Tài liệu Giáo trình chăn nuôi thỏ Chương 2 pptx

Cuӕi thӃ kӻ 19 và nhҩt là ÿҫu thӃ kӻ 20 cùng vӟi phѭѫng pháp nuôi nhӕt cùng vӟi các giӕng thӓ ÿã thích nghi vӟi ÿiӅu kiӋn nuôi nhӕt ÿã ÿѭӧc chӑn lӑc và thay ÿәi dҫn vӅ ngoҥi hình, sinh l

CH ѬѪNG 2

I SӴ THUҪN HÓA

Các giӕng thӓ nhà trên thӃ giӟi hiӋn nay ÿӅu có nguӗn gӕc tӯ thӓ rӯng

(Orytolaguc cuniculus) thuӝc Hӑ thӓ nhà và thӓ rӯng (Leporidae), trong Bӝ gұm

nhҩm riêng biӋt có răng cӱa kép (Lagomorpha), cӫa Lӟp ÿӝng vұt có vú

(Mammalia)

Nói chung sӵ thuҫn hoá thӓ rӯng thành thӓ nhà chӍ khoҧng vài trăm năm gҫn ÿây Thӓ rӯng ӣ Châu Âu ÿѭӧc phát hiӋn bӣi nhӳng nhà ngӳ âm hӑc khi hӑ ÿӃn bӡ biӇn Tây Ban Nha vào năm 1000 trѭӟc công nguyên Thӓ là biӇu tѭӧng cӫa Tây Ban Nha vào thӡi kǤ La Mã Tӯ ÿҫu thӃ kӻ 19 viӋc nuôi thӓ ÿã phát triӇn khҳp Tây Âu và ÿѭӧc ngѭӡi Châu Âu ÿѭa thӓ ÿi du nhұp ӣ tҩt cҧ các nѭӟc trên thӃ giӟi Cuӕi thӃ kӻ 19 và nhҩt là ÿҫu thӃ kӻ 20 cùng vӟi phѭѫng pháp nuôi nhӕt cùng vӟi các giӕng thӓ ÿã thích nghi vӟi ÿiӅu kiӋn nuôi nhӕt ÿã ÿѭӧc chӑn lӑc và thay ÿәi dҫn vӅ ngoҥi hình, sinh lý thích nghi vӟi hoàn cҧnh cө thӇ và khҧ năng sҧn xuҩt phù hӧp vӟi nhu cҫu thâm canh cùng vӟi các kӻ thuұt chăn nuôi tiên tiӃn ÿáp ӭng nhu cҫu sҧn xuҩt và lӧi nhuұn, bӋnh tұt cӫa thӓ ngày càng ÿѭӧc nghiên cӭu và khӕng chӃ cNJng nhѭ là có thӇ ÿiӅu trӏ và phòng ngӯa ÿѭӧc càng ngày càng phát triӇn vӟi mөc ÿích sҧn xuҩt thӏt thӓ ÿӇ làm ÿӝng vұt thí nghiӋm và làm sinh vұt cҧnh

II CÁC GIӔNG THӒ

HiӋn nay chăn nuôi thӓ khá phát triӇn chӫ yӃu là nuôi thӓ hѭӟng thӏt hoһc nuôi thӓ kiêm dөng lҩy thӏt và lông len Do vұy có nhiӅu giӕng thӓ lӟn con dùng sҧn xuҩt thӏt ӣ Châu Âu, Châu Mӻ và mӝt sӕ giӕng thӓ nhӓ con ӣ các nѭӟc nhiӋt ÿӟi phát triӇn tҥi ÿӏa phѭѫng hay tӯng quӕc gia Bên cҥnh ÿó cNJng có mӝt sӕ giӕng chuyên sҧn xuҩt lông len chӫ yӃu là ӣ nѭӟc ôn ÿӟi Nuôi thӓ hѭӟng thӏt thѭӡng

chӑn giӕng có tҫm vóc khá lúc trѭӣng thành có trӑng lѭӧng 4,5 ÿӃn 5 kg; cNJng chú

