Như trên tôi đã trình bày, không nhất thiết phải giới thiệu tất cả các từ mới trước khi nghe, các em có thể được phát triển kỹ năng nghe bằng cách thực hành đoán nghĩa của từ, chỉ có nhữ[r]
Trang 1PGD VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN CAO LÃNH TRƯỜNG THCS NGUYỄN MINH TRÍ
THỦ THUẬT DẠY MỘT BÀI NGHE HIỂU MÔN
TIẾNG ANH
Trang 2A PHẦN MỞ ẹẦU
I Lyự do choùn ủeà taứi
1/ Cú lớ luận:
Tiếng Anh là một ngôn ngữ rất quan trọng và thông dụng trên toàn thế giới, nó đợc sử dụng trong mọi lĩnh vực khác nhau Việc đa tiếng Anh vào giảng dạy ngay từ trờng Tiểu học là cần thiết và đúng đắn, tạo điều kiện cho học sinh học tập và nghiên cứu ở mức cao hơn sau này Nó góp phần vào sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ trở thành những con ngời phát triển toàn diện vừa có năng lực phẩm chất vừa có trình độ tri thức khoa học Học sinh học Tiếng Anh có cơ hội tìm hiểu, tiếp cận với những nền văn hoá phong phú, hấp dẫn và lâu đời của các nớc trên thế giới
Từ năm học 2002 - 2003 Bộ Giáo Dục và Đào Tạo đã thay đổi nội dung chơng trình sách giáo khoa, do vậy cũng phải có nhiều đổi mới trong phơng pháp giảng dạy các bộ môn nói chung và bộ môn tiếng Anh nói riêng nhằm phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh, giáo viên
đóng vai trò tổ chức, hớng dẫn và điều chỉnh việc luyện tập của học sinh Việc dạy và học tiếng Anh trong trờng THCS tập trung rèn luyện 4 kỹ năng : Nghe - Nói - Đọc - Viết, trong đó hoạt động nghe - nói là mục đích chủ yếu của quá trình dạy và học ngoại ngữ, hoạt động nói thông qua nghe, cú nghe được thỡ mới núi được Vỡ vậy nghe đúng một vai trũ hết sức quan trọng Thế thỡ làm thế nào để dạy một tiết nghe hiểu cú hiệu quả?
2/ C ú th ự c ti ễ n:
Nhưng thực tế, qua nhiều năm giảng dạy ở trường THCS bản thõn nhận thấy rằng trong việc học tiếng Anh, khụng phải học sinh nào cũng
cú thể lĩnh hội được kiến thức mà đặc biệt là kỹ năng nghe hiểu của học sinh, hầu như học sinh rất ngỏn ngại ở tiết học nghe và tiết học núi Chớnh
vỡ nghe khụng được nờn khụng thể núi được Quan trọng hơn nữa “nghe”
là một kỹ năng mà học sinh rất khú tiếp thu Vỡ thế để thực hiện được một tiết dạy nghe hiểu cú hiệu quả, đũi hỏi phải cú sự hợp tỏc của học sinh, vỡ phương phỏp học tập tớch cực là hoạt động chủ yếu ở học sinh, người giỏo viờn đúng vai trũ kiểm tra, giỏm sỏt
II/ Muùc ủớch vaứ phửụng phaựp nghieõn cửựu.
