Hoạt động phòng chống khủng bố của các quốc gia đông nam á từ sau chiến tranh lạnh đến nay

Tuy các công trình nghiên cứu này đã trình bày khái quát về khủng bố quốc tế, trình bày và phân tích tình hình khủng bố trên thế giới thông qua các hoạt động của các tổ chức khủng bố lớn

CHIẾN TRANH LẠNH ĐẾN NAY

THỰC HIỆN: HUỲNH TẤN LẬP

BÌNH DƯƠNG - 5/2014

CHIẾN TRANH LẠNH ĐẾN NAY

CHUYÊN NGÀNH: SƯ PHẠM LỊCH SỬ

BÌNH DƯƠNG - 5 / 2014

i

LỜI CAM ĐOAN

Vấn đề khủng bố ở Đông Nam Á là một vấn đề được quan tâm thường xuyên

và cấp bách đối với các quốc gia khu vực Khủng bố đã gây thiệt hại vô cùng nghiêm trọng đến an ninh chính trị của mỗi quốc gia, ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế của mỗi nước

Thông qua quá trình tìm hiểu về hoạt động phòng chống khủng bố của các quốc gia Đông Nam Á thông qua các công trình nghiên cứu của các học giả chuyên nghiên cứu về các hoạt động chống khủng bố và hoạt động khủng bố của các phần tử tham gia vào các vụ tấn công, bạo động vào cơ quan chính quyền của các quốc gia ở Đông Nam

Á Ngay từ đầu người viết đã hình thành nên một đề cương để phục vụ cho việc hoàn thành khóa luận tốt nghiệp “ Hoạt động phòng chống khủng bố của các quốc gia Đông Nam Á từ sau chiến tranh lạnh đến nay” Trong suốt quá trình thực hiện khóa luận người viết đã cố gắng phân tích, nhận định đánh giá về tình hình khủng bố ở mỗi quốc gia Từ đó có cái nhìn chung về cục diện diễn biến của vấn nạn khủng bố này Trong suốt quá trình thực hiện người viết đã cố gắng trình bày một cách ngắn gọn nhất các hoạt động chống khủng bố của các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á lấy mốc từ sau chiến tranh lạnh đến nay

Các công trình nghiên cứu của các học giả chuyên nghiên cứu về khủng bố chỉ trình bày về khủng bố quốc tế, trong khi đó khủng bố ở Đông Nam Á chỉ được đề cập một phần nhỏ trong các công trình này Vì vậy với sự cố gắng của bản thân, người viết

cố gắng trình bày một cách có hệ thống về hoạt động phòng chống khủng bố của các quốc gia Đông Nam Á từ sau chiến tranh lạnh đến nay và tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi nhằm hoàn thành khóa luận tốt nghiệp

Cuối cùng em xin chân thành cảm ơn tất cả các thầy cô đã từng dạy dỗ em trong suốt quá trình học tập, gia đình và bạn bè đã động viên và giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập và hoàn thành khóa luận này

iii

MỤC LỤC

Phần mở đầu 1

1 Lý do lựa chọn đề tài 1

2 Đóng góp của đề tài 2

3 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 3

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài 5

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 6

6 Nguồn tài liệu 6

7 Bố cục của đề tài 7

Phần nội dung 9

Chương 1Một số vấn đề chung về khủng bố 9

1.1 Khái niệm khủng bố 9

1.2 Biểu hiện của khủng bố 13

1.3 Xu hướng của khủng bố trong giai đoạn hiện nay 14

Chương 2Hoạt động phòng chống khủng bố của các quốc gia đông nam á từ sau chiến tranh lạnh đến nay 18

2.1 Tình hình Đông Nam Á sau chiến tranh lạnh 18

2.1.1 Khái quát về Đông Nam Á 18

2.1.2 Nguyên nhân khủng bố bùng nổ sau chiến tranh lạnh 20

2.2 Nguyên nhân biến khu vực Đông Nam Á trở thành lò lửa của khủng bố sau chiến tranh lạnh 22

2.3 Tổ chức khủng bố điển hình ở khu vực Đông Nam Á và các vụ khủng bố tiêu biểu ở Đông Nam Á sau chiến tranh lạnh 26

2.4 Các hoạt động chống khủng bố của các quốc gia Đông Nam Á 30

iv

2.4.1 Hoạt động chống khủng bố của từng quốc gia Đông Nam Á 30

2.4.2 Sự liên minh hợp tác giữa các quốc gia trong vấn đề chống khủng bố hiện nay 41

2.4.2.1 Sự liên minh hợp tác giữa các quốc gia ASEAN 41

2.4.2.2 Sự liên minh hợp tác chống khủng bố giữa các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á với các quốc gia ngoài khu vực 45

Chương 3Một số nhận định đánh giá về hoạt động phòng chống khủng bố của các quốc gia Đông Nam Á và Việt Nam 51

3.1 Đặc điểm chung trong hoạt động chống khủng bố của các quốc gia Đông Nam Á 51

3.2 Hoạt động chống khủng bố của Việt Nam 53

3.2.1 Cơ sở pháp lý 53

3.2.2 Hoạt động phòng chống khủng bố ở Việt Nam 55

3.3 Hạn chế và khó khăn trong hoạt động phòng chống khủng bố của các quốc gia Đông Nam Á 56

3.4 Biện pháp 59

3.5 Dự báo về xu thế của khủng bố trong tương lai gần 61

Phần kết luận 65

Danh mục tài liệu tham khảo 68

Phụ lục ảnh 73

v

Nhận xét của giảng viên hướng dẫn

Bình Dương 21/5/2014

Chữ ký giảng viên hướng dẫn

Th.S Bùi Đức Anh

vi

Nhận xét của giảng viên phản biện

Bình Dương 21/5/2014

Chữ ký giảng viên phản biện

T.S Nguyễn Phương Lan

bố quốc tế đã gây hoang mang cho cả thế giới về sự tàn ác và mức độ nguy hiểm của chúng đối với hòa bình và an ninh thế giới Sau một thời gian tìm hiểu về tổ chức khủng bố quốc tế này tôi hiểu được một phần nào về khủng bố quốc tế, mục tiêu cũng như cách thức hoạt động của nó thông qua các công trình nghiên cứu của các học giả

về khủng bố

Tuy các công trình nghiên cứu này đã trình bày khái quát về khủng bố quốc tế, trình bày và phân tích tình hình khủng bố trên thế giới thông qua các hoạt động của các tổ chức khủng bố lớn trên thế giới như Al-Qaeda, Taliban Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu về khủng bố ở khu vực Đông Nam Á thì hầu như rất ít Nhưng tôi thiết nghĩ trong giai đoạn hiện nay khủng bố đã và đang phát triển rất mạnh và ngày càng nguy hiểm ở khu vực này Đồng thời khu vực Đông Nam Á là một khu vực rất phức tạp bao gồm các quốc gia đa chủng tộc, đa tôn giáo rất thuận lợi cho hoạt động của các tổ chức khủng bố ở đây Bên cạnh đó khu vực Đông Nam Á là khu vực có lợi ích liên quan trực tiếp đối với các nước trên thế giới, đây là khu vực tiếp giáp với các

2

khu vực kinh tế của thế giới và là con đường giao thông, thương mại của các nước trên thế giới Chính vì điều này làm cho khu vực Đông Nam Á luôn sôi động về hoạt động kinh tế thương mại, cũng như các hoạt động khác như về chính trị, văn hóa Điều này làm cho khu vực Đông Nam Á càng trở nên phức tạp hơn

Đặc biệt tôi nhận thấy sau chiến tranh lạnh, ở khu vực Đông Nam Á các quốc gia đã có điều kiện hợp tác với nhau, bên cạnh đó mâu thuẫn dân tộc ở đây phát triển

và phong trào ly khai phát triển mạnh mẽ đã làm cho nạn khủng bố ở khu vực này có điều kiện phát triển Đặc biệt sau vụ khủng bố ở Mỹ ngày 11/09/2001, Mỹ đã kêu gọi các nước trên thế giới cùng nhau chống khủng bố trong đó khu vực Đông Nam Á đã được Mỹ đặt trọng tâm Vậy tại sao khu vực Đông Nam Á lại được Mỹ đặt trọng tâm trong hoạt động chống khủng bố? Khủng bố ở khu vực Đông Nam Á bao gồm các tổ chức khủng bố nào? Tại sao các quốc gia ở khu vực này phải tích cực phòng chống khủng bố? Tại sao Đông Nam Á trở thành mặt trận thứ hai của khủng bố? Các quốc gia phòng chống khủng bố như thế nào? Tất cả các câu hỏi này đã trở thành vấn đề quan tâm của tôi, và chính vì thế tôi chọn đề tài “ Hoạt động phòng chống khủng bố của các quốc gia Đông Nam Á từ sau chiến tranh lạnh đến nay” để làm đề tài hoàn thành khóa luận tốt nghiệp

2 Đóng góp của đề tài

Thông qua đề tài này người viết mong muốn khái quát về định nghĩa khủng bố

và xu hướng của khủng bố hiện nay Thông qua các định nghĩa này có thể phân biệt rõ ràng thế nào là khủng bố và thế nào là tội phạm Mục đích và hành động khủng bố là gì? Đồng thời phân tích nguyên nhân dẫn đến khủng bố phát triển sau chiến tranh lạnh

và nguyên nhân dẫn đến khu vực Đông Nam Á trở thành một lò lửa của khủng bố hiện nay

Đóng góp quan trọng của đề tài này là đã khái quát được các tổ chức khủng bố

ở khu vực Đông Nam Á, đặc điểm, phương thức và mục đích của các tổ chức khủng

bố này Thông qua đó có thể hình dung được bức tranh của nạn khủng bố và tình hình hoạt động của các tổ chức khủng bố ở đây Dựa vào đặc điểm và mục đích của các tổ

