hiện rõ nhất là cây hoa hướng dương Chúng luôn luôn quay về phía mặt trời để được sưởi ấm từ mặt trời nhằm thu hút các côn trùng thụ phấn

1.1.3.3 Ngũ hành

Thuyết ngũ hành: âm dương kết hợp với nhau tạo ra ngũ hành Người ta

quan niệm thế giới được tạo ra bởi 5 loại vật chất cơ bản là:

+ Kim: các dạng kim loại, có tính cứng, thanh tĩnh

+ Mộc: các loại cây cối, có tính sinh sôi nảy nở

+ Thủy: nước , có tính hàn lạnh, hướng xuống

+ Hỏa: lửa, có tính nóng, hướng lên

+ Thổ: đất, đá, có tính tàng trữ, trưởng thành

Trong triết học Phương Đông cho rằng mọi sự vật, hiện tượng đều có hai mặt

âm dương đối lập Âm dương luôn ở thế cân băng động do nằng trong mối quan hệ ràng buộc của ngũ hành

Trong 5 ngũ hành này lại có mối quan hệ tương sinh và có mối quan hệ tương khắc

+ Tương sinh: là sự phù trợ, bồi bổ, giúp đỡ lẫn nhau

+ Tương khắc: là sự cản trở, ức chế, ảnh hưởng xấu hoặc làm hại lẫn nhau

+ Thủy sinh Mộc : nước nuôi dưỡng

cây giúp cho cây cối xanh tốt

+Mộc sinh Hỏa: thực vật cháy tạo ra

lửa

+ Hỏa sinh Thổ: thực vật cháy thành

tro tạo ra đất

+ Thổ sinh kim: trong đất hình thành

+ Thủy khắc Hỏa: nước có thể dập tắt được lửa

+ Thổ khắc Thủy: đất chặn dòng chảy, thấm hút hết nước

+ Mộc khắc Thổ: rễ cây đâm xuống đất hút nước và chất dinh dưỡng làm mất cấu trúc của đất

nên mỏ quặng kim loại

+ Kim sinh Thủy: kim loại khi bị nung

nóng chảy thành trạng thái như nước

+ Kim khắc Mộc: kim loại chặt cây + Hỏa khắc kim: lửa làm nóng chảy kim loại

Tất cả chúng đều có mối quan hệ biện chứng lẫn nhau, không thể tách rời, cũng không thể phủ nhận một yếu tố nào cả, chúng tồn tại dựa trên sự tương tác lẫn nhau, trong đó có cái chung cái riêng

Trong thực tế chúng ta bắt gặp rất nhiều trường hợp biểu hiện mối quan hệ tương khắc và tương sinh như

+ Cây sắn trồng cạnh cây xoan thì củ sắn bị đắng không ăn được

+ Cây nho trồng cạnh cây thông thì không có quả, cạnh cây du thì quả chua + Ở miền núi cây rau cải trồng cạnh cây thuốc phiện thì cây cải ăn ngọt và có hương vị đặc biệt

+ Dây tơ hồng cuốn vào cây nào thì cây ấy kém phát triển, bò lan khắp tán cây, ảnh hưởng đến quang hợp và cuối cùng là cây chết

+ Cây ưa sáng + cây ưa sáng: nếu hai cây có cùng tốc độ sinh trưởng thì chúng sẽ phát triển tốt Nhưng nếu không cùng tốc độ phát triển thì cây chậm phát triển sẽ chết do không nhận đủ lượng ánh sáng cần thiết

Các loại thực phẩm là đồ ăn nuôi sống con người, nhưng ít ai nghĩ rằng nó cũng có quan hệ tương sinh, tương khắc Các loại thực phẩm tương sinh làm cho món ăn tốt hơn, bổ hơn hoặc ít nhất là làm cho món ăn ngon hơn, hấp dẫn hơn Dân gian đã liệt kê mối quan hệ tương sinh một cách hài hước như sau:

