sáng kiến kinh nghiệm dự thi MN 05

Với việc ứng dụng phương pháp này vào trương trình học tại nhóm lớp của mình, tôi đã nghiên cứu và mạnh dạn thử nghiệm ứng dụng trong hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cái.. Việc kết hợ

1 TRƯỜNG MẦM NON THỐNG NHẤT

- -

BÁO CÁO SÁNG KIẾN

MỘT SỐ GIẢI PHÁP ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP MONTESSORI TRONG HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI CHỮ CÁI CHO TRẺ

5- 6 TUỔI

Lĩnh vực: Giáo dục (03)/ MN

Trình độ chuyên môn: Trung cấp mầm non Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường MN Thống Nhất

Nam Định, tháng 6 năm 2020

THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

Trình độ chuyên môn: Trung cấp Sư phạm mầm non

Chức vụ: Giáo viên khối 5 tuổi

Nơi làm việc: Trường mầm non Thống Nhất

I ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN

Trong cuộc sống chúng ta ai cũng phải sử dụng ngôn ngữ để giao tiếp với mọi người và để nhận thức thế giới xung quanh Ngôn ngữ chính là phương tiện giao tiếp giữa con người với con người, là phương tiện cho việc dạy và học Ngôn ngữ nói, đọc, viết có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc phát triển nhân cách của trẻ mầm non nói riêng, của con người và xã hội nói chung Lứa tuổi mầm non là thời

kỳ phát triển ngôn ngữ tốt nhất Là giai đoạn có nhiều điều kiện thuận lợi nhất cho

sự lĩnh hội ngôn ngữ nói và các kỹ năng nghe, hiểu, trả lời câu hỏi của trẻ Phát triển ngôn ngữ và giao tiếp có ảnh hưởng đến tất cả các lĩnh vực phát triển khác của trẻ Ngôn ngữ chính là công cụ để tư duy vì thế ngôn ngữ có ý nghĩa quan trọng đến việc phát triển nhận thức giải quyết vấn đề của trẻ Đối với trẻ mẫu giáo lớn thì ngôn ngữ, nhận thức của trẻ đã rất phong phú và đa dạng, nhưng để chuẩn bị cho trẻ một hành trang vững trãi, cơ bản và cần thiết cho trẻ bước vào lớp 1thì kỹ năng nghe hiểu, trả lời câu hỏi,…là chưa đủ Chính vì vậy mà tôi chọn đề tài: “ Một số giải pháp ứng dụng phương pháp Montessori trong hoạt động làm quen với chữ cái cho trẻ 5-6 tuổi”

Qua quá trình dạy trẻ hoạt động làm quen với chữ cái tôi nhận thấy trẻ chưa thực sự yêu thích “ Hoạt động làm quen với chữ cái”, các kỹ năng còn hạn chế nên trẻ hoạt động làm quen với chữ cái chưa hứng thú, chưa thể hiện hết khả năng về đọc và viết của mình Làm quen với chữ cái theo phương pháp truyền thống vẫn là lấy người thầy làm trung tâm, là truyền tải kiến thức từ cô giáo sang trẻ, trẻ thụ động tiếp thu kiến thức, hoạt động học dễ đơn điệu, buồn tẻ, kỹ năng vận dụng những gì đã học vào đời sống thực tế bị hạn chế Với thời đại “ Cách mạng công nghiệp 4.0” đang diễn ra trên toàn thế giới, các phương pháp giáo dục cũng phải được phát huy theo hướng tích cực, chủ động của trẻ, mà ở đó giáo viên chỉ là người giữ vai trò hướng dẫn, gợi ý, tổ chức, giúp cho trẻ tự học, tự tìm kiếm, khám phá Là một người giáo viên, với mong muốn tìm ra phương pháp học đạt hiệu quả

tốt nhất cho học sinh của mình luôn thôi thúc trong tâm trí tôi, cho nên tôi luôn tìm kiếm, tham khảo, nghiên cứu tất cả các phương pháp dậy và học đang được áp dụng

trên các nước tiên tiến trên thế giới cho tới khi tôi được biết về “ Phương pháp Montessori”