3

chức khủng bố ở khu vực này, các quốc gia ở Đông Nam Á có thể đề ra các biện pháp, xây dựng các hoạt động phòng và chống khủng bố một cách có hiệu quả Đề tài này đặt trọng tâm là hoạt động phòng chống khủng bố của các quốc gia trong khu vực, các hoạt động chống khủng bố có hiệu quả ở các nước này, bên cạnh đó trình bày những hạn chế và khó khăn trong quá trình phòng chống khủng bố của các nước, từ đây đưa ra các biện pháp khắc phục những hạn chế và khó khăn của công tác phòng chống khủng bố ở đây Bên cạnh đó Việt Nam tuy là một quốc gia có nền an ninh khá tốt, tuy nhiên không thể vì thế mà chính phủ Việt Nam không quan tâm và xem nhẹ vấn đề khủng bố đang gây hoang mang cho các nước trong khu vực, đặc biệt là nạn khủng bố đã lan sang các quốc gia giáp với Việt Nam Chính vì thế đề tài này đã khái quát các hoạt động phòng chống khủng bố của Việt Nam Một đóng góp tiếp theo của

đề tài này là đã dự báo xu thế của của khủng bố Đông Nam Á trong tương lai gần Từ đây có thể đưa ra các biện pháp nhằm đối phó với xu thế phát triển của khủng bố đang đầy biến động trong khu vực

3 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Khủng bố là một vấn đề có ảnh hưởng trực tiếp đến hòa bình và an ninh của các nước, là vấn đề được quan tâm tâm hàng đầu của các cơ quan chính quyền, vấn đề được hội thảo tại các cuộc họp song phương và đa phương của các quốc gia Đã có những công trình nghiên cứu về khủng bố quốc tế, nghiên cứu và tìm hiểu về hoạt động phòng chống khủng bố của các nước, tìm hiểu phương thức và xu hướng phát triển của khủng bố Tuy nhiên các công trình nghiên cứu này đa phần là nghiên cứu tìm hiểu về khủng bố quốc tế, các tổ chức khủng bố lớn trên thế giới và nạn khủng bố

ở Mỹ, Nga, Ấn Độ Các nội dung của các công trình nghiên cứu về khủng bố như nguyên nhân khủng bố hình thành và phát triển, xu hướng của khủng bố và đặc điểm của khủng bố quốc tế, trong khi đó khủng bố ở khu vực Đông Nam Á thì lại có ít tư liệu, bên cạnh đó các hoạt động chống khủng bố của các nước đa phần là được đăng trên các báo và tạp chí

4

Tuy nhiên vấn đề khủng bố ở Đông Nam Á bắt nguồn từ các phong trào ly khai

và đòi hỏi quyền lợi của những khu vực khác nhau ở mỗi nước, đặc biệt là mâu thuẫn Bắc Nam Có những công trình nghiên cứu về Đông Nam Á bàn về phong trào ly khai

ở Philippines Phong trào ly khai của Aceh ở Indonesia và phong trào đấu tranh của miền nam Thái Lan đối với chính quyền sở tại theo Phật giáo

Trong cuốn “Một số vấn đề về xung đột sắc tộc và tôn giáo ở Đông Nam Á”

của Phạm Thị Vinh, tác giả đã trình bày về các vấn đề xung đột sắc tộc giữa người Dayak và Madura ở Tây Kalimanta (Borneo) ở Indonesia, vấn đề dân tộc ở Mianma, vấn đề Aceh ở Indonesia Các vấn đề liên quan đến xung đột tôn giáo như người Melayu Muslim và phong trào ly khai ở miền nam Thái Lan Đặc biệt trong cuốn này tác giả có khái quát một phần liên quan đến đề tài hoạt động chống khủng bố ở Đông Nam Á đó là “ Khủng bố ở Đông Nam Á: Thực trạng và những vấn đề đặt ra”

Trong cuốn “Khủng bố và chống khủng bố với vấn đề an ninh quốc tế” do TS

Nguyễn Văn Dân chủ biên, tác giả đã trình bày các hoạt động khủng bố của các tổ chức khủng bố lớn trên thế giới Đó là tổ chức khủng bố Al-Qaeda, Taliban và hoạt động phòng chống khủng bố của Mỹ Tuy nhiên trong cuốn sách này tác giả có trình bày một vấn đề liên quan đến khủng bố ở Đông Nam Á, đó là “ Phải chăng Đông Nam Á sẽ là mặt trận thứ hai của khủng bố” Trong phần này tác giả trình bày khái quát các tổ chức khủng bố chính ở Đông Nam Á như JI, Abu Sayyaf, KMM và những hoạt động của các tổ chức khủng bố này

Trong cuốn “Khủng bố và chống khủng bố qua lăng kính của báo chí” do

NXB Thông tấn phát hành, đã trình bày về quan niệm khác nhau về khủng bố quốc tế, các hình thức và công cụ của khủng bố quốc tế, tuy nhiên chỉ có một vài luận điểm về nạn khủng bố ở Đông Nam Á

Trong cuốn “Nhân tố trong chủ nghĩa ly khai ở một số nước Đông Nam Á từ

sau chiến tranh thế giới thứ hai đến nay” của PGS TS Lương Thị Hoa, tác giả đã

trình bày khá chi tiết yếu tố tôn giáo ở các quốc gia Đông Nam Á đối với vấn đề ly khai của các khu vực ở khu vực này Ở công trình nghiên cứu này, tác giả đã trình bày

5

các phong trào ly khai ở một số quốc gia Đông Nam Á như Thái Lan, thông qua yếu

tố tôn giáo phong trào ly khai đã bùng nổ và sử dụng công cụ là các hành động khủng

bố để giải quyết vấn đề ly khai này

Trong cuốn “Chiến lược an ninh quốc gia của Mỹ với Đông Nam Á sau chiến

tranh lạnh” của PGS.TS Nguyễn Hoàng Giáp, tác giả đã đề cập đến vai trò và các

hoạt động của Mỹ đối với khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là vai trò của Mỹ trong vấn

đề hợp tác với các nước khu vực Đông Nam Á về chống khủng bố

Trong cuốn “Lịch sử Đông Nam Á hiện đại”của Clive J Christie, Trần Văn

Tụy, Đào Dục và Lê Thu Anh (dịch), tác giả trình bày khái quát tình hình các nước trong khu vực sau khi lật đổ ách thống trị của chủ nghĩa thực dân trong đó tập trung vào khía cạnh dân tộc, tộc người và tôn giáo Từ tác phẩm này tôi khái quát được nguyên nhân khủng bố phát triển ở khu vực Đông Nam Á, nguyên nhân Đông Nam Á trở thành lò lửa của khủng bố và là mặt trận thứ hai của khủng bố trên thế giới

Như vậy các công trình nghiên cứu này chỉ khái quát được một phần nguyên nhân hay một phần hoạt động của khủng bố ở khu vực Đông Nam Á Dựa trên nguồn tài liệu tham khảo mà người viết đã tìm được, thì chưa có các công trình khoa học hoàn chỉnh và trình bày đầy đủ về hoạt động phòng chống khủng bố của các quốc gia Đông Nam Á Trên cơ sở các tài liệu này, tôi chọn đề tài “ Hoạt động phòng chống

khủng bố của các quốc gia Đông Nam Á từ sau chiến tranh lạnh đến nay”

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

Khóa luận tìm hiểu hoạt động chống khủng bố của các quốc gia Đông Nam Á nhưng chủ yếu là ở các quốc gia như Indonesia, Thái Lan, Philippines vì các quốc gia này là nơi mà các tổ chức khủng bố hoạt động mạnh mẽ đòi ly khai và đòi quyền lợi của chủng tộc mình, còn các quốc gia khác chỉ bị ảnh hưởng trong xu hướng chung của hoạt động chống khủng bố của các quốc gia này Đồng thời trình bày hoạt động chống khủng bố của Việt Nam

6

Giới hạn thời gian của đề tài này là hoạt động chống khủng bố của các quốc gia

ở Đông Nam Á từ sau chiến tranh lạnh đến nay Đây là giai đoạn mà xung đột giữa hai cực Xô – Mỹ trên thế giới chấm dứt, và cũng là giai đoạn khủng bố phát triển mạnh

mẽ trên thế giới, đặc biệt là khu vực Đông Nam Á

Về không gian của khóa luận được giới hạn ở các nước trong khu vực Đông Nam Á Đây là khu vực đầy phức tạp và cũng rất sôi nổi về kinh tế, chính trị lẫn mâu thuẫn xung đột

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Đề tài này dựa trên các phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và phương pháp duy vật lịch sử Phương pháp nghiên cứu chủ đạo của khóa luận là phương pháp lịch sử kết hợp với phương pháp logic, bên cạnh đó sử dụng phương pháp thống kê, so sánh, phân tích tổng hợp nhằm trình bày một cách hệ thống các hoạt động phòng chống khủng bố của các quốc gia Đông Nam Á, đồng thời thông qua các phương pháp này đánh giá tình hình của nạn khủng bố ở Đông Nam Á và đưa ra nhận định về xu hướng của khủng bố trong tương lai

6 Nguồn tài liệu

Đối với đề tài này tôi đã tiếp cận các nguồn tài liệu sau:

Các công trình nghiên cứu của các học giả, các chuyên gia nghiên cứu về khủng

bố, các công trình này được in thành sách như Khủng bố và chống khủng bố với vấn đề

an ninh quốc tế của TS Nguyễn Văn Dân, Một số vấn đề về xung đột sắc tộc và tôn giáo ở Đông Nam Á của Phạm Thị Vinh, Khủng bố và chống khủng bố qua lăng kính của báo chí và còn nhiều công trình nghiên cứu khác

Ngoài nguồn tài liệu là các công trình nghiên cứu được in thành sách, đề tài này còn sử dụng các tài liệu là các công trình nghiên cứu nhỏ như các tiểu luận, bài viết được đăng trên các báo và tạp chí