ý nhӳng giӕng thӓ này có bӝ xѭѫng nhӓ có tӹ lӋ thӏt xҿ cao Mӝt cách chung nhҩt ngѭӡi ta chia thӓ dӵa theo tҫm vóc: nhóm nһng ký (Trӑng lѭӧng trѭӣng thành hѫn 5kg) nhѭ Bouscat Giant White, French and French Giant Pabillon; nhóm trung bình (Trӑng lѭӧng trѭӣng thành hѫn 3,5-4,5kg) nhѭ Californian, New Zealand White, Grand Chinchilla,… nhóm thӓ nhҽ cân (trӑng lѭӧng trѭӣng thành tӯ 2,5-3kg) nhѭ Small Chinchilla, Duch and French Havana, Himalayan,… và nhóm nhӓ con (trӑng lѭӧng trѭӣng thành hѫn 1kg) Dѭӟi ÿây là mӝt sӕ giӕng thӓ hѭӟng thӏt chӫ yӃu và phә biӃn ӣ ViӋt Nam

1 Thӓ Newzeland trҳng

Giӕng thӓ này ÿѭӧc nuôi ӣ nhiӅu nѭӟc và phә biӃn ӣ nhiӅu nѫi trên thӃ giӟi ӣ ViӋt Nam do khҧ năng thích nghi vӟi các ÿiӅu kiӋn sӕng cao Giӕng thӓ này có toàn thân màu trҳng, lông dày, mҳt ÿӓ nhѭ hòn ngӑc, có tҫm vóc trung bình, thӓ trѭӣng thành nһng khoҧng 4,5 - 5 kg Mӛi năm thӓ ÿҿ trung bình 5 - 6 lӭa mӛi lӭa

ÿҿ trung bình tӯ 6 -7 con Nhѭ vұy ÿӕi vӟi giӕng thӓ này mӝt thӓ cái trung bình

cho 20 - 30 con/năm Thӓ cai sӳa thѭӡng ÿѭӧc nuôi vӛ béo ÿӃn 90 ngày tuәi thì giӃt thӏt Nhѭ vұy môt thӓ mҽ trong mӝt năm có thӇ sҧn xuҩt tӯ 30 - 45 kg trӑng lѭӧng sӕng nӃu nuôi tӕt có thӇ ÿҥt 60 - 90 kg và thêm tӯ 20 - 30 tҩm lông da

2 Thӓ Californian

Giӕng thӓ này ÿѭӧc tҥo ra và phát triӇn tӯ Mӻ (khoҧng 1920) tӯ 2 giӕng New Zealand White và Himalyan và sau ÿó có sӵ tham gia cӫa giӕng Chinchilla vӟi mөc ÿích tҥo ra giӕng thӓ có thӏt và len có chҩt lѭӧng cao Chúng ÿѭӧc nhұp vào

tӯ Anh lҫn ÿҫu tiên vào năm 1958 Tuy nhiên ÿӃn năm 1960 mӟi công bӕ chính thӭc vӟi sӕ lѭӧng 400 con Ĉây là giӕng thӓ tҥo ra ÿѭӧc lӧi tӭc cao cho ngѭӡi nuôi thӓ thѭѫng phҭm Ĉһc ÿiӇm cӫa giӕng thӓ này là có bӝ lông màu trҳng tuyӃt, trӯ hai tai thӓ có màu ÿen, mNJi, ÿuôi và 4 chân có màu tro hoһc màu ÿen Thӓ trѭӣng thành có trӑng lѭӧng 4 - 4,5 kg, con ÿӵc nһng tӯ 3,6 - 4,5 kg con cái nһng 3,8 - 4,7 kg Mӛi năm thӓ ÿҿ khoҧng 5 lӭa Mӛi năm thӓ ÿҿ khoҧng 5 lӭa mӛi lӭa khoҧng 5-6 con Thӓ này ÿã nhұp vào nѭӟc ta ӣ Sѫn Tây (1977) và ÿã thích nghi vӟi ÿiӅu kiӋn khí hұu và nuôi dѭӥng chăm sóc Thӓ Californian có tҫm vóc trung

