Tài liệu Giáo trình chăn nuôi thỏ Chương 4 docx

Vì thӃ lұp trҥi thӓ nên lӵa nhӳng nѫi nào tránh ÿѭӧc hѭӟng gió có gió luӗng trӵc tiӃp vào trҥi ví dө hѭӟng Tây Nam, Bҳc… Tuy nhiên trҥi rҩt cҫn thoáng khí, không khí trong trҥi cҫn thiӃt

CHѬѪNG 4 CHUӖNG TRҤI

I NHӲNG YӂU TӔ CHÚ Ý KHI XÂY DӴNG CHUӖNG TRҤI THӒ

Thӓ là loài gia súc tѭѫng ÿӕi chӏu ÿӵng ÿѭӧc nhiӅu loҥi khí hұu khác nhau Tuy nhiên thӓ khá nhҥy cҧm vӟi môi trѭӡng sӕng Chuӗng trҥi ҧnh hѭӣng ÿӃn sӵ thích nghi, năng suҩt và sӭc khoҿ cӫa thӓ, do vұy khi xây dӵng trҥi thӓ phҧi chú ý ÿӃn các ÿһc ÿiӇm sau:

1 Khí hұu

a Nhi͏t ÿ͡

NhiӋt ÿӝ tӕt cho sӵ sӕng cӫa thӓ trong khoҧng tӯ 15-200C Thông thѭӡng thì thӓ chӏu lҥnh tӕt hѫn là chӏu nóng Tránh nhӳng nѫi quá chênh lӋch giӳa ngày và ÿêm, giӳa tháng lҥnh và tháng nóng NhiӋt ÿӝ thҩp quá hay cao quá sӁ làm thay ÿәi, dүn ÿӃn xáo trӝn sinh lý và biӃn dѭӥng căn bҧn, tӯ ÿó sӁ có tác ÿӝng xҩu ÿӃn tăng trӑng và sinh sҧn cӫa thӓ cNJng nhѭ là dӉ nhiӉm bӋnh do sӭc ÿӅ kháng cѫ thӇ thӓ bӏ kém Ta có thӇ tҥo ra mӝt tiӇu khí hұu trong chuӗng thӓ tӕt vӟi ÿiӅu kiӋn xây dӵng chuӗng trҥi thӓ vӟi vұt liӋu và phѭѫng cách thích hӧp

b Gió

Thӓ dӉ cҧm ӭng vӟi nhӳng cѫn gió lùa, làm thay ÿәi khí hұu trong chuӗng, dӉ dүn ÿӃn thӓ bӏ cҧm lҥnh và chӃt Vì thӃ lұp trҥi thӓ nên lӵa nhӳng nѫi nào tránh ÿѭӧc hѭӟng gió có gió luӗng trӵc tiӃp vào trҥi ví dө hѭӟng Tây Nam, Bҳc… Tuy nhiên trҥi rҩt cҫn thoáng khí, không khí trong trҥi cҫn thiӃt phҧi ÿѭӧc trao ÿәi vӟi bên ngoài

c Ánh sáng

Ánh sáng nhiӅu quá sӁ không thích hӧp cho thӓ, vì thӃ lұp trҥi thӓ nên lӵa nѫi nào

có bóng mát, nhѭ dѭӟi nhӳng bóng cây to, ÿһc biӋt là nhӳng nѫi có có mùa hè quá nóng

d ̰m ÿ͡

Ҭm ÿӝ phù hӧp cho thӓ có thӇ nҵm trong khoҧng tӯ 60-90% Thӓ dӉ bӏ cҧm nhiӉm vӟi ÿiӅu kiӋn ҭm ѭӟt, hay có nѭӟc thѭӡng xuyên Ĉһc biӋt chú ý tránh nhӳng nѫi quá

ҭm ѭӟt, ÿҫm lҫy, sѭѫng mù, nhҩt là nhӳng nѫi có nhiӅu muӛi

2 Vӏ trí

Cҫn thiӃt phҧi cҩt nѫi cao ráo, dӉ thoát nѭӟc, thuұn tiӋn cho viӋc di chuyӇn tӟi lui, yên tƭnh, ít có ngѭӡi, gia súc qua lҥi và nên chӑn nhӳng nѫi ÿҩt tѭѫng ÿӕi thích hӧp cho viӋc trӗng các loҥi cây thӭc ăn NӃu ÿѭӧc nên chӑn nhӳng nѫi ÿҩt mӟi chѭa nhiӉm bӋnh tұt

II NHÀ NUÔI THӒ

Nhà nuôi thӓ là nhà mà các lӗng thӓ ÿѭӧc ÿһt trong ÿó Nhà có thӇ ÿѭӧc cҩt bҵng các loҥi vұt liӋu thuұn lӧi và rӁ tiӅn tҥi chӛ và ít dүn nhiӋt nhѭng chú ý các yêu cҫu sau:

- Phҧi có trҫn nhà cách nhiӋt tӕt ÿӇ chӕng nóng vào mùa hè, vách nhà tránh ÿѭӧc gió lùa vào mùa lҥnh và mѭa tҥt vào Cҫn phҧi có hӋ thӕng cӱa ra vào ӣ hai ÿҫu nhà (Bҳc - Nam) và hӋ thӕng cӱa sә ÿҧm bҧo nhà thoáng, sáng sӫa, khô ráo

- NӅn nhà phҧi có hӋ thӕng rҧnh thoát phân và nѭӟc tiӇu hӧp lý, dӉ dàng dӑn quét

vӋ sinh NӅn nên làm bҵng xi măng, phҷng và có dӕc thoát nѭӟc dӉ dàng

- Mái nhà nên làm bҵng vұt liӋu không dүn nhiӋt có thӇ là lá hay ngói, nӃu làm bҵng tole hay tole xi măng thì phҧi có trҫn

-Vách nhà có thӇ làm bҵng tre, lá, gӛ hay gҥch, nên tránh làm bҵng tole hay thiӃt và sѭӡn có thӇ là gӛ hoһc tre

- Kích thѭӟc nhà nuôi thӓ phө thuӝc sӕ thӓ ÿѭӧc nuôi và kích thѭӟc lӗng thӓ bӕ trí

III LӖNG THӒ

Có thӇ làm bҵng tre, gӛ, sҳt thép Kích thѭӟc lӗng thӓ phҧi phù hӧp vӟi tҫm vóc cӫa thӓ, thông thѭӡng ta có thӇ áp dөng nhӳng phѭѫng pháp ÿӇ xác ÿӏnh kích thѭӟc cӫa lӗng thӓ theo 3 chiӅu dài, ngang, cao cӫa mӛi ngăn lӗng nhӕt thӓ

+Ĉo chiӅu ngang ngăn lӗng: Ĉһt thӓ trên 1 bàn rӝng và kéo dài 2 chân sau ra, và ÿo khoҧng cách tӯ mӫi thӓ ÿӃn cuӕi hai chân sau, ÿây là chiӅu rӝng tӕi thiӇu cӫa ngăn lӗng +Ĉo chiӅu dài cӫa ngăn lӗng: Cho thӓ di chuyӇn (nhҧy), ÿo khoҧng cách tӕi ÿa: giӳa chân sau khi thӓ chѭa nhҧy và chân trѭӟc khi thӓ phóng tӟi

+Ĉo chiӅu cao ngăn lӗng: ChiӅu cao vӯa phҧi, ÿӫ ÿӇ cho thӓ chӗm lên ăn ÿѭӧc trên cao, tuǤ thӓ lӟn nhӓ mà có chiӅu cao ngăn lӗng khác nhau, bình quân là 60cm

Lӗng thӓ có thӇ chia làm nhiӅu loҥi:

1 Lӗng nhӕt riêng tӯng con:

Thѭӡng dùng cho thӓ ÿӵc giӕng và thӓ cái có thai hoһc thӓ cái chѭa phӕi

- Thӓ to con: có diӋn tích tӯ 0,81m2 - 1,0m2/ con ( (0,9x0,9) (1x1m))

- Thӓ trung bình: 0,61 m2 - 0,80 m2

- Thӓ nhӓ con: 0,45m2 - 0,6 m2

2 Lӗng thӓ cái nuôi con

Phҧi ÿҧm bҧo nuôi ÿѭӧc mӝt thӓ cái và 10 thӓ con ÿӃn khi cai sӳa Mӛi thӓ con kho

ҧ ng 2dm2/con

* Giӕng thӓ to con: 1,5 m2

* Giӕng thӓ trung bình 1,2 m2

* Giӕng thӓ nhӓ con 0,8 m2

Khi cai sӳa thӓ thì tách thӓ cái và thӓ ÿӵc nuôi riêng, ÿӃn 4 tháng thì tách nuôi riêng tӯng con

3 Lӗng thӓ nuôi thӏt

Kích thѭӟc lӗng thӓ nên thay ÿәi theo sӕ thӓ nuôi trong mӛi ngăn lӗng Thѭӡng ngѭӡi ta tính diӋn tích cho 10 thӓ thӏt, có chiӅu ngang 0,7m, chiӅu dài 1,5m và chiӅu cao là 0,5 m Khi ÿóng lӗng thӓ thì cҫn thiӃt các lӗng phҧi ÿӗng nhҩt nhau vӅ kích thѭӟc ÿӇ tiӋn viӋc bӕ trí và sҳp xӃp trong nhà nuôi thӓ cNJng nhѭ tҥo ra vӁ mӻ quan Sӕ lӗng nuôi thӓ ÿѭӧc tính toán tùy theo sӵ phát triӇn sӕ thӓ trong trҥi và dӵa theo sӕ thӓ hiӋn tҥi

Ví dө: 9 thӓ cái và 1 thӓ ÿӵc cҫn sӕ lӗng nhѭ sau:

- 9 lӗng thӓ cái nuôi con

- 5 lӗng thӓ nhӕt riêng (3 cho thӓ cái có mang thai, 1 cho thӓ ÿӵc và mӝt lӗng thӓ cách ly (bӋnh tұt hoһc vӋ sinh lӗng…)

*ÿӕi vӟi thӓ nhӓ con: cao 0,6m, ngang 0,7m, chiӅu dài có thӇ thay ÿәi * ÿӕi vӟi thӓ nhӕt tӯng con: 0,6 x 0,7 x 0,8m (dài)

*ÿӕi vӟi thӓ cái nuôi con: 0,6 x 0,7 x 1,0m

*ÿӕi vӟi thӓ thӏt 10 con: 0,6 x 0,7 x 1,5 m

4 Các kiӇu lӗng:

Có thӇ dùng kiӇu lӗng: 1, 2 hay 3 tҫng, nӃu dùng lӗng nhiӅu tҫng thì tiӃt kiӋm ÿѭӧc diӋn tích Tuy vұy bӕ trí sao cho sӵ thao tác làm viӋc cӫa công nhân ÿѭӧc thuұn lӧi, nӃu dùng lӗng nhiӅu tҫng thì phҧi có vұt che ӣ giӳa, ÿӇ tránh thӓ trên tiêu, tiӇu xuӕng tҫng dѭӟi

a KiӇu lӗng 1 tҫng

b KiӇu lӗng 2 tҫng

c Ki͋u l͛ng 3 t̯ng

KiӅu này ít ÿѭӧc áp dөng trong nѭӟc vì tҫng thӭ 3 cao quá, công nhân rҩt khó khăn cho sӵ chăm sóc và nuôi dѭӥng, vӅ mһt cҩu trúc cNJng tѭѫng tӵ nhѭ cҩu trúc lӗng 2 tҫng

Ngoài các kiӇu lӗng nêu trên còn có các kiӇu lӗng khác nhѭ kiӇu lӗng di ÿӝng, có thӇ di chuyӇn lӗng ÿi nhiӅu nѫi, thѭӡng ÿѭӧc nuôi trong các sân cӓ và chӍ nuôi 1 sӕ ít thӓ thôi KiӇu lӗng có cáng ÿӇ khiêng ÿi hoһc là lӗng treo bҵng kim loҥi

5 Vұt liӋu làm lӗng

Thѭӡng có thӇ là gӛ bào láng và sѫn ÿӇ dùng ÿѭӧc lâu và tiӋn cho vӋ sinh chuӗng,

có thӇ làm chuӗng bҵng sҳt và sѫn Chung quanh lӗng thѭӡng ÿóng lѭӟi, kích thѭӟc các lӛ lѭӟi cNJng quan trӑng ÿӕi vӟi lѭӟi làm nӅn lӗng, lӛ quá to thì thӓ lӑt chân, còn quá nhӓ thì phân không lӑt dүn ÿӃn phân ÿóng thành lӟp và mҩt vӋ sinh Lӛ lѭӟi này thѭӡng là 1,25 x 1,25 cm ÿӕi vӟi thӓ nhӓ con, hoһc 1,25 x 2cm cho thӓ lӟn con Ngoài

ra có thӇ làm vách lӗng bҵng nhӳng song sҳt hay là gӛ Tuy nhiên ÿӕi vӟi song gӛ thӓ thѭӡng gһm mòn dҫn, vì thӃ sau mӝt thӡi gian phҧi thay

6 Dөng cө trong lӗng

Nói chung trong lӗng thӓ có mӝt sӕ dөng cө sau: máng cӓ, máng thӭc ăn bә sung máng uӕng và ә ÿҿ cho thӓ cái

a Máng c͗:

ĈӇ phân phӕi cӓ cho thӓ, máng cӓ phҧi cao ÿӇ thӓ không thӇ dүm lên cӓ ÿӇ ăn, tránh nhiӉm bӋnh cҫu trùng và nѭӟc tiӇu, phân dính lên cӓ làm cho cӓ mau hѭ Máng

thѭӡng bӕ trí bên ngoài lӗng ÿӇ thӓ không lôi kéo cӓ rѫi trong lӗng Bên trong phҫn ÿính vào lӗng phҧi có song theo khoҧng cách thích hӧp (3-4cm), nӃu dùng thanh sҳt thì chӍ 2 cm ÿӇ thӓ kéo cӓ ăn Máng cӓ có thӇ làm bҵng gӛ, tre, hay các thanh sҳt ChiӅu dài máng phө thuӝc kích thѭӟc cӫa lӗng và sӕ thӓ nuôi Kích thѭӟc tӯ vách lӗng ra khoҧng 20 cm, máng cӓ ÿһt cách lӗng 10 cm và chiӅu cao có thӇ ÿҥt tӯ 3-4 cm (tuǤ chiӅu cao lӗng)

b Máng thͱc ăn b͝ sung (TABS):

Ĉӕi vӟi các loҥi thӓ nhѭ thӓ ÿӵc giӕng, thӓ cái mang thai, thӓ vӛ béo thì cҫn phҧi bә sung thӭc ăn dҥng thӭc ăn hӛn hӧp, lúa nҭy mҫm, bánh dҫu, khoáng Thông thѭӡng trong chăn nuôi thӓ công nghiӋp ta dùng thӭc ăn viên (có thӇ gӗm bӝt cӓ và các thành phҫn khác), viӋc dùng thӭc ăn viên có lӧi là thӓ có thӇ gұm nhҩm, tránh gây bӋnh nhҩt

là cҫu trùng

c Máng u͙ng:

Nhu cҫu nѭӟc ÿӕi vӟi thӓ là khá cao NӃu cho thӓ ăn toàn cӓ xanh có thӇ thoҧ mãn nhu cҫu nѭӟc NӃu nuôi bҵng thӭc ăn viên, thì trong lӗng thӓ phҧi có máng uӕng ÿӇ cung cҩp nѭӟc Ngoài ra máng uӕng còn là phѭѫng tiӋn ÿӇ cung cҩp thuӕc uӕng trӏ bӋnh hay ngӯa nhѭ là cҫu trùng Có nhiӅu kiӇu máng uӕng thѭӡng ta tӵ chӃ máng uӕng bҵng chai nѭӟc biӇn treo lên

d ͜ ÿ̓:

Trѭӟc khi thӓ ÿҿ 3-4 ngày thì ÿӇ ә ÿҿ vào lӗng cho thӓ cái ÿҿ Ә ÿҿ có hình dáng nhѭ cái hӝp, có kích thѭӟc tuǤ theo tҫm vóc thӓ Ĉáy cӫa ә ÿҿ thӓ nên dӉ thoát nѭӟc, tránh nѭӟc tiӇu cӫa thӓ làm cho thӓ con bӏ cҧm lҥnh

Bҧng 1 Kích thѭӟc ә ÿҿ cӫa thӓ

Loҥi thӓ chiӅu cao chiӅu rӝng chiӅu dài diӋn tích

- Nhӓ con 25cm 25cm 35cm 885cm2

- Trung bình 30cm 30cm 40cm 1200cm2

- Lӟn con 35cm 30cm 45cm 1350 cm2

Trong trҥi thӓ phҧi có hàng rào cách ly ÿӇ hҥn chӃ xâm nhұp cӫa ngѭӡi lҥ và các loài gia súc khác trong trҥi ÿӇ tránh bӋnh truyӅn lây hay làm cҳn phá thӓ hay làm hѭ hҥi lӗng thӓ Phҧi bӕ trí hӕ tiêu ÿӝc trѭӟc khi vào trҥi thӓ và giӳa các ngăn chuӗng cNJng có

hӕ tiêu ÿӝc (vôi bӝt) Chúng ta cҫn thiӃt phҧi vӋ sinh lӗng thӓ thѭӡng xuyên

7 KiӇu lӗng liên kӃt vӟi hang thӓ

Thӓ là loài vұt nhút nhát thích sӕng tӵ nhiên trong hang do vұy TiӃn Sƭ A Finzi (Italy), ngѭӡi ÿã giӟi thiӋu kiӇu 1 lӗng kӃt hӧp vӟi 1 hang riêng biӋt (bҵng ciment hay ÿҩt sét nung) ÿӇ thӓ sӕng mát mҿ, mô hình này ÿѭӧc phát triӇn ӣ Châu Âu, ÿһc biӋt là các nѭӟc Châu Phi có nhiӋt ÿӝ ngoài trӡi nóng Lӗng thӓ liên kӃt vӟi hang bҵng 1 ӕng thông bҵng ÿҩt sét nung, ciment hay nhӵa Thӓ sӁ ÿѭӧc tұp ăn, tiêu tiӇu ӣ lӗng bên ngoài vài ngày ÿҫu và sau ÿó quen vӟi ÿiӅu kiӋn sӕng trong hang Mô hình này thѭӡng

áp dөng cho thӓ cái sinh sҧn

IV CÂU HӒI ÔN TҰP

1 Nêu vai trò quan trӑng cӫa chuӗng trҥi ÿӕi vӟi chăn nuôi thӓ Giҧi thích lý do tҥi sao?

2 Nhӳng yêu cҫu cӫa nhà nuôi thӓ, nên làm nhà nuôi thӓ nhѭ thӃ nào ÿӇ thích hӧp vӟi ÿiӅu kiӋn ÿӏa phѭѫng?

3 Nêu các kiӇu lӗng thӓ và nhӳng dөng cө cҫn thiӃt cӫa lӗng thӓ Cách bӕ trí các dөng cө nhѭ thӃ nào cho hӧp lý?