Quản lý hoạt động đọc sách của học sinh ở thư viện xanh tại các trường tiểu học trên địa bàn thị xã thuận an, bình dương

HUỲNH THỊ DIỆU QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỌC CỦA HỌC SINH Ở THƯ VIỆN XANH TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ THUẬN AN, BÌNH DƯƠNG CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH DƯƠNG

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH DƯƠNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT

……….………

HUỲNH THỊ DIỆU

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỌC SÁCH CỦA HỌC SINH

Ở THƯ VIỆN XANH TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ THUẬN AN, BÌNH DƯƠNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

MÃ NGÀNH: 8140114

BÌNH DƯƠNG - NĂM 2020

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT

……….………

HUỲNH THỊ DIỆU

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỌC CỦA HỌC SINH

Ở THƯ VIỆN XANH TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ THUẬN AN, BÌNH DƯƠNG

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỌC SÁCH CỦA HỌC SINH

Ở THƯ VIỆN XANH TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ THUẬN AN, BÌNH DƯƠNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng cá nhân tôi, các

số liệu kết quả nghiên cứu đƣợc trình bày trong luận văn là trung thực theo thực

tế nghiên cứu chƣa từng đƣợc bất cứ tác giả nào khác nghiên cứu và công bố

Tác giả luận văn

Huỳnh Thị Diệu

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn tốt nghiệp

thạc sĩ, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ và động viên rất quý báu của

thầy cô, gia đình, bạn bè và anh chị em đồng nghiệp

Tôi chân thành xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS Tạ Thị Thanh

Loan – Người đã tận tình, trực tiếp hướng dẫn khoa học và giúp đỡ tác giả trong

quá trình thực hiện hoàn thành luận văn này

Tôi cũng xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới Ban Giám hiệu trường Đại

học Thủ Dầu Một, quý Thầy/Cô chuyên viên phòng đào tạo sau đại học, Lãnh

đạo Chương trình Quản lý Giáo dục – khoa Sư phạm, các phòng chức năng, cùng

toàn thể các thầy cô trường Đại học Thủ Dầu Một đã tận tình hướng dẫn và quan

tâm giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu đề tài

Tôi cũng trân trọng cảm ơn Ban lãnh đạo Phòng Giáo dục và Đào tạo, cán

bộ quản lý và giáo viên các trường tiểu học ở trên địa bàn Thuận An, bạn bè

đồng nghiệp xa gần cùng gia đình đã động viên cổ vũ, tạo mọi điều kiện thuận lợi

cho tôi hoàn thành bản luận văn này

Dù đã có nhiều cố gắng trong quá trình thực hiện luận văn tốt nghiệp,

song chắc chắn rằng luận văn sẽ không thể tránh khỏi thiếu sót Tôi rất mong

nhận được sự góp ý của quý thầy, cô, anh chị em đồng nghiệp và các bạn

Huỳnh Thị Diệu

TÓM TẮT Tên đề tài: Quản lý hoạt động đọc của học sinh ở thư viện xanh tại các

trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, Bình Dương

Nghị quyết số 29 của BCH T.Ư Đảng Khóa XI ngày 04/11/2013 về đổi mới căn bản, toàn diện GDĐT đã nêu rõ mục tiêu cụ thể đối với giáo dục phổ thông: "nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn” Đáp ứng yêu cầu đổi mới đó, Thư viện trường học có vai trò quan trọng, liên quan mật thiết với thói quen đọc sách và hình thành văn hóa đọc, thói quen tự học, chiếm lĩnh tri thức của mỗi học sinh Hoạt động của học sinh ở thư viện xanh tại các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, Bình Dương được Nhà trường chú trọng và đặc biệt quan tâm Tuy nhiên, trong thực tế rất nhiều thư viện của các trường học hiện nay trong đó

có thư viện ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, Bình Dương chưa phát huy hết vai trò của mình như đang còn gặp khó khăn về cơ sở vật chất

vì thiếu phòng đọc sách, chưa đáp ứng được nhu cầu đọc sách của học sinh, một

số trường phòng thư viện và thiết bị còn dùng chung, cách tổ chức kho sách, việc mượn - đọc sách tại chỗ, hình thức phục vụ còn cứng nhắc Cán bộ thư viện có nơi chỉ làm công tác kiêm nhiệm, còn xem nhẹ công tác thư viện… cán bộ quản

lý chưa có sự quan tâm đúng mức về các hoạt động của thư viện nhà trường, còn thiếu sự chỉ đạo và quản lý chặt chẽ về công tác này dẫn đến hậu quả hoạt động thư viện chưa cao, hoạt động đọc chưa thu hút bạn đọc khi đến thư viện

Để quản lý hoạt động đọc của học sinh tiểu học ở thư viện xanh có hiệu quả cần có những biện pháp quản lý thiết thực, hợp lý của Hiệu trưởng trong tất

cả các nội dung, hình thức và phương pháp tổ chức hoạt động nhằm đảm học sinh được trang bị những kiến thức cơ bản nhất để tham gia vào hoạt động học tập tại trường đạt kết quả cao

Qua phân tích, đánh giá, nhận thấy thực trạng thực hiện hoạt động đọc của học sinh ở thư viện xanh tại các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận

An, Bình Dương trong thời gian qua đã có những thành công nhất định như: việc

thực hiện tương đối tốt các nội dung hoạt động tại thư viện, các trường có xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo thực hiện đạt một số kết quả đáng mừng Tuy nhiên, vẫn còn một số tồn tại như: công tác bồi dưỡng chuyên môn cho CBQL thư viện, chỉ đạo thực hiện nội dung và hình thức tổ chức, công tác kiểm tra đánh giá chưa thực sự có hiệu quả; chưa chú trọng đầu tư, mua sắm thiết

bị

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận của công tác quản lý hoạt động đọc của học sinh ở thư viện xanh tại các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, Bình Dương, tác giả đề xuất 7 biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản

lý hoạt động đọc của học sinh ở thư viện xanh tại các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, Bình Dương, đó là: Tăng cường tuyên truyền, bồi dưỡng nhận thức cho các lực lượng về vai trò, vị trí, tầm quan trọng của hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh; Đa dạng hóa hình thức, phương pháp tổ chức hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh; Xây dựng môi trường và các điều kiện đảm bảo hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh; Bồi dưỡng nâng cao trình

độ chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ quản lí thư viện; Đẩy mạnh công tác phối hợp giữa các lực lượng trong và ngoài nhà trường nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh; Nâng cao sự chủ động của học sinh; động viên, khích lệ, khen thưởng học sinh, giáo viên tham gia hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh; Tăng cường, đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh trong các trường tiểu học

Kết quả khảo nghiệm cho thấy các biện pháp được đề xuất có tính cần thiết và tính khả thi cao Do đó, các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận

An và các địa bàn khác có thể nghiên cứu, vận dụng linh hoạt, sáng tạo những biện pháp này để tổ chức hoạt động đọc của học sinh ở thư viện xanh, nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quản lý hoạt động giáo dục học sinh trong trường tiểu học nói chung các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, Bình Dương nói riêng, đảm bảo mục tiêu giáo dục, góp phần thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đào tạo

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

TÓM TẮT iii

MỤC LỤC v

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT xi

DANH MỤC CÁC BẢNG xii

DANH MỤC BIỂU ĐỒ xiv

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

3.1 Khách thể nghiên cứu 3

3.2 Đối tượng nghiên cứu 3

4 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

5 Giả thuyết khoa học 4

6 Phạm vi nghiên cứu 4

6.1 Về nội dung 4

6.2 Về không gian 4

6.3 Về thời gian 4

6.4 Giới hạn khách thể khảo sát 4

7 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 4

7.1 Phương pháp luận 4

7.2 Các phương pháp nghiên cứu 5

8 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài 7

9 Bố cục của luận văn 7

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỌC CỦA HỌC SINH TẠI THƯ VIỆN XANH Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC 8

1.1 Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề 8

1.1.1 Trên thế giới 8

1.1.2 Trong nước 10

1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài 12

1.2.1 Quản lý nhà trường, quản lý trường tiểu học 12

1.2.2 Thư viện, thư viện xanh 14

1.2.3 Quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện trường tiểu học 16

1.3 Hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở trường tiểu học 17

1.3.1 Vị trí, vai trò của hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở trường tiểu học 17

1.3.2 Nội dung hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh trường ở tiểu học 18

1.3.3 Hình thức tổ chức hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở trường tiểu học 19

1.3.4 Phương pháp tổ chức hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở trường tiểu học 20

1.3.5 Các điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị phục vụ hoạt động đọc tại các thư viện xanh ở các trường tiểu học 21