bình, tӹ lӋ thӏt xҿ cao tӯ 55 - 58 % chúng ÿѭӧc nuôi phә biӃn trên thӃ giӟi và ÿã trӣ thành giӕng thӓ thӏt ÿӭng thӭ hai trên thӃ giӟi (Sandford, 1996) Tuy nhiên qua thӱ nghiӋm 3 năm nuôi ӣ ĈBSCL vӟi các loҥi thӭc ăn thông thѭӡng, giӕng thӓ thuҫn Californian tѭѫng ÿӕi khó nuôi, ÿҿ kém và tӍ lӋ thӓ con hao hөt cao so vӟi thӓ thuҫn New Zealand

3 Thӓ Chinchilla

Thӓ Chinchilla lҫn ÿҫu tiên ÿѭӧc trình diӉn tҥi Pháp 1913 bӣi J.J Dybowski ÿѭӧc tҥo ra tӯ thӓ rӯng và 2 giӕng Blue Beverens và Himalyans ÿѭӧc xem nhѭ là giӕng thӓ cho len Giӕng thӓ này có 2 dòng mӝt có trӑng lѭӧng 4,5 - 5 kg (Chinchilla giganta) và dòng kia 2 - 2,5 kg lúc trѭӣng thành Giӕng thӓ này ÿҿ trung bình mӛi lӭa tӯ 6 - 8 con có khҧ năng thích nghi vӟi các ÿiӅu kiӋn chăn nuôi khác nhau Thӓ có lông màu xanh, lông ÿuôi trҳng pha lүn xanh ÿen, bөng màu trҳng xám ÿen

4 Thӓ English Spot

Giӕng thӓ English Spot có tҫm vóc trung bình trӑng lѭӧng trѭӣng thành 2,5 - 3,5 kg ӣ cái và ÿӵc, ÿѭӧc chӑn lӑc và phát triӇn ӣ Anh quӕc Nó có ÿһc ÿiӇm là thân có màu lông trҳng vӟi các ÿӕm màu xұm ӣ trên cѫ thӇ, tai thҷng ÿӭng, mông rӝng tròn và hѫi lӟn hѫn phҫn vai, chân dài và mҧnh khҧnh Giӕng này ÿѭӧc nhұn biӃt vӟi các ÿӕm xұm màu ӣ 2 vòng mҳt, má và tai, sóng lѭng và ÿuôi Các ÿӕm này có màu sҳc phә biӃn là ÿen, xanh dѭѫng, sô cô la, nâu, vàng, v v Giӕng thӓ này hiӋn nay cNJng tham gia vào máu cӫa con thӓ lai ӣ ViӋt Nam khá phә biӃn

5 Nhóm thӓ ViӋt Nam

Nhóm thӓ ӣ ViӋt Nam ÿѭӧc du nhұp tӯ Pháp vào khoҧng tӯ 70 - 80 năm trѭӟc ÿây Chúng ÿã ÿѭӧc lai tҥo giӳa nhiӅu giӕng khác nhau, nên ÿã có nhiӅu ngoҥi hình và tҫm vóc khác nhau, phҫn lӟn có màu lông ngҳn, màu ÿen, trҳng mӕc, khoang trҳng ÿen, trҳng vàng, trҳng xám có thӇ trӑng khoҧng 2 kg, Ngѭӡi ta thѭӡng gӑi tên theo màu sҳc lông nhѭ thӓ Dé thì nhӓ con, nhҽ cân, có trӑng lѭӧng 2,2-2,5kg Nhìn chung nhóm thӓ này có màu lông khoang, lang hay ÿӕm, trҳng, vàngÿen, xám riêng màu lông ӣ phҫn dѭӟi bөng, ngӵc, ÿuôi có màu xám nhҥt hѫn hoһc màu xám trҳng Màu mҳt ÿen, ÿҫu nhӓ lѭng khum trӑng lѭӧng trѭӣng thành 2,5-3kg; và thӓ ÿen có lông ngҳn, có màu ÿen tuyӅn, màu mҳt ÿen, ÿҫu to vӯa, miӋng nhӓ bөng thon, bӕn chân dài thô, xѭѫng thô Trӑng lѭӧng trѭӣng thành 2,6-3,2kg Mӝt vài nѫi có các giӕng thӓ lông xù màu trҳng do có màu cӫa giӕng Angora