ẹeồ giuựp hoùc sinh khaộc phuùc ủửụùc nhửừng khoự khaờn trong vieọc nghe vaứ nghe coự hieọu quaỷ, toõi ủaừ coỏ gaộng tỡm toứi hoùc hoỷi, nghieõn cửựu caực taứi lieọu vieỏt veà phửụng phaựp daùy nghe hieồu Coọng vụựi nhửừng kinh nghieọm thửùc teỏ trong quaự trỡnh giaỷng daùy Toõi ủaừ ruựt ra moọt soỏ kinh nghieọm khaự hay vaứ phuứ hụùp vụựi phửụng phaựp daùy nghe Toõi hy voùng vụựi kinh nghieọm nhoỷ beự naứy seừ laứ moọt taứi lieọu ủeồ caực baùn ủoàng nghieọp tham khaỷo
III/ Giụựi haùn cuỷa ủeà taứi:
Trang 3Hiện nay tất cả các khối lớp ở THCS, đề kiểm tra đều cĩ phần nghe Vì vậy nên trong quá trình dạy trên lớp cho học sinh chúng ta cần nhắc nhở học sinh chú trọng đến tiết học nghe, và học sinh cũng cần dành nhiều thời gian cho việc nghe tiếng Anh Qua nhiều năm giảng dạy tơi nhận thấy “nghe” khơng chỉ giới hạn ở một khối lớp nào mà tồn bộ khối THCS đều phải học nghe vì vậy đối với phương pháp giảng dạy này cĩ thể áp dụng cho tất cả các khối lớp để nhằm phát huy tính tích cực ở học sinh
B PHẦN NỘI DUNG
I/ C
ơ s ở lí lu ậ n
Học tiếng anh để giao tiếp với các nước khác trên thế giới là một địều hết sức cần thiết Do vậy tiếng anh đang trở thành ngoại ngữ đứng hàng đđầu được dạy ở nước ta
Trước mục tiêu chủ yếu của việc dạy và học ngoại ngữ là đọc hiểu để phục vụ nghiên cứu văn học, khoa học kỹ thuật Ngày nay nhằm phục vụ chính sách mở cửa, đổi mới, hoà nhập với khu vực và thế giới, mục tiêu của việc dạy ngoại ngữ là giao tiếp Để học sinh giao tiếp tốt, thì học sinh phải nghe được những gì người khác nói, mà đặc biệt ở đây là nghe được người nước ngoài nói Vì thế mà người giáo viên phải thay đổi phương pháp giảng dạy theo hướng tích cực nhằm thúc đẩy việc tự học, tự rèn luyện của học sinh học Vậy thì dạy như thế nào để cho học sinh có thể nghe được?
II/ Cơ sở thực tiển:
Thực tế nghe là một trong bốn kỹ năng quan trọng của việc học ngoại ngữ Chúng ta không thể giao tiếp được nếu không nghe được Để thành công khi đối thoại, ta phải nghe hiểu được những gì người khác nói nhưng thực tế không phải học sinh nào cũng có thể nghe được
Thế thì tại sao nghe là một việc khó khăn?
Khi học sinh nghe giáo viên đọc, các em đã quen với giọng điệu thầy cô Ngoài ra thầy cô có thể đọc chậm, dùng cử chỉ hay hành động để gợi ý những phần nghe khó Do đó việc nghe trở nên dễ dàng hơn Nhưng khi nghe băng học sinh phải đối mặt với những khó khăn sau:
- Không kiểm soát được điều sẽ nghe
- Lời nói trong băng quá nhanh
- Bài nghe có nhiều từ mới
- Trọng âm bài nghe khác
Trang 4- Học sinh không nghe thường xuyên sẽ không nhận ra những từ mà các em biết
Vậy làm thế nào để giúp các em mở rộng phạm vi nghe, để một tiết học nghe bớt căng thẳng và trở nên thú vị Đó là điều mà nhiều giáo viên đang trăn trở?
III Th ực trạng và mâu thuẫn:
Trong những năm qua tơi đã từng bước cải thiện phương pháp giáo dục mới, nhưng do bản chất của học sinh vùng nơng thơn, các em chưa nhận thấy được tầm quan trọng của việc học, mà đặc biệt là học ngoại ngữ Vì vậy mà trong những năm qua kết quả học tập của các em chưa được như ý lắm, nhưng tơi hi vọng trong những năm tới đây với nhu cầu thiết yếu của Tiếng Anh, thì cĩ lẽ với những kinh nghiệm nhỏ bé này cũng giúp quí đồng nghiệp cĩ thể đạt được chất lượng giảng dạy theo ý muốn
IV
Các biện pháp giải quyết vấn đề
Nghe là một trong những kỹ năng cần thiết trong quá trình thực hiện giao tiếp Giống như kỹ năng đọc, nghe cũng là một kỹ năng tiếp thu, nhưng nghe thường khó hơn đọc,vì ngôn bản tiếp thu qua nghe là lời nói Khi ta nói các ý thường không được sắp xếp có trật tự như viết;