Phương pháp Giáo dục Montessori là một phương pháp sư phạm giáo dục trẻ

em dựa trên nghiên cứu và kinh nghiệm của bác sĩ và nhà giáo dục Ý Maria Montessori (1870–1952) Đây là phương pháp với tiến trình giáo dục đặc biệt dựa vào việc học qua cảm giác Phương pháp Montessori chấp nhận sự duy nhất của mỗi trẻ và cho phép trẻ phát triển tuỳ theo những khả năng riêng của mình và thời gian riêng của mình Phương pháp chủ yếu được áp dụng cho trẻ nhỏ từ 2-6 tuổi do các bản năng và

sự nhạy cảm duy nhất của trẻ nhỏ đối với các điều kiện trong môi trường Đặc điểm nổi trội ở phương pháp Montessori là nhấn mạnh đến vai trò của tính tự lập, tự

do (trong khuôn khổ cho phép) trong việc hình thành nhân cách trẻ Ngoài ra, phương pháp này rất tôn trọng sự phát triển tâm sinh lí tự nhiên của trẻ Trẻ có thể tự lựa chọn hoạt động (với điều kiện là các hoạt động này đã được giáo viên lên kế hoạch sắp xếp trước), trẻ không bị ngắt quãng hay làm phiền trong quá trình hoạt động, trẻ học hỏi khái niệm, kiến thức thông qua trải nghiệm thực tế với các học cụ, mô hình mang tính chất khám phá, xây dựng, hơn là học theo chỉ dẫn trực tiếp từ phía giáo viên

Phương pháp Montessori được cộng đồng quốc tế công nhận và đã được áp dụng

ở trên 110 quốc gia trên thế giới, đặc biệt có 22.000 trường đặt tên là Montessori Tất

cả các trường ở các nước Tây Âu đều đã chuyển đổi theo tinh thần của phương pháp Montessori Hiện nay rất nhiều Quốc gia trên thế giới đã thành lập Hiệp hội Montessori để trao đổi thông tin và đảm bảo các trường Montessori giữ được đúng tinh thần của phương pháp giáo dục Montessori Năm 1967, Ủy Ban Kiểm Tra Cấp Bằng Sáng Chế Mỹ đã công nhận phương pháp giáo dục Montessori và cho phép các

đúng tinh thần của phương pháp Montessori Có rất nhiều người nổi tiếng theo học

phương pháp Montessori ở giai đoạn đầu trong cuộc đời của họ, họ ca ngợi rằng với những nền tảng mà họ đã tiếp nhận từ phương pháp này chính là yếu tố quan trọng

quyết định đến những thành công trong cuộc đời họ Như ca sĩ Beyonce Knowless -

Ca sĩ nhạc Pop, nhạc sĩ, diễn viên và nhà thiết kế thời trang, 16 lần chiến thắng giành

giải Grammy, nhiều hơn bất cứ ai trong lịch sử hay Jacqueline Kennedy Onassis-

Cựu đệ nhất phu nhân tổng thống Kennedy,

Phương pháp Montessori được biết đến tại Việt Nam trong khoảng 10 năm trở lại đây và đang ngày càng phổ biến tại Việt Nam Một số trường mầm non Montessori tiêu biểu ở Việt Nam: Hệ thống trường mầm non song ngữ Shakura Montessori, trường mầm non American Montessori, trường mầm non Sunrise Kids Các bậc phụ huynh thực sự cảm thấy rất yên tâm và hài lòng khi trẻ chủ động, tự lập hơn trong tất

cả các hoạt động không chỉ riêng hoạt động học

Phương pháp dạy học này rất chú ý đến đối tượng học sinh, coi trọng việc nâng cao khả năng của người học Giáo viên có thể là người nêu lên tình huống, kích thích sự tò

mò của trẻ, để trẻ có thể đưa ra hướng giải quyết, từ đó giáo viên sẽ là người hệ thống, tổng kết lại vấn đề, khắc sâu những tri thức cần nắm vững Đây còn là phương pháp liên quan đến cách quản lý lớp học, thiết kế đồ dùng dạy học phục vụ nội dung mà giáo viên muốn dạy cho trẻ Với việc ứng dụng phương pháp này vào trương trình học tại nhóm lớp của mình, tôi đã nghiên cứu và mạnh dạn thử nghiệm ứng dụng trong hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cái Sau khi trẻ đã được học kiến thức mới trong giờ hoạt động chung, tôi có thể cho trẻ hoạt động góc, hoạt động ngoài trời, dạy trẻ làm quen với toán mọi lúc mọi nơi theo hình thức Montessori Những trẻ không nắm vững kiến thức trong hoạt động chung sẽ được hướng dẫn lại từng cá nhân trong hoạt động góc hay những trẻ đã nắm vững kiến thức cơ bản trong hoạt động chung sẽ có những bài tập nâng cao hơn để trẻ có thể trải nghiệm thêm về hoạt động học