Ĉһc ÿiӇm sinh sҧn cӫa hai giӕng thӓ màu xám và màu ÿen cӫa ViӋt Nam có khác so vӟi thӓ mӟi nhұp nӝi và thӓ lai thѭѫng phҭm khác Chúng vүn còn bҧo tӗn tính năng sҧn xuҩt cӫa thӓ rӯng xa xѭa nhѭ ÿӝng dөc sӟm 4,5 - 5 tháng tuәi, mҳn

ÿҿ sau khi ÿҿ tӯ 1 ÿӃn 3 ngày ÿã chӏu ÿӵc phӕi giӕng lҥi, thӓ vӯa tiӃt sӳa vӯa nuôi con và có chӳa nên nӃu gia ÿình có ÿiӅu kiӋn tӕt thì thӓ sӁ ÿҿ liên tөc, mӛi năm tӯ

7ÿӃn 8 lӭa và giao ÿӝng tӯ 4 -11con/ lӭa Mӝt trong nhӳng tұp tính cӫa thӓ là nhә lông làm ә ÿҿ, ÿӕi vӟi tұp tính này thӓ ÿen và xám cӫa ViӋt Nam thӇ hiӋn rõ hѫn

so vӟi thӓ nhұp nӝi Các thӓ trѭӟc khi ÿҿ thѭӡng tӵ lҩy rác, rѫm cӓ vào trong ә và

tӵ nhә nhiӅu lông bөng lông ngӵc ÿӇ trӝn thành tә ҩm mӅm, ÿӇ ÿҿ con trong ÿó, ít

có trѭӡng hӧp ÿҿ con ngoài ә Sӭc ÿӅ kháng tӕt cӫa thӓ ViӋt Nam và thӓ Lai ÿѭӧc thӇ hiӋn rõ nét hѫn thӓ nhұp nӝi ÿiӅu này thӇ hiӋn qua mӝt sӕ chӍ tiêu sinh lý

Nhóm thӓ lai ӣ vùng ĈBSCL ÿѭӧc lai tҥo tӯ các giӕng thӓ ngoҥi nhұp vào ViӋt Nam nhӳng năm 90 vӟi thӓ lai ÿӏa phѭѫng, chúng có tҫm vóc khá, màu sҳc ÿa dҥng pha trӝn giӳa các giӕng nhѭ New Zealand, Chinchilla, Californian, English Spot, v v… Trong ÿiӅu kiӋn nuôi dѭӥng còn hҥn chӃ vӅ dinh dѭӥng hiӋn nay vӟi thӭc ăn thô xanh và bә sung các loҥi phө phҭm thӓ cái trѭӣng thành (ÿҿ lӭa 3) ÿҥt 3,2 - 3,8 kg Thӓ thӏt nuôi tӯ 4 - 4,5 tháng ÿҥt 2,2 - 2,4 kg Ĉây là nhóm thӓ ÿѭӧc nuôi chӫ yӃu ӣ ĈBSCL cho thӏt rҩt hiӋu quҧ vì tұn dөng ÿѭӧc nguӗn thӭc ăn rau

cӓ ÿӏa phѭѫng

Nhӳng ÿһc ÿiӇm giӕng và khҧ năng sҧn xuҩt cӫa thӓ phө thuӝc vào môi trѭӡng sӕng và kinh nghiӋm phát triӇn cӫa nhà nhân giӕng Sӵ so sánh nhӳng kӃt quҧ tӯ nhӳng môi trѭӡng và ÿӏa lý khác nhau có thӇ cho thҩy nhӳng ÿһc tính chung cӫa giӕng Tính mҳn ÿҿ, mӭc tăng trӑng và sӵ phát triӇn các cѫ quan, tә chӭc cӫa cѫ thӇ ӣ thӓ tѫ là 3 ÿһc tính cѫ bҧn cӫa giӕng