ý hay lặp đi lặp lại, có nhiều từ thừa, từ đệm, không đúng ngữ pháp hơn nữa khi nghe người khác nói ta chỉ nghe có một lần còn khi đọc ta có thể đọc đi đọc lại nhiều lần văn bản Do đó khi dạy kỹ năng nghe, ngoài những thủ thuật chung áp dụng cho các kỹ năng tiếp thụ Giáo viên còn cần có nhũng thủ thuật đặc thù cho các hoạt động luyện nghe của học sinh
Để một tiết dạy nghe hiểu có chất lượng, giáo viên cần thực hiện các thủ thuật cơ bản trong việc dạy nghe như sau:
1 Xác định rõ cho học sinh thế nào là nghe hiểu :
Nghe là một kỹ năng ngôn ngữ liên quan đến các kỹ năng phụ khác Khi chúng ta dạy cho các em nghe một ngoại ngữ, chúng ta phải dạy cho các em nghe theo nhiều cách khác nhau Một số kỹ năng phụ liên quan đến nghe là :
a Ngữ âm:
Khi nghe học sinh phải có khả năng nhận biết sự khác nhau giữa các âm vị ví dụ, chúng ta nhận thấy được sự khác nhau giữa cặp từ sau: “run và sun” Trong cặp từ này, sự khác nhau giữa từ chỉ có
Trang 5một âm độc nhất đã hình thành một từ mới với nghĩa hoàn toàn khác nhau
b Cấu trúc câu:
Nghe cũng liên quan đến việc lĩnh hội cấu trúc câu: ví dụ khi nghe cấu trúc: “Would you pick the phone up?” người nghe phải nhận
ra rằng “pick” là một động từ của câu và “phone” là một danh từ Ngoài ra người nghe phải nhận biết được trật tự của từ và ngữ điệu của câu, phải xác định được đó là loại câu gì: câu trần thuật, câu cảm thán, hay câu hỏi…
2 Khả năng suy luận
Một kỹ năng khác của nghe là khả năng suy ra những thông tin không được chỉ ra trực tiếp: ví dụ khi nghe câu: “Yesterday, after getting up and having breakfast, Lan went to school.” học sinh phải luận ra rằng “Lan went to school in the morning.” từ ngôn ngữ các em có thể hiểu được nhiều điều không được nói trực tiếp
3 Yêu cầu
Khi nghe các em cũng không cần thiết phải hiểu hết mọi từ mà các em nghe được, nhưng các em phải hiểu được ý chính của các thông tin mà các em vừa nghe, đây là vấn đề cơ bản nhất Kỹ năng này gọi là kỹ năng nghe lướt hiểu ý chính
4 Các biện pháp khắc phục kho ́ kh ă n khi nghe :
a Giới thiệu :
Giới thiệu chủ đề, ngữ cảnh, tình huống, nội dung có liên quan đến bài nghe Khai thác xem học sinh đã biết và chưa biết gì về nội dung
sẽ nghe, gợi trí tị mị, tạo hứng thú về nội dung bài sắp nghe
b Kha ̉ n ă ng đoa ́ n tr ươ c
Cho học sinh đốn, nghĩ trước những điều sắp nghe trong một ngữ cảnh nhất định Điều này gây sự chú ý của học sinh vào bài nghe và gây hứng thú của học sinh đối với bài học
5 Gi ải thi ́ ch cấu tru ́ c t ư m ơ i
Giải thích một số cấu trúc và từ mới cần thiết, tuy nhiên là khơng cần giới thiệu hết từ mới, nên để học sinh đốn nghĩa của từ trong ngữ cảnh, nếu học sinh khơng hiểu nghĩa của từ sau khi nghe, giáo viên sẽ giải nghĩa bằng định nghĩa hoặc cho ví dụ
6
S ử dụng đồ dùng trực quan
Khi tiến hành các hoạt động nghe, việc dùng trực quan, tranh, hình ảnh minh họa kèm theo sẽ hỡ trợ rất tốt cho việc làm rõ ngữ cảnh, gợi ý
Trang 6nội dung sắp nghe, tranh ảnh là phương tiện để kiểm tra mức độ nghe hiểu của học sinh, nghe xác định tranh cĩ liên quan, sắp xếp tranh theo thứ tự
7 Các bươc dạy nghe.
Tiến hành nghe theo ba giai đoạn:
- Trước khi nghe
- Trong khi nghe
- Sau khi nghe
Chia quá trình nghe thành từng bước:
- Nghe ý chính, trả lời câu hỏi hướng dẫn, so sánh dự đốn
- Nghe chi tiết, hồn thành bài tập
- Nghe kiểm tra đáp án với tốc độ bình thường, khơng ngừng
* Nếu học sinh nghe khơng rõ thì ở mỡi từ, cấu trúc quan trọng, giáo viên cho băng tạm ngừng và cho các em nghe lại
8 Kiểm tra đánh giá:
Khai thác sự khác nhau trong câu trả lời của các cặp, các nhĩm và
so sánh kết quả, thảo luận sau khi nghe
9 Đảm bảo chất lượng mẫu nghe:
- Băng đài cĩ chất lượng tốt:
- Người đọc phải đọc với tốc độ trung bình, phát âm chuẩn xác
V Các giai đoạn của một bài nghe.