Độ tuổi từ 3-6 tuổi là giai đoạn vàng trong phát triển tư duy và ngôn ngữ đặc biệt

là ngôn ngữ, để chuẩn bị tốt nhất nền tảng ngôn ngữ cho trẻ giai đoạn này nên đưa vào các hoạt động làm quen với chữ cái thường xuyên, mọi lúc mọi nơi Việc kết hợp học hoạt động phát triển ngôn ngữ chung trên lớp với thực hành phương pháp Montessori

sẽ giúp cho các con có thể thẩm thấu được bài học, hiểu rõ bản chất của ngôn ngữ, có

kỹ năng cơ bản về chữ cái, âm, từ và tiếng để từ đó sẽ hững thú trong các hoạt động

và kiến thức đó sẽ là hành trang cho các con sau này bước vào các cấp học sau này Vì

vậy tôi đã chọn đề tài “ Một số giải pháp ứngdụng phương pháp Montessori trong

hoạt động làm quen với chữ cái cho trẻ 5-6 tuổi”

II MÔ TẢ GIẢI PHÁP KỸ THUẬT

II.1 Mô tả giải pháp kỹ thuật trước khi tạo ra sáng kiến:

Năm học 2018-2020 tôi được phân công dạy lớp mẫu giáo lớn, sĩ số 35 cháu Qua những năm trực tiếp giảng dạy tôi nhận thấy rằng trẻ làm quen với chữ cái không phải là việc dễ làm, nó đòi hỏi người giáo viên phải kiên trì, chịu khó biết vận dụng những biện pháp linh hoạt, sáng tạo trong quá trình lên lớp để trẻ lĩnh hội đầy đủ kiến thức của bộ môn, để từ đó trẻ có sự tập trung chú ý và thực sự có hứng thú, có tính kỷ luật trong học tập Đặc biệt, hoạt động học “ Làm quen chữ cái” ở trẻ 5 - 6 tuổi là môn học giúp trẻ hình thành, phát triển năng lực và thái độ cần thiết cho việc học tiếng việt lớp 1 Song việc dạy trẻ làm quen với chữ cái cần phải thể hiện phương pháp đặc trưng của giáo dục mầm non Theo quan niệm của riêng tôi, dạy trẻ làm quen với chữ cái chứ không phải đưa chương trình tiếng việt lớp 1 xuống dạy trước ở mẫu giáo lớn, mà phương pháp dạy trẻ làm quen với chữ cái phải dựa trên cơ sở sử dụng các yếu tố vui chơi, các nhiệm vụ sáng tạo cũng như hoạt động học tập của trẻ Dựa trên những kế hoạch, sự chỉ đạo của nhà trường là giáo viên mầm non trực tiếp giáo dục chăm sóc trẻ qua những năm thực hiện

hơn nữa, nắm vững nội dung nâng cao kiến thức trong hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cái một cách nhẹ nhàng thoải mái và có hiệu quả chuẩn bị cho trẻ tâm thế vững vàng để bước vào lớp một

Ở trường mầm non, trẻ được làm quen với 29 chữ cái của tiếng việt Từ đó trẻ nhận biết mặt chữ, phát âm đúng chữ cái, nghe phát âm tìm được chữ cái, nhìn vào chữ cái đọc được âm tương ứng Ngoài ra, trẻ còn được đọc một số câu thơ, ca dao, đồng dao có chứa âm của chữ cái nhằm hoàn thiện bộ máy phát âm và khả năng ngôn ngữ mạch lạc, nói đúng ngữ âm tiếng việt Ngoài ra hoạt động làm quen với chữ cái còn giúp trẻ biết cầm bút, ngồi đúng tư thế khi tô, viết Do đó việc cho trẻ làm quen với chữ cái là một hoạt động rất quan trọng trong chương trình giáo dục trẻ 5 – 6 tuổi Hoạt động này không chỉ giúp hình thành những cơ sở ban đầu của kĩ năng nói tiếng mẹ đẻ còn giúp trẻ có những hiểu biết và kĩ năng cơ bản, hỗ trợ trực tiếp và tích cực cho bộ môn tiếng Việt ở trường Tiểu học Vì vậy, có thể nói, việc hướng dẫn trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái là cơ hội tốt để chuẩn bị hành trang vững chắc giúp trẻ bước vào lớp một thuận lợi