a.Tính ÿ̓ sai con

Ĉѭӧc ÿo lѭӡng bҵng sӕ thӓ con sӕng hay tәng sӕ thӓ sѫ sinh Sӕ lѭӧng con trong bҫy tăng khoҧng 10-20% tӯ lӭa ÿҫu tiên cho ÿӃn lӭa thӭ hai Tuy nhiên sӁ không có sӵ khác biӋt tӯ lӭa thӭ ba ÿӃn lӭa thӭ tѭ và tӯ lӭa thӭ tѭ trӣ ÿi thì sӕ lѭӧng thӓ sѫ sinh trong bҫy sӁ giҧm Sӵ ÿӗng huyӃt trong nhân giӕng cNJng sӁ làm giҧm tính ÿҿ sai con Nó còn phө thuӝc vào mùa và năng suҩt sinh sҧn cӫa thӓ cái YӃu tӕ ÿҫu tiên ҧnh hѭӣng ÿӃn sӵ ÿҿ sai là sӕ trӭng rөng và sau ÿó là khҧ năng sӕng cӫa phôi Giӕng thӓ khác nhau cNJng cho năng suҩt sinh sҧn khác nhau

Ví dө:

Caliornian New Zealand White

Sӕ con sӕng trong ә 7,04 7,23

Sӕ con cai sӳa trong ә 5.46 5,72

b.Tăng tr͕ng và thành ph̯n c˯ th͋:

Mӭc ÿӝ tăng trӑng cӫa thӓ tѫ thì tѭѫng quan chһt chҿ vӟi tҫm vóc và trӑng lѭӧng trѭӣng thành cӫa chúng trong trѭӡng hӧp không có sӵ khiӃm khuyӃt dѭӥng chҩt trong khҭu phҫn ÿáng ghi nhұn Sӵ biӃn ÿӝng và thành phҫn cѫ thӇ thì lӟn ӣ các giӕng thӓ ÿѭӧc nuôi, ví dө giӕng thӓ New Zealand White và Himalyan Tăng trӑng và mӭc ÿӝ tăng trѭӣng cӫa nhӳng tә chӭc chính phө thuӝc vào ÿһc ÿiӇm sinh hӑc cӫa giӕng và sӵ nuôi dѭӥng Do vұy chӍ tiêu mô tҧ vӅ giӕng trong mӝt môi trѭӡng sҧn xuҩt nhҩt ÿӏnh nên là tuәi trѭӣng thành Nhӳng giӕng ÿѭӧc chú ý trên quan ÿiӇm sҧn xuҩt là tӍ lӋ tӕt nhҩt giӳa tăng trӑng và trӑng lѭӧng trѭӣng thành mà nó ÿӃn sӟm ӣ mӝt trӑng lѭӧng sӕng thích hӧp cho thӏ trѭӡng Nhӳng giӕng nhҽ cân có thӇ ÿѭӧc tұn dөng nhѭ là nhӳng giӕng thuҫn hay tӕt hѫn là lai vӟi nhӳng giӕng có trӑng lѭӧng trung bình ÿӇ sҧn xuҩt ra quҫy thӏt có sӵ phát triӇn

cѫ tӕt và thӏt có chҩt lѭӧng có nhu cҫu tiêu thө

c S͹ di truy͉n v͉ ÿ̿c ÿi͋m gi͙ng

Sӵ cҧi thiӋn di truyӅn vӅ ÿһc ÿiӇm giӕng thích hӧp cho môi trѭӡng sҧn xuҩt phө thuӝc vào tính biӃn ÿӝng di truyӅn ÿһc trѭng mà nó bӝc lӝ ra môi trѭӡng Tính biӃn ÿӝng là sӵ bӝc lӝ vӅ nhӳng khác biӋt di truyӅn mà trong chӑn lӑc và nhân giӕng cӕ gҳng ÿӇ khám phá chúng Câu hӓi ÿһt ra ӣ ÿây là làm sau có thӇ khám phá ra tính biӃn ÿӝng di truyӅn trong sҧn xuҩt qui mô nhӓ Nâng cao tiӅm năng cӫa giӕng phө thuӝc vào ÿһc tính sinh hӑc, ѭu thӃ cӫa sӵ sinh sҧn và sӵ tính toán các thông sӕ di truyӅn cho sӵ chӑn lӑc

