Tài liệu Thuốc điều trị bảo tồn suy thận mạn tính ppt

Thuốc điều trị bảo tồn suy thận mạn tính Bệnh nhân bị dị ứng thuốc dễ dẫn tới suy thận.. Dựa vào mức độ suy thận để áp dụng phương pháp điều trị bảo tồn hoặc phương pháp điều trị thay t

Thuốc điều trị bảo tồn suy

thận mạn tính

Bệnh nhân bị dị ứng thuốc dễ dẫn tới suy thận

Thận là cơ quan chính của hệ tiết niệu Người bình thường có hai quả thận, mỗi quả thận có khoảng 1 triệu nephron Những nephron này nguyên vẹn về giải phẫu và chức năng sinh lý

Chức năng ngoại tiết của thận bao gồm đào thải các chất cặn bã (urê, creatinin, acid uric, các sản phẩm trung gian khác) của quá trình dị hóa protein; đào thải các chất độc từ ngoài vào (gardenal, phenobarbital ) Chức năng cân

bằng nội môi bao gồm cân bằng nước - điện giải (natri, kali ) và cân bằng toan - kiềm Chức năng nội tiết bao gồm sản xuất renin góp phần điều chỉnh huyết áp thông qua hệ renin-angiotensin-aldosteron, sản xuất erythropoietin góp phần cấu tạo hồng cầu; chuyển hóa vitamin D góp phần cân bằng calci-phospho

Khi bị suy thận mạn, các chức năng trên bị giảm, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống người bệnh Dựa vào mức độ suy thận để áp dụng phương pháp điều trị bảo tồn hoặc phương pháp điều trị thay thế

Chỉ định điều trị bảo tồn ở giai đoạn nào của suy thận mạn?

Suy thận mạn là một hội chứng chức năng thận bị giảm dần, từ từ không hồi phục và ngày càng nặng Các bệnh thận mạn tính sẽ diễn biến tới suy thận mạn qua nhiều giai đoạn được đánh giá bằng các xét nghiệm urê huyết, creatinin huyết

và nhất là ước tính mức lọc cầu thận dựa vào nồng độ creatinin huyết nội sinh

Các nhà thận học thế giới phân chia bệnh thận mạn tính có 5 giai đoạn theo các tiêu chí sau: (xem bảng)

Như vậy điều trị bảo tồn ở giai đoạn II, III, IV của suy thận mạn

Có các biện pháp nào trong điều trị bảo tồn suy thận mạn?

Đó là các biện pháp điều trị triệu chứng, tổng hợp, bổ sung lẫn nhau bao gồm:

Thuốc lợi tiểu: Thông dụng và hiệu quả là nhóm furosemid với các biệt dược lasix, lasilix, bao gồm viên 40mg và ống 20mg Nhóm lợi tiểu thẩm thấu, nhóm thiazid và nhóm lợi tiểu ống lượn xa giữ kali ít dùng

Chế độ ăn uống: Hạn chế protein từ 0,6g-0,8g cân nặng/ngày và có tổng năng lượng 30-35Kcal/kg cân nặng/ngày Chế độ ăn này thường được gọi là chế

độ ăn protein thấp (low protein diet) được áp dụng rộng rãi trên thế giới từ hơn nửa thế kỷ nay Tuy ít protein nhưng là protein quý, có giá trị sinh học cao gồm: trứng, sữa, cá, thịt nạc, tôm Không nên ăn nhiều đạm thực vật như đậu, đỗ Hạn chế các thức ăn có phosphat như gan, bầu dục, trứng Tăng thức ăn nhiều calci như tôm, cá, sụn Hạn chế muối ở mức 2-4g/ngày Ăn đủ vitamin yếu tố vi lượng, chống thiếu máu Rau nên dùng loại ít đạm, ít chua như cải các loại, dưa chuột, bầu bí, su hào Không ăn nhiều rau dền, rau muống, rau ngót vì có nhiều đạm Nên dùng loại quả ngọt, ít chua như nhãn, na, đu đủ chín, chuối chín, mít chín, quýt ngọt, mía Nước uống vừa đủ, ngang lượng nước tiểu bài xuất, ít hơn nếu có phù, nhiều hơn nếu mất nước

Tốt nhất là có ý kiến tư vấn của nhà tiết chế học để chế độ ăn uống đúng,

đủ và phòng suy dinh dưỡng

Chế độ sinh hoạt, lao động thích hợp, không quá sức

Chống tăng huyết áp: Tùy theo độ tăng huyết áp để lực chọn đơn trị liệu hay đa trị liệu với các thuốc:

Ức chế men chuyển: captopril, quinapril, enalapril, perindopril

Chẹn thụ thể AT1: losartan, valsartan, irbesartan, telhnisartan

Chẹn calci: nifedipin, amlodipin, felodipin, lacidipin

Chẹn bêta giao cảm: propranolol, atenolol, metoprolol

Phòng chống rối loạn cân bằng calci-phospho với:

Cung cấp đủ calci và vitamin D: calci-D, calcitriol, calcinol

Hạn chế phospho

Không dùng thuốc có gel aluminium

Phát hiện cường cận giáp thứ phát với định kỳ xét nghiệm calci, phospho huyết, men PTH

Phòng và chống rối loạn toan kiềm với thuốc natri bicarbonat

Chống tăng acid uric huyết với allopurinol hoặc colchicin

Chống thiếu máu với mục tiêu đạt hemoglobin 110g/l bằng các thuốc:

Epo alpha (epogen, epokin), Epo beta (neorecorrmon);

Darbe poientin (aranesp);

Sắt uống hoặc truyền dịch tĩnh mạch

Phòng chống rối loạn cân bằng nước và điện giải bằng chế độ ăn uống hợp

lý về muối, nước, đặc biệt phòng kali huyết tăng khi dùng thuốc ức chế men chuyển và chẹn thụ thể AT1 trong điều trị tăng huyết áp

Chống ôxy hóa, lão hóa với omega 3, vitamin E, belaf

Người nhà và bệnh nhân cần được tư vấn và nắm vững các biện pháp điều trị bảo tồn suy thận mạn nói trên để phối hợp với chuyên môn thực hiện tốt và hiệu quả trong mục tiêu: nâng cao chất lượng sống cho người bệnh, diễn biến chậm dẫn đến suy thận mạn giai đoạn cuối cần điều trị thay thế

Giai đoạn I

Giai đoạn II

Giai đoạn III

Giai đoạn IV

Giai đoạn V

Mức lọc

ml/phút/1,73m2

> 90

60

-89

30

-59

15 -

29

< 15

Đánh giá

năng thận bình thường

thận nhẹ thận vừa thận nặng thận giai

đoạn cuối

Biểu

hiện

Không

có hoặc tăng nhẹ huyết áp

Tăng

HA

Bắt đầu rối loạn

calci-phospho

Các triệu chứng nặng lên

Thiếu máu

Rối loạn cân bằng toan-kiềm

Các triệu chứng nặng lên

Co rút

RL cân bằng nước- điện giải

Hội chứng tăng urê huyết

Xử trí

Td hàng năm

Td 6 tháng/lần

Điều trị bảo tồn

Td 3 tháng/lần

Điều trị bảo tồn

Td 3 tháng/lần

Điều trị bảo tồn

Điều

Điều trị thay thế: Lọc ngoài thận hay ghép thận

trị thay thế