- Phương pháp Montessori là một phương pháp du nhập từ nước ngoài, vì vậy tôi đã phải tìm tòi, nghiên cứu và chuyển thể trương trình học sao cho phù với môi trường

xã hội, đặc điểm vùng miền và khả năng nhận thức của trẻ ( VD: Hoạt động làm quen với cữ cái, các nước phương Tây có 24 chữ cái, còn Việt Nam có 29 chữ, chưa kể các chữ ghép, thanh và dấu,…) Cho nên việc nắm chắc kiến thức cơ bản

để có thể ứng dụng và kết hợp được phương pháp Montessori là điều cực kỳ quan trọng Và tôi là giáo viên đã được đào taọ chuyên ngành giáo dục mầm non

và cấp chứng chỉ hoàn thành khoá đào tạo về phương pháp Montessori

- Tôi còn được nhà trường tạo điều kiện về thời gian để tìm tòi, nghiên cứu, tìm hiểu sâu hơn về ứng dụng phương pháp Montessori trong hoạt động làm quen với ngôn ngữ cho trẻ, tham khảo tài liệu, tìm hiểu thêm về các trang thiệt bị, đồ dùng

đồ chơi, cũng như trao đổi thảo luận nhóm đóng góp ý kiến để hiểu sâu vấn đề, qua

đó mang tới cho trẻ những trải nghiệm bổ ích, để trẻ có thể “học mà chơi, chơi mà học” đạt hiệu quả cao nhất Ban giám hiệu còn luôn luôn tạo điều kiện, quan tâm, chỉ đạo sát sao trong việc nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường, cho tôi được tham dự vào những lớp học bồi dưỡng, tập huấn nâng cao về phương pháp Montessori

- Được sự tin tưởng, tín nhiệm của Ban giám hiệu, lớp học do tôi phụ trách đã được thí điểm làm lớp học ứng dụng một số phương pháp Montessori trong hoạt động làm quen với chữ cái cho trẻ ( Tôi đã có kinh nghiệm ứng dụng phương pháp Montessori trong hoạt động làm quen với chữ cái được 2 năm)

- Trẻ đồng đều về lứa tuổi, ngoan ngoãn, trẻ có nề nếp thói quen học tập tốt Trẻ rất hứng thú khi được tiếp xúc với phương pháp học tập mới và giáo cụ trực quan mới

- Đa số phụ huynh học sinh trên địa bàn khu dân cư đều là những phụ huynh thuộc tầng lớp tri thức, hiểu biết sâu rộng nên các bậc phụ huynh luôn quan tâm ủng hộ về vật chất, tinh thần Đặc biệt, các bậc phụ huynh luôn quan tâm và mong muốn cho con cái được tiếp cận với phương pháp giáo dục mới

- Cơ sở vật chất: Ứng dụng phương pháp Montessori yêu cầu môi trường học tập phong phú, tạo sự thoải mái cho học sinh, nội thất của nhóm lớp được thiết kế riêng theo kích thước trẻ em và theo chuẩn của Montessori, chi phí sẽ không hề rẻ Các bộ giáo cụ dành cho phương pháp này nói chung hay bộ giáo cụ phát triển ngôn ngữ nói riêng, hiện nay được bán không đại trà tại Việt Nam, trong khi một bộ giáo cụ như vậy ở Mỹ bán với giá trên 2.500 đô la( khoảng trên 50 triệu đồng Việt Nam) và chỉ dùng cho 1 lớp học duy nhất, không thể chia ra cho nhiều lớp hoặc dùng chung