7

Một nguồn tài liệu không thể thiếu là các nguồn tin tức được đăng trên các báo như báo Sài Gòn Giải Phóng, báo Hà Nội Mới, và các nguồn tin đăng trên thông tin, tin tức thế giới

Đồng thời với sự trợ giúp của công nghệ thông tin, tôi đã sử dụng một số nguồn thông tin về khủng bố ở Đông Nam Á trên các trang thông tin điện tử

7 Bố cục của đề tài

Nội dung khóa luận gồm 3 phần:

Phần mở đầu, người viết trình bày lý do tại sao lại chọn đề tài hoạt động phòng chống khủng bố của các quốc gia Đông Nam Á từ sau chiến tranh lạnh đến nay để làm

đề tài khóa luận tốt nghiệp Đồng thời khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề của đế tài này và phương pháp nghiên cứu của đề này

Phần nội dung gồm 3 chương:

Chương 1: Một số vấn đề chung về khủng bố

Trình bày khái quát về khái niệm khủng bố và xu hướng của khủng bố hiện nay, biểu hiện của khủng bố Dựa vào nội dung các khái niệm và định nghĩa này để phân biệt được khủng bố với các hình thức tội phạm khác, đồng thời trình bày định nghĩa của Việt Nam về khủng bố và hành vi khủng bố

Chương 2: Hoạt động phòng chống khủng bố của các quốc gia Đông Nam Á từ sau chiến tranh lạnh đến nay

Trình bày khái quát về Đông Nam Á, phân tích nguyên nhân khủng bố bùng nổ sau chiến tranh lạnh, và nguyên nhân Đông Nam Á trở thành lò lửa của khủng bố sau chiến tranh lạnh Bên cạnh đó là khái quát các tổ chức khủng bố có mặt và đang hoạt động ở khu vực này, các vụ đánh bom, khủng bố của các tổ chức khủng bố này đối với

cơ quan quân sự và dân sự của các nước Trọng tâm của chương này là trình bày chi tiết các hoạt động phòng chống khủng bố của các quốc gia Đông Nam Á, sự hợp tác

Phần kết luận, người viết tổng hợp và đánh giá các kết quả đã đạt được của đề tài, tổng hợp nhận định chung về hoạt động phòng chống khủng bố của các quốc gia Đông Nam Á từ sau chiến tranh lạnh đến nay

Khái niệm chủ nghĩa khủng bố

Thuật ngữ chủ nghĩa khủng bố (Terrorism) được nhà triết học người Đức Emanue Kant sử dụng để mô tả một quan điểm bi quan về số phận con người vào năm

1798 Tuy nhiên trải qua quá trình phát triển lịch sử đầy biến động của các nước trên thế giới, chủ nghĩa khủng bố đã có những biến tướng cùng với sự thay đổi của các mối quan hệ giữa các quốc gia trên thế giới, ảnh hưởng của kinh tế, chính trị, quân sự của các nước trên thế giới đối với các vấn đề dân tộc, tôn giáo, tệ nạn xã hội Chủ nghĩa khủng bố ngày nay có những biểu hiện cực đoan hơn, hành động khủng bố ngày càng nguy hiểm hơn và ảnh hưởng vô cùng nghiêm trọng đến tình hình an ninh chính trị của các nước [8:17]

Một số khái niệm về chủ nghĩa khủng bố như sau:

Theo Đại bách khoa toàn thư Trung Quốc thì chủ nghĩa khủng bố được hiểu:

“Chủ nghĩa khủng bố quốc tế là hành vi của cá nhân hoặc tổ chức sử dụng bạo lực có ý thức gây hoảng sợ, dùng các thủ đoạn giết hại hoặc uy hiếp tính mạng cá nhân hoặc nhóm người, phá hoại tài sản công hoặc tư để đạt mục đích chính trị nào đó hoặc các mục đích khác trong phạm vi quốc tế Đó là hành vi cá nhân hoặc tập thể có mục đích chính trị và xã hội nào đó, sử dụng bạo lực hoặc phi bạo lực tấn công và đe dọa

Khái niệm khủng bố

Ngày nay khủng bố đã trở thành một vấn đề quan tâm hàng đầu của các nước trên thế giới Thuật ngữ khủng bố trở thành phổ biến và được sử dụng để chỉ các cuộc tấn công bằng bạo lực của một nhóm người hay cá nhân vào các mục tiêu dân sự hay quân sự

Hầu hết tại các hội nghị quốc tế, kể cả các hội nghị về kinh tế và thương mại đều có đề mục bàn về khủng bố Đặc biệt là sau sự kiện 11/9/2011, Bộ trưởng Ngoại giao và Giao thông các nước EU lần đầu tiên họp hội nghị bàn về vấn đề chống khủng

bố Tiếp theo đó các cuộc Hội nghị của các tổ chức trên thế giới nổ ra liên tiếp như hội nghị thượng đỉnh APEC lần thứ 9 họp ngày 20 và 21/10/2011 tại Thượng Hải cũng bàn về vấn đề chống khủng bố Từ ngày 1 đến 5/2/2012 Hội nghị thường niên của diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) cũng họp bàn về vấn đề chống khủng bố

Như vậy khủng bố đã trở thành mối quan tâm hàng đầu của các nước trên thế giới Đặc biệt là sau sự kiện 11/9/2011, khủng bố đã mở rộng trên phạm vi quốc tế

Và hiện nay khái niệm về khủng bố còn được xem xét để nhận diện nó Điều này thể hiện qua bản chất của khủng bố

11

Thứ nhất khủng bố có bản chất chính trị, dùng thủ đoạn cực đoan để đạt được mục đích chính trị Mục đích chính trị của khủng bố thì không thể đàm phán chỉ có thể dùng bạo lực để giải quyết Chính điều này dùng để nhận biết và phân biệt với hành động của tội phạm

Thứ hai đó là tính phi nhà nước Khủng bố không bị ràng buộc bởi các quy phạm pháp luật, đó là hành động dùng bạo lực gây ra các hậu quả không thể lường trước Trong khi đó hành động dùng vũ lực của nhà nước trên trường quốc tế cũng nhằm mục đích chính trị nhưng nó được xem là hành động chiến tranh, hay sử dụng bạo lực trong nước được gọi là đàn áp, bảo vệ pháp luật

Thứ ba đó là đối tượng dân thường vô tội, hay các mục tiêu quân sự hay dân sự không có khả năng tự bảo vệ khi có các cuộc tấn công

Từ bản chất của khủng bố có một định nghĩa được xem là tương đối chính xác

về khủng bố:

“Khủng bố là những hành vi bạo lực không tuyên bố nhằm vào những mục tiêu

không được trang bị các phương tiện quân sự và không được báo trước để tự bảo vệ mình nhằm mục đích gây sức ép với nhà cầm quyền về mặt chính trị”

Như vậy hoạt động chống khủng bố là nhiệm vụ hàng đầu của các quốc gia trên thế giới Xu hướng hợp tác, đoàn kết với nhau giữa các khu vực nhằm chống khủng bố trên thế giới là xu hướng hiện nay, đặc biệt là từ sau vụ khủng bố ngày 11/9/2001 ở

Mỹ Hiện nay nhiệm vụ chống khủng bố đang là mục tiêu trọng tâm của các quốc gia Đông Nam Á khi khủng bố đang hướng mục tiêu, chiến lược của nó sang khu vực này

Trong khi đó luật pháp Việt Nam khái niệm khủng bố được định nghĩa như sau: Hành vi khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân là các hành vi xâm phạm tính mạng của cán bộ, công chức hoặc công dân nhằm chống chính quyền nhân dân, xâm phạm tự do thân thể, sức khỏe của cán bộ, công chức hoặc công dân nhằm chống chính quyền nhân dân, đe dọa tính mạng hoặc có những hành vi uy hiếp khác, khủng

bố người nước ngoài nhằm gây khó khăn cho quan hệ quốc tế của nước Cộng hòa Xã

nhằm gây ra tình trạng hoảng sợ trong công chúng (Trích điều 230a, Bộ luật hình sự

năm 1999 sửa đổi, bổ sung năm 2009)

Như vậy, từ những khái niệm nêu trên có thể hiểu và định ngĩa khủng bố như sau: “Khủng bố là những hành vi xâm phạm hoặc đe dọa xâm phạm đến tính mạng, tự

do thân thể, sức khỏe của người khác, phá hủy, phá hoại hoặc đe dọa phá hủy, phá hoại tài sản thuộc cá nhân, tổ chức hoặc nhà nước gây hậu quả nghiêm trọng đến lợi ích của

cá nhân, tổ chức hoặc nhà nước nhằm chống chính quyền nhân dân hoặc gây ra tình trạng hoảng sợ trong công chúng”

Hình thức của khủng bố

Theo nguồn thông tin của Trung tâm dữ kiện tư liệu (TTXVN), có thể chia

khủng bố thành 4 loại:

1- Khủng bố kiểu chủ nghĩa dân tộc: Việc hình thành vấn đề dân tộc có nguồn

gốc lích ử sâu xa cùng với các vấn đề khác như chủng tộc, biên giới, tôn giáo trở thành những nhân tố gây bất ổn lâu dài của nhiều quốc gia

2- Khủng bố kiểu tôn giáo: do tình hình thế giới diễn biến phức tạp, nhiều người

chọn tôn giáo làm chỗ dựa tinh thần Vì vậy kiểu hoạt động khủng bố tôn giáo tiêu biểu là Hồi giáo đoan đang lan tràn khắp nơi, hoạt động khủng bố mang tính tôn giáo trở thành hình thức chủ yếu

3- Chủ nghĩa khủng bố cực hữu: Đại diện là các tổ chức khủng bố cực hữu có mặt

khắp Âu Mỹ, trở thành vấn đề nan giải Nguyên nhân là do sự phân hóa 2 cực,

13

số người thất nghiệp và nghèo đói ngày càng gia tăng, vấn đề di dân ngày càng nổi cộm, tư tưởng chủng tộc lan rộng

4- Chủ nghĩa khủng bố cực tả: sự xuất hiện phái này xuất hiện trong bối cảnh

chính trị phức tạp Những năm 1960 ở Tâu Âu đã xuất hiện một số tổ chức khủng bố cực tả do thanh niên thành lập nổi tiếng nhất là phái “Hồng Quân” được thành lập ở CHLB Đức năm 1968 và “ Lữ Đoàn Đỏ” thành lập 1969 ở Itlaia [8:24–25]

1.2 Biểu hiện của khủng bố

Về hành vi của khủng bố bao gồm các hành vi xâm hại đến tính mạng, thân thể con người, tài sản hay tổng hợp tất cả các hành vi đó Hành vi khủng bố được thực hiện bằng vũ lực hay đe dọa sử dụng vũ lực, tuy nhiên hiện nay dưới ảnh hưởng của quá trình toàn cầu hóa, sự bùng nổ công nghệ thông tin, các hành vi khủng bố có thể không thực hiện dưới hình thức vũ lực như khủng bố bằng công nghệ thông tin, làm ô nhiễm nguồn nước, làm phát tán mầm bệnh bằng vũ khí sinh học, vũ khí hóa học trở thành công cụ mới cho việc thực hiện hành vi khủng bố

Về mục đích của hành vi khủng bố là nhằm vào chính trị như ở Đông Nam Á, các tổ chức khủng bố thực hiện hành vi khủng bố tấn công vào cơ quan chính quyền, gây hoảng sợ và khiếp đảm cho người dân trong nước thậm chí là công dân nước ngoài nhằm gây sức ép lên chính quyền để giành lấy quyền tự trị, thành lập một quốc gia độc lập cho một khu vực ở một quốc gia thuộc Đông Nam Á, tiêu biểu là Thái Lan, Philippines, Indonesia Ngoài ra khủng bố nhằm giành lấy lại quyền dân chủ, các quyền chính trị như bầu cử, tham gia vào bộ máy chính quyền, đòi hỏi sự công bằng từ

cơ quan chính quyền của các nước như công bằng trong sự phát triển kinh tế các vùng, công bằng trong vấn đề đầu tư xây dựng cơ sở vật chất để phát triển hệ thống giao thông, phát triển giáo dục và y tế

Nhưng trên hết đó là mục đích chính trị, đây là dấu hiệu nhận biết hành vi phạm tội của một tổ chức nào đó tấn công vào cơ quan chính quyền, tấn công vào cơ quan quân sự hay dân sự có phải là khủng bố hay không, nếu không nhằm vào mục tiêu

tự an toàn xã hội, quyền tự do con người trong đó có quyền sống, mối quan hệ của các quốc gia Tuy nhiên khách thể trực tiếp và nguy hiểm nhất là hòa bình và an ninh quốc tế Nó có ảnh hưởng trực tiếp và nghiêm trọng đến tình hình an ninh của quốc gia, của khu vực và thậm chí là đến quốc tế

1.3 Xu hướng của khủng bố trong giai đoạn hiện nay

Về tổ chức: các tổ chức khủng bố quốc tế ngày nay có xu thế thu nhỏ lại, chuyển từ một tổ chức lớn ra nhiều tổ chức nhỏ với qui mô ngày càng thu nhỏ Tuy nhiên ở các quốc gia Đông Nam Á, các tổ chức khủng bố tuy là các tổ chức khủng bố địa phương, nhưng trong giai đoạn hiện nay các tổ chức khủng bố này có biểu hiện liên kết với nhau qua các hoạt động khủng bố Sau chiến tranh lạnh, đặc biệt là sau vụ khủng bố làm chấn động thế giới 11/9/2011, hoạt động khủng bố mang tính cá nhân ngày càng có xu hướng gia tăng, đồng thời các tổ chức khủng bố hiện nay bắt đầu phát triển theo xu thế thu nhỏ Và ngày nay xu thế đó đã trở thành hiện thực

Vấn đề ngân quỹ hoạt động: các tổ chức khủng bố ngày nay không huy động tiền của như các tổ chức khủng bố trước đây, mà do nhiều người, nhiều tổ chức nhỏ, nhiều quốc gia đóng góp, tích tiểu thành đại, tích ít thành nhiều [22:2]

Địa điểm tấn công: các phần tử khủng bố thường lựa chọn các thành phố lớn nổi tiếng để thực hiện các cuộc tấn công khủng bố, chĩa mũi nhọn tấn công chủ yếu vào những thành phố có ý nghĩa tượng trưng cho quốc gia đó, hoặc là trung tâm kinh

tế chính trị có sự ảnh hưởng lớn Những thành phố có mật độ dân số đông cũng tạo điều kiện thuận lợi để tiến hành các hoạt động tấn công khủng bố [22:2]

15

Tốc độ hành động ngày càng nhanh và chu kỳ càng ngắn: do các phần tử khủng

bố hiện nay không cần thời gian lên kế hoạch và huấn luyện lâu ngày như trước đây, sau khi được chiêu mộ, chỉ cần qua quá trìnhhuấn luyện, là có thể tiến hành các hoạt động tấn công, tổng cộng thời gian chỉ cần nửa năm Đợi cho tới khi các cơ quan tình báo, cảnh sát phát hiện ra và tìm được đầy đủ các chứng cứ thì hoạt động tấn công khủng bố đã hoàn thành Ngoài ra, chiêu mộ những phần tử khủng bố mới cũng có

sự thay đổi về thành phần Phần tử khủng bố không phải đến từ các nước và các khu vực kể trên nữa, chúng có thể là người địa phương hoặc người ở khu vực khác[22:3]

Về vấn đề địa phương hóa: một trong những thay đổi cơ bản của sự phát triển khủng bố quốc tế trong những năm gần đây là xu hướng địa phương hóa [22:3] Các tổ chức khủng bố ở Đông Nam Á có nguồn gốc từ các tổ chức cực đoan của bộ phận tộc người thiểu số hay các phần tử tôn giáo cực đoan chiếm thiểu số trong xã hội, như các

tổ chức tôn giáo cực đoan địa phương, các thế lực dân tộc chủ nghĩa, các thế lực phân biệt chủng tộc, các tổ chức tội phạm xã hội đen, hoặc các tổ chức tội phạm khác của các nước Đông Nam Á Do đó các tổ chức khủng bố hiện nay ở Đông Nam Á có xu hướng địa phương, đấu tranh nhằm mục đích ly khai, thành lập một nhà nước độc lập tách khỏi chính quyền thống trị hiện tại

Ta có thể đưa ra một ví dụ đề so sánh về điểm khác biệt giữa các tổ chức khủng

bố ở Đông Nam Á so với các tổ chức khủng bố lớn khác trên thế giới tiêu biểu là tổ chức khủng bố Al-Qaeda Đó là tổ chức khủng bố ở Đông Nam Á tấn công vào cơ quan chính quyền trong nước nhằm đòi ly khai hay đòi hỏi quyền lợi chính trị và kinh

tế, trong khi đó tổ chức khủng bố Al-Qaeda tổ chức các vụ tấn công vào chính quyền

Mỹ, vào các cơ quan đại sứ quán của Mỹ Đây là tổ chức khủng bố lớn nhất trên thế giới dưới sự lãnh đạo của Osama Bin Laden

Về cách thức tấn công: khủng bố vận dụng tổng hợp nhiều phương thức tấn công, sử dụng tổng hợp nhiều loại vũ khí trang bị khác nhau như súng, bom, lựu đạn

Phương tiện khủng bố: chủ yếu là chất nổ và bom tự tạo Từ chỗ sử dụng chất

nổ và bom tự tạo cài đặt cố định vào các mục tiêu khủng bố như nhà hàng, khách sạn,

16

sân bay, tàu hỏa Các phần tử khủng bố trong thời gian gần đây đã thay đổi chiến thuật sang dùng xe có cài bom để tấn công các mục tiêu khủng bố Phần tử khủng bố chuyển từ việc sử dụng chất nổ và bom tự tạo có cài đặt hẹn giờ sang sử dụng thiết bị được sử dụng để kích nổ từ xa Cùng với làn sóng toàn cầu hóa, tin học hóa, và cách mạng hóa ngày càng tăng nên phần tử khủng bố dễ dàng tìm ra được những kỹ thuật

về quy trình công nghệ sản xuất các loại vũ khí Bên cạnh đó mạng lưới khủng bố mạng cũng là một vấn đề cấp bách cần được giải quyết trong giai đoạn hiện nay, các phần tử khủng bố đánh sập hàng loạt các trang mạng của các nước, gây nhiễu sóng hệ thống thông tin của các nước có liên hệ với nhau về hợp tác chống khủng bố Bên cạnh

đó các phần tử khủng bố có xu hướng sử dụng vũ khí sinh học và sử dụng hóa học phục vụ cho hoạt động khủng bố Đây là loại vũ khí gây tác hại nghiêm trọng và có ảnh hưởng trên một diện rộng lớn và lâu dài Vì vậy quốc tế đã có những công ước về cấm sản xuất, tàng trữ và sử dụng vũ khí hóa học

Mục tiêu tấn công khủng bố bây giờ không còn là các Đại sứ quán, Lãnh

sự quán, cơ quan chính phủ hay mục tiêu quân sự mà đã chuyển sang tấn công mục tiêu dân sự, là những nơi có mức độ bảo đảm an toàn thấp, dễ ra tay hành động Nguyên nhân của sự chuyển biến này là do hiện nay công tác đảm bảo an ninh tại các Đại sứ quán, Lãnh sự quán, cơ quan chính phủ của các quốc gia đã được tăng cường nghiêm ngặt hơn trước, điều này gây trở ngại lớn cho phần tử khủng bố tiến hành tấn công Chính vì thế các phần tử khủng bố buộc phải tìm những địa điểm dễ dàng tấn công hơn

Đặc điểm chung của quốc gia đang phát triển là trình độ phát triển kinh tế xã hội thấp, không đồng đều, trong đó sự mâu thuẫn tôn giáo, mâu thuẫn dân tộc, mâu thuẫn xã hội diễn biến hết sức phức tạp Chính vì vậy, dân chúng rất dễ dàng bị bọn khủng bố tuyên truyền và lợi dụng, vì thế tổ chức khủng bố thường xảy ra ở các nước đang phát triển và kém phát triển Bên cạnh đó cơ chế chống khủng bố của hầu hết những quốc gia này chưa hoàn thiện, trang bị chống khủng bố lạc hậu vì thế bọn khủng bố dễ dàng đạt được mục đích

17

Bước sang thế kỷ XXI khủng bố chuyển sang hoạt động ở khu vực Đông Nam

Á, một địa bàn phức tạp về sắc tộc, tôn giáo, văn hóa Điều này thể hiện bằng việc hàng loạt các vụ khủng bố nổ ra ở Philippines, Thái Lan, Malaysia, Indonesia , và các

tổ chức khủng bố ở đây có liên hệ với các tổ chức khủng bố lớn trên thế giới

18

Chương 2

HOẠT ĐỘNG PHÒNG CHỐNG KHỦNG BỐ CỦA CÁC QUỐC GIA ĐÔNG NAM Á TỪ SAU CHIẾN TRANH LẠNH ĐẾN NAY

2.1 Tình hình Đông Nam Á sau chiến tranh lạnh

2.1.1 Khái quát về Đông Nam Á

Khu vực Đông Nam Á hiện nay bao gồm 11 nước độc lập có chủ quyền là Brunei, Campuchia, Đông Timor, Indonesia, Malaysia, Mianmar, Philippines, Thái Lan, Việt Nam, Singapore, trong đó có 10 nước là thành viên của tổ chức ASEAN ngoại trừ Đông Timor Sau chiến tranh lạnh các nước Đông Nam Á bước vào vận hội mới của quá trình hợp tác, liên kết vì mục tiêu phát triển do sự đối đầu của hai phe trong chiến tranh lạnh đã chấm dứt, các nước không còn bị lôi cuốn vào vòng xoáy của cuộc đối đầu giữa hai cực trên thế giới Trừ Lào không tiếp giáp với biển, các nước còn lại đều là quốc đảo, bán đảo, hoặc tiếp giáp với biển Đông, Thái Bình Dương và

Ấn Độ Dương, rất thuận tiện cho việc giao lưu kinh tế và hợp tác quân sự, đối ngoại giữa các nước

Đông Nam Á có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, là một bộ phận của vành đai khoáng sản Thái Bình Dương, là khu vực có trữ lượng dầu mỏ lớn tập trung ở Indonesia và một số khu vực khác

Xét trên phương diện địa chiến lược, Đông Nam Á là nơi có vị trí án ngữ vô cùng quan trọng với hệ thống cảng biển, eo biển và đường biên giới đường biển từ Thái Bình Dương sang Ấn Độ Dương Khu vực này trở thành cầu nối giữa hai châu lục Âu – Á, Trung Cận Đông, Bắc Phi và Đông Bắc Á Tuy rằng những quốc gia ở khu vực Đông Nam Á không phải là những cường quốc lớn, nhưng là khu vực có mối liên

hệ về lợi ích với các cường quốc lớn trên thế giới vì đây là nơi đầu tư số vốn lớn về kĩ thuật và tài chính từ các nước đổ về, chính vì thế nếu khu vực Đông Nam Á bị biến động thì sẽ ảnh hưởng rất lớn đến các nhà đầu tư lớn này

19

Đông Nam Á là khu vực cư trú của nhiều dân tộc có nguồn gốc, tiếng nói khác nhau như người Hoa ở Singapore, người Melayu ở miền nam Philippines và miền nam Thái Lan, người theo Islam, người theo Thiên Chúa giáo, người dân chịu ảnh hưởng của văn hóa Trung Hoa và Ấn Độ, đa số dân cư theo đạo Hồi, Cơ đốc và Phật Trong lịch sử, các quốc gia Đông Nam Á bị các quốc gia phương tây xâm chiếm và cai trị như Tây Ban Nha, Anh, Pháp, Mỹ Nhưng sau quá trình đấu tranh kiên trì và lâu dài, các quốc gia Đông Nam Á lần lượt giành được độc lập Tuy nhiên Đông Nam Á bị cuốn vào vòng xoay của cuộc chiến tranh lạnh, vì thế các nước Đông Nam Á xảy ra mâu thuẫn, đó là mâu thuẫn giữa các nước đã thành lập nên ASEAN là Thái Lan, Malaysia, Philippines, Singapore, Indonesia với Myanmar và 3 nước Đông Dương Sau khi chiến tranh lạnh kết thúc đã tạo điều kiện thuận lợi cho sự hợp tác phát triển giữa các nước với nhau, mâu thuẫn và xung đột giữa các nước được giải quyết và bình thường hóa quan hệ, điển hình như việc bình thường hóa quan hệ giữa các nước trong khu vực: Việt Nam, Indonesia, Brunei, Singapore bình thường hóa quan hệ với Trung Quốc; quan hệ Việt – Mỹ được cải thiện và bình thường hóa hoàn toàn; Việt Nam, Lào, Campuchia, Myanmar chính thức là thành viên của tổ chức ASEAN Từ một điểm nóng của chiến tranh lạnh, Đông Nam Á trở thành nơi hội tụ những nỗ lực hợp tác giữa các nước khu vực với bên ngoài

Đông Nam Á ngày càng trở nên quan trọng hơn đối với các nước khác trên thế giới do vị trí địa lý, quân sự, chiến lược, văn hóa đối với thế giới Vì thế các nước đã điều chỉnh chiến lược kinh tế, quân sự sang khu vực này

Mốc đánh dấu sự hợp tác kinh tế giữa Trung Quốc với khối ASEAN là vào tháng 11/2002, Trung Quốc đã ký hiệp định khung hợp tác kinh tế toàn diện với ASEAN và hai bên quyết định thành lập Khu vực mậu dịch tự do Trung Quốc – ASEAN (CAFTA) Cùng với Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc, thì EU ngày càng quan tâm đến khu vực Đông Nam Á Bên cạnh hợp tác song phương EU thông qua cơ chế hợp tác Á – ÂU (ASEM) để phát triển quan hệ với ASEAN

20

Xét về an ninh, các nước Đông Nam Á tuy đã đạt được những hành tựu quan trọng trong sự hợp tác kinh tế, đối ngoại và ổn định khu vực Tuy nhiên ở Đông Nam

Á chưa có một thể chế hóa nhằm xử lý các vấn đề xung đột có thể xảy ra

Với những cố gắng chung, các nước ASEAN tại hội nghị cấp cao lần thứ 9 ở Indonesia (10/2003) đã thông qua tuyên bố hòa hợp ASEAN II (Tuyên bố Bali II), đề

ra mục tiêu xây dựng thành công cộng đồng ASEAN vào năm 2020 dựa trên ba trụ cột chính là Cộng đồng An ninh ASEAN (ASC), Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC), và Cộng đồng Xã hội và Văn hóa ASEAN (ASCC)

2.1.2 Nguyên nhân khủng bố bùng nổ sau chiến tranh lạnh

Chiến tranh lạnh kết thúc là một trong những điều kiện chủ chốt tạo điều kiện thuận lợi cho khủng bố bùng nổ trên thế giới Đặc biệt là khu vực Đông Nam Á, thoát khỏi vòng xoáy của sự phân chia 2 cực trong chiến tranh lạnh, đã có điều kiện hợp tác với nhau, tiêu biểu là ASEAN tiến tới kết nạp các nước trong khu vực thành một tổ chức khu vực thống nhất gồm 10 thành viên Hòa bình thế giới được củng cố, nguy cơ chiến tranh thế giới bị đẩy lùi rõ rệt, nhưng hòa bình ở nhiều khu vực bị đe dọa, thậm chí ở nhiều nơi xung đột quân sự, nội chiến diễn ra ác liệt Đó là các mâu thuẫn về sắc tộc, tôn giáo, tranh chấp lãnh thổ vốn bị che đậy dưới thời chiến tranh lạnh nay bộc lộ thành xung đột gay gắt Phần lớn những mâu thuẫn, tranh chấp này đều có căn nguyên lịch sử, nên việc giải quyết không thể nhanh chóng và dễ dàng

Nguyên nhân khủng bố bùng nổ mạnh mẽ sau chiến tranh lạnh được biểu hiện qua các đặc điểm sau:

Sau chiến tranh lạnh năng lực kiềm chế và kiểm soát quốc tế giảm đi do mâu thuẫn và thế đối đầu 2 cực Xô – Mỹ mất đi, thế giới bước sang một trang mới, đó là xu thế hợp tác cùng nhau phát triển kinh tế, cuộc chiến tranh bằng vũ khí nóng, cuộc chạy đua vũ trang chyển sang cuộc chạy đua kinh tế Thế giới không bị cuốn vào vòng xoáy của cuộc chiến tranh lạnh và chịu sức ép của 2 thái cực, vì thế các nước có điều kiện tự

do phát triển kinh tế và tiến hành hợp tác, thành lập các liên minh khu vực, tiến hành thống nhất khu vực như ASEAN Bên cạnh đó trong chiến tranh lạnh mâu thuẫn dân

21

tộc ở các nước bị che lấp bởi mâu thuẩn giữa 2 cực Xô – Mỹ, Đông Nam Á không những bị ảnh hưởng của chiến tranh lạnh mà còn là tâm điểm của cuộc chiến Đông Nam Á bị phân hóa và có mâu thuẫn giữa 2 phe là Tư bản Chủ nghĩa và các nước theo

Xã hội Chủ nghĩa như Việt Nam, Lào , chính vì vậy mà mâu thuẫn dân tộc ở các nước Đông Nam Á mờ nhạt Sau khi chiến tranh lạnh kết thúc mâu thuẫn dân tộc có điều kiện bộc phát trở lại và trở nên ngày càng sâu sắc,đây chính là nhân tố dẫn đến xung đột sắc tộc ở các nước Đông Nam Á Bên cạnh đó sự phát triển của chủ nghĩa Islam chính thống và các thế lực truyền thống khác làm nặng thêm mâu thuẫn và xung đột tôn giáo giữa các nước, nhất là ở những quốc gia có nhiều tôn giáo cùng tồn tại và phát triển như ở Đông Nam Á thì mâu thuẫn và xung đột rất cao

Sự phổ cập không ngừng của vũ khí công nghệ cao và chuyên viên kĩ thuật chuyên nghiệp là tiền đề cho khủng bố ở các nước có điều kiện phát triển, khủng bố ngày càng nguy hiểm hơn và hoạt động ngày càng mạnh mẽ nhờ các loại vũ khí mới như vũ khí sinh học, vũ khí hóa học, đặc biệt ngày nay thế giới đang dự đoán tổ chức khủng bố quốc tế có thể liên quan đến vũ khí hạt nhân Ngoài ra, do sự ủng hộ của các nước phương Tây trong hoạt động chống chính phủ trong nội bộ các nước cũng là một trong những nguyên nhân quan trọng tạo điều kiện cho khủng bố bùng nổ sau chiến tranh lạnh

Toàn cầu hóa mang lại cho các nước phát triển những lợi ích to lớn, những cơ hội phát triển mạnh mẽ, tuy nhiên nó cũng mang lại cho các nước đang phát triển đầy những thách thức và rất nhiều khó khăn Toàn cầu hóa tạo ra tình trạng khoảng cách giàu nghèo ngày càng mở rộng, mâu thuẫn giữa tăng trưởng kinh tế với tình trạng phân phối không công bằng ngày một tăng Sự bần cùng về kinh tế gạt một bộ phận không nhỏ dân chúng ra bên lề của tiến trình phát triển, và nó góp phần làm suy thoái đạo đức, tư tưởng, tạo ra một khoảng trống về mặt tinh thần, tạo điều kiện cho khủng bố có điều kiện xâm nhập

Toàn cầu hóa về văn hóa, bên cạnh những mặt tích cực, cũng có những tác động tiêu cực, nó làm phai nhạt bản sắc văn hóa của dân tộc, tôn giáo, một số tổ chức

bị đẩy vào một cuộc bạo động không có khả năng chiến thắng Những kẻ tham gia bạo động mới chỉ từ 15 đến 20 tuổi (có 2 người khoảng 40 tuổi), được trang bị bằng dao rựa, gậy gộc, tấn công liều lĩnh vào 10 trạm kiểm soát và đồn cảnh sát tại 3 tỉnh miền nam Thái Lan, kết quả là 127 người chết mà hầu hết là thuộc lực lượng nổi dậy

Nạn nghèo đói có thể được xem là một trong những nguyên nhân quan trọng đưa tới sự phản kháng, đưa tới tình trạng bạo lực – môi trường thuận lợi cho sự phát triển của khủng bố

2.2 Nguyên nhân biến khu vực Đông Nam Á trở thành lò lửa của khủng bố sau chiến tranh lạnh

Nguyên nhân chính khiến cho Đông Nam Á trở thành một lò lửa của khủng bố sau chiến tranh lạnh điều xuất phát từ nguyên nhân nội tại Đó chính là vấn đề mâu thuẫn tinh thần giữa các tộc người, dân cư; trình độ phát triển kinh tế giữa tộc người chính và các tộc người thiểu số ở từng nước;giữa bộ phận tộc người địa phương với chính quyền trung ương

Sau chiến tranh lạnh, chế độ Xã hội Chủ nghĩa của Liên Xô bị sụp đổ, mâu thuẫn và thế đối đầu lưỡng cực không còn, tạo điều kiện cho các nước có điều kiện hợp tác với nhau để phát triển kinh tế, quân sự, liên minh khu vực sau thời gian dài bị cuốn vào vòng xoáy của cuộc chiến tranh lạnh này Chiến tranh lạnh kết thúc và Mỹ rút lực lượng quân sự khỏi khu vực Đông Nam Á tạo điều kiện cho 2 nhóm nước ở khu vực này mâu thuẫn trong thời kỳ chiến tranh lạnh bình thường hóa quan hệ Các

Trong mỗi nước Đông Nam Á có một tộc người chính và hàng chục, thậm chí hàng trăm tộc người thiểu số sinh sống Ví dụ như Việt Nam có tộc người Kinh chiếm

đa số, ở Campuchia có người Khmer là tộc người chính, ở Singapore người Hoa chiếm 76% là tộc người chính, ở Myanmar có 71% là người Miến, ở Lào tộc người chính là người Lào Lùm, ở Malaysia có 55% tộc người Mã Lai, ở Indonesia tộc người Java là tộc người chính chiếm 46%, còn lại là các tộc người khác Chính vì điều này, trong quá trình phát triển, mâu thuẫn với tộc người chính xảy ra, các tộc người thiểu số bị tộc người chính và chính quyền đối xử mất công bằng thể hiện qua nhiều hoạt động của chính quyền cai trị như dùng sức mạnh của chính phủ để tạo ra một số đặc quyền lớn cho các tộc người chính như giáo dục, cơ sở hạ tầng hầu hết đều xây dựng ở những khu dân cư, đô thị của tộc người chính, bên cạnh đó hoạt động trong bộ máy chính quyền đa số là thành phần tộc người chính, tộc người thiểu số rất ít Chính vì thế các khu vực bị đối xử bất công, các vùng bị mất quyền lợi, tộc người thiểu số nghèo đói và đời sống tôn giáo của họ bị tác động và bị xúc phạm đã hình thành các tổ chức

24

đấu tranh bảo vệ quyền lợi, nền văn hóa của họ Tuy nhiên chính quyền các nước không tìm cách giải quyết một cách tốt đẹp, giải quyết theo xu hướng hòa bình Trái lại các cuộc đấu tranh của các tổ chức này bị chính phủ tìm cách đàn áp và không đáp ứng hoặc đáp ứng không thỏa đáng cho các tộc người thiểu số này Chính vì thế đây cũng là một trong những nguyên nhân chính gây nên làn sóng ly khai và các phong trào ly khai đã sử dụng công cụ, phương tiện khủng bố để giành quyền lợi cho chính dân tộc mình, điều này đã gây nên nạn khủng bố phát triển và xảy ra liên tiếp ở các quốc gia mà đặc biệt là các quốc gia có lực lượng Islam cực đoan đông như Malaysia, Indonesia, các tộc người Muslim ở miền nam Thái Lan và người Moro ở miền nam Philippines

Bên cạnh đó hoạt động giải quyết mối quan hệ bình đẳng giữa các tộc người của chính phủ không có hiệu quả khi việc chu cấp và đầu tư để phát triển kinh tế từng vùng không đồng đều, dẫn đến mức thu nhập của người dân các vùng mất cân bằng làm cho mức sống của người dân và sự phát triển của các vùng có một sự chênh lệch ngày càng lớn, tạo nên lối sống ngày càng cách biệt giữa các cộng đồng người, làm cho một số nhóm dân tộc bị mất dần quyền lợi cả về kinh tế lẫn chính trị

Một nguyên nhân khác là do nhận thức của các dân tộc thiểu số, họ cho rằng nguồn tài nguyên thiên nhiên của họ bị các tộc người vùng khác sử dụng để phục vụ cho lợi ích của tộc người khác, vùng kinh tế khác Điều này làm họ muốn bảo vệ nguồn tài nguyên để sử dụng riêng cho tộc người mình, vì thế họ đã đứng lên đấu tranh thông qua các hoạt động ly khai bằng các biện pháp khủng bố tấn công vào cơ quan chính quyền đang cai trị chính tộc người của họ

Một nguyên nhân tiếp theo là do hoạt động thống nhất và đồng hóa các tộc người của chính phủ nhằm tạo ra một quốc gia độc lập thống nhất cả về văn hóa, điều này đã làm cho nguy cơ nền văn hóa của các tộc người thiểu số có nguy cơ bị tiêu diệt Điển hình như chính phủ Thái Lan tìm cách thống nhất tộc người Melayu Muslim ( Melayu là người Malaysia, Muslim là đạo Islam của người Malaysia), theo Islam với người Thái theo Phật giáo bằng các biện pháp như buộc tộc người miền nam Thái Lan

25

phải cải đạo theo Phật giáo, dạy chữ Thái và buộc họ phải nói tiếng Thái, việc sử dụng tiếng Melayu được xem là phạm pháp vì nó trái với quy định pháp luật đã ban hành Điều này đã gây bức xúc đối với cộng đồng cư dân theo đạo Hồi ở đây, họ đứng lên thành lập các tổ chức chống chính quyền trung ương đòi ly khai thành lập một nhà nước độc lập cho người Melayu Muslim ở miền nam Thái Lan này Các vấn đề tương

tự cũng xảy ra ở miền nam Philippines, vấn đề Aceh ở phía tây Indonesia

Trong các nguyên nhân thì nguyên nhân chính gây ra xung đột và dẫn đến vấn

đề khủng bố ở khu vực Đông Nam Á là vấn đề tôn giáo Ngoài các tín ngưỡng địa phương rất phong phú, ở Đông Nam Á trong quá trình phát triển suốt chiều dài lịch sử

đã tiếp thu các tôn giáo khác trên thế giới như Phật giáo, Bà La Môn (sau này là Hindu), Nho giáo, Đạo giáo, Islam giáo và Kito giáo Các tôn giáo có ảnh hưởng đến đời sống tinh thần của cư dân Đông Nam Á và có một vài tôn giáo trở thành quốc giáo của một số nước như Phật giáo, Islam giáo Mỗi nước Đông Nam Á có một tôn giáo chính, bên cạnh đó có các tôn giáo phụ làm thành một bức tranh tôn giáo đầy màu sắc ở khu vực này Như Malaysia ngoài Islam giáo được coi là quốc giáo còn có

Ấn Độ giáo, tôn giáo dân gian Trung Quốc, Phật giáo, Kito giáo, Kito Tân giáo và các phái Kito khác [43:165–166]

Nguyên nhân tiếp theo là do tình trạng đói kém ở khu vực này sau chiến tranh lạnh, tình trạng khủng hoảng 1997 do sự phát triển quá nóng của các nước trong khu vực đã dẫn đến khủng hoảng tài chính – tiền tệ Cuộc khủng hoảng này bắt đầu từ Thái Lan và lan rộng ra các nước khác làm cho kinh tế các nước lâm vào khủng hoảng và đi vào suy thoái Tỷ lệ thất nghiệp trong các nước tăng vọt điển hình nhưIndonesia vào năm 1998 số người thất nghiệp lên tới 6,4 triệu người, Thái Lan là 1,5 triệu người [40:522]

Bên cạnh đó sự mất công bằng trong cơ cấu kinh tế của tộc người trong nước như ở Thái Lan người Thái theo Phật giáo được hưởng những quyền lợi về kinh tế, ở khu vực miền nam Thái Lan đại đa số đồn điền cao su và ông chủ mỏ đều thuộc về người Thái Trong khi đó đại bộ phận người Muslim ở khu vực này phải làm thuê cho

dù các quốc gia Đông Nam Á đã giành được độc lập từ lâu nhưng ký ức về sự chia cắt,

sự xung đột và mâu thuẫn tộc người ở đây đã ăn sâu vào các thế hệ tộc người ở đây

2.3 Tổ chức khủng bố điển hình ở khu vực Đông Nam Á và các vụ khủng bố tiêu biểu ở Đông Nam Á sau chiến tranh lạnh

Khu vực Đông Nam Á là nơi các tổ chức Islam cực đoan gây ra các hành động bạo lực Ngoài các tổ chức tiêu biểu như Mặt trận giải phóng dân tộc Moro (MNLF),

tổ chức Abu Sayyaf ở Philippines, Liên minh những người bảo vệ tôn giáo Malaysia (Kumpulan Mujahiddeen Malaysia – KMM) ở Malaysia, cho đến những thập niên cuối cùng của thế kỉ XX, ở Indonesia xuất hiện nhiều tổ chức Islam cực đoan như Hội đồng bảo vệ tôn giáo Indonesia (Majelis Mujahiddeen Indonesia – MMI), Mặt trận bảo vệ Islam (Front pemuda Islam – FPI), Phong trào thanh niên Islam (Gerakan Pemuda Ilam – GPI) Đặc biệt một tổ chức gần đây được nhắc đến nhiều mang tên Jemaah Islamiah

Ở Philippines xảy ra cuộc xung đột giữa chính phủ Philippines với Mặt trận giải phóng dân tộc Moro (MNLF) Đây là một tổ chức đấu tranh nhằm mục tiêu li khai thành lập một nhà nước độc lập của bộ phận người Muslim ở phía nam Philippines sống chủ yếu trên đảo Mindanao Sau nhiều cuộc đấu tranh gây xung đột với chính phủ Philippines, vào tháng 9/1996 MNLF ký hòa ước với chính phủ Philippines chấp

27

nhận quyền tự trị Tuy nhiên một số phần tử cực đoan không tán thành hiệp ước này nên đã thành lập một tổ chức cực đoan khác mang tên MILF tiếp tục theo đuổi mục tiêu thành lập nhà nước độc lập của đại bộ phận người Muslim phía nam Philippines

Tổ chức MILF tiến hành nhiều hành động khủng bố như bắt cóc, đánh bom gây nên mâu thuẫn xung đột với chính quyền trung ương Philippines ngày càng gia tăng Hoạt động khủng bố ở Philippines còn có sự góp mặt của một tổ chức khác mang tên Abu Sayyaf Đây là một tổ chức nhỏ, cấp tiến được tách ra từ MNLF vào năm 1991 Tổ chức này lấy tên trong chiến đấu của Abubakar Janjalain Sau khi tên này mất, em trai

y là một chuyên gia chất nổ thay thế y đứng lên lãnh đạo tổ chức này [2:383-384] Tổ chức này đấu tranh, gây bạo lực nhằm mục tiêu thành lập một nhà nước Islam phía tây quần đảo Mindanao của Philippines Phương thức tấn công của tổ chức này đầu tiên thì không tấn công dân thường mà chỉ nhắm vào chính quyền Tuy nhiên chủ trương tấn công sau này đã thay đổi nhanh chóng, tổ chức này tấn công không trừ một thủ đoạn và mục tiêu nào

Năm 1993 tổ chức này tấn công vào nhà thờ Thiên Chúa giáo ở Davao làm 7 người thiệt mạng [2:384] Năm 1995 trên đảo Zamboangan ở phía nam Philippines xảy

ra vụ tấn công làm 54 người chết Ngày 20/3/2000 xảy ra vụ bắt cóc ở một trường học mang tên Basilan làm thiệt mạng đa số trẻ em ở đây Vụ việc gây chấn động lớn mà tổ chức này gây ra là vụ bắt cóc trên đảo nghỉ mát Sipadan của Malaysia [2:384] Tất cả những vụ khủng bố của tổ chức này đã đánh trực tiếp vào dân thường và chính quyền Philippines, gây thiệt hại về vật chất và gây khủng hoảng tinh thần, gây lo sợ cho đại

bộ phận người dân vô tội, buộc chính phủ Philippines phải có một thái độ và hành động nhanh chóng để đối phó và tiêu diệt các tổ chức khủng bố này

Đối với Indonesia, các cuộc xung đột và các phong trào li khai ở Aceh, Irianjaya (Papua) đã tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức khủng bố hoạt động Tháng 4/1999 tại Jakatar đã xảy ra vụ đánh bom vào nhà thờ lớn nhất nước Giữa tháng 9/1999 một cuộc đánh bom vào thị trường chứng khoáng ở Jakarta làm 15 người chết, 23 người bị thương Đêm Giáng sinh năm 2000 cùng lúc xảy ra nhiều vụ đánh bom tại các nhà thờ Thiên Chúa giáo ở 9 thành phố trong cả nước làm 19 người chết

28

và hơn 100 người bị thương Ngày 23/9/2001 Trung tâm Thương mại Thế giới Jakarta

bị đánh bom Ngày 31/8/2002, tại thị trấn Timika ở Iruanjaya xảy ra vụ tấn công vào đoàn xe làm 3 người chết, trong đó có 2 người Mỹ [2:385]

Ngày 29/3/2003, Đại sứ quán Australia ở Kuala Lumpur (thủ đô Malaysia) bị tấn công Chỉ mấy ngày sau, ngày 7/4/2004 đến lượt Đại sứ quán Myanmar ở Malaysia cũng bị đánh bom Tất cả những vụ đánh bom ở đây không gây hậu quả nghiêm trọng như ở nước khác nhưng đây là lời cảnh báo trước hiểm họa khủng bố lan tràn khắp khu vực

Cũng tương tự như các nước khác, miền nam Thái Lan cũng là một khu vực nạn khủng bố diễn ra gay gắt Mục tiêu đấu tranh nhằm ly khai thành lập một nhà nước độc lập hay giành quyền tự trị trước những chính sách áp đặt văn hóa Thái vào tộc người Muslim ở khu vực này Phong trào đấu tranh đòi ly khai ở khu vực miền nam Thái Lan diễn ra chủ yếu ở 3 khu tỉnh giáp với Malaysia là Yala, Narathiwat và Pattani

Mặc dù sinh sống ở một nước có đại bộ phận cư dân theo Phật giáo, nhưng cư dân ở các tỉnh Satun, Yala, Narathiwat và Pattani có chung đặc trưng văn hóa, lịch sử, ngôn ngữ với người Melayu theo Islam ở Malaysia Đây là nguyên nhân tiềm tàng gây nên sự chia rẽ trong cộng đồng các dân tộc Thái Lan và chính quyền Thái Lan muốn người Islam ở khu vực này từ bỏ văn hóa của họ để hòa nhập với văn hóa của người Thái Các cư dân ở miền nam Thái Lan đại bộ phận là người theo Islam, nói tiếng Jawi, Melayu Trung tâm duy trì bản sắc văn hóa Islam của họ là trường học Islam được gọi là Pondok, tại các trường học này con em của những cư dân này được dạy những gì liên quan đến Islam, được dạy bằng tiếng Arab và Melayu, dạy kinh Coran Chính phủ Thái Lan không công nhận kết quả học tập này và những trường học này thường không được sự giúp đỡ và hỗ trợ từ chính phủ Chính phủ Thái Lan tìm mọi cách để buộc người Islam ở miền nam Thái Lan từ bỏ phong tục, văn hóa của người Islam bằng các biện pháp như đưa ra chương trình học mới, trong đó bắt con em của người Melayu ở Pattani phải vào các trường học của nhà nước nơi mà môn học

sự xuất hiện của tổ chức ly khai như Tổ chức giải phóng thống nhất Pattani (Pattani United Liberation Organization – PULO), Mặt trận cách mạng dân tộc (Baisan Revolusi National – BRN), Phong trào những người bảo vệ Islam Pattani (Gerakan Mijahiddeen Islam Pattani – GMIP) Điều này dẫn đến sự truy bắt gắt gao của chính phủ Thái Lan làm cho các Pondok (trường học của người dân Muslim ở miền nam) phải đóng cửa tránh sự truy quét của chính quyền và đi vào hoạt dộng bí mật

Vụ khủng bố ở khu vực này là vào ngày 4/1/2004, khoảng hơn 100 tay súng không rõ danh tính đã tấn công một doanh trại quân đội ở tỉnh Narathiwat, giết chết nhiều binh sĩ và cướp đi 364 khẩu súng Ngoài ra các vụ đốt phá trường học cũng thường xuyên xảy ra Trong tháng 3/2004 đã xảy ra nhiều vụ tấn công vào 34 mục tiêu thuộc sở hữu nhà nước như đồn cảnh sát, các công sở, nhà ở cho công nhân

Ngày 30/3/2004 xảy ra vụ tấn công vào mỏ khai thác đá ở tỉnh Yala để cướp đi một khối lượng lớn thuốc nổ dùng để khai thác đá Ngày 28/4/2004 tại tỉnh Pattani xảy

ra vụ tấn công vào 11 đồn cảnh sát và trung tâm thẩm vấn của quân đội đã làm 108 người chết, trong đó có khoảng 100 tín đồ Islam Quân đội đã lạm dùng quyền lực gây

ra các vụ đổ máu không đáng có làm cho sự hận thù giữa người dân địa phương với chính quyền càng thêm sâu sắc và đẩy làn sóng bạo lực ngày càng gia tăng và khốc liệt hơn trước

Ngoài ra Đông Nam Á còn có một tổ chức khủng bố nổi tiếng và nguy hiểm bậc nhất đó là Jemaah Islamiah (JI) Jemaah Islamiah là một tổ chức khủng bố Islam tại Đông Nam Á, mục đích của tổ chức này là nhằm thành lập một Daulah Islamiyah (Quốc gia Khalip Islam) tại Đông Nam Á bằng việc hợp nhất Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Brunei Jemaah Islamiah đã có liên kết trong việc tuyển mộ,

30

đào tạo, truyền bá tư tưởng, tài chính và các hoạt động khác với các nhóm chiến binh khác như Al-Qaeda, Abu Sayyaf, Mặt trận Giải phóng Islam Moro Jemaah Islamiah tổ chức đánh bom sát hại hàng trăm thường dân trong vụ đánh bom ở Bali vào ngày 12/10/2002 Trong cuộc tấn công, kẻ đánh bom liều chết đã giết chết 202 người và làm

bị thương nhiều người trong hai vụ nổ

2.4 Các hoạt động chống khủng bố của các quốc gia Đông Nam Á 2.4.1 Hoạt động chống khủng bố của từng quốc gia Đông Nam Á

Riêng ở Đông Nam Á trước vụ nổ bom khủng bố trên đảo Bali tháng 10/2002, các nước Đông Nam Á có lập trường khác nhau về thái độ trước khủng bố Tuy rằng các nước đều lên án và chống lại hành động khủng bố nhưng mỗi nước trong khu vực

có nhận thức riêng Trong số các nước phải đối mặt với hành động khủng bố như Philippines, Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Singapore thì Philippines là hăng hái trong vấn đề chống khủng bố, sẵn sàng hợp tác với chính quyền Washington của Mỹ

để chống lại vấn đề này Đặc biệt Mỹ sẵn sàng gửi quân và cung cấp viện trợ cho Philippines để tiêu diệt các tổ chức khủng bố

Trong khi đó, Indonesia còn thận trọng đối với việc tiêu diệt tận gốc tổ chức khủng bố Nguyên do là đặc điểm và tình hình chính trị xã hội của nước này buộc các nhà lãnh đạo phải hết sức cẩn thận khi bày tỏ quan điểm của mình trước một vấn đề trọng đại và rất nhạy cảm trong nước vì đại bộ phận lực lượng khủng bố ở Indonesia là người Islam, mà trong khi đó dân số của Indonesia lại là người theo Islam Chính vì điều này khi chính quyền Indonesia thực hiện việc chống khủng bố, tiêu diệt lực lượng khủng bố ở đây sẽ có ảnh hưởng đến vấn đề tôn giáo tại khu vực này Điều này khác

so với thành phần tôn giáo của các lực lượng khủng bố ở Thái Lan hay của Malaysia Thành phần khủng bố của các tổ chức khủng bố của người Moro hay của người Muslim đều là tộc người thiểu số hay theo Islam nhưng không chiếm tỉ lệ cao trong nước Một ví dụ điển hình như ở Thái Lan, đại bộ phận là người Thái theo Phật giáo, trong khi đó các tổ chức phong trào ly khai gây ra các vụ khủng bố lại là người Muslim theo Islam ở các tỉnh miền nam Hay là tộc người Moro ở Philippines chiếm tỉ

11 người khác bị thương, trong 8 tháng đầu năm 2003 có 6 vụ đánh bom ở thủ đô Jakarta, trong đó nổi bật là vụ đánh bom vào khách sạn của Mỹ Mariott ở Jakarta ngày 5/8 làm 12 người chết trong đó có 6 người nước ngoài và hàng trăm người khác bị thương

Trong khi đó mặc cho sự góp mặt của quân đội Mỹ, ở Philippines cũng liên tiếp xảy ra các vụ khủng bố như vào tháng 10/2002 đã xảy ra 5 vụ khủng bố, xảy ra ngay tại thủ đô Manila Đặc biệt 3 vụ nổ bom liên tiếp xảy ra trên đảo Zamboangan, mục tiêu là những nơi đông người như nhà thờ, quán bar làm 12 người chết và 200 người khác bị thương

Các vụ khủng bố ở miền nam Thái Lan buộc chính quyền Bangkok đã áp dụng các biện pháp nhằm giải quyết tình trạng bạo loạn ở phía nam nhưng xem ra không có hiệu quả nhiều Không những thế, các vụ bạo loạn có xu hướng gia tăng như ngày 25/10/2004 tại thị trấn Tak Bai thuộc tỉnh Narathiwat, một cuộc biểu tình của đám đông đã bị lực lượng an ninh đàn áp thành cuộc xô xát gây ra hậu quả nghiêm trọng:

có 85 người chết trong đó có 7 người bị chết ngạt khi bị cảnh sát bắt Chính vụ đàn áp này làm chấn động dư luận trong nước và khu vực Cộng đồng Islam ở khu vực này đã lên án hành động này của chính quyền Bangkok, xem đây là hành động đối xử bất công đối với cộng đồng Muslim ở khu vực này [2:391]

Sau sự kiện ngày 25/10, để đối phó với hoạt động chống khủng bố và đàn áp của lực lượng an ninh đối với người dân Muslim, các tổ chức khủng bố tăng cường tấn công các mục tiêu không chỉ là đồn cảnh sát, quân đội, quan chức chính quyền mà còn tấn công các lực lượng, cá nhân được cho là có liên quan, hợp tác với chính quyền

32

Thái Để đối phó với tình trạng, này chính phủ Thái Lan của ông Thaksin đã thay đổi sắc lệnh thiết quân luật bằng lệnh điều hành đất nước trong tình trạng khẩn cấp vào giữa tháng 5/2005 Sắc lệnh này cho phép bắt giữ các nghi phạm được cho là tham gia vào các vụ khủng bố trong vòng 30 ngày không cần xét xử, được quyền khám xét tịch thu không cần lệnh của tòa án, được phép kiểm duyệt báo chí, nghe trộm điện thoại, đọc trộm thư tín, quản thúc tại gia, trục xuất người nước ngoài Bên cạnh đó một sắc lệnh ưu tiên cho lực lượng an ninh làm nhiệm vụ chống khủng bố ở khu vực này là không truy cứu trách nhiệm các lực lượng an ninh hoạt động ở những nơi có lệnh khẩn cấp [2:392]

Đặc biệt sau khi khách sạn Marriott của Mỹ ở thủ đô Jakarta bị tấn công vào thời điểm các lực lượng an ninh Thái Lan bắt giữ kẻ đứng đầu tổ chức khủng bố nổi tiếng JI là Hambali, chính quyền Thái Lan lập tức có động thái mới, lập tức thành lập những đạo luật chống khủng bố, đó là luật hình sự và luật chống rửa tiền Với đạo luật này có thể bắt giữ các phần tử khủng bố gây tổn hại đến an ninh quốc gia, tiến hành các hành động khủng bố và tịch thu tài sản Đối với các phần tử khủng bố mức án dành cho chúng là từ 20 năm tù giam đến tử hình

Về vấn đề chống khủng bố của chính quyền Indonesia, trước sự kiện khủng bố trên đảo Bali, Indonesia có các hoạt động chống khủng bố không được tiến hành mạnh

mẽ như ở các nước khác Tuy nhiên sau sự kiện đảo Bali bị đánh bom, chính quyền Indonesia đã cương quyết hơn để chống lại nạn khủng bố đang gây hoang mang cho

cư dân sống trên đất nước Islam này.Vào ngày 14 tháng 10, cuộc họp khẩn cấp được huy động, thông qua cuộc họp chính quyền Indonesia cho huy động quân đội bảo vệ các cơ sở công nghiệp quan trọng, bên cạnh đó huy động lực lực lượng cảnh sát bảo vệ khu đô thị Ngày 18 tháng 10, Indonesia đã thỏa thuận với một số nước như Anh, Đức,

Mỹ, Nhật, Australia, New Zealand cùng nhau hợp tác, điều tra vụ đánh bom ngày 12 tháng 10 Tiếp theo đó, ngày 19 tháng 10 chính phủ ban hành 2 sắc lệnh về chống khủng bố [2:396] Cùng ngày hôm đó Indonesia tiến hành bắt giữ một số thủ lĩnh của các tổ chức Islam cực đoan như tư lệnh Đội quân Thánh Chiến (Laskar Jihah) Jafar Umar Thalib, thủ lĩnh Mặt trận bảo vệ Islam (FPI)Habid Rizieq Shihab và chủ tịch Hội