d Gen và môi tr˱ͥng s͙ng

Hҫu hӃt nhӳng ÿһc tính di truyӅn sӕ lѭӧng nhѭ thө tinh, sӭc sӕng, tăng trѭӣng thìÿѭӧc quyӃt ÿӏnh bӣi nhiӅu gen và chúng cNJng bӏ chi phӕi bӣi môi trѭӡng sӕng KiӇu hình là kӃt quҧ cӫa ҧnh hѭӣng kiӇu gen kӃt hӧp vӟi môi trѭӡng KiӇu gen là kӃt quҧ cӫa ҧnh hѭӣng gen ӣ vài vӏ trí cӫa nó (locus) Môi trѭӡng bao gӗm khí hұu, chӛ ӣ, tiӇu khí hұu, nhiӋt ÿӝ, ҭm ÿӝ, tӕc ÿӝ gió dөng cө trang thiӃt bӏ, kӻ thuұt

phӕi giӕng và nuôi dѭӥng và kinh nghiӋm cӫa nhà nhân giӕng Xác ÿӏnh di truyӅn cӫa sӵ biӃn ÿӝng cӫa các tính trҥng là sӵ có lӧi song hành cӫa nhà chӑn lӑc và ngѭӡi làm công tác giӕng Ĉҫu tiên là sӵ khám phá biӃn ÿӝng di truyӅn cӫa thӓ cùng giӕng và cùng quҫn thӇ; kӃ ÿӃn bҵng sӵ lai giӕng ÿӇ khám phá tính biӃn ÿӝng

di truyӅn giӳa giӕng và các quҫn thӇ

e S͹ lai gi͙ng ͧ các n˱ͣc nhi͏t ÿͣi

Nhӳng nӅn tҧng sinh hӑc tҥo ra nhӳng con lai ѭu trӝi vӅ các tính trҥng Chúng nênÿѭӧc khám phá trong nhӳng quҫn thӇ ÿѭӧc nhân giӕng trong môi trѭӡng khác nhau Nhӳng nghiên cӭu ӣ qui mô lӟn trên nhӳng giӕng lai ӣ các nѭӟc nhiӋt ÿӟi tӯ Cuba (ҭm) và Mexico (khô) ÿã ÿѭӧc tѭӡng trình Nhӳng nghiên cӭu này thӵc hiӋn trên nhӳng giӕng thӓ nhұp nӝi Sӵ sҧn xuҩt sӳa ÿѭӧc cҧi thiӋn bҵng sӵ sӱ dөng con lai tӕt nhҩt KӃt quҧ ÿã ÿѭӧc cho thҩy tҫm quan trӑng cӫa các giӕng thuҫn và giӕng lai sҷn sàng cho quá trình nghiên cӭu thí nghiӋm

III PHѬѪNG PHÁP CHӐN LӐC VÀ NHÂN GIӔNG THӒ

TiӃn trình chӑn lӑc và lai giӕng thӓ tұp trung trong mӝt qui mô sҧn suҩt thѭѫng mҥi ӣ các nѭӟc ôn ÿӟi thì không cҫn thiӃt Tuy nhiên ӣ qui mô nhӓ tӯ 10 dӃn 60 thӓ cái cӫa quҫn thӇ thӓ ÿӏa phѭѫng ÿѭӧc cho phӕi tӯ nhӳng con ÿӵc và cái nhұp cӫa các giӕng thӓ khác nhau nhҵm ÿӇ tăng chҩt lѭӧng ÿàn giӕng là cҫn thiӃt

Sӵ cҧi thiӋn di truyӅn mӝt cách hiӋu quҧ trong tiӃn trình chӑn lӑc và nhân giӕng nên là nә lӵc theo nhóm vӟi sӵ hә trӧ vӅ khoa hӑc và kӻ thuұt tӯ các tә chӭc nghiên cӭu và phát triӇn Chѭѫng trình cҧi tiӃn có thӇ tұp trung ӣ mӝt xã hay thích hӧp hѫn là mӝt nhóm xã, hay cNJng có thӇ là mӝt sӕ trҥi thӓ ӣ mӝt sӕ TӍnh trên toàn quӕc Trong trӯѫng hӧp này chѭѫng trình ÿòi hӓi sӵ chuyӇn hoá kӻ thuұt Do vұy nên có nhӳng nhà nhân giӕng vӟi nhӳng ÿѫn vӏ có qui mô lӟn tӯ 100- 200 thӓ cái sinh sҧn Nhӳng nhà chӑn lӑc và nhân giӕng này nên có kinh nghiӋm bҵng viӋc

sӱ dөng các hӋ thӕng sҧn xuҩt ÿáp ӭng tӕt vӟi ÿiӅu kiӋn và nguӗn lӵc tҥi ÿӏa phѭѫng Nhӳng phѭѫng tiӋn sӱ dөng hiӋn ÿҥi và phӭc tҥp nên ÿѭӧc tránh, tuy

nhiên cҫn ÿһc biӋt chú ý ÿӃn viӋc tiӃn hành trong hoàn cҧnh nhӳng trҥi thӓ thѭѫng phҭm tӕt nhҩt VӋ sinh và sӭc khoҿ cӫa thӓ phҧi ÿѭӧc ÿһc biӋt chú ý Ĉѫn vӏ chӑn lӑc phҧi có hiӋu quҧ ӣ hai mӭc ÿӝ là nhân giӕng và sҧn xuҩt

1 Các phѭѫng pháp chӑn lӑc

a Ch͕n l͕c qu̯n th͋

Căn cӭ vào giá trӏ trung bình cӫa các tính trҥng nhѭ sӕ lӭa ÿҿ/năm, sӕ con trên/lӭa, trӑng lѭӧng sѫ sinh toàn ә và trӑng lѭӧng bình quân/con chӑn lӑc theo gia ÿình, chúng ta giӳ lҥi nhӳng gia ÿình tӯ giá trӏ trung bình trӣ lên cӫa giӕng hoһc loҥi thҧi nhӳng gia ÿình có thành tích dѭӟi mӭc trung bình cӫa giӕng theo yêu cҫu chӑn lӑc cӫa chúng ta Ví dө ÿӕi vӟi giӕng thӓ Califonian, ngѭӡi ta thѭӡng chӑn nhӳng gia ÿình thӓ ÿҥt kӃt quҧ bình quân khá vӅ các ÿһc tính sҧn xuҩt nhѭ: Mӝt năm ÿҿ 5 lӭa trӣ lên, mӛi lӭa ÿҿ 6 con nuôi sӕng, trӑng lѭӧng con sѫ sinh là 50gam và trӑng lѭӧng toàn ә là tӯ 300gam trӣ lên

b Ch͕n l͕c cá th͋

Ĉây là ÿiӇm quan trӑng ÿӇ có nhӳng cá thӇ tӕt ÿѭa vào tiӃn trình nhân giӕng cá thӇ phҧi ÿѭӧc ghi chép các thành tích ÿҫy ÿӫ ÿӇ ÿánh giá và quyӃt ÿӏnh nên loҥi thҧi hay sӱ dөng tiӃp tөc trong tiӃn trình nhân giӕng Cҫn chú ý nhӳng ÿһc tính sҧn xuҩt và ÿһc ÿiӇm ngoҥi hình cӫa giӕng thӓ mà ta muӕn chӑn lӑc Ví dө giӕng thӓ nuôi hѭӟng thӏt nói chung hai mông phҧi nӣ nang, hai thăng thӏt bên cӝt sӕng cNJng phҧi nӣ nang ĈӇ bҧo ÿҧm ÿúng ÿһc ÿiӇm ngoҥi hình, nên chӑn thӓ vào lúc 5 - 6 tháng tuәi là tӕt nhҩt vì lúc này ngoҥi hình thӓ ÿã phát triӇn khá hoàn thiӋn

Ĉҫu tiên phҧi chú ý ÿӃn con cái và con ÿӵc không bӏ khuyӃt ÿiӇm ӣ bӝ phұn sinh dөc, con ÿӵc hai dӏch hoàn phҧi ÿӅu, con cái phҧi có 8 vú trӣ lên ViӋc lӵa cá thӇ nên bҳt ÿҫu khoҧng 21 ngày tuәi, khi khҧo sát lúc 70 ngày tuәi nӃu thӓ không ÿҥt yêu cҫu ÿһt ra thì phҧi loҥi thҧi ngay Lúc thӓ ÿҥt 6 tháng tuәi nӃu không ÿӫ tiêu chuҭn thì vүn tiӃp tөc loҥi Chung nhҩt viӋc chӑn lӑc giӕng thӓ thông thѭӡng ÿѭӧc tiӃn hành ӣ các thӡi ÿiӇm nhѭ sѫ sinh, 21, 30, 70, 90, 180 ngày tuәi Thӓ nên

ÿѭӧc cân ӣ tҩt cҧ các thӡi ÿiӇm, nӃu là giai ÿoҥn sѫ sinh và 21 ngày tuәi thì cân cҧ

ә rӗi tính trӑng lѭӧng bình quân Lúc 21 ngày tuәi ÿánh sӕ các con ÿҥt tiêu chuҭn trӑng lѭӧng bҵng cách bҩm tai và chӑn thӓ dӵa vào ÿһc ÿiӇm ngoҥi hình ӣ 6 tháng tuәi

Thành tích vӅ thӇ trӑng thӓ phҧi ÿҥt tiêu chuҭn nhѭ trӑng lѭӧng sѫ sinh trung bình là 50g ӣ thӓ nhұp nӝi, 35 gam ÿӕi vӟi thӓ ÿӏa phѭѫng; lúc 21 ngày tuәi 200gam ÿӕi vӟi thӓ ÿӏa phѭѫng, 250 gam ÿӕi vӟi thӓ nhұp nӝi; lúc 30 ngày tuәi

500 gam ÿӕi vӟi thӓ nhұp nӝi và 350 gam ÿӕi vӟi thӓ ÿӏa phѭѫng Mӭc tăng trӑng hҵng ngày lúc 70 ngày tuәi phҧi ÿҥt tӯ 25 - 30 gam/ngày giai ÿoҥn 21 ngày tuәi ÿӃn 70 ngày tuәi Nhӳng con ÿҥt mӭc tăng trӑng trên 30 gam/ ngày là xuҩt sҳc Trӑng lѭѫng xuҩt chuӗng lúc 6 tháng tuәi thѭӡng ÿҥt 3 kg ÿӕi vӟi thӓ nhұp nӝi, 2 ÿӃn 2,5 kg ÿӕi vӟi thӓ ÿӏa phѭѫng

Phѭѫng pháp chӑn lӑc giӕng thӓ nêu trên thѭӡng cho kӃt quҧ nhanh chóng, nó trӵc tiӃp kiӇm tra năng suҩt cá thӇ, năng suҩt anh em trong mӝt gia ÿình và hӑ hàng Nhӳng kӃt quҧ tӕt ÿҽp ÿѭӧc phát huy qua sӵ ghép ÿôi giao phӕi giӳa nhӳng con có thành tích tӕt vӟi nhau

Thí dө:

Có 10 thӓ ÿӵc và 50 thӓ cái cho ghép ÿôi giao phӕi, mӛi gia ÿình có 1 ÿӵc và 5 cái Thӓ ÿӵc ÿánh sӕ tӯ sӕ 1 ÿӃn sӕ 10 và gӑi là gia ÿình sӕ 1 ÿӃn sӕ 10 Sau mӝt năm thӓ sinh sҧn thu ÿѭӧc kӃt quҧ nhѭ sau: