Bài giảng Cường cận giáp nguyên phát và bệnh tim mạch - Bs. Lê Hữu Quỳnh Trang

Bài giảng Cường cận giáp nguyên phát và bệnh tim mạch trình bày các nội dung chính sau: Tổng quan về tuyến cận giáp, cường cận giáp nguyên phát, cường cận giáp thứ phát, cường cận giáp tam phát, các trường hợp về cường cận giáp nguyên phát và bệnh tim mạch.

CƯỜNG CẬN GIÁP NGUYÊN PHÁT

VÀ BỆNH TIM MẠCH

Bs Lê Hữu Quỳnh Trang Trung tâm Y khoa MEDIC- TP HCM

TỔNG QUAN

Tuyến cận giáp gồm 4 tuyến nhỏ nằm sau tuyến giáp

-Cường cận giáp nguyên phát : tăng chức năng

tuyến cận giáp độc lập -> sản xuất quá nhiều

hormone cận giáp (PTH) ->tăng Canxi máu, giảm

Phospho : adenoma, tăng sản, ung thư cận giáp

-Cường cận giáp thứ phát: tăng sản xuất hormone

cận giáp xảy ra khi đáp ứng với sự thiếu hụt canxi.

-Cường cận giáp tam phát: khi cường cận giáp thứ

phát kéo dài

Trường hợp 1

• Bệnh nhân nữ 69 tuổi, TP HCM

• Khám bệnh vì mệt

• Tiểu đường type 2 và tăng huyết áp 10 năm đang điều trị

• Khoảng 2 tháng huyết áp và đường huyết không ổn định dù có tái khám và điều chỉnh thuốc nhiều lần Bệnh nhân mệt, giảm khả nănggắng sức, khó ngủ-> MEDIC khám

• 160/90mmHg, 110 l/p

• Tim nhanh, T1T2 bình thường không âm thổi bệnh lý

Trường hợp 1

ĐIỆN TIM

Trường hợp 1

SIÊU ÂM TIM

-Dày thất trái IVS d=11mm,

Trường hợp 1

• XÉT NGHIỆM MÁU LẦN 2

Canxi máu: 2.9mmol/L ( bình thường: 2.1-2.8mmol/L)

PTH: 91.84 pg/ml( bình thường: 16-65 pg/ml)

Trường hợp 1

ĐO LOÃNG XƯƠNG

T Score : -2.8

• Theo dõi u cận giáp trái

Chẩn đoán phân biệt: u tuyến

giáp

Trường hợp 1

• CHẨN ĐOÁN: cường cận giáp nguyên phát/ THA, TD2, có chỉ định phẩu thuật

Trường hợp 1

Phẩu thuật

cắt tuyến

Trường hợp 1

Tái khám sau phẩu thuật: bệnh nhân khoẻ, huyết áp ổn định

Trường hợp 2

• ECG: trong giới hạn bình thường

• Siêu âm tim: IVSd=9mm, LVDd=44mm, EF 70%

• XN máu: Canxi tăng : 3.02 mmol/L

• Siêu âm vùng cổ: theo dõi bướu giáp nhân thuỳ trái , chẩn đoán phânbiệt: bên ngoài tuyến giáp

Trường hợp 2

SIÊU ÂM VÙNG CỔ

-Xơ vữa động mạch cảnh

2 bên không hẹp

-Theo dõi bưới giáp nhân

thuỳ trái có cuống

(37x9mm)

Phân biệt: u phần mềm

khác

Trường hợp 2

• XÉT NGHIỆM MÁU

Canxi máu: 3.02 mmol/L ( bình thường: 2.1-2.8mmol/L)PTH: 284 pg/ml ( bình thường: 16-65 pg/ml)

Trường hợp 2

• CHẨN ĐOÁN: cường cận giáp nguyên phát có chỉ định phẩu thuật

Trường hợp 2

• Sau phẩu thuật 1 tháng

Canxi máu: 2.21 mmol/L ( bình thường: 2.1-2.8mmol/L)

PTH: 87.22 pg/ml ( bình thường: 16-65 pg/ml)

• Tái khám sau 3 tháng: bệnh nhân khoẻ không còn mệt, chóng mặt

BÀN LUẬN

Các cơ quan ảnh hưởng do cường cận giáp:

thể gây loét tiêu hoá và viêm tuỵ

đau nhức xương

tâm trương,rối loạn nhịp

Stones Abdominal groans

Psychiatric moans Bones

Cardiovascular overtones

BÀN LUẬN

Ảnh hưởng lên hệ thống tim mạch của cường cận giáp nguyên phát qua

BÀN LUẬN

Tăng huyết áp -Thay đổi đặc tính dãn mạch của tế bào

nội mạc do tăng PTH -Xơ vữa động mạch do tăng canxi máu -Tăng Aldosterone do hoạt tính PTH trên

hệ RAAS Suy tim Phì đại thất trái, rối loạn chức năng nội

mạc và mạch máu

Bệnh tim mach do canxi hoá Tăng canxi máu mạn tính-> lắng đọng

canxi Loạn nhịp QT ngắn, PR dài, QRS rộng ( tăng canxi

máu)

BÀN LUẬN

-Chú ý tìm nguyên nhân ở bệnh nhân đang điều trị tim mạch ổn định nếu diễn tiến xấu đi: 1 trong các nguyên nhân là cường cận giáp

-Khó kiểm soát huyết áp do thuốc huyết áp bị ảnh hưởng bởi tăngPTH và canxi máu :

+Tăng canxi máu ( thuốc chẹn kênh canxi)+Tăng PTH → ảnh hưởng hệ RAA ( thuốc UCMC, thuốcnhóm chẹn thụ thể)

+Tăng canxi máu hơn nữa ( Thiazide)

BÀN LUẬN

The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, Volume 82, Issue 1, 1 January 1997, Pages 106–112

Hình ảnh siêu âm tim lắng đọng canxi ở cơ tim do tăng canxi máu

ở bệnh nhân cường cận giáp.

BÀN LUẬN

Carlino MV et al Primary Hyperparathyroidism and Cardiovascular Disease A Case Report Archives of Case Reports in Clinical Medicine 2016

Hình ảnh lắng đọng canxi ở cơ tim trên mặt cắt cạnh ức trục dọc

BÀN LUẬN

-Chẩn đoán cường cận giáp

nguyên phát dựa vào sinh hoá

Oncol Lett 2016 Sep; 12(3): 1989-1993

JAMA Surg 2016;151(10):959-968 doi:10.1001

BÀN LUẬN

• 4D- CT là phương tiện chẩn đoán được chỉ định cho các trường hợpsiêu âm và xạ hình vùng cổ không phát hiện được do kích thước nhỏhay lạc chổ

U cận giáp lạc chổ

U cận giáp trên 4D -CT

KẾT LUẬN

• Đa số cường cận giáp nguyên phát là u lành

• Tăng canxi máu là yếu tố chỉ điểm giúp thăm dò thêm chẩn đoán bệnh

• Hệ tim mạch cũng ảnh hưởng bên cạnh tổn thương các cơ quan đượcquan tâm trước đây (xương, thận, tiêu hoá )

• Cần chú ý bệnh lý cường cận giáp nguyên phát ở các trường hợp trởnặng ở bệnh nhân có bệnh tim mạch đang điều trị ổn định và mới khởiphát triệu chứng tim mạch ở bệnh nhân trước nay bình thường

• Cám ơn sự chú ý của quý Thầy Cô và các Anh Chị