“ Con gà cục tác lá chanh Con lợn ủn ỉn mua hành cho tôi Con chó khóc đứng khóc ngồi

Bà ơi đi chợ mua tôi đồng giềng”

Bên cạnh đó cũng có những món mà chúng ta không nên kết hợp chúng với nhau Ví dụ như sữa bò + cam/quýt chua gây kết tủa vón cục, hơi no, mệt trong người

* Hành của một số loại thực vật

Tuy âm Hán “ mộc” là cây nhưng không phải loại cây nào cũng là “mộc” cả

Mà cần nói rõ loại cây nào là “ Mộc”, là “ Hỏa”, là “Thủy”,…có nghĩa là chúng ta phải chia “ hành” và phân loại cây theo đúng ngũ hành của chúng để dễ sử dụng

1.2 Ứng dụng phong thủy trong bài trí nhà ở

1.2.1 Bài trí thực vật phong thủy cho không gian trong nhà, các phòng chức năng

+ Bài trí cây xanh cho phòng bếp, phòng khách, phòng ngủ, phòng thờ

- Phòng bếp: thường đun nấu, có nhiệt độ tương đối cao lại thường có mùi dầu mỡ và khí thai CO2 từ bếp, nên cần có thực phẩm để khử mùi Phòng bếp nhỏ thì chỉ nên đặt 1-2 chậu cây nhỏ và vừa, có hành Mộc hoặc Thổ là tốt nhất.VD cây ngũ gia bì, cây thiết mộc lan

- Phòng khách: là nơi sinh hoạt, nghỉ ngơi của toàn thể gia đình Cây trong phòng khách không nhất thiết phải là cây quý nhưng cần có dáng đẹp và phải luôn xanh tốt.Nếu diện tích phòng lớn có thể bố trí cây lá rộng xanh tốt, xum xuê Thực vậttrong phòng khách không nhất thiết gò bó với ngũ hành gia chủ

- Phòng ngủ: là nơi quan trọng vì có tới 1/3 thời gian dành cho việc ngủ, nghỉ Phòng ngủ cần yên tĩnh, trang trí trong phòng cần tạo ra không khí yên tĩnh, trong lành giúp giấc ngủ được sâu Những cây đặt trong phòng ngủ nên là những cây nhỏ, có tác dụng nhỏ oxi vào ban đêm hoặc giúp cho giấc ngủ sâu hơn Còn phòng để điều hoà, cả ngày không có ánh sáng chiếu vào phòng thì không nên đặt cây Vì cây sẽ không có đủ nắng để quanh hợp, mất nước do điều hòa, cây sinh trưởng phát triển kém

- Phòng thờ: là nơi quan trọng để tưởng nhớ tổ tiên, là nét văn hóa đặc sắc của chúng ta Phòng thờ phải mát, không được để ánh sáng chiếu vào và gió thổi tới Nếu đặt cây thì nên đặt cây có mệnh hợp với phòng thờ để tăng thêm sinh khí

1.2.2 Bài trí thực vật phong thủy cho không gian ngoài nhà

+ Bài trí cây xanh phía ngoài hành lang phía ngoài của các phòng ( phòng ngủ, ban công tầng thượng), cảnh quan sân vườn ( Nếu có)

- Nếu diện tích phòng nhỏ, điều kiện ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm không phù hợp để cây có thể sinh trưởng và phát triển tốt thì chúng ta có thể trồng cây ngoài ban công các phòng hoặc tạo cảnh quan trên sân thượng

- Nếu ban công rộng thì ta có thể thiết kế tiểu cảnh mini ở 1 góc của ban công

- Nếu ban công hẹp thì ta có thể làm mô hình vườn đứng để tiết kiệm không gian

- Trường hợp ngoài ngôi nhà vẫn còn đất thì ta có thể tận dụng quỹ đất đó để tạo cảnh quan sân vườn vừa làm đẹp cho không gian ngoài nhà, vừa có ý nghĩa về phong thủy khi kết hợp các yếu tốt nước – đá – cây xanh

