Dịch mã Tổng hợp chuỗi polipeptit CHỈ MỤC BÀI VIẾT Dịch mã - Tổng hợp chuỗi polipeptit So sánh nhân sơ và nhân thực Dịch mã - Tổng hợp chuỗi polipeptit So sánh dịch mã ở nhân sơ và nhâ
Trang 1Dịch mã Tổng hợp chuỗi polipeptit
CHỈ MỤC BÀI VIẾT
Dịch mã - Tổng hợp chuỗi polipeptit
So sánh nhân sơ và nhân thực
Dịch mã - Tổng hợp chuỗi polipeptit
So sánh dịch mã ở nhân sơ và nhân
thực
Trang 2
1 Các thành phần tham gia dịch mã :
- mARN : + đoạn dẫn đầu 5’ – UTR: không mã hoá
+ Khung đọc : 1 bộ ba mở đầu 5’- AUG
các bộ ba mã hoá aa
1 bộ ba kết thúc : hoặc UAG hoặc UGA hoặc UAA
+ Đoạn theo sau: 3’ – UTR : không mã hoá
- tARN
- riboxom :
+ 2 thành phần : rARN và protein
+ 2 tiểu phần : 30S - nhỏ và 50S - lớn (
3 vị trí : E: tARN chuẩn bị rời khỏi
riboxom, P: liên kết peptit hình thành giữa các aa, A: nạp tARN mới
Trang 3- Các aa , enzim, năng lượng ATP
2 Nguyên tắc bổ sung trong dịch mã :
mARN tARN
mA tU
mU tA
mG tX
mX tG
3 Quá trình dịch mã : 2 giai đoạn
chính :
+ GĐ 1 : Hoạt hoá các aa:
- các aa được cung cấp năng lượng từ ATP trở thành aa hoạt hoá
- aa hoạt hoá dưới xúc tác của enzim gắn vào tARN
Trang 4+ GĐ2 : Tổng hợp chuỗi polypeptit:
gồm :
- Khởi đầu dịch mã : 3 bước :
+ Bước 1: tiểu phần nhỏ của riboxom - 30S tạo phức với yếu tố khởi đầu dịch
mã (IF1, IF2, IF3 ) và 1 phân tử GTP
liên kết vào
+ Bước 2 : Dịch mã tại bộ ba mở đầu : fMet- tARN vào vị trí A, IF3 giải phóng
+ Bước 3: tiểu phần lớn của riboxom – 50S liên kết với phức hệ khởi đầu dịch
mã qua tiểu phần nhỏ - 30S, GTP bị
thuỷ phân, IF1, IF2 được giải phóng;
phức hệ dịch mã mang cả 2 tiểu phần lớn và nhỏ của riboxom được gọi là
phức hệ khởi đầu dịch mã 70S fMet – tARN ở vị trí P , bộ ba đối mã liên kết bổ sung với bộ ba mở đầu
- Kéo dài chuỗi polypeptit : 3 bước:
Trang 5+ Bước 1 : Sự đính kết 1 aa – tARN vào
vị trí A
+ Bước 2 : Hình thành liên kết peptit
giữa các aa và giải phóng tARN ở aa
trước
+ Bước 3 : Sự dịch chuyển của riboxom
Quá trình cứ lặp lại cho đến khi riboxom gặp bộ ba kết thúc
- Kết thúc dịch mã : + Riboxom gặp bộ
ba kết thúc : nhờ yếu tố giải phóng
chuỗi RF ( RF1 - nhận biết bộ ba kết
thúc UAA hoặc UAG , RF2 - nhận biết
bộ ba kết thúc UAA hoặc UGA , RF3 – không nhận biết bộ ba kết thúc nhưng thúc đẩy các quá trình tiếp theo )
+ Enzim cắt chuỗi polypeptit
+ tARN cuối cùng giải phóng riboxom
Trang 6+ phân tách riboxom thành 2 tiểu phần 30S và 50S
Điểm khác nhau cơ bản của quá trình
dịch mã
ở SV nhân sơ và SV nhân thực
Số lương
yếu tố khởi
đầu dịch mã
Quá trình
dịch mã
Diễn ra đồng thời với quá trình phiên mã
- diễn ra trong
tế bào chất
- còn quá trình
Trang 7phiên mã diễn
ra trong nhân