- Về phía giáo viên: Giáo viên hiện tại chưa được tiếp xúc nhiều với phương pháp

Montessori, hay muốn tìm hiểu, học hỏi để làm việc trong môi trường Montessori

khóa đào tạo bao gồm 10 tuần học lý thuyết, 1 năm thực hành dưới sự hướng dẫn của các giáo viên đã có chứng chỉ, chi phí của các khóa học có thể lên tới 4.000- 10.000

đô la mỹ phụ thuộc vào trung tâm đào tạo Cho nên, với mức đầu tư về cơ sở vật chất hay chất lượng giáo viên như trên, học phí của các trường Montessori rơi vào mức cao ngay cả đối với người Mỹ

- Về phía phụ huynh:

+ Phụ huynh tuy có quan tâm tới con , luôn có tinh thần hỗ trợ, ủng hộ giáo viên cũng như nhà trường về cả vật chất, đồ dùng cho các con học tập nhưng do phương pháp Montessori còn khá mới mẻ, lạ lẫm, nhiều phụ huynh chưa biết đến nên không tránh khỏi có một số phụ huynh chưa thực sự ủng hộ giáo viên, nhà trường, thậm chí còn hoài nghi về phương pháp giáo dục này

+ Ngoài ra, một số phụ huynh lại nôn nóng trong việc học chữ của trẻ nên đã dạy trước, tập viết trước, hoặc cho con đi học thêm trước nên dẫn đến việc tiếp thu bài giữa các trẻ không đồng đều, trẻ tỏ ra kiêu căng vì mình đã biết rồi nên không chú ý đến tiết học

+ Thêm đó khi viết do phụ huynh dạy trước ở nhà không đúng cách dẫn đến trẻ viết sai nét chữ cho trẻ, gây khó khăn trong việc truyền thụ kiến thức của cô và khả năng tiếp thu của trẻ tạo nên sự bất cập giữa gia đình và nhà trường

- Về phía trẻ:

+ Trẻ nhận biết, ghi nhớ đúng 29 mặt chữ cái

+ Trẻ phát âm chính xác 29 chữ cái

+ Trẻ tô viết trùng khít lên chấm mờ hoàn thành vở tập tô sạch sẽ

+ Trẻ biết cầm bút, biết tô viết, tư thế ngồi đúng tư thế

Để đạt được kết quả cao thì việc điều tra thực trạng và việc nhìn lại để đánh giá kết quả của năm trước vô cùng quan trọng Vì đó là thước đo, từ đó giúp ta điều chỉnh

và định hướng làm cần thiết cho năm tới sao cho đạt kết quả tốt hơn Qua thực tế khảo

sát của tôi tại trường mầm non Thống Nhất, trên 35 trẻ ở khối mẫu giáo lớn, tôi đã có được bảng kết quả như sau:

Kết quả khảo sát tại trường Mầm non Thống Nhất

- Tiêu chí trẻ cầm bút, tô viết, tư thế ngồi đúng tư thế ở mức độ đạt là 57,14%, mức độ chưa đạt là 40%

=> Như vậy khả năng ghi nhớ mặt chữ, cách phát âm của trẻ ở mức độ đạt còn chưa cao, cho nên để đạt được các kết quả cao hơn trong làm quen với chữ cái thì phải có

nhiều giải pháp hay, lôi cuốn và thu hút trẻ

II.2 Mô tả giải pháp kỹ thuật sau khi tạo ra sáng kiến:

Từ những khó khăn trên đồng thời căn cứ vào kết quả khảo sát kiến thức trên trẻ tôi đã đưa ra các giải pháp sau:

2.1 Giải pháp 1: Thiết kế một số đồ dùng ứng dụng phương pháp Montessori trong hoạt động làm quen với Ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi:

- Do giáo cụ Montessori cho lĩnh vực làm quen với ngôn ngữ cực kì đa dạng và phong phú, nhiều chủng loại lại còn có giá thành rất cao cho nên tôi đã tìm hiểuvà lựa chọn những giáo cụ phù hợp, cần thiết, có khả năng ứng dụng cao trong làm quen với chữ cái trong chương trình và lứa tuổi mẫu giáo Ngoài ra, yêu cầu về độ chính xác, chất lượng, hạn sử dụng,… của đồ dùng Montessori phải rất chuẩn mực và độ sai số hầu như là không có, nên tôi đã suy nghĩ và tạo ra các bộ giáo cụ, đồ dùng từ nguyên vật liệu có chi phí và giá thành thấp để có thể nhân rộng ra toàn khối cũng như trong toàn trường nhằm giúp cho trẻ có thể khắc sâu, lĩnh hội các kiến thức, có kỹ năng cần thiết để phát triển trí tuệ

- Tôi đã sử dụng những nguyên vật liệu dễ tìm, nguyên liệu có thể tái sử dụng, hoặc nguyên liệu có giá thành thấp hơn… để làm nên những bộ đồ dùng như trên với kích thước phù hợp với trẻ mà cách sử dụng cũng như giá trị sử dụng vẫn đạt hiệu quả so với bộ giáo cụ gốc

Nguyên liệu thay thế rất đơn giản, giá thành rẻ, dễ kiếm

- Ngoài ra để có được nguồn nguyên liệu phong phú, đa dạng cho việc thiết kế đồ dùng, tôi còn kêu gọi, huy động sự ủng hộ, đóng góp về nguyên vật liệu từ phía phụ

huynh học sinh như gỗ, đề can màu, giấy nhám, thùng bìa các tông, keo nến,…

- Để có thể thiết kế đồ dùng, giáo cụ phục vụ cho việc ứng dụng phương pháp Montessori trong hoạt động làm quen với chữ cái, tôi phải tuân thủ theo những nguyên tắc lựa chọn thiết kế như

+ Dễ tìm: Các nguyên vật liệu phải là những nguyên liệu dễ tìm, dễ kiếm, dễ thay thế

mà không làm thay đổi tính chất cũng như thiết kế của bộ giáo cụ gốc

+ Đảm bảo tính chính xác: Giáo cụ gốc của phương pháp Montessori tuân thủ rất nghiêm ngặt về độ chính xác, các bộ giáo cụ đều được làm rất chính xác về kích thước, màu sắc, sai số hầu như là không có ( để phục vụ cho các bài học về so sánh, cảm quan, kiểm tra lại kết quả,…) nên khi làm đồ dùng thay thế, tôi cũng phải thiết kế sao cho sai số của các bộ giáo cụ là thấp nhất

+ Đảm bảo tính thẩm mỹ, màu sắc, công dụng: Các bộ giáo cụ không những phải đảm bảo tính thầm mỹ để thu hút sự tập trung, chú ý, hứng thú của trẻ mà còn phải đảm bảo được công dụng, cách sử dụng như với bộ giáo cụ gốc

+ Đảm bảo độ bền, an toàn cho trẻ trong khi sử dụng: Đây là một nguyên tắc rất quan

trọng, một bộ giáo cụ được thiết kế trước tiên phải đảm bảo được sự an toàn,

tránh và hạn chế thấp nhất việc gây thương tích đến cho trẻ Vì vậy tôi lựa chọn những nguyên vật liệu an toàn, thẩm mỹ cao, không độc hại

- Từ những nguyên tắc trên tôi đã thiết kế ra được một số bộ đồ dùng như sau:

1 Bộ chữ cái di động tiếng việt 29 chữ rời:

- Bộ giáo cụ có các chữ cái được sơn màu sắc xanh, đỏ để giúp trẻ dễ dàng nhận biết

và phân biệt được chữ cái nào là nguyên âm và chữ cái nào là phụ âm

b Mục đích sử dụng:

- Giúp trẻ nhận diện mặt chữ, phân biệt được các nguyên âm, phụ âm

Ví dụ: Chữ cái: “ a, ă, â,…” ( màu đỏ) là nguyên âm

Chữ cái: “ b, c, d,…” ( màu xanh) là phụ

- Qua việc hoạt động cùng bộ giáo cụ có khả năng ghi nhớ, phát âm chính xác được 29 chữ cái

- Trẻ có thể dùng các chữ cái rời để sắp xếp thành 1 câu văn, câu thơ, đoạn văn cô giáo cho trước

2 Bộ chữ nhám:

a Mô tả giáo cụ:

- Bộ chữ nhám có 3 bộ chữ cái:

+ Bộ chữ nhám in thường

29 thẻ chữ nhám in thường

+ Bộ chữ nhám in hoa:

29 thẻ chữ nhám in hoa

+ Bộ chữ nhám viết thường:

29 thẻ chữ nhám viết thường

- Các bộ thẻ chữ nhám được làm từ những tấm gỗ dán cắt rời đều nhau có kích thước

là 14,5x14x22cm, trên mỗi tấm thẻ được sơn các màu sắc xanh ( các chữ cái đó là phụ âm), màu sắc đỏ ( các chữ cái đó là nguyên âm) và được dán chữ nổi bằng giấy ráp có các kiểu viết in thường, in hoa, viết thường

b Mục đích sử dụng:

- Trẻ học bảng chữ cái thông qua thị giác trực quan hoặc dùng tay ( xúc giác) sờ từng chữ để cảm nhận được các nét chữ, trẻ còn được nghe cách cô phát âm( thính giác) để

có thể phát âm chính xác lại, qua đó giúp trẻ học ngôn ngữ nhanh hơn

- Bộ chữ nhám còn gồm có 3 kiểu chữ: in thường, viết thường, in hoa giúp cho trẻ làm quen với các kiểu chữ, nét chữ, qua đó cũng dễ dàng hơn cho trẻ trong việc viết và tô lại nét chữ

3 Thẻ học cụ 3 thành phần:

a Mô tả giáo cụ:

- Bộ thẻ gồm có các thẻ thuộc chủ đề động vật, thực vật, màu sắc và hình dạng

- Mỗi thẻ gồm có 3 thành phần: Phần 1 là thẻ ảnh, phần 2 là phần thẻ từ, phần 3 là thẻ đáp án

b Mục đích sử dụng:

- Giúp trẻ hoàn thiện kỹ năng nghe, nói, đọc

- Giúp trẻ tăng cường khả năng ghi nhớ có chủ định

4 Khuôn luyện viết gỗ:

a Mô tả sản phẩm:

- Bộ giáo cụ gồm 2 khay được làm bằng gỗ và các khay được chia nhỏ thành 5 khuôn, các khuôn được sơn màu đỏ có kích thước là 4x17,8x72,5cm, trong các khuôn đều chứa các hình có màu xanh dương

- Mỗi khuôn có 1 hình dạng khác nhau: Khay số 1 chứa hình dạng nét thẳng gồm có các hình tam giác, vuông, tứ giác, chữ nhật, ngũ giác; khay số 2 chứa các hình dạng nét cong: hình tròn, hình oval, hình tam giác cong, hình bông hoa, hình trứng

b Mục đích sử dụng:

- Phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ, rèn luyện sự khéo léo của các ngón tay phục vụ cho hoạt động viết chữ của trẻ sau này

- Trẻ cò thể luyện viết một cách say sưa, vui vẻ và sáng tạo với bộ học cụ này

- Đặc biệt là rèn cho trẻ cách cầm bút, viết một cách chính xác, ngồi đúng tư thế

5 Khay chữ cát:

- Trẻ có thể sờ, cảm nhận các nét chữ theo viền của chữ cái được in trên các tấm thẻ

- Trẻ làm quen với việc viết chữ bằng cách miết tay lên bộ chữ, ghi nhớ đường nét và tập viết một cách dễ dàng trên khay cát

- Bộ giáo cụ giúp trẻ luyện viết chữ nhanh và hứng thú

6 Thẻ chữ gỗ rỗng:

a Mô tả giáo cụ:

- Bộ giáo cụ được làm bằng gỗ thông, bao gồm 29 chữ cái có cắt chữ rỗng bên trong lòng tấm thẻ

- Các tấm thẻ có kích thước là 14,5x14x22cm

b Mục đích sử dụng:

- Trẻ có thể sử dụng xúc giác của mình để cảm nhận các đường nét của từng chữ cái trên tấm thẻ

- Trẻ dùng bút, phấn màu, sáp, để đồ lại nét của chữ, viết lại chữ

2.2 Giải pháp 2: Ứng dụng một số biện pháp kết hợp với phương pháp Montessori trong làm quen với chữ cái cho trẻ 5-6 tuổi tại nhóm lớp:

Trước đây, với phương pháp cho trẻ làm quen với chữ cái theo kiểu truyền thống, các giáo viên trước khi tổ chức một giờ học làm quen với chữ cái phải chuẩn bị rất nhiều đồ dùng trực quan cho trẻ như thẻ chữ, lô tô,…trong các hoạt động nhận biết chữ, hay như các hình ảnh, tranh,… trong các hoạt động trực quan tìm chữ,…Và không phải chỉ chuẩn bị cho 1 cháu mà phải chuẩn bị tất cả các đồ dùng cho tất cả các trẻ tham gia hoạt động làm mất thời gian, công sức, đôi khi là cả chi phí cao mà giá trị

sử dụng không được nhiều lần.Trẻ lại không phát huy được tính độc lập, khả năng sáng tạo, tư duy ( trẻ đã bị hạn chế, chỉ được hoạt động với đồ dùng mà cô đã chuẩn bị sẵn)

Những ưu điểm vượt trội của phương pháp này sau khi tôi đã nghiên cứu và tiến hành ứng dụng tại nhóm lớp, với việc sử dụng giáo cụ trực quan Montessori với các thẻ từ, thẻ ảnh được làm rất dày dặn thẩm mỹ cáo, nội dung được cải biên lại phù hợp với văn hóa của Việt Nam, các chữ được đưa về phông chữ Việt chuẩn cho nên trong việc trẻ thực hành đọc và viết đến lớp 1 sẽ không có sự khác biệt Trẻ đã có thể tự học với khả năng nhận thức của mình và theo đuổi sở thích cá nhân ( tại hoạt động góc, trẻ

có thể lấy các bộ giáo cụ trẻ thích ra hoạt động sau khi được cô giáo hướng dẫn), đảm bảo được việc học dựa trên nhu cầu, hứng thú của trẻ, lấy trẻ làm trung tâm

Các bộ giáo cụ được chuẩn bị đặc biệt và có mục đích, trẻ có thể hoạt động theo nhóm chứ không còn hoạt động theo cá nhân đơn lẻ Trẻ được học tại bất kì vị trí nào trẻ thấy thoải mái, học bao lâu tùy thích với giáo cụ mà trẻ đã chọn, trẻ không bị ngắt quãng trong quá trình học đồng thời cũng phát triển kỹ năng, cảm xúc, tinh thần, trí tuệ cho trẻ Cụ thể, tôi đã tiến hành các hoạt động như sau:

2.1 Dạy trẻ nhận biết, ghi nhớ, phân biệt và phát âm chính xác 29 chữ cái thông qua các bộ giáo cụ:

2.1.1 Bộ chữ nhám: ( 29 chữ cái) Mỗi bộ gồm có 3 kiểu chữ viết: chữ in thường,

- Cách thực hiện: Cô làm mẫu cho trẻ quan sát hoặc gọi trẻ lên làm cùng

+ Cùng trẻ mang khay ra tủ và lấy bộ chữ cái đặt vào trong khay Nhẹ nhàng mang về

vị trí ngồi của mình

+ Thực hiện bài học làm 3 bước:

- Bước 1 : Lấy 3 chữ cái trong bộ sản phẩm rồi úp phía mặt có chữ xuống mặt bàn hoặc mặt thảm (Lưu ý là để các chữ cái về góc phía tay phải của bàn hoặc của thảm)

- Bước 2 : Lật chữ cái đầu tiên lên, rồi dùng tay vẽ theo nét chữ Vừa vẽ vừa nói với trẻ, ” Đây là chữ s”

- Bước 3 : Để chữ cái S sang phía góc trái của mặt bàn rồi lật chữ cái thứ 2 lên, và cũng dùng tay vẽ theo nét chữ Vừa vẽ vừa nói với trẻ, ” Đây là chữ m”

- Bước 4 : Làm tương tự với chữ cái thứ 3 là chữ t

- Bước 5 : Hướng dẫn trẻ tự thực hiện lại các bước trên

* Sau khi trẻ đã ghi nhớ được 3 chữ cái trên, thì tiếp tục cho trẻ học tới các chữ cái khác

Ví dụ: Cô và trẻ cùng mang chữ cái “s,m,t” trên thảm, cô giới thiệu từng thẻ cho trẻ qua các câu bước: Đây là chữ “s”, Đưa cho cô chữ “s”, Chứ “s” đâu?

* Tương tự cô áp dụng cách dậy với bộ chữ viết thường và in hoa

2.1.2 Bộ chữ cái di động 29 chữ cái:

2.1.2.1 Chuẩn bị:

- Khay đựng giáo cụ

- Thảm hoạt động trên sàn