Chương 2 MỤC TIÊU- ĐỐI TƯỢNG - NỘI DUNG - PHƯƠNG PHÁP

NGHIÊN CỨU 2.1 Mục tiêu nghiên cứu

2.2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

2.2.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu : bài trí thực vật cho một ngôi nhà cụ thể theo phong thủy

2.2.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi không gian nhà ở thuộc chủ sở hữu Ông Trần Xuân Quê - Số nhà 23

- Ngõ 139/1 - Đường Nguyễn Văn Cừ - Tổ 11 – Phường Ngọc Lâm - Quận Long Biên – Thành phố Hà Nội

2.3 Nội dung nghiên cứu

Nội dung 1: Điều tra, đánh giá hiện trạng khu vực nghiên cứu

(Đánh giá đặc điểm các yếu công trình trên cơ sở lý luận phong thủy nhà ở) + Điều tra thu thập thông tin của gia chủ: tuổi gia chủ, nghề nghiệp, mệnh gia chủ, tuổi và mệnh của các thành viên trong gia đình

+ Xác định vị trí địa lý

+ Khảo sát, đánh giá hiện trạng toàn khu vực nhà ở bao gồm: công trình kiến trúc (công trình ngôi nhà), địa hình, cây xanh ( cây trồng trong và ngoài ngôi nhà), lối ra vào ( hướng cửa),hướng nhà, giao thông xung quanh, hướng nắng, hướng gió,…

+ Khảo sát, đánh giá hiện trạng bên trong ngôi nhà: các phòng chức năng, ví trị cửa, lối ra vào, vị trí các vận dụng gia đình,…

+ Đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố tự nhiên bên ngoài ( hướng nắng, hướng gió, cây xanh) đối với gia chủ, công trình nhà ở,…

Nội dung 2: Nghiên cứu đề xuất các tiêu chí lựa chọn loài cây phù hợp với

mệnh của gia chủ và đề xuất phương án bài trí cây xanh phù hợp với khu vực nghiên cứu dựa theo phong thủy

2.4 Phương pháp nghiên cứu

* Chuẩn bị: Phương tiện, dụng cụ để thực hiện: Bảng biểu, công cụ đo đạc (

la bàn, thước dây, thước đo độ, …)

2.4.1 Điều tra khảo sát hiện trạng

+ Điều tra thu thập các thông tin về toàn bộ khu vực nghiên cứu

( Hiện trạng cây xanh, diện tích, chiều cao ngôi nhà, hướng nhà, đặc điểm địa hình, …)

+ Chụp ảnh hiện trạng

+ Điều tra các thông tin liên quan đến gia chủ ( tuổi, mệnh …)

+ Giao thông đường xá, đất đai khu vực nghiên cứu

2.4.2 Tìm hiểu và kế thừa tài liệu

+ Tài liệu về điều kiện tự nhiên – kinh tế - xã hội khu vực nghiên cứu

+ Các tài liệu liên quan đến phong thủy nhà ở, phong thủy thực vật phục vụ cho quá trình làm khóa luận: giáo trình, luận văn tốt nghiệp, thông tin trên internet…

2.4.3 Sử dụng phần mềm máy tính để xử lý số liệu và thiết kế

+ Sử dụng phần mềm autocad, photoshop để vẽ lại hiện trạng và thiết kế khu vực nghiên cứu

+ Thu thập các tài liệu và kết quả nghiên cứu liên quan đến khóa luận để đưa vào bản vẽ

+ Đề xuất giải pháp đưa ra bản vẽ thiết kế

2.4.4 Phương pháp lập bảng biểu thống kê

+ Thống kế số lượng cây xanh hiện có theo bảng sau:

STT Tên Cây Tên Khoa học Đơn vị Số lượng Chú thích

Bảng 2.1 Thống kế số lượng cây xanh hiện có 2.4.5 Tham khảo và lấy ý kiến từ thầy cô giáo chuyên môn

+ Tham khảo và lấy ý kiến về vấn đề phong thủy nhà ở và phong thủy thực vật phục vụ quá trình nghiên cứu từ các thầy cô giáo chuyên môn

2.4.6 Phương pháp tư duy tổng hợp

+ Từ điều tra hiện trạng khu vực và gia đinh gia chủ, dựa vào ý kiến chuyên môn

và những nghiên cứu của bản thân để đưa ra những phương pháp thích hợp nhất

+ Từ những tài liệu nghiên cứu dựa vào những phương pháp quy nạp, suy diễn lý thuyết, phân tích tài liệu khoa học, phân tích thông tin thực tế và dựa vào nền tảng lý thuyết đề ra những nhận xét, đánh giá một cách khách quan nhất

Điều tra khảo

sát hiện trạng

tham khảo các

ý kiến thấy cô

có chuyên môn về phong thủy, phong thủy thực vật

Phân tích đánh giá

Đưa ra các giải pháp thiết kế

Chương 3 HIỆN TRẠNG KHU VỰC NGHIÊN CỨU 3.1 Giới thiệu về gia đình gia chủ

- Gia đình: Trần Xuân Quế

- Địa chỉ: Số nhà 23 - Ngõ 139/1 - Đường Nguyễn Văn Cừ - Tổ 11 – Phường Ngọc Lâm - Quận Long Biên – Thành phố Hà Nội

- Thành viên trong gia đình : 4 người bao gồm gia gia chủ, vợ, 2 con trai

Một số thông tin về gia chủ

- Năm sinh: 1977 – Đinh Tỵ - Sa Trung Thổ - Đất trong cát

- Mệnh cung (cung phi) trong phong thủy là: Khôn trạch, hành thổ, thuộc tây

tứ mệnh

- Công Việc: buôn bán hàng ăn

- Tôn giáo: không

Một số thành viên khác trong gia đình

- Vợ: sinh năm 1976 ( cấn trạch, hành thổ, thuộc tây tứ tạch)

- Con trai (1) : sinh năm 2004 ( đoài trạch, hành kim)

- Con trai (2): sinh năm 2007 ( chấn trạch, hành mộc)

Phân tích về mệnh của gia chủ

* Gia chủ có mệnh cung Khôn ,

Nếu xét theo trạch quẻ và phương vị trên bản đồ trạch quẻ thì sẽ có 8 quẻ, mỗi quẻ tương ứng với 1 sao gồm 4 sao lành ( Sinh khí, Thiên y, Diên niên, Phục vị) và 4 sao xấu là ( họa hại, lục sát, ngũ quỷ, tuyệt mệnh) ta có thể xác định được hướng xây nhà của gia chủ nên chọn các hướng sau:

- Tây Bắc - Diên niên – Phúc đức : Mọi sự ổn định

- Đông Bắc - Sinh khí : Phúc lộc vẹn toàn

- Tây - Thiên y : Gặp thiên thời được che chở

- Tây Nam - Phục vị : Được sự giúp đỡ

* Điều kiện kinh tế gia chủ

- Gia đình gia chủ hiện nay có mức thu nhập vào dạng khá, do đó việc đầu tư vào trồng cây, cải tạo và chăm sóc là có khả năng Nhưng do quỹ đất không có và không gian sống tương đối hẹp nên gia chủ có nhu cầu đặt những chậu cây vào không gian sống thay vì trồng cây trực tiếp xuống mặt đất

3.2 Giới thiệu về khu vực nghiên cứu

Địa giới hành chính quận:

 Phía Đông và Nam giáp huyện Gia Lâm

 Phía Tây giáp các quận Tây Hồ, Ba Đình, Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng, Tây Nam giáp quận Hoàng Mai, ranh giới là sông Hồng

 Phía Bắc giáp huyện Đông Anh, ranh giới là sông Đuống

3.2.1 Điều kiện tự nhiên

3.2.1.1 Địa hình địa mạo

- Quận Long Biên nằm giữa hai con sông là sông Hồng và sống Đuống với địa hình lòng máng cao ven theo hai đê sông Địa hình quận tương đối bằng phẳng, thấp dần từ tây bắc xuống đông nam theo hướng chung của địa hình và hướng dòng sông chảy

NHIỆT ĐỘ, ĐỘ ẨM, LƯỢNG MƯA CỦA KHU VỰC

Nhiệt độ trung bình hàng năm 23 – 24 oC

Biên độ nhiệt độ trong năm 12- 13 oC

Biên độ dao động nhiệt giữa ngày và đêm 6 – 7 oC

Lượng mưa trung bình năm 1600 – 1800 mm

Bảng 3.1 Nhiệt độ, độ ẩm, lƣợng mƣa của khu vực

3.2.1.3 Thủy Văn

- Quận Long Biên nằm giữa hai con sông là sông Hồng và sông Đuống nên chịu ảnh hưởng của chế độ thủy văn hai con sông trên

- Lưu lượng bình quân hàng năm là 2710m3/s

- Mực nước mùa lũ thường cao từ 9 – 12m

- Độ cao trung bình mặt đê là 14 – 14, 5m

3.2.2 Điều kiện kinh tế - Xã hội

- Quận Long Biên là một quận có tốc độ đô thị hóa cao, Quận có 14 phương bao gồm: phường Ngọc Lâm, Bồ Đề, Gia Thụy, Thượng Thanh, Đức Giang, Cự Khối, Thạch Bàn, Long Biên, Phúc Lợi, Sài Đồng, Ngọc Thụy, Giang Biên, Phúc Đồng, Việt Hưng

- Tổng diện tích tự nhiên của quận là: 6038,24 ha

- Mật độ dân số bình quân là: 3000 người/km2

- Nơi đây có các tuyến đường giao thông quan trọng bao gồm:Đường sắt, đường bộ, đường thủy, đường không nối liền với các tỉnh phía Bắc và Đông Bắc.Có sân bay Gia Lâm, khu vực quân sự, nhiều khu công nghiệp liên doanh với nước ngoài: Khu công nghiệp Sài Đồng B, khu công nghiệp Hà Nội – Đại Từ, nhiềucoong trình kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật, cơ quan nhà máy, đơn vị sản

xuất kinh doanh của trung ương, thành phố và địa phương Đặc biệt với lợi thế vị trí của cửa ngõ Hà Nội, nối liền với trục tam giác kinh tế Hà Nội –Hải Phòng – Quảng Ninh, đồng thời cũng là trục kinh tế sôi động hội nhập nền kinh tế trong khu vực và thế giới

- Trên địa bàn quận có 3 tuyến đường giao thông quan trọng đi qua: Đường quốc lộ số 1A, 1B và quốc lộ 5.Đây là tuyến đường huyết mạch đi qua các tỉnh phía Bắc và nối liền tam giác kinh tế Hà Nội – Hải Phòng –Quảng Ninh

3.2.3 Vị trí địa lý ( tọa độ , địa chỉ, diện tích khu đất, diện tích nhà ở,…)

- Vì nhà nằm trong ngõ nên đường đi tương đối hẹp

( Độ rộng đường trong ngõ khoảng 1- 1,2m)

- Cách cầu Chương Dương 1,4 km, cách bến xe Gia Lâm khoảng 2km Có thể di chuyển bằng nhiều phương tiện khác nhau như xe khách, xe buýt, xe máy…

3.2.6 Nhận xét chung

- Vì là nằm trong thành phố với mật độ dân cư đông đúc do vậy mà nhà cửa đều xây sát cạnh nhau nên không có đất trống để trồng cây xanh chính vì vậy về phần cảnh quan phía ngoài ngôi nhà là không có

Chương 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 4.1 Hiện trạng cảnh quan khu vực nghiên cứu

Hình 4.2 Mặt bằng khu vực nghiên cứu