Tai lieu pho bien phong chong ma tuy HIVAIDS va tenan xa hoi

• Ngêi nghiÖn cã sù lÖ thuéc vÒ tinh thÇn vµ vËt chÊt, khi thiÕu ma tuý hoÆc ngõng sö dông sÏ cã biÓu hiÖn cña héi chøng cai nghiÖn, lµm c¬ thÓ cã nh÷ng ph¶n øng bÊt lîi, thËm chÝ đe doạ[r]

C©u hái 1: Ma tuý lµ g×?

• Ma tuý là những chất tự nhiên hoặc

tổng hợp, khi thâm nhập vào cơ thể

sẽ ảnh h ởng đến sức khoẻ; khi tác

động lên hệ thần kinh trung ơng gây

kích thích, ức chế hoặc ảo giác; nếu

sử dụng nhiều lần có thể dẫn đến

nghiện làm ng ời nghiện bị lệ thuộc

vào chúng và khó từ bỏ.

C©y Ma hoµng

• Tiªm chÝch ma tuý

C©u hái 2:

Ng êi sö dông nhiÒu lÇn ma tuý vµ chÊt g©y nghiÖn cã nh÷ng biÓu hiÖn g×?

• Có khuynh h ớng tăng dần liều dùng

• Có sự ham muốn không kìm chế đ ợc

và phải sử dụng chúng bằng mọi giá.

• Ng ời nghiện có sự lệ thuộc về tinh

thần và vật chất, khi thiếu ma tuý

hoặc ngừng sử dụng sẽ có biểu hiện của hội chứng cai nghiện, làm cơ thể

có những phản ứng bất lợi, thậm chí

đe doạ đến tính mạng

C©u hái 3:

R îu bia, thuèc l¸, thuèc lµo

cã ph¶i lµ ma tuý kh«ng?

R ợu bia, thuốc lá, thuốc lào là chất gây nghiện nh ng không

phải là ma tuý Nh ng khi

nghiện chúng có thể sẽ dễ dẫn

đến nghiện ma tuý.

• Ma tuý lµ chÊt g©y nghiÖn

nh ng kh«ng ph¶i chÊt g©y nghiÖn nµo còng lµ ma tuý

C©u hái 4:

ThÕ nµo lµ l¹m dông ma tuý?

Lạm dụng MT và các CGN là hiện

t ợng sử dụng chúng không phải

do mục đích trị liệu; hoặc tự ý

kéo dài thời gian sử dụng; hoặc

sử dụng quá liều chỉ định không theo h ớng dẫn của thầy thuốc.

Mọi tr ờng hợp lạm dụng thuốc có chứa

MT và CGN đều có thể dẫn đến tình trạng nhiễm độc:

• Nhiễm độc cấp tính: nhức đầu, mạch

nhanh, nôn mửa, toát mồ hôi, mặt tím xanh và có thể bị truỵ tim mạch.

• Nhiễm độc mãn tính: là trạng thái

nghiện

C©u hái 5:

ThÕ nµo lµ nghiÖn MT vµ CGN ?

* Nghiện MT và CGN là

trạng thái nhiễm độc chu kỳ mãn tính do sử dụng lặp lại nhiều lần

* Đặc tr ng của hiện t ợng nghiện là:

• Cần tăng liều dùng

• Có sự lệ thuộc về tâm sinh lý của ng

ời dùng vào chất đó

• Nếu thiếu sẽ có triệu trứng uể oải,

hạ huyết áp, lên cơn co giật, đau

đớn và tìm mọi cách để có MT

hay CGN dùng

• Câu hỏi 6:

Thế nào là hội chứng đói thuốc (cai nghiện)?

• §au ®Çu, co giËt, h«n mª

• §au c¬, x ¬ng, khíp ( dßi bß trong x

¬ng)

Câu hỏi 7:

Việc sử dụng ma tuý, lạm dụng

thuốc có chứa chất ma tuý, hội chứng đói thuốc có mối quan hệ

nh thế nào?

Lạm dụng ma tuý Nghiện ma tuý

Hội chứng đói thuốc

• C©u hái 8:

Cã cai nghiÖn ® îc kh«ng? T¹i sao?

* Tuyến Yên ( ở não) luôn tiết ra

ENDORPHIN có tác dụng giảm đau

(Morphin nội sinh)

* Khi nghiện do ng ời nghiện đã đ a vào cơ thể một l ợng quá lớn chất giảm đau làm cho

tuyến yên ngừng tiết ENDORPHIN.

* Khi cai nghiện do không có nguồn chất

giảm đau nào khiến cho cơ thể cực kỳ đau

đớn vật vã (hội chứng cai nghiện)

* Sau 7-10 ngµy do c¬ thÓ cã nhu cÇu

nªn tuyÕn yªn l¹i b¾t ®Çu tiÕt

Câu hỏi 9:

Nguyên nhân nào dẫn đến

nghiện ma tuý và các chất

gây nghiện? Nguyên nhân

nào có tính chất quyết định?

• Cã nhiÒu nguyªn nh©n, chia thµnh

• Câu hỏi 10:

Tệ nạn ma tuý có tác hại nh thế nào đối với cá nhân, gia

đình và xã hội?

Với bản thân ng ời nghiện

ảnh h ởng tới đến sức khoẻ:

• Rối loan sinh lý (Tiêu hoá, thần kinh,

tuần hoàn, hô hấp)

• Tai biến do tiêm chích, nhiễm HIV, viêm

gan B

• Các bệnh ngoài da: Ghẻ, lở, hắc lào

ảnh h ởng tới nhân cách và đạo đức ng ời nghiện:

• Giảm sút nhân cách: luôn thấy cuộc đời bế tắc,

âu sầu, bi quan về sức khoẻ, sống gấp gáp

không mục đích

• Suy thoái đạo đức, th ờng xuyên xung đột với

gia đình, ly hôn, lang thang, bụi đời, c ớp giật, mại dâm, giết ng ời.

• ảnh huởng đến kinh tế và hạnh phúc gia đình

Tác hại đối với xã hội

ảnh h ởng xấu tới trật tự an ninh xã hội

• Trật tự an toàn xã hội bị đe doạ:

buôn lậu, cờ bạc, mại dâm, trộm cắp, c ớp giật, tai nạn giao thông.

• Lan truyền HIV/AIDS

¶nh huëng xÊu tíi sù ph¸t triÓn kinh

• C©u hái 11:

• Téi ph¹m ma tuý bÞ xö lý nh thÕ

nµo? Häc sinh – sinh viªn m¾c sinh viªn m¾c vµo tÖ n¹n ma tuý bÞ xö lý nh thÕ nµo?

Qui định của Bộ GD-ĐT về việc xử

lý HS-SV vi phạm tệ nạn ma tuý

-Phát hiện sử dụng ma tuý lần đầu, thử n ớc tiểu d ơng tính cho nghỉ một học kỳ, giao cho gia đình quản lý, chữa trị

- Phát hiện tái phạm sử dụng ma tuý lần 2, thử n ớc tiểu khẳng định d ơng tính cho

nghỉ 1 năm giao cho gia đình chữa trị tại các trung tâm cai nghiện

( Sau khi cai nghiện có kết quả có thể xem xét cho tiếp tục học tập)

- Phát hiện tai phạm sử dụng ma tuý

lần 3, khi thử n ớc tiểu khẳng định d

ơng tính sẽ buộc thôi học.

- Tham gia buôn bán, vận chuyển, tàng trữ, lôi kéo rủ rê bạn bè nghiện hút ma tuý bị buộc thôi học và xử lý theo

pháp luật hiện hành.

Thực trạng về Hiv- aids trên thế

giới và việt nam

1 Trên thế giới

*Số ng ời chung sống với HIV năm 2005:

Tổng số: 40,3 triệu ng ời Trong đó

Ng ời lớn: 38 triệu Phụ nữ: 17,5 triệu Trẻ em d ới 15 tuổi: 2,3 triệu

* Số ng ời mới nhiễm HIV trong năm 2005: 4,9

triệu Trong đó

Ng ời lớn: 4,2 triệu Trẻ em d ới 15 tuổi: 700.000

* Số ng ời tử vong vì AIDS trong năm 2005: 3,1

triệu ng ời Trong đó

Ng ời lớn: 2,6 triệu ng ời Trẻ em d ới 15 tuổi: 570.000

2 ở Việt Nam

Tính đến 31/12/2006 cả n ớc có 116.565 ng

ời nhiễm HIV đ ợc báo cáo (dự tính thực tế số ng

ời nhiễm là 280.000 ) Trong đó có 20.195 tr ờng hợp đã chuyển thành bệnh nhân AIDS và 11.802

bệnh nhân AIDS đã tử vong

Mỗi năm trên toàn quốc phát hiện 10.000

ng ời nhiễm HIV.

Tỉ lệ nam giới nhiễm HIV cao gấp 6 lần nữ

giới chiếm 83,19%, nữ giới chiếm 16,29%.

Ng ời nhiễm HIV trong độ tuổi 20- 39

chiếm 78,15%.

Câu 12: hiv- aids là gì?

HIV là virut gây suy giảm miễn dịch ở ng

ời, viết tắt từ tiếng Anh: Human deficiency Virus Có hai loại HIV, đó là HIV1

Immuno-và HIV2

AIDS (Acquired Immuno Deficiency Syndrom ) Nghĩa tiếng việt là Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải

AIDS còn có tên gọi khác là

SIDA(Syndromed Immuno Déficience Acquise)

- Hội chứng: Tập hợp nhiều triệu chứng

và dấu hiệu bệnh.

- Suy giảm miễn dịch: Suy giảm chức

năng bảo vệ cơ thể chống lại sự tấn

công của các mầm bệnh (vi trùng,

virus, vi nấm )

- Mắc phải: Không phải do di truyền mà

do bị lây lan từ bên ngoài.

C©u 13 : Hiv cã nguån gèc tõ ®©u?

HIV ® îc ph¸t hiÖn vµo th¸ng 5.1983 ë viÖn Pasteur Paris, n íc Ph¸p

HiÖn nay, nhiÒu gi¶ thuyÕt cho r»ng HIV cã nguån gèc tõ virut kÝ sinh trªn loµi tinh tinh sèng

ë Ch©u Phi

C¸c gi¶ thuyÕt kh¸c

 Giả thuyết thứ nhất: cho rằng HIV được truyền từ

một loại khỉ Châu Phi cho người

• Giả thuyết thứ hai: lại cho rằng HIV là một loại virus

từ trước vẫn sống chung hoà bình với con người, nhưng do tác động của môi trường sống mà chúng trở nên ác tính

• Giả thuyết khác: cho rằng HIV do con người tạo nên

trong chiến tranh Thế giới thứ II.

 Giả thuyết nữa được khá nhiều người ủng hộ là

HIV có thể tồn tại trong một bộ lạc sống cách biệt Do thế giới có sự thay đổi về cục diện kinh tế, xã hội như

du lịch phát triển, giải phóng tình dục, nên đã làm lan tràn HIV trên toàn Thế giới

Câu 14: Cấu tạo và hoạt động của hiv?

1 Cấu tạo của HIV

HIV có gen là ARN và có enzim phiên mã ng

ợc, thuộc nhóm Retrovirus

2 Cơ chế hoạt động của HIV

Sau khi lây nhiễm vào ng ời, HIV bám vào tế bào limpo T, tiết enzim hoà tan màng sinh chất giúp cho HIV chui vào trong limpo T Sau đó nhờ enzim sao mã ng ợc, từ ARN của virut tạo thành ADN bổ sung Sau đó chui qua màng nhân, gắn vào genom của limpo TCD4 Giai đoạn này ch a

có biểu hiện bệnh nh ng đã làm thay đổi genom của limpo TCD4

Nhờ enzim ARN polimeraza chuyển AND thành ARN của virut Các ARN này nhân lên, các protein của virut cũng đ ợc tổng hợp nhờ các riboxom của limpo TCD4 chúng lắp ráp thành các hạt virion nằm trên màng sinh chất hoặc giải

phóng ra ngoài Trong cơ thể ng ời, tế bào có thụ thể CD4 chủ yếu là tế bào limpo T, tế bào đơn nhân, đại thực bào … Những tế bào này đóng Những tế bào này đóng vai trò quan trọng trong hệ thống miễn dịch của cơ thể Chính vì thế khi số l ợng tế bào limpo T giảm, tạo điều kiện cho những vi sinh vật cơ hội phát triển gây bệnh

Câu hỏi 15: HIV có đặc điểm gì?

• Chết khi có nhiều ánh sáng, nhiều không

• HIV sống trong xác chết ng ời

bệnh vài ngày, sống trong giọt máu khô 2-7 ngày.

• HIV không chết ở nhiệt độ d ới

không độ C, tia X, tia cực tím.

Câu hỏi 16: HIV có nhiều ở đâu?

• HIV có nhiều trong máu ( bạch cầu

limphô CD4) , trong dịch âm đạo, tinh dịch, có trong n ớc bọt, n ớc

mắt, sữa mẹ của ng ời nhiễm bệnh HIV.

Câu 17: Các giai đoạn phát triển của bệnh

- Giai đoạn sơ nhiễm (giai đoạn “cửa sổ”):

kéo dài 2 tuần đến 3 tháng Th ờng không có biểu hiện triệu chứng hoặc biểu hiện nhẹ

- Giai đoạn không triệu chứng: kéo dài 1-

10 năm Lúc này số l ợng tế bào limpo TCD4 giảm dần

- Giai đoạn biểu hiện triệu chứng AIDS: Các bệnh cơ hội xuất hiện Cuối cùng dẫn đến cái chết

TriÖu chøng Nhãm triÖu chøng chÝnh:

- Næi môn rép toµn th©n ( bÖnh Herpes).

- BÖnh Zona (giêi leo)

- NhiÔm nÊm t a ë hÇu, häng kÐo dµi hay t¸i ph¸t

- Næi h¹ch Ýt nhÊt hai n¬i trªn c¬ thÓ kÐo dµi h¬n

3 th¸ng

C©u 18: C¸c con ® êng l©y nhiÔm hiv

- § êng m¸u

- § êng t×nh dôc

- Tõ mÑ sang con

• Qua đ ờng máu: truyền máu, tiêm chích, xăm

mình, ghép tạng… đều có thể bị nhiễm HIV đều có thể bị nhiễm HIV

Trong đó, những ng ời tiêm chích ma tuý có nguy cơ nhiễm HIV rất cao do:

• - Dùng chung bơm kim chích không khử trùng

• - ít hiểu biết về phòng tránh HIV/AIDS

• - Khi “phê thuốc” th ờng quan hệ tình dục không

an toàn

• - Ng ời nghiện vốn đã suy yếu, nếu nhiễm HIV dễ sinh ra các bệnh nguy hiểm, đ a nhanh đến giai

đoạn AIDS

• Qua đ ờng tình dục: Các kiểu quan hệ tình dục

dù cùng giới hay khác giới đều có khả năng lây truyền HIV nếu một trong hai ng ời đã nhiễm

HIV

• HIV có nhiều trong tinh dịch, dịch âm đạo

và máu của ng ời nhiễm HIV, có thể vào cơ thể

ng ời khác qua niêm mạc và các vết sây sát trong

bộ phận sinh dục do động tác giao hợp gây ra

• Càng quan hệ tình dục với nhiều ng ời Càng

dễ có khả năng bị lây nhiễm hơn

Mẹ truyền sang con:

- Truyền qua thai nhi: một thai phụ nhiễm HIV

truyền virut cho bào thai trong quá trình mang thai Nguy cơ này có thể đ ợc ngăn chặn bằng cách sử dụng thuốc kháng virut đối với thai

phụ d ơng tính với HIV trong suốt quá trình

mang thai và khi sinh đồng thời dùng cho cả

trẻ sơ sinh trong 6 tuần đầu

- ở thời điểm sinh ng ời mẹ nhiễm HIV có thể

truyền HIV sang con

- Qua sữa mẹ: phụ nữ bị nhiễm HIV nên tránh

cho con bú Hiện nay các phắc đồ điều trị ngắn ngày bằng thuốc kháng virut đã làm giảm tỉ lệ

Câu 19 :PhảI làm gì để không nhiễm

HIV

- Quan hệ chung thuỷ một vợ, một chồng

- Hạn chế quan hệ tình dục với nhiều ng ời

- Dùng bao cao su đúng ph ơng pháp

- Không tiêm chích ma tuý

- Sử dụng bơm kim tiêm an toàn

… đều có thể bị nhiễm HIV

Mọi ng ời đều có thể bị nhiễm HIV/AIDS nếu

không chú ý giữ gìn

C©u hái 20: HIV/ AIDS cã ph¶i lµ tÖ n¹n x· héi kh«ng?

• HIV/ AIDS kh«ng ph¶i lµ tÖ n¹n x· héi

mµ lµ hËu qu¶ cña tÖ n¹n x· héi

( tÖ n¹n m¹i d©m vµ tÖ n¹n ma tuý)

Ng êi nghiÖn ma tuý lµ téi ph¹m, nh ng ng

êi nhiÔm HIV lµ bÖnh nh©n, kh«ng ph¶i

lµ téi ph¹m.

Không nên kỳ thị, xa lánh ng ời nhiễm HIV/AIDS

Ng ời nhiễm HIV/AIDS vẫn có thể sống chung với gia đình và cộng đồng vì HIV/AIDS

không lây nhiễm qua các tiếp xúc thông th ờng nh : bắt tay, đi chung tàu xe, dùng chung dụng cụ ăn uống, tắm chung, dùng chung nhà vệ sinh… đều có thể bị nhiễm HIV , hoặc

bị côn trùng cắn

- Thuốc phòng ngừa và điều trị bệnh cơ hội: nhiều thuốc đ ợc sử dụng có hiệu quả để phòng ngừa và điều trị một số bệnh cơ hội xuất hiện ở ng

ời nhiễm HIV/AIDS

p h o n g c h « n g

h o c ® ¬ n g ® ¬ n g m a u