1 Pre – listening.
a Giới thiệu từ vựng mới.
Như trên tôi đã trình bày, không nhất thiết phải giới thiệu tất cả các từ mới trước khi nghe, các em có thể được phát triển kỹ năng nghe bằng cách thực hành đoán nghĩa của từ, chỉ có những từ khó học sinh không hiểu được nội dung của bài nghe mới cần được dạy trước
b Chuẩn bị cho học sinh nghe, nghĩ về điều sắp nghe , sắp xếp dự đoán, hoàn thành các dạng bài tập, trước khi nghe, các dạng bài tập đó là:
- True / False statements predictions :
Giáo viên viết khoảng 5-10 câu lên bảng (nửa đúng, nửa sai), cho học sinh đốn trước khi nghe xem những câu này đúng hay sai
- Open prediction:
Giáo viên viết 3-5 câu lên bảng về ý chính của bài nghe, học sinh dự đoán xem điều sắp nghe là gì?
Cho học xem một số tranh, học sinh đoán và viết dự đoán về điều sẽ nghe
Trang 7Hoặc giáo viên đặt câu hỏi, học sinh đoán câu hỏi trả lời, khi nghe học sinh sẽ đánh dấu vào điều mình đoán đúng
Guess
………
………
………
………
………
………
Listen ………
………
………
………
………
………
- Ordering:
Cho học sinh một số tình huống hoặc tranh có đánh số a,b, c, d,e ……… đảo lên bảng Học sinh thảo luận nhóm đoán thứ tự tranh hoặc câu có sẵn xuất hiện trong bài nghe
- Pre-Question.
Giáo viên cho một vài câu hỏi có chứa ý chính của bài nghe để tập trung sự chú ý của học sinh trong khi nghe Cho hoc sinh suy nghĩ
về câu hỏi, đoán câu trả lời, nhưng học sinh không phải trả lời liền, sau khi nghe lần một, yêu cầu học sinh trả lời
2 While-listening.
Học sinh tập trung nghe chi tiết để hoàn thành yêu cầu nghe Mở băng nghe 2-3 lần, yêu cầu học sinh nghe, làm các dạng bài tập nghe hiểu theo yêu cầu sách giáo khoa hoặc giáo viên thiết kế như :
- True/False statements
- Selecting
- Matching
- Filling in the gap
- Listen and draw
- Answer the comprehension questions
- Deliberate mistakes.
3 Post-listening.
Giáo viên chọn chủ đề liên quan đến bài nghe Thiết kế các hoạt động sau khi nghe như: Thay đổi thông tin, nêu ý kiến cá nhân, nêu các vấn đề tương tự cho học sinh liên hệ bản thân Hoạt động có thể là:
Trang 8a Recall the story: Cho học sinh kể lại bằng ngôn ngữ của mình,
Giáo viên có thể giúp học sinh bằng những gợi ý nhỏ như tranh, câu đơn giản
b Write it up: Yêu cầu học sinh viết lại những thông tin nghe được
bằng ngôn ngữ của mình, sử dụng ngôn ngữ ở trong khung, tranh vẽ
c Roll-play: Học sinh đóng vai nhân vật trong bài nghe
d Disscussion: Thảo luận vấn đề trong bài theo cặp –nhóm.
Trên đây là một số thủ thuật nghe hiểu để rèn luyện kỹ năng nghe cho học sinh
+ Ở lớp 6,7 kỹ năng nghe được dạy phối hợp với các kỹ năng khác nên giáo viên phải thiết kế các bài tập nghe là cần thiết
+ Ở lớp 8,9 kỹ năng nghe được dạy tách biệt, các bài tập nghe đều liên quan đến chủ đề bài học và sử dụng các dữ liệu đã học trong bài Tuy nhiên việc thiết kế các hoạt động để làm nền tảng và củng cố cho học sinh nghe có hiệu quả Nếu chúng ta thực hiện tốt các phương pháp, thủ thuật dạy nghe thì sẽ mang lại kết quả cao trong một tiết dạy nghe
4
Giáo án minh họa:
Lesson Plan Grade 8 Unit 4: Our past-Lesson 3: Listening
A Objectives :
- By the end of the lesson, students will be able to:
- understand the main idea of story by listening
- retell it in their own words
B Language contents:
- Vocabulary: (to) lay, (to) discover, (to) cut open, (to) decide, foolish (adj), greedy (adj), amazement
- Skills: Listening, speaking
C Technique:
D Teaching aids:
- Chalks, books, boards, posters, pictures
E Procedures:
Trang 9T Ts’ activities Ss’ activities Stages and contents
7’ - Giving instruction
- Controlling the lesson
- Introduce the title of
the lesson
- Taking part in the game
- Listening and copying down
I Warmer : Kim’s game
family collect clothes food comfortable egg sell gold cut
Introduce the title of the lesson by using a picture of “gold egg”.
8’ - Following steps of
presenting vocabulary - Following their teacher II Pre-teach vocabulary:- (to) lay-laid: đẻ trứng (explain)
- (to) discóver: phát hiện (translate)
- (to) cut open: mổ bụng (action)
- (to) decíde: quyết định (translate)
- fóolish (adj): ngu dốt (antonym)
- gréedy (adj): Tham lam (antonym)
- Amázement (n): sự kinh ngạc (translate)
* Checking: R O R
5’
15’
- Giving some nouns
on the board
- Getting their prediction
- Turning on the cassette
player
- Getting feedback
- Giving a poster of
statements
- Running through
- Controlling the class
- Give the questions on
the board
- Predicting what they will hear in the story
- Listening and checking
- Comparing
- Looking at the poster
- Listening and ordering the statements
- Answer the questions
III Presentation:
1 Pre-listening: Prediction
- a worker
- a farmer
- a friend
- a wife
- ducks
- birds
- chickens
- fish
2 While-listening:
* Checking prediction:
- Keys: a farmer, a wife, chickens
* Ordering statements
a All the chickens were dead
b One day, he discovered a gold egg
c A farmer lived a comfortable life with his family
d The husband decided to cut open all the chickens and find more eggs
e There were no more eggs for the foolish farmer
- Keys: c-b-d-a-e
* Questions:
a Who discovered the gold egg?
b What did the wife want?
c What did they do with the chickens?
d Did they find any gold eggs after cutting open the chickens?
keys
Trang 10- Controlling the class
- Ask ss to retell the
story
- Choosing the most suitable moral lesson
- Retell the story
a a farmer
b wanted more gold eggs
c cut open
d No, they didn’t
3 Post-listening
* Choose the most suitable moral lesson
a don’t kill chickens
b don’t be foolish and greedy
c Be happy with what you have
d It’s difficult to find gold
* Retell the story
Suggested ideas:
- A farmer and his wife had lots of chickens
- One day, he discover a gold egg
- His wife wanted more
- He cut open all the chickens to find gold eggs
- All the chickens were dead but he couldn’t find any more eggs
- They were very unhappy
2’ - Giving the task at
home
Listening and copying the task
IV/ Homework:
- Prepare lesson 4 (Reading)
- Rewrite the story in exercise book.
VI Hi ệu quả ỏp dụng:
Qua một thời gian áp dụng những phơng pháp và các hoạt động nêu
trên, tôi thấy chất lợng học tập của học sinh nâng lên rõ rệt, học sinh
hứng thú học tập, các em học sinh yếu đã mạnh dạn hơn, kỹ năng nghe
hiểu của các em tốt hơn, kỹ năng làm các dạng bài tập nêu trên nhanh
hơn
Nhiều học sinh đã phát huy đợc, tham gia vào các đội tuyển học sinh
giỏi huyện, tỉnh, thi vào trờng chuyên ngoại ngữ
Trong năm qua nhờ ỏp dụng vào giảng dạy mà kết quả khảo sát
tr-ớc và sau khi áp dụng giảng dạy đạt nh sau:
C KẾT LUẬN
I/ í nghĩa của đề tài đối vơi cụng tỏc giảng dạy:
Với những công việc mà tôi đã làm và kết quả đã đạt đợc thì việc
rèn luyện và phát triển kỹ năng nghe hiểu ngoại ngữ ở trờng THCS là rất