1.4 Quản lý hoạt động đọc của HS tại thư viện xanh ở các trường tiểu học 22

1.4.1 Xây dựng kế hoạch hoạt động đọc của HS tại thư viện xanh 22

1.4.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh 23

1.4.3 Chỉ đạo thực hiện hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh 24

1.4.4 Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh 24

1.4.5 Quản lý các điều kiện phục vụ các hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh 25

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh trường tiểu học 26

1.5.1 Các yếu tố khách quan 26

1.5.2 Các yếu tố chủ quan 27

Tiểu kết chương 1 30

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỌC CỦA HỌC SINH TẠI THƯ VIỆN XANH Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA

BÀN THÀNH PHỐ THUẬN AN, BÌNH DƯƠNG 31

2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, văn hoá giáo dục của thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương 31

2.2 Tổ chức nghiên cứu 34

2.2.1 Mục đích khảo sát 34

2.2.2 Nội dung khảo sát 34

2.2.3 Đối tượng khảo sát 35

2.2.4 Phương pháp khảo sát 35

2.2.5 Qui ước thang đo 36

2.3 Thực trạng hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương 37

2.3.1 Thực trạng nhận thức về hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương 37

2.3.2 Thực trạng nội dung hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương 41

2.3.3 Thực trạng các hình thức đọc của học sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương 44

2.3.4 Thực trạng thực hiện các phương pháp tổ chức hoạt động đọc cho học sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương 47

2.3.5 Thực trạng điều kiện cơ sở vật chất phục vụ hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương 50

2.4 Thực trạng quản lí hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương 53

2.4.1 Nhận thức tầm quan trọng của công tác quản lí hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương 53

2.4.2 Thực trạng xây dựng kế hoạch hoạt động đọc của học sinh tại các thư viện xanh trong các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, tỉnh

Bình Dương 54

2.4.3 Thực trạng tổ chức thực hiện hoạt động đọc của học sinh tại các thư viện xanh trong các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương 57

2.4.4 Thực trạng chỉ đạo thực hiện hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh trong các trường tiểu học 59

2.4.5 Thực trạng kiểm tra, đánh giá việc thực hiện hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh trong các trường tiểu học 62

2.4.6 Thực trạng các điều kiện phục vụ hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh trong các trường tiểu học 64

2.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương 66

2.6 Đánh giá chung về thực trạng quản lí hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh trong các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương 69

2.6.1 Ưu điểm 69

2.6.2 Hạn chế 70

2.6.3 Nguyên nhân 71

Tiểu kết chương 2 73

CHƯƠNG 3 ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỌC CỦA HỌC SINH TẠI THƯ VIỆN XANH Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ THUẬN AN, TỈNH BÌNH DƯƠNG 74

3.1 Những cơ sở đề xuất các biện pháp 74

3.2 Một số nguyên tắc xây dựng biện pháp 75

3.3 Đề xuất nâng biện pháp quản lí hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh trong các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương 77

3.3.1 Biện pháp 1: Tăng cường tuyên truyền, bồi dưỡng nhận thức cho các lực lượng về vai trò, vị trí, tầm quan trọng của hoạt động đọc của học sinh tại thư

viện xanh 77

3.3.2 Biện pháp 2: Đa dạng hóa hình thức, phương pháp tổ chức hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh 79

3.3.3 Biện pháp 3: Quản lí việc xây dựng môi trường và các điều kiện đảm bảo hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh 81

3.3.4 Biện pháp 4: Bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ quản lí thư viện 84

3.3.5 Biện pháp 5: Đẩy mạnh công tác phối hợp giữa các lực lượng trong và ngoài nhà trường nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh 87

3.3.6 Biện pháp 6: Tăng cường, đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh trong các trường tiểu học 88

3.4 Mối quan hệ giữa các biện pháp 90

3.5 Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất 91

3.5.1 Mục đích khảo nghiệm 91

3.5.2 Đối tượng khảo nghiệm 91

3.5.3 Nội dung khảo nghiệm 91

3.5.4 Kết quả khảo nghiệm 91

Tiểu kết chương 3 97

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 98

1 Kết luận 98

2 Khuyến nghị 100

2.1 Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo 100

2.2 Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo Bình Dương 100

2.3 Đối với các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An 101

TÀI LIỆU THAM KHẢO 102

PHỤ LỤC 104

PHỤ LỤC 1 104

PHỤ LỤC 2 117

PHỤ LỤC 3: BẢNG MÃ HÓA ĐỐI TƢỢNG PHỎNG VẤN 120

PHỤ LỤC 4: KẾ HOẠCH PHỎNG VẤN CÁN BỘ QUẢN LÝ 121

PHỤ LỤC 6 124

PHỤ LỤC 7 128

PHỤ LỤC 8 133

PHỤ LỤC 9 137

KẾT QUẢ XỬ LÝ BẢNG SỐ LIỆU KHẢO SÁT 137

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học 41Bảng 2.5 Kết quả đánh giá hình thức tổ chức hoạt động đọc cho học sinh tại thư

viện xanh ở các trường tiểu học 44Bảng 2.6 Kết quả đánh giá các phương pháp tổ chức hoạt động đọc cho học sinh

tại thư viện xanh ở các trường tiểu học 48Bảng 2.7 Kết quả đánh giá thực trạng đảm bảo điều kiện cơ sở vật chất phục vụ

hoạt động đọc cho học sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học 51Bảng 2.8 Kết quả đánh giá thực trạng nhận thức tầm quan trọng của công tác

quản lí hoạt động đọc cho học sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học 53Bảng 2.9 Kết quả đánh giá thực trạng quản lí việc xây dựng kế hoạch hoạt động

đọc cho học sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học 55Bảng 2.10 Kết quả khảo sát thực trạng tổ chức hoạt động đọc của học sinh tại

thư viện xanh ở các trường tiểu học 57Bảng 2.11 Kết quả khảo sát thực trạng chỉ đạo thực hiện hoạt động đọc của học

sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học 59Bảng 2.12 Kết quả khảo sát thực trạng kiểm tra, đánh giá hoạt động đọc của học

sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học 62Bảng 2.13 Kết quả khảo sát thực trạng quản lý các điều kiện phục vụ hoạt động

đọc của học sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học 64Bảng 2.14 Kết quả khảo sát thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt

động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học 66

Bảng 3.1 Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp đề xuất 91Bảng 3.2 Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp đề xuất 94

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1 Kết quả đánh giá mức độ tới thư viện xanh của học sinh ở các

trường tiểu học 39Biểu đồ 2.2 Biểu đồ so sánh ý kiến của CBQL,GV và HS về nội dung hoạt động

đọc của HS tại thư viện xanh 44Biểu đồ 2.3 Nhận thức tầm quan trọng công tác quản lí hoạt động đọc của HS tại

thư viện xanh trong các trường tiểu học 54

và xây dựng thói quen tự học, tự nghiên cứu cho học sinh, tạo cơ sở từng bước thay đổi phương pháp dạy và học Đồng thời thư viện tham gia tích cực vào việc bồi dưỡng tư tưởng chính trị và xây dựng nếp sống văn hóa mới cho các thành viên của nhà trường

Nghị quyết số 29 của BCH T.Ư Đảng Khóa XI ngày 04/11/2013 về đổi mới căn bản, toàn diện GDĐT đã nêu rõ mục tiêu cụ thể đối với giáo dục phổ thông: "nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn” Đáp ứng yêu cầu đổi mới đó, Thư viện trường học có vai trò quan trọng, liên quan mật thiết với thói quen đọc sách và hình thành văn hóa đọc, thói quen tự học, chiếm lĩnh tri thức của mỗi học sinh (Nguyễn Ngọc Anh, 2016)

Theo Nghị Định số 72/2002/NĐ-CP ngày 06 tháng 8 năm 2002 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành pháp lệnh thư viện: “Thư viện của các trường trong

hệ thống giáo dục phổ thông có nhiệm vụ xây dựng vốn tài liệu đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục, nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập của người dạy và

người học”, và trong quyết định số 10/2007/QĐ-BVHTT ngày 04/5/2007 của Bộ

Văn hoá - Thông tin (nay là Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch) về phê duyệt quy hoạch phát triển ngành Thư viện Việt Nam đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020, mục tiêu phát triển chủ yếu cho thư viện trường phổ thông được xác định: “Thư viện trường học phải thực sự trở thành nguồn lực trung tâm của trường học; Thư viện trường học phải đảm bảo thông tin tài liệu cho chương

trình học tập, giúp mở rộng kiến thức mọi mặt của các em, hình thành ở các em tính độc lập trong việc đọc, việc học; biết cách thu nhận, phân tích thông tin để hình thành kiến thức mới Học ở lớp sẽ được củng cố bằng việc đọc (học) ở thư viện trường học” (Nghị định 72, 2002)

Tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 40/2008/CT-BGDĐT ngày 22/7/2008 của

Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc triển khai phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, để các hoạt động giáo dục trong nhà trường đảm bảo an toàn, thân thiện và hiệu quả thì vai trò của thư viện trong nhà trường

là hết sức quan trọng Thư viện phải làm thế nào để thu hút được nhiều bạn đọc, tạo thuận lợi cho giáo viên và học sinh khi tham gia đọc sách, phát triển văn hóa đọc trong nhà trường và nâng cao chất lượng dạy và học Song song với hoạt động giáo dục của phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” thì mô hình xây dựng thư viện xanh, thân thiện được ra đời nhằm đáp ứng các yêu cầu trên tại trường các trường tiểu học trong đó có các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, Bình Dương Thư viện xanh là mô hình tổ chức không gian lấy người đọc làm trung tâm với môi trường xanh, dịch vụ thân thiện làm nền tảng sẽ là hướng tiếp cận mới góp phần cải thiện môi trường phục

vụ, tạo điều kiện thuận lợi cho người đọc phát huy sáng tạo, phát triển các tiềm năng sẵn có một cách toàn diện Bắt đầu từ đây, trong lĩnh vực thư viện xuất

hiện khái niệm “thư viện xanh” (green library) Khác với kiểu thư viện truyền

thống, một thư viện xanh nằm giữa không gian thoáng mát là sự hấp dẫn đầu tiên, thu hút học sinh đến đọc sách, báo… (Nguyễn Ngọc Anh, 2016)

Hai năm học gần đây (2018-2019, 2019-2020) đa số trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, Bình Dương có xây dựng mô hình thư viện xanh, điều này chứng tỏ sự quan tâm của các trường đến hoạt động thư viện xanh, đến hoạt động đọc của học sinh tại đây là rất cao Tuy nhiên trong thực tế có một số thư viện xanh chưa phát huy hết được vai trò của mình như đang còn gặp khó khăn về cơ sở vật chất, không có không gian hợp lý, cán bộ thư viện còn kiêm nhiệm, không có chuyên môn, nội dung và phương pháp tổ chức hoạt động đọc sách chưa được phong phú đa dạng, cán bộ quản lý chưa có sự quan tâm đúng

mức về các hoạt động của thư viện nhà trường Để có thể duy trì, và phát triển hiệu quả được mô hình thư viện xanh thì điều quan trọng nhất là các trường cần phải xây dựng văn hóa đọc, duy trì và phát triển thường xuyên liên tục hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh của các trường và cũng chính điều này đã thúc

đẩy chúng tôi quyết định lựa chọn và nghiên cứu đề tài “Quản lý hoạt động đọc sách của học sinh ở thư viện xanh tại các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, Bình Dương”

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, Bình Dương

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hóa lý luận về hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh và quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học;

- Tìm hiểu và phân tích thực trạng hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh và quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, Bình Dương

- Đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận

An, Bình Dương

5 Giả thuyết khoa học

Công tác quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, Bình Dương vẫn còn một số bất cập trong việc chỉ đạo, kiểm tra và đánh giá hoạt động đọc của học sinh Nếu xây dựng được các biện pháp quản lý hoạt động có tính cần thiết và khả thi cao sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh

ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, Bình Dương

6 Phạm vi nghiên cứu

6.1 Về nội dung

Đề tài khảo sát thực trạng quản lý hoạt động đọc của học sinh ở thư viện xanh tại các trường tiểu học công lập trên địa bàn thành phố Thuận An, Bình Dương dưới sự điều hành, lãnh đạo của hiệu trưởng nhà trường

7.1.1 Quan điểm hệ thống - cấu trúc

Quan điểm hệ thống – cấu trúc nghiên cứu hiện tượng một cách toàn diện, trên nhiều mặt, dựa vào việc phân tích đối tượng thành các bộ phận Xác định mối quan hệ hữu cơ giữa các yếu tố của hệ thống để tìm quy luật phát triển Qua cách tiếp cận quan điểm này, người nghiên cứu tìm hiểu được mối liên hệ chặt chẽ giữa quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh với quản lý thư viện, thư viện xanh của nhà trường và quản lý các hoạt động sư phạm khác ở nhà

trường Thông qua việc nghiên cứu, quan điểm hệ thống – cấu trúc giúp người nghiên cứu tìm hiểu chính xác thực trạng công tác quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, Tỉnh Bình Dương

7.1.2 Quan điểm lịch sử - logic

Tìm hiểu sự hình thành và phát triển của công tác quản lý hoạt động thư viện nói chung, quản lý hoạt động thư viện xanh, quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học nói riêng trên thế giới, tại Việt Nam

và trên địa bàn thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương Quan điểm này giúp người nghiên cứu xác định phạm vi không gian, thời gian và điều kiện hoàn cảnh

cụ thể, để điều tra thu thập số liệu chính xác, đúng với mục đích nghiên cứu đề tài, trình bày công trình nghiên cứu theo một trình tự hợp lý

7.1.3 Quan điểm thực tiễn

Nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh

ở trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương xuất phát từ thực tiễn của công tác quản lý hoạt động thư viện xanh ở các trường tiểu học trên địa bàn tỉnh Bình Dương nói chung và thành phố Thuận An nói riêng để tìm ra những tồn tại, khó khăn trong công tác quản lý hoạt động thư viện xanh ở các cơ

sở giáo dục này, từ đó đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở trường tiểu học phù hợp với thực tiễn

7.2 Các phương pháp nghiên cứu

7.2.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

Phương pháp này dùng để phân tích và tổng hợp sách báo và các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài; phân loại và hệ thống hoá những nội dung lý luận nói trên làm cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học

7.2.2 Các phương pháp thực tiễn

7.2.2.1 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi

- Mục đích điều tra: Thu thập số liệu, dữ liệu về thực trạng hoạt động đọc của học sinh và công tác quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh các trường tiểu học thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương

- Nội dung điều tra: Thu thập thông tin về thực trạng công tác quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh, tính cần thiết và khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương mà đề tài đề xuất

- Cách thức điều tra: Xây dựng 2 mẫu phiếu dành cho các đối tượng:

+ Cán bộ quản lý, nhân viên và giáo viên tại các trường tiểu học có thư viện

xanh thuộc địa bàn thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương

+ Học sinh tại các trường tiểu học có thư viện xanh thuộc địa bàn thành phố

Thuận An, tỉnh Bình Dương

7.2.2.2 Phương pháp phỏng vấn

- Mục đích phỏng vấn: Nhằm kh ng định những vấn đề được trả lời trong phiếu điều tra và thu thập thêm thông tin cho những vấn đề còn chưa được trả lời

rõ ràng trong số liệu điều tra

- Nội dung phỏng vấn: Thuận lợi và khó khăn cũng như thực trạng hoạt động của thư viện xanh và công tác quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh

- Cách thức phỏng vấn: Phỏng vấn một số Hiệu trưởng, CBQL thư viện và một số GV, học sinh ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương

7.2.2.3 Phương pháp khảo nghiệm: Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất trong đề tài Đối tượng khảo nghiệm là cán bộ quản lý nhà trường, cán bộ quản lý thư viện

7.2.2.4 Phương pháp phân tích hồ sơ, tài liệu, sản phẩm hoạt động (các hồ

sơ quản lý, các nội quy, quy định, các kế hoạch, các báo cáo ): Thu thập thông tin về hoạt động thư viện xanh và quản lý hoạt động thư viện xanh tại các trường tiểu học thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương

7.2.3 Phương pháp xử lý thông tin:

Người nghiên cứu sử dụng phần mềm xử lý thống kê SPSS for Windows, phiên bản 20.0, excel 2013 để xử lý các thông tin thu thập được trong quá trình nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, Tỉnh Bình Dương

8 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

Về lý luận: Đề tài góp phần làm rõ thêm cơ sở lý luận về công tác quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học

Về thực tiễn: Nhận xét, đánh giá đúng thực trạng hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh và quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương Từ đó đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh có hiệu quả nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của các trường tiểu học trên địa bàn

9 Bố cục của luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và khuyến nghị danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận của quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh tại rường tiểu học

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh tại các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, Bình Dương

Chương 3: Biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh tại các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, Bình Dương

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỌC CỦA HỌC SINH

TẠI THƯ VIỆN XANH Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC

1.1 Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Trên thế giới

Có một câu nói rất nổi tiếng của Dr Seuss: “The more that you read, the more things you will know The more that you learn, the more places you’ll go” Nghĩa là, “Bạn càng đọc nhiều, bạn càng biết nhiều Bạn càng học nhiều, bạn

càng đi nhiều” Quả đúng như vậy, việc đọc sách từ lâu đã trở thành một nhu cầu

không thể thiếu trong hành trình tìm kiếm tri thức và hoàn thiện nhân cách của mỗi người

Vào năm 1983 tại E-rê-van (Liên Xô cũ) đã diễn ra hội nghị khoa học thực tiễn về hiệu quả và chất lượng phục vụ thư viện - thư mục cho trẻ em và thiếu niên Hội nghị do Bộ văn hóa Liên Xô, Bộ Văn hóa nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Ac-mê-ni, Thư viện quốc gia Liên Xô mang tên V.I Lênin, Thư viện thiếu nhi của nước Cộng hòa tổ chức Những vấn đề được quan tâm trao đổi trong hội nghị là: Vai trò giáo dục của thư viện trong việc hình thành đời sống tinh thần của bạn đọc trẻ tuổi, lập trường sống tích cực, tính công dân, tình yêu quê hương,

Tổ quốc, tình yêu lao động Hội nghị đã kh ng định những ảnh hưởng của sách

và thư viện trong quá trình trưởng thành về tinh thần và đạo đức của người công dân trẻ tuổi (Văn Hải, 1986)

Các nhà văn nổi tiếng đã nói: " Phải đọc sách báo để thu thập từ trong đó kiến thức loài người đã tích luỹ được" (M GOR-KI): " Sách cung cấp cho ta mọi sự hiểu biết, mà hiểu biết là một sức mạnh lớn lao." (N.CRUP-KAI-A) Việc

tổ chức phục vụ tài liệu cho người đọc là một hoạt động của thư viện nhằm thúc đẩy, phát triển và thoả mãn nhu cầu, hứng thú đọc tài liệu thông qua việc tuyên truyền, hướng dẫn và cung cấp tài liệu dưới nhiều hình thức Các hình thức tổ chức và phương pháp phục vụ người đọc ở trong và ngoài đối với thư viện, thư viện xanh sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động đọc sách, vốn tài liệu của thư viện được khai thác, sử dụng Thư viện có thể tìm hiểu và nắm được nhu cầu đọc,

nhu cầu tìm hiểu của người đọc, chính điều đó là cơ sở các hoạt động khác trong thư viện Kỹ năng đọc sách tốt sẽ giúp bạn đọc nắm bắt được thông tin một cách nhanh nhất Tìm ra những thông tin có tính chọn lọc cao phục vụ mục đích, yêu cầu của mình

Claus Ulrich Werner (Giám đốc thư viện Đại học tự do Berlin, ủy viên Hội đồng xây dựng thư viện và lưu trữ - Viện Tiêu chuẩn Đức) trong bài viết

“Thư viện với vai trò là không gian học tập và là nơi mọi người đều muốn đến”

đã nghiên cứu về sự phát triển của thư viện trong thời đại hiện nay và đưa ra ý

kiến nhận định: “Một trong những điều kỳ lạ có thể nói về thư viện là chúng đang

trải qua một thời kỳ phục hưng trong kỷ nguyên kỹ thuật số” Sự phục hưng này

liên quan đến việc chuyển đổi thư viện từ vai trò là nơi lưu trữ sách trở thành không gian công cộng, một phòng khách của thành phố, một trung tâm học tập

cho sinh viên, một “địa điểm thứ ba” và một cửa hàng phương tiện truyền thông

phi thương mại Ở nhiều nước châu Âu, thư viện có các tên mới để mô tả sự thay

đổi vai trò và chức năng của thư viện như: “Trung tâm thông tin”, “Cửa hàng ý

tưởng”, “Trung tâm truyền thông” Trong bài viết của mình, tác giả đã chỉ ra

rằng: “Ngày nay, người sử dụng thư viện thích được lựa chọn các không gian học

tập và làm việc khác nhau, các kiểu ghế và bầu không khí khác nhau Thư viện ngày nay cần phải được thiết kế đảm bảo rằng thư viện có thể vận hành tốt và làm tròn các chức năng của nó: là nơi học tập, giao tiếp và nghiên cứu” (Claus

Ulrich Werner, 2014, pp 10-12)

Hiện nay chúng ta đang sống giữa một xã hội công nghệ thông tin vượt bậc, việc người đọc có thể tìm hiểu, tra cứu bất kỳ lĩnh vực nào của xã hội đều diễn ra rất thuận lợi nhờ các công cụ tìm kiếm trên Internet, báo mạng, các tạp chí ra hàng ngày, tin tức cập nhật từng phút thì việc đọc sách báo (và các tài liệu khác) với mục đích khai thác, sử dụng thông tin, tri thức, càng ngày càng trở nên cấp thiết "Con người ngừng tư duy khi ngừng đọc" - Lời phát biểu của Đơni Điđơrô cách đây đã hơn hai thế kỷ, đến nay vẫn còn giá trị như một lời cảnh tỉnh, một lời nhắc nhở, khơi gợi nhiều điều, giúp chúng ta suy ngẫm Theo giáo sư, tiến sĩ khoa học Ju.P Melentieva (2007) thì "Phải thừa nhận rằng, đọc (dù là đọc

trên giấy, hay trên màn hình) vẫn là quy trình kỹ thuật duy nhất của hoạt động trí tuệ, nhằm khai thác những tri thức mà nhân loại đã tích lũy, theo nghĩa rộng nhất

của khái niệm này

Đọc là chiến lược quan trọng nhất trong cuộc sống của bất cứ người nào biết suy nghĩ Không đọc thì không có giáo dục, không có sự hình thành thế giới quan, không có sự trưởng thành nghề nghiệp, không có sự phát triển về cảm xúc

và trí tuệ Sự đọc thâm nhập vào mọi lĩnh vực và mọi giai đoạn phát triển của cá nhân, từ lúc còn thơ ấu cho đến khi nhắm mắt xuôi tay, và nó quyết định phần lớn sự thành đạt trong cuộc sống Càng ngày càng có thêm nhiều người nhận thức rằng: “việc đọc sách là một việc phải làm suốt đời" (Nguyễn Công Phúc, 2011)

1.1.2 Trong nước

Đối với công tác dạy học, thư viện là công cụ lao động sư phạm của GV

và HS, là những yếu tố không thể thiếu được trong quá trình dạy và học Chính vì vậy, công tác quản lý thư viện đã được nhiều tổ chức và cá nhân nghiên cứu

Nghị quyết số 29 của BCH T.Ư Đảng Khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện GDĐT, Quyết định 329/QĐ-TTg của Thủ tướng chính phủ về phê duyệt đề án: “Phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng đến năm 2020, định hướng đến năm 2030” đã kh ng định việc “Xây dựng và phát triển văn hóa đọc là một trong những nội dung quan trọng của sự nghiệp phát triển văn hóa, giáo dục của đất nước là một trong những nhiệm vụ góp phần thực hiện mục tiêu chung của Ngành trong giai đoạn mới” (Nghị quyết 29, 2013)

Tác giả Đoàn Thị Thu nghiên cứu đề tài: “Vai trò của thư viện trường trong việc xây dựng và phát triển tủ sách lớp học ở các thư viện trường phổ thông” cho rằng: Xây dựng và phát triển tủ sách lớp học là động lực giúp thư viện trường phổ thông nâng cao hiệu quả hoạt động của mình, từng bước kh ng định được vai trò của thư viện trong hoạt động dạy và học ở trường phổ thông Hiệu quả hoạt động của tủ sách lớp học phụ thuộc rất lớn vào mức độ tham gia của thư viện nhà trường Để tủ sách lớp học thực sự hữu ích như mong muốn,

cần nhất là trình độ và tâm huyết của người cán bộ thư viện trường phổ thông (Đinh Văn Vang, 1996)

Tác giả Lê Ngọc Oánh trong ấn phẩm: “Cẩm nang thư viện trường học”

đã giới thiệu một số nết về thư viện trường học: chức năng nhiệm vụ, tiêu chuẩn

về sách, báo, tài liệu, cơ sở vật chất, chuẩn về nghiệp vụ, tổ chức quản lý thư viện trường học và chương trình quản lý thư viện cũng như một số văn bản thư viện (Lê Ngọc Oánh, 2009)

Trong cuốn: “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn của việc xây dựng, sử dụng cơ sở vật chất và thiết bị - thư viện dạy học ở trường phổ thông Việt Nam”,

do Trần Quốc Đắc chủ biên, tác giả đã đưa ra các quan điểm làm cơ sở cho việc

sử dụng thiết bị - thư viện, xác định vị trí, vai trò của CSVC và thiết bị - thư viện

ở trường phổ thông (Trần Quốc Đắc (chủ biên), 2012)

Giáo trình: “Bồi dưỡng hiệu trưởng trường trung học cơ sở” do Chu Mạnh Nguyên chủ biên đã nêu những vấn đề về CSVC - thiết bị - thư viện và công tác quản lý về CSVC – thiết bị - thư viện Đây là những nội dung giúp Hiệu trưởng

có thể áp dụng trong công tác quản lý CSVC – thư viện của trường

Tác giả Nguyễn Thị Lan Thanh (Trường Đại học Văn hóa Hà Nội) trong bài viết “Một số vấn đề về quản lý thư viện hiện đại” đăng trên tạp chí Thư viện Việt Nam số 5 (49) tháng 9 năm 2014 đã nêu lên các định nghĩa về quản lý thư viện và quản lý thư viện hiện đại, sự giống nhau và khác nhau giữa quản lý thư viện truyền thống và quản lý thư viện hiện đại, khái quát một số nội dung quản lý thư viện hiện đại (Nguyễn Thị Lan Thanh, 2014)

Tác giả Nguyễn Minh Hiệp quan tâm đến vấn đề công nghệ trong phát triển thư viện nên đã tập hợp những bài nghiên cứu về vấn đề hiện đại hóa thư viện, nghiệp vụ thông tin – thư viện chuẩn hóa và đổi mới giáo dục – đào tạo ngành thông tin – thư viện qua tác phẩm: “Phát triển thư viện gắn liền với công nghệ thông tin: Những bài học kinh nghiệm (Hiệp, 2016)

Trong cuốn “Quản lý giáo dục” do tác giả Bùi Minh Hiền chủ biên đã đề cập đến vai trò của thư viện trong sự phát triển hệ thống giáo dục quốc dân, phân loại các nhóm mà người quản lý thư viện cần bao quát và đưa ra một số nguyên

tắc cùng giải pháp quản lý thư viện ở trường học trong giai đoạn hiện nay (Bùi Minh Hiền, 2017)

Những công trình nghiên cứu của các tác giả nếu trên đã xây dựng được một hệ thống lý luận về vai trò, tác dụng của thư viện cùng một số yêu cầu và nguyên tắc sử dụng nó trong quá trình dạy học Tuy nhiên loại hình mà các công trình trên đề cập đến là thư viện truyền thống Một vài năm trở lại đây, mô hình thư viện thân thiện, thư viện xanh được nhiều trường áp dụng và đã tỏ rõ nhiều

ưu điểm trong việc tiếp cận với học sinh và được đề cập tới nhiều trong các bài viết trên các báo Cụ thể như bài viết: “Thư viện xanh – Mô hình cần được nhân rộng” trên báo điện tử Thông tấn xã Việt Nam; “Một số giải pháp xây dựng thư viện xanh thân thiện ở trường tiểu học” khảo sát mô hình thư viện xanh tại trường tiểu học thị trấn Nho Quan, Ninh Bình đăng trên website của trường Đại học Thái Nguyên; “Thư viện xanh đang khơi nguồn cảm hứng cho học sinh” đăng trên báo điện tử Giáo dục và thời đại…

Ở Bình Dương, đề tài thư viện thân thiện đã được đề cập tới trong luận văn: “Quản lý hoạt động thư viên thân thiện tại các trường Tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương” của tác giả Nguyễn Thị Tuyết Minh Tác giả

đã kh ng định: “Thư viện thân thiện hỗ trợ các em học sinh trong học tập thông qua thúc đẩy sự tích cực của các em trong các hoạt động và chủ động tìm kiếm, phám khá thông tin, kiến thức mới để phục vụ bài học và làm giàu kiến thức của bản thân Thư viện trường học thân thiện giúp học sinh hình thành kỹ năng tư duy, kỹ năng sử dụng ngôn ngữ, kỹ năng tìm kiếm, xử lý thông tin, phát triển khả năng sáng tạo, tưởng tượng phong phú của học sinh em và các kỹ năng xã hội khác” (Nguyễn Thị Tuyết Minh, 2019)

Những bài viết, công trình, đề tài trên đã cung cấp cho tác giả hệ thống cơ

sở lý luận cùng cái nhìn ban đầu về hoạt động thư viện và thư viện xanh Đây sẽ

cơ sở lý luận quan trọng để tác giả tiếp cận đề tài

1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Quản lý nhà trường, quản lý trường tiểu học

- Quản lý nhà trường:

Quản lý, lãnh đạo nhà trường là quản lý, lãnh đạo hoạt động của cán bộ, giáo viên, công nhân viên, học sinh trong trường Nhà trường là đơn vị cơ sở trực tiếp giáo dục – đào tạo, hoạt động của nhà trường rất đa dạng, phong phú và phức tạp, nên việc quản lý, lãnh đạo chặt chẽ, khoa học sẽ bảo đảm đoàn kết thống nhất được mọi lực lượng, tạo nên sức mạnh đồng bộ nhằm thực hiện có chất

lượng và hiệu quả mục đích giáo dục (Hồ Văn Liên, 2006)

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang thì quản lý nhà trường là tập hợp những tác động tối ưu của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên, học sinh và cán bộ khác, nhằm tận dụng các nguồn dự trữ do nhà nước đầu tư, lực lượng xã hội đóng góp và lao động xây dựng vốn tự có, hướng vào việc đẩy mạnh mọi hoạt động của nhà trường, mà điểm hội tụ là quá trình đào tạo thế hệ trẻ thực hiện có chất lượng mục tiêu và kế hoạch đào tạo, đưa nhà trường tiến lên trạng thái mới (Nguyễn Ngọc Quang, 1998)

Tác giả Phạm Minh Hạc cho rằng: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh” (Phạm Minh Hạc, 1986)

Quản lý nhà trường là một hoạt động được thực hiện trên cơ sở những quy luật chung của quản lý, đồng thời cũng có những nét đặc thù riêng Quản lý nhà trường khác với các loại quản lý xã hội, được quy định bởi bản chất hoạt động sư phạm của người giáo viên, bản chất của quá trình dạy học, giáo dục, trong đó mọi thành viên của nhà trường vừa là đối tượng quản lý vừa là chủ thể hoạt động của bản thân mình Sản phẩm tạo ra của nhà trường là nhân cách của người học được hình thành trong quá trình học tập, tu dưỡng và rèn luyện theo yêu cầu của xã hội

và được xã hội thừa nhận (Hồ Văn Liên, 2006)

Công tác quản lý nhà trường bao gồm: Quản lý giáo viên, quản lý học sinh; Quản lý quá trình dạy học và giáo dục;

Quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị trường học, tài chính trường học; Quản lý mối quan hệ giữa nhà trường với cộng đồng

Công tác quản lý nhà trường nhằm đưa nhà trường từ trạng thái đang có tiến lên một trạng thái phát triển mới, bằng phương thức xây dựng và phát triển mạnh mẽ các nguồn lực giáo dục và hướng các nguồn lực đó vào phục vụ cho việc tăng cường chất lượng giáo dục (Hồ Văn Liên, 2006)

Tóm lại, Quản lý nhà trường là những tác động quản lý của các cơ quan

quản lý giáo dục cấp trên nhằm hướng dẫn và tạo điều kiện cho hoạt động giảng dạy, học tập giáo dục của nhà trường đạt kết quả tốt nhất

Quản lý trường tiểu học cũng giống như các trường phổ thông - là một

hoạt động của nhà quản lý cấp cơ sở do hiệu trưởng là người đứng đầu để dẫn dắt một tổ chức chuyên môn - nghiệp vụ và quản lý con người, cơ sở vật chất kỹ thuật, tài chính Trường tiểu học được hình thành tại cộng đồng dân cư nên nó phải thỏa mãn được lợi ích của cộng đồng dân cư và phát huy các nguồn lực trong cộng đồng (Lê Thị Ngọc Thúy, 2012)

Nhà trường tiểu học là nền tảng cho giáo dục phổ thông Điều II Luật phổ

cập giáo dục đã nêu: “Giáo dục tiểu học là bậc học nền tảng của hệ thống giáo

dục quốc dân, …” Bậc tiểu học là bậc học đầu tiên để đào tạo những cơ sở ban

đầu cơ bản và bền vững cho trẻ tiếp tục học lên bậc học trên, giúp trẻ hình thành những cơ sở ban đầu, những nét cơ bản của nhân cách

1.2.2 Thư viện, thư viện xanh

- Thư viện

Thư viện là một bộ phận cấu thành về phương diện tổ chức của giáo dục,

là thành tố cơ bản không thể thiếu được của quá trình giáo dục, góp phần quan trọng vào việc nâng chất lượng GDĐT

Nói đến vai trò của thư viện, nhà giáo dục người Nga V.P.Golov đã nêu rõ: “Phương tiện dạy học là một trong những điều quan trọng nhất để thực hiện nội dung giáo dưỡng, giáo dục và phát triển học sinh trong quá trình dạy - học” Với chức năng truyền thông, thư viện trường học có nhiệm vụ thu thập và tích lũy các nguồn tài liệu gồm những tài liệu tham khảo đầy đủ cùng những tài liệu nghe nhìn phản ánh những kiến thức, kinh nghiệm và sắp xếp thế nào để có thể đáp ứng nhu cầu tìm hiểu của học sinh Nếu được sử dụng đúng, thư viện sẽ góp

phần nâng cao hiệu suất lao động của thầy và trò Với cách quản lý truyền thống, hoạt động của thư viện bao gồm: Mua, tập hợp các loại sách báo và tài liệu cần thiết => đăng ký => tiến hành mô tả => xây dựng hệ thống mục lục => đóng dấu, dán nhãn vào sách, ghi ký hiệu => xếp sách, kiểm kê bảo quản kho sách => tổ chức phục vụ người đọc trong thư viện, gồm đọc tại chỗ (trong phòng đọc chuẩn

bị hệ thống mục lục, bạn đọc tìm mục lục, chọn sách mượn và đọc tại thư viện) hoặc cho mượn sách về nhà Giáo viên, học sinh phải đăng ký và được phát thẻ

do nhà trường cấp Khi đến mượn sách đọc tại chỗ hoặc mượn phải xuất trình thẻ

và ghi phiếu mượn đúng quy định

Cách quản lý thư viện truyền thống có ưu điểm đảm bảo tốt các quy định

về nghiệp vụ thư viện; quản lý tốt sách báo, tài liệu tại thư viện, đảm bảo thư viện nhà trường luôn ngăn nắp, gọn gàng Hạn chế của cách hoạt động cũ là cứng nhắc thời gian phục vụ chỉ trong giờ hành chính; thủ tục còn rườm rà và nhất là không tương tác để thu hút sự quan tâm, hứng thú của học sinh

- Thư viện xanh

Khái niệm thư viện xanh được đề cập đến trong khá nhiều bài viết của các

tác giả Khái niệm xuất phát từ các phòng trào xây dựng “trường học thân thiện,

học sinh tích cực” mà các sở giáo dục các tỉnh, thành phố phát động

Chỉ thị số 40/2008/CT-BGDĐT và kế hoạch 307/KH-BGDĐT của Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo phát động triển khai phong trào thi đua “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” (Lê Thị Chinh, 2016)

Khái niệm thư viện xanh được xây dựng dựa trên hướng tiếp cận của mô hình trường học thân thiện lấy quyền học sinh là nền tảng cho mọi hoạt động, có thể hiểu thư viện xanh được hiểu là bao hàm những ý nghĩa sau:

Thứ nhất: đó là một không gian học tập mở, tạo cơ hội cho học sinh tiếp cận thông tin, xây dựng thói quen đọc sách

Thứ hai: thư viện tạo điều kiện và để học sinh tích cực tham gia các hoạt động của thư viện

Thứ ba: thư viện đến với người sử dụng một cách linh hoạt, hiệu quả Thứ tư: hỗ trợ cho việc dạy học tích cực, dạy và học mọi lúc, mọi nơi

Thứ năm: thư viện góp phần phát triển mối quan hệ thân ái, cởi mở tích cực giữa các đối tượng trong thư viện

Thư viện xanh là nơi học sinh được khuyến khích và hỗ trợ cho việc đọc một cách tích cực trong một môi trường thiên nhiên và an toàn Cán bộ thư viện, giáo viên, phụ huynh và cộng đồng cùng chung tay trong việc hướng trẻ em tham gia đọc với sự thích thú Ở thư viện xanh, với những đầu sách và các hoạt động phù hợp với học sinh được tổ chức nhằm đảm bảo rằng tất cả học sinh, không phân biệt giới tính hay trình độ, đều được tham gia đọc và đọc tốt Thư viện xanh

là nơi giáo viên, học sinh có thể đọc sách ở bất cứ thời gian nào, kể cả thời gian ngoài giờ hành chính Các em có thể đọc sách trong thời gian chờ bố mẹ đón về cuối mỗi buổi học hoặc có thể viết, vẽ những ý tưởng sáng tạo dưới bóng cây râm mát

1.2.3 Quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện trường tiểu học

Là sự tác động có chủ đích tới tập thể để tổ chức, phối hợp và đề ra biện pháp quản lý hiệu quả hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh trong quá trình thực hiện các mục đích và nhiệm vụ đề ra Quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh dựa trên quyền hạn được quy định và cùng với nó là sự tác động tổ chức, điều hành (Bộ Văn hóa Thông tin, 2002)

Là hoạt động được các cán bộ lãnh đạo và tập thể viên chức thực hiện một cách tự giác và có kế hoạch nhằm đảm bảo cho sự hoạt động và phát triển bình thường của thư viện, bao gồm: kế hoạch, tổ chức và kích thích lao động, quản lý các quá trình thư viện, thống kê và kiểm tra công việc, công tác cán bộ (tổ chức cán bộ) (Nguyễn Huy Chương , 1998)

Tổng hợp những định nghĩa nêu trên, tác giả cho rằng Quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh là quản lý 3 lĩnh vực: quản lý con người, quản

lý chuyên môn và quản lý cơ sở vật chất của thư viện Và vì 3 lĩnh vực này được quản lý bằng con người và thông qua con người, nên có thể định nghĩa Quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thư viện như sau:

Là sự tác động có mục đích của chủ thể quản lý hoạt động đọc của học sinh (cá nhân, tập thể) lên đối tượng quản lý (tập thể học sinh) với mục đích tổ

chức và điều hành hoạt động của họ nhằm đạt được mục tiêu mà chủ thể quản lý

đề ra

1.3 Hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở trường tiểu học

1.3.1 Vị trí, vai trò của hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở trường tiểu học

Lê – nin đã nhận định: “Không có sách thì không có tri thức” Qua những

lợi ích mà thư viện mang lại, thư viện trường học là môi trường giáo dục mở và

an toàn, nơi mọi học sinh đều có điều kiện ngang nhau để thỏa mãn nhu cầu của mỗi cá nhân, là bộ phận quan trọng và sống còn của môi trường sư phạm, được lãnh đạo nhà trường sử dụng để đạt được các chuẩn giáo dục đã được thông qua Hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở các trường tiểu học giúp học sinh tự bổ sung kiến thức Cũng chính ở hoạt động đọc và tham gia hoạt động tại thư viện xanh, các em tự rèn luyện tính độc lập, tư duy và thói quen tự học Qua các tác phẩm mà các em đã đọc, sẽ hình thành cho các em tình cảm đúng đắn, giúp các em hiểu thêm về con người, về đất nước, về cuộc sống, giúp các em hình thành và phát triển nhân cách của mình Qua việc đọc, tiếp xúc với sách, các em học sinh được tiếp cận với trí tuệ, công sức của các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu văn hóa, nghệ thuật, giáo dục Qua đó, hình thành ở các em đức tính khiêm tốn, thấy được ý nghĩa to lớn của lao động trí óc, sự kiên nhẫn và cần cù của nhiều thế hệ trong và ngoài nước Chính điều này sẽ dần hình thành cho các em ý chí phấn đấu để đạt được ước mơ trong cuộc đời mình

Hoạt động đọc của học sinh góp phần thúc đẩy sự phát triển thư viện, tạo điều kiện nảy sinh nhiều sáng kiến thay đổi cách phục vụ để thu hút bạn đọc đến với thư viện ngày càng nhiều Từ đó, tạo cơ sở từng bước thay đổi phương pháp dạy và học, nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường

Tất cả hoạt động của thư viện cũng như thư viện xanh và sự cố gắng của người cán bộ thư viện đều hướng đến một mục tiêu đó là thu hút bạn đọc đến với nguồn tài liệu phong phú và có giá trị cao của thư viện trường Trong đó, phục vụ bạn đọc là khâu cuối cùng trong hoạt động thông tin thư viện, là mục đích cao

nhất và là thước đo chất lượng, hiệu quả hoạt động của một cơ quan thông tin thư viện (Nguyễn Thị Thanh Mai , 2008)

1.3.2 Nội dung hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh trường ở tiểu học

Nội dung hoạt động đọc của học sinh tiểu học tại thư viện xanh gắn liền với các loại hình sách, báo, tài liệu, truyện… được trang bị tại thư viện xanh Các loại hình sách, báo, tài liệu, truyện… được quy định tại Quyết định số 01/2003/QĐ-BGDĐT ngày 02 tháng 01 năm 2003 về việc ban hành quy định tiêu chuẩn thư viện trường phổ thông và những loại hình sách, báo, tranh, ảnh, dụng

cụ bổ trợ thích hợp cho hoạt động của thư viện xanh:

- Sách giáo khoa theo từng khối lớp: sách giáo khoa là loại sách cung cấp kiến thức, được biên soạn với mục đích dạy và học tại trường học Ở cấp phổ thông, sách giáo khoa thể hiện những nội dung cụ thể của chương trình phổ thông Kiến thức trong sách giáo khoa là một hệ thống kiến thức khoa học, chính xác, theo các cấp độ logic chặt chẽ khác nhau Trước ngày khai giảng năm học mới, thư viện trường phải có tủ sách giáo khoa dùng chung để đảo bảo điều kiện dạy và học trong nhà trường

- Sách tham khảo: gồm các sách công cụ, tra cứu như từ điển, tác phẩm kinh điển và sách tham khảo của các môn học ở các khối lớp

- Sách mở rộng kiến thức, nâng cao trình độ của các môn học và phù hợp với chương trình của từng khối lớp bậc học tiểu học

- Sách phục vụ các nhu cầu về mở rộng, nâng cao kiến thức chung, tài liệu

về các cuộc thi theo chủ đề, chuyên đề, các đề thi học sinh giỏi

- Sách, báo, truyện thiếu nhi: truyện tranh, truyện cổ tích, truyện khoa học, truyện về các nhân vật lịch sử, truyện ngụ ngôn…

- Bản đồ, tranh ảnh giáo dục, băng, đĩa, giáo khoa phù hợp với bậc học tiểu học vì lứa tuổi các em thích xem tranh hơn đọc nội dung và thích những tranh ảnh có màu sắc tươi sáng, sinh động…

Với không gian thoáng mát, thư thái của không gian thư viện xanh, vào giờ ra chơi, đầu giờ lên lớp hay lúc đợi cha mẹ tới đón, các em HS có thể đến đọc

sách, đọc truyện, xem tranh, thảo luận với nhau những cuốn sách mà mình tâm đắc, cùng nhau tham khảo, trao đổi về những bài học trên lớp… rất tiện ích Nội dung đầu sách phong phú sẽ thu hút các em hứng thú với hoạt động đọc tại thư viện xanh hơn, giúp bổ sung kiến thức ở nhiều lĩnh vực, bồi đắp cho các em tình cảm đúng đắn về con người, đất nước, cuộc sống Phát triển văn hóa đọc giúp các

em có sự lựa chọn giải trí lành mạnh ngoài giờ học, góp phần ngăn chặn, khắc phục một số vấn nạn học đường hiện nay như đánh nhau, nghiện game…

1.3.3 Hình thức tổ chức hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh

ở trường tiểu học

Muốn duy trì tốt hoạt động đọc của học sinh tiểu học tại thư viện xanh, nhà trường và thư viện cần có nhiều hình thức tổ chức hoạt động phong phú, đa dạng, thân thiện, phù hợp, thu hút sự tham gia không chỉ của học sinh mà còn của cha mẹ học sinh và các lực lượng ngoài xã hội để vừa khơi dậy, khuyến khích niềm đam mê đọc sách, vừa giúp các em mở rộng tri thức, lại có thể thư giãn, giải trí sau những giờ học lên lớp

Đầu tiên đó chính là hình thức tổ chức thời gian đọc sách Thay vì giờ đọc sách tại thư viện chỉ trong giờ hành chính cứng nhắc như trước đây, học sinh có thể tiếp cận, đọc sách tại thư viện xanh trong bất kỳ thời gian nào ngoài giờ lên lớp Đó có thể là đầu giờ học, giữa những giờ ra chơi, trước khi vào học 15 phút, trong các tiết học thư viện xanh, trong thời gian chờ cha mẹ đón khi tan học… Trong bất kỳ khoảng thời gian nào ngoài giờ học các em HS cũng có thể tiếp cận được với thư viện, tiếp cận được với sách thay cho lựa chọn hoạt động vận động

Ở đây, các em có thể đọc một mình hoặc đọc theo nhóm; một nhóm các bạn cùng đọc 1 cuốn sách và thảo luận về một chủ đề sẽ kích thích được niềm yêu thích đọc sách của các em học sinh

Một trong những hình thức tổ chức nổi bật nhất để khơi dậy niềm ham mê đọc sách của các em được tổ chức hàng năm là ngày hội đọc sách và cuộc thi kể chuyện theo sách, thi giới thiệu sách dành cho học sinh khối 4,5 hoặc ngày hội sách có sự tham gia của phụ huynh học sinh Thư viện còn tổ chức những tiết sinh hoạt nhóm trong đó những bạn cùng sở thích sẽ được tập hợp lại, bạn nào

đọc xong trước sẽ chia sẻ nội dung cuốn sách mình vừa đọc, đồng thời sẽ nghe các bạn “chất vấn” những nội dung xoay quanh cuốn sách Lần lượt như thế, trong mỗi tiết sinh hoạt, hầu hết các em HS vừa là người diễn thuyết, vừa là người đặt câu hỏi nên tiết sinh hoạt diễn ra rất sôi nổi, hào hứng

Bên cạnh đó tại thư viện xanh việc tổ chức tiết đọc thư viện được duy trì thường xuyên dưới các hình thức như đọc to nghe chung, đọc cặp đôi, đọc cá nhân Khác với trước đây chỉ lắng nghe, bây giờ các em được chủ động kể lại nội dung câu chuyện vừa mới được nghe cô giáo kể, hoặc học sinh tham gia đọc cùng giáo viên “cùng đọc” hay “đọc cá nhân”… Tiết đọc thư viện là một phần trong chương trình thư viện thân thiện, được bố trí mỗi tuần/1 tiết/1 lớp tại các trường Các tiết đọc tại thư viện thú vị khiến học sinh rất thích thú, từ đó giúp học sinh rèn luyện kỹ năng đọc, bổ sung thêm nhiều kiến thức và học hỏi kỹ năng sống tốt hơn

1.3.4 Phương pháp tổ chức hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh ở trường tiểu học

Để hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh được thực hiện tốt cần có những phương pháp tốt để huy động được nhiều nguồn lực cả ở trong và ngoài nhà trường cùng tham gia

Làm tốt công tác tuyên truyền, vận động tới từng cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh, các bậc cha mẹ học sinh, lãnh đạo địa phương và nhân dân trong toàn địa bàn về việc xây dựng thư viện thân thiện, thư viện xanh Huy động các nguồn lực ủng hộ cả về nhân lực, tài lực, vật lực cho việc xây dựng thư viện thân thiện, thư viện xanh Với giáo viên chủ nhiệm cần phối hợp để giáo viên gợi mở những vấn đề trong bài học ở trên lớp để các em học sinh tự tìm tài liệu hoặc tìm được câu trả lời trong các sách báo tại thư viện xanh Phối hợp với các thư viện xanh tại các trường khác hoặc thư viện huyện/tỉnh để trao đổi sách Phối hợp với các đơn vị cung cấp sách để tổ chức các ngày hội đọc sách Phối hợp với tổ chức đội, đoàn để tổ chức những các cuộc thi kể chuyện, các buổi tuyên truyền, giới thiệu sách báo…

Sáng tạo nhiều hình thức trong công tác tuyên truyền giới thiệu sách báo, tài liệu: trong các buổi sinh hoạt chuyên môn, sinh hoạt dưới cờ, thông qua chương trình phát thanh măng non của nhà trường Thông qua các hình thức tuyên truyền khác nhau, cán bộ thư viện có thể giới thiệu sách theo chủ đề, các cuộc thi Các hội thi được tổ chức hàng năm giúp các em vừa hiểu sâu hơn về nội dung cuốn sách vừa rèn luyện cho HS tính tự giác học tập, tinh thần đoàn kết, giao lưu, học hỏi và kỹ năng trình bày trước đám đông, kỹ năng tư duy sáng tạo, diễn đạt cảm xúc, phát triển ngôn ngữ

Đặc biệt, để duy trì hoạt động tại thư viện xanh các trường còn phát động các phong trào quyên góp sách tạo điều kiện cho các em học sinh thể hiện tình yêu đối với sách và ý thức chia sẻ nguồn tri thức với mọi người Hoạt động này được tổ chức hàng năm, được xem là hoạt động truyền thống của thư viện cũng như của nhà trường, được các em học sinh và các thầy cô giáo trong trường hưởng ứng nhiệt tình Nhờ đó thư viện luôn luôn được bổ sung nguồn tài liệu phong phú, đa dạng

Cán bộ thư viện cần tham mưu kịp thời cho nhà trường để khen thưởng cho các cá nhân hoặc tập thể lớp có nhiều đóng góp cho thư viện Từ đó khích lệ tinh thần đọc sách cho các em, dần hình thành đội ngũ cộng tác viên hỗ trợ đắc lực cho công tác thư viện xanh trong nhà trường

1.3.5 Các điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị phục vụ hoạt động đọc tại các thư viện xanh ở các trường tiểu học

Cơ sở vật chất phục vụ thư viện xanh cần đảm bảo yêu cầu về không gian, địa điểm, cách thức bố trí, bao gồm:

- Thư viện cần được đặt ở trung tâm hoặc nơi thuận tiện cho việc đi lại, sinh hoạt, học tập của HS; có không gian thoáng mát, rộng rãi, yên tĩnh, gần gũi với thiên nhiên

- Có nhà vòm để tránh mưa nắng, đảm bảo sách không bị hư hại khi để ngoài trời và nhân viên không phải mang ra, cất vào mỗi ngày Có tủ đựng chắc chắn để nhân viên thư viện lưu trữ sách Có đủ ghế ngồi cho các em HS và cơ sở vật chất thân thiện môi trường

- Đảm bảo mức độ phong phú về các loại sách, báo, tài liệu, thiết bị cần thiết và được thay đổi thường xuyên phục vụ cho nhu cầu đọc, học và tham khảo của HS Ngoài ra, với đặc thù của trường tiểu học có học sinh khối 1, 2, ngoài sách, báo, tài liệu cần có đồ chơi, ráp hình, mô hình… để các em chơi hoặc vẽ

- Thư viện cần được trang trí đẹp mắt, thoải mái, thu hút sự chú ý và làm giàu thẩm mỹ cho HS Cách sắp xếp, bố trí sách thân thiện, thuận tiện để các em

HS lấy và có thể trả sách lại vị trí cũ

- Huy động nguồn lực của chính quyền và các tổ chức xã hội địa phương

về đầu tư cơ sở vật chất, quyên góp sách, đầu tư trang thiết bị chuyên dùng phục

vụ cho hoạt động đọc tại thư viện xanh

- Quản lý chặt chẽ các nguồn kinh phí được sử dụng trong đầu tư CSVC, trang thiết bị phục vụ cho hoạt động đọc tại thư viện xanh đảm bảo hiệu quả, đúng mục đích

- Lên kế hoạch mua sắm, sử dụng, bảo quản các phương tiện phục vụ hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh

1.4 Quản lý hoạt động đọc của HS tại thư viện xanh ở các trường tiểu học

1.4.1 Xây dựng kế hoạch hoạt động đọc của HS tại thư viện xanh

Xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động đọc sách cho học sinh Kế hoạch

quản lý hoạt động đọc sách phải nằm trong kế hoạch của nhà trường

Xác định rõ các nội dung cần thực hiện và quyết định chọn hình thức nào

để thực hiện xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động đọc cho học sinh tại thư viện xanh

Phân công nhiệm vụ cụ thể cho các lực lượng để thực hiện các hoạt động

Tổ chức các hoạt động: giới thiệu sách, điểm sách, thông báo sách mới, triển lãm trung bày sách, thi kể chuyện sách

Lập kế hoạch phải nêu lên được từng chủ điểm đọc, các sách tương ứng

với chủ điểm, thời gian đọc và số lượt bạn đọc tham gia đọc sách ở thư viện xanh

và trên cơ sở nghiên cứu chương trình học của từng lớp cùng nhu cầu đọc của HS

Đầu tư mua sắm thêm nhiều đầu sách cho thư viện Kiểm kê tài sản của

TV, thanh lý các ấn phẩm rách nát, nội dung thay đổi hoặc đã hết hạn sử dụng

Có sự tham gia của các chuyên gia của nhiều lĩnh vực khác nhau Từ đó đảm bảo chất lượng và tính khả thi của kế hoạch, đồng thời tạo ra sự cam kết của các bên liên quan trong việc tổ chức thực hiện khi kế hoạch được phê duyệt

Tính khả thi và hiệu quả của kế hoạch trong thực tiễn: kế hoạch phải thể hiện rõ các điều kiện về nguồn lực (tài lực, vật lực, nhân lực và nguồn lực thông tin), xác định rõ ràng của các tổ chức có liên quan trong công tác quản lý cũng như triển khai thực hiện kế hoạch

Tóm lại: Xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động đọc sách của học sinh tại thư viện xanh là một biện pháp rất tốt để quản lý hoạt động đọc của học sinh, cũng như hoạt động của thư viện xanh Kế hoạch này phải được triển khai từ trước năm học

1.4.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh

Thành lập Ban chỉ đạo thư viện xanh

Ban chỉ đạo thư viện xanh do Hiệu trưởng hoặc Phó Hiệu trưởng trực tiếp làm trưởng ban và có các thành viên gồm:

+ Cán bộ phụ trách công tác thư viện làm phó ban

+ Các khối trưởng chuyên môn, một số giáo viên chủ nhiệm lớp

+ Đại diện của Công đoàn, Đoàn thanh niên, Đội thiếu niên

+ Đại diện của Hội Cha mẹ học sinh

Quy định chức năng, nhiệm vụ cho từng thành viên trong tổ công tác tổ chức hoạt động đọc cho học sinh tại thư viện xanh Thông thường các thành viên trong

tổ công tác thư viện thường có nhiệm vụ như sau:

+ Phát hiện, sưu tầm những sách, báo, tư liệu mới, tổ chức giới thiệu, hướng dẫn phục vụ các nhu cầu dạy học theo mục tiêu đào tạo, nâng cao dân trí + Vận động các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước ủng hộ xây dựng thư viện thân thiện

+ Các khối trưởng chuyên môn chỉ đạo ban tham gia công tác thư viện, có

kế hoạch hướng dẫn học sinh đọc sách hiệu quả, giới thiệu sách, tổ chức sưu tầm sách báo xây dựng kho tư liệu

Xây dựng quy chế phối hợp trong hoạt động thư viện thân thiện Hiệu trưởng có trách nhiệm phối hợp với Đoàn thanh niên, Đội thiếu niên, Công đoàn

cơ sở, Hội Cha mẹ học sinh của nhà trường và các tổ chức, đoàn thể địa phương

để tham gia việc xây dựng thư viện xanh và phát huy văn hóa đọc của học sinh

Xây dựng lịch đọc sách cụ thể phục vụ các hoạt động đọc sách, mượn sách của giáo viên, học sinh

Tổ chức cho học sinh khai thác các dữ liệu phục vụ bồi dưỡng HSG, tham gia thi kể chuyện theo sách, thi xếp sách nghệ thuật

Ban hành văn bản hướng dẫn về hoạt động đọc cho HS tại thư viện xanh Thực hiện các hoạt động đọc cho HS tại thư viện xanh theo kế hoạch

1.4.3 Chỉ đạo thực hiện hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh

Chỉ đạo việc sắp xếp thời khóa biểu thực hiện tiết học thư viện xanh tại mỗi lớp/1 tuần

Chỉ đạo thực hiện làm tốt công tác trang trí thư viện xanh; bố trí sách, báo, tài liệu một cách hợp lý, thuận tiện cho hoạt động đọc, tham khảo của HS

Chỉ đạo xây dựng tốt mạng lưới cộng tác viên, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng trong và ngoài nhà trường

Chỉ đạo xây dựng các hoạt động tuyên truyền, giới thiệu sách theo chủ đề chủ điểm; xây dựng kế hoạch thực hiện các cuộc thi, hội sách

Dự kiến những vấn đề nảy sinh trong việc thực hiện và những điều kiện đảm bảo việc thực hiện hoạt động đọc của HS không bị trở ngại

Tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ thư viện, giáo viên, các cộng tác viên để đổi mới phương pháp phục vụ hoạt động đọc tại thư viện xanh

1.4.4 Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện hoạt động đọc của học sinh tại thư viện xanh

Là quá trình đánh giá và điều chỉnh nhằm đảm bảo cho các hoạt động đạt tới mục tiêu của tổ chức đã đề ra

Kiểm tra là quá trình xem xét thực tiễn, đánh giá thực trạng, khuyến khích cái tốt, phát hiện những sai phạm và điều chỉnh nhằm đạt tới những mục tiêu đã đặt ra và góp phần đưa toàn bộ hệ thống quản lý lên một trình